Om dat soort vragen te beantwoorden was niemand minder dan Chen Baosheng, naar Brussel gekomen. Hij is de onderdirecteur van de Centrale Partijschool van de CPC. Het BICCS was er in geslaagd om deze zelfverzekerde en ruimdenkende spreker uit te nodigen, in samenwerking met het onderzoeksinstituut China Reform Forum. We geven hieronder de grote lijnen van Chens uitgebreide en gedetailleerde antwoorden.

 De ontwikkeling van het politieke stelsel van de Volksrepubliek heeft drie fasen doorlopen: vestiging – ondermijning – hervorming.

In de eerste fase, die 28 jaar geduurd heeft, is het volk meester geworden over zijn eigen bestaan. De eerste 10 jaar werden de grote instellingen en mechanismen relatief snel en doeltreffend gevormd: de volkscongressen (volksvertegenwoordigingen op verschillende niveaus), de politieke raadgevende conferentie (het grote adviesorgaan voor regering en parlementen), het overleg tussen de CPC en de 8 andere partijen, het systeem van autonome regio’s met grote groepen bevolkingsminderheden, enzovoort.

Er waren onvolkomenheden en problemen die voortkwamen uit een aantal specifieke omstandigheden. Organen die over revolutionaire basissen hadden geregeerd, moesten nu de overheid van een staat organiseren. Door het gebrek aan ervaring waren de grondleggers van de Volksrepubliek geneigd om de instellingen en methodes van de Sovjet-Unie te veel te kopiëren. Ten slotte speelden ook de invloeden mee van de geschiedenis, de erfenis van de feodale maatschappij. Het voornaamste is dat de eerste generatie van leiders de socialistische staat heeft opgericht en de basis heeft gelegd voor de fenomenale groei die we nu kennen. De Culturele Revolutie die daarna kwam, heeft veel structuren vernietigd en zowel in de CPC als in het land zelf het democratische gehalte naar beneden gehaald. Sinds 1978 kennen we een periode van hervormingen. We hebben de economie geweldig laten groeien en het politieke systeem hersteld, verstevigd en uitgebreid. De analyse van wat er in de Culturele Revolutie is voorgevallen, is hierbij erg belangrijk.

Op politiek gebied hebben we in deze laatste periode op 4 belangrijke terreinen goede resultaten geboekt:
(her)opbouw van instellingen – opvolging van de leiding – effectiviteit – overlegcultuur.

De werking van het Nationaal Volkscongres en de volksvertegenwoordigingen van de andere niveaus is verbeterd en de bevoegdheden zijn toegenomen. Hetzelfde is gebeurd met het meerpartijenoverleg en de autonomie van regio’s met minderheden. We werken aan een stelsel van verkiezingen in dorpen en gemeenten dat steeds beter wordt. Ook in de steden worden kiesstelsels geperfectioneerd. Dit alles steunt op de basis van een markteconomie waarin de openbare sector nog steeds de leiding heeft. 

De leiding van partij-instellingen en regeringen is grondig hervormd, met betrekking tot loopbaanontwikkeling en opvolging. De loopbaan van een kaderlid is aan een termijn gebonden en kent een leeftijdsgrens. De regels voor vervanging en opvolging worden strikt toegepast, wat de positie, de ervaring of de deskundigheid van een persoon ook moge zijn.

Bij de selectie van opvolgers spelen verkiezingen en concurrentie in toenemende mate een rol, naast de benoeming van hogerhand. Op dit punt zijn er verschillen met de EU: bij ons in China verlopen verkiezingen en selectie vanaf de basis naar een steeds hoger niveau, de concurrentie tussen de kandidaten is heviger, de beoordeling van wat de gegadigden er in hun praktijk van terecht hebben gebracht, is belangrijker dan de speeches die ze afsteken of de campagne die ze kunnen voeren.

Ook het streven naar effectiviteit en krachtdadigheid in het Chinese systeem is een kenmerkend verschil met de Europese politiek. In China kunnen wij ons geen zwakke regeringen en verdeelde instellingen veroorloven. De gigantische problemen die we nog moeten oplossen, onder andere vanwege onze erfenis uit het verleden, leiden ertoe dat we geen tijd kunnen verspillen en een grote behoefte hebben aan efficiënte en gestroomlijnde instellingen.

Een laatste typisch Chinese kenmerk van onze politieke cultuur is dat van het overleg, de consensus na zorgvuldige beraadslaging. Dat speelt een hoofdrol bij benoemingen in de CPC, belangrijke beslissingen, enzovoort. Het is een systeem dat we gedurende 30 jaar van hervormingen en experimenten verfijnd hebben. Dat er grote beslissingen genomen worden door 1 persoon zal nooit meer voorkomen. Onze besluitvorming is tegenwoordig gebaseerd op een grondig wetenschappelijk onderzoek en democratische supervisie bij elke stap.

Het is niet correct te beweren dat China op politiek gebied maar traag vooruitgaat. We verdiepen de politieke hervormingen op dit ogenblik volgens de besluiten van het meest recente, het zeventiende, congres van de CPC en politieke hervormingen zullen een belangrijk hoofdstuk vormen van het twaalfde vijfjarenplan dat ingaat in 2011.

China imiteert niet en gooit geen elementen weg die bruikbaar zijn. China wil voortbouwen op datgene van de bestaande aanpak wat werkt. We doen dat op vijf manieren: door te consolideren – te innoveren – te saneren – te leren van anderen en door anderen te beïnvloeden. Wat goed werkt, bewaren en verstevigen we: de leidinggevende rol van de CPC, de volkscongressen, de coördinatie met andere politieke partijen. We voegen daar nieuwgecreëerde elementen aan toe en we schaffen elementen af die niet bevallen zijn: traditionele methodes, overblijfselen van de sovjetinvloeden, mislukte experimenten. We steken ons licht op bij andere landen en leren van hun ‘best practices’. Ten slotte trachten we zelf op bescheiden wijze de ontwikkeling te inspireren en beïnvloeden van het internationale politieke wereldsysteem.

Als waarnemers in het Westen niet willen blijven vasthouden aan bepaalde vooroordelen moeten ze meer kennis opdoen over ons systeem en zijn ontwikkelingen. Het is voorts geen goed idee om ons te beoordelen op de mate waarin we aspecten van andere politieke stelsels overnemen. 

De aanwezigen stelden ook vragen over een aantal specifieke kwesties, zoals petities, participatie, aansprakelijkheid, internationale betrekkingen.

Petities
Er zijn twee types petitionarissen: zij die zich aan wet en regels houden en zij die dat niet doen. Er wordt veel met petities gewerkt, vaak met recht en reden. Soms zijn stadsbewoners ontevreden over de gang van zaken bij onteigeningen, soms geeft een verkeerde, brutale handelswijze van laagopgeleide ambtenaren op het platteland problemen, enzovoort. Het belangrijkste principe bij het behandelen van petities is dat de klacht op het juiste niveau en de juiste plek moet worden ingediend en behandeld. Is dat niet het geval, dan verwijzen we de petitie alsnog naar de juiste jurisdictie. De volgende stappen zijn: kijken naar wat er terecht is en dat behandelen en de indieners van onterechte bezwaren ervan overtuigen dat ze de zaak moeten laten vallen. De petities zijn zowel een deel van de traditie als een innovatie van deze tijd. Het is eigen aan de Chinese cultuur dat de bevolking het recht heeft om zich te verweren tegen echte misbruiken en corruptie. De Chinezen moeten dat recht op een moderne wijze kunnen blijven uitoefenen. 

Participatie
Aan verkiezingen wordt massaal deelgenomen. Het percentage kiezers is eigenlijk hoger dan in Europa. Bij verkiezingen aan de basis nemen alle stemgerechtigden deel. De verkiezingen verlopen volgens een hiërarchie, waarbij het lagere niveau de vertegenwoordigers voor het hogere aanduidt. Wel moeten we het verloop van de verkiezingen verbeteren. Het moet professioneler, we zoeken naar het juiste evenwicht bij het afbakenen van de bevoegdheden die organen bezitten, er is meer supervisie nodig. 

Aansprakelijkheid
De overgrote meerderheid van kaderleden zijn hardwerkende, plichtsbewuste mensen. Tegen kaderleden die hun werk niet of niet goed doen, zijn er hardere maatregelen nodig. We proberen hen ook te overtuigen om een andere weg te bewandelen. Als dat niet lukt en als de overtreding zeer ernstig is, nemen we wettelijke maatregelen.

Politieke hervormingen en internationale betrekkingen
China heeft een reusachtige bevolking en moet enorme problemen oplossen. In Europa beseft men niet goed welke belangrijke resultaten we al hebben geboekt. Een voorbeeld: de hervorming van de ziekteverzekering in de VS die zo moeizaam verliep en waar zoveel om te doen is geweest, valt in het niet bij de enormiteit van de uitdagingen waar China op het vlak van de gezondheidszorg voor staat. China heeft behoefte aan een vredelievende en vreedzame wereld. Daarom streven we multipolariteit na, de democratisering van de internationale betrekkingen. Er zijn meningsverschillen met de EU, maar er is ook veel samenwerking mogelijk en China ziet de EU als een belangrijke en machtige speler in de wereld.

Wie is Chen Baosheng?
http://chinavitae.com/biography/Chen_Baosheng%7C4306

Wat is het BICCS?
www.vub.ac.be/biccs

Het ging op die middag ook over de betrekkingen tussen de EU en China in handel en economie. Het verslag van dat onderdeel van de bespreking volgt nog.

Vice President Xi Jinping bij de diploma-uitreiking van de partijschool

Site beste stadspractijken

Het is weinig westerlingen gegeven om in een verzengende hitte urenlang in de rij te staan bij de landenpaviljoenen die zich situeren bezuiden de Huangpu. We gooiden het over een andere boeg en bezochten eerst de paviljoenen met de “beste praktijken” waar een zestigtal steden geselecteerd werden wegens een of andere merkwaardig progressieve aanpak van hun stedelijk beleid. We startten helemaal in het noorden bij het Xian-paviljoen. Dit bevat een replica van het Daming-paleis, waar in de Tang-dynastie 17 keizers in leefden. Het Damingpaleis met een park van 20 km² -waarvoor wel eventjes één miljoen personen dienden te verhuizen- wordt op 1 oktober officieel geopend. Het buurpaviljoen van Ningbo daarentegen legt de ervaringen uit van het dorp Tengtou dat zowel in China als op wereldvlak bekroond werd als ecologisch dorp. In de buurt heeft London ook twee huizen gebouwd die geen conventionele elektriciteit nodig hebben en water, maar integendeel gebruik maken van zon, wind, regenwater en biotische energie. De scheve daken zijn beplant en bedekt met zonnepanelen. Zeven windmolens brengen frisse lucht. De resten uit het restaurant worden gebruikt om elektriciteit voort te brengen. Het Paviljoen van “Rhône-Alpes” gebruikt speciale bakstenen die warmte behouden en zonneschijn filteren. Installaties binnenin kunnen de temperatuur regelen volgens de temperatuur buiten. Shanghai mocht ook niet

Madrids bamboe-paviljoen

ten achter blijven en hun ecohuis inspireert zich op een project in het district Minhang dat een van de eerste groene huizen was in China. Shanghai’s eco-huis ontworpen door “Shanghai Xian Dai Architectural Design” streeft naar nulenergieverbruik. Zonne-en windenergie worden eveneens gebruikt en LED-technologie aangewend voor belichting. Het gebouw telt vier verdiepingen en 8 appartementen voor in totaal 3.000 m². Het Madrid-paviljoen dat onze voorkeur wegdraagt, inspireert zich op een sociaal woonblok bezuiden Madrid. Het interessant gebouw van 18 meter lengte is uit bamboe dat de temperatuur controleert en het geluid vermindert. Het glas is energiebesparend en bezoekers zien hoe water, wind- en zonne-energie omgevormd worden tot elektriciteit met zero-vervuiling binnenin. Vanzelfsprekend legt de stad ook haar groen-, water- en afvalbeleid uit evenals de sociale woningbouw en het renoveren van een rivierstrook. Naast het bamboehuis ook een glazen “boom” of parasol bedekt met zonnepanelen die de temperatuur onder de “boom” 10 ° frisser maken. Het Hamburg-paviljoen legt vooral de nadruk op het Hafencity-project dat het grootste renovatieproject uit Europa genoemd wordt. Daar toch wel een kwartier aanschuiven en ook een file bemerkt bij Liverpool. Rotterdam legt de klemtoon op het waterbeleid: gedurende een negen minuten durende ervaring stort water neer zonder dat de bezoekers nat hoeven te worden, waarbij diverse snel veranderende weertypes worden nabebootst. Hong Kong heeft het over het veralgemeend gebruik van de smart card; Macao presenteert een repliek van zijn pandjeshuis. Montreal legt uit hoe een afvalstort werd omgevormd tot groene zone met eveneens een sorteercentrum voor recycleerbare materialen. Chengdu toont hoe een parkje grond en planten gebruikt om regenwater te zuiveren waarmee de toiletten op de expo gespoeld worden. Hangzhou legt uit hoe het zijn befaamd Westelijk meer zuiverde. We passeren Tianjin, Mekka, Suzhou, Düsseldorf, Odessa, Barcelona, Praag, Lausanne, maar Belgische steden uit alle gewesten zijn er niet te bespeuren.

Reuzengrote schermen en shows

Van een ander gehalte zijn de “themapaviljoenen”, deels op Puxi, deels op Pudong. Op de plaats waar de staalnijverheid te Shanghai zijn oorsprong vond, werd een oude fabriek gerenoveerd om uitgerekend onderdak te bieden aan het paviljoen over de toekomst van de stad. Films worden er geprojecteerd op een scherm van 36 meter hoogte. De verbeelding wordt vrij de loop gelaten gaande van de concrete uitdagingen tot meer idealistische visioenen over een ecologische stad, de waterstad, stad van wijsheid, stad van energie…en dit over kunst bestaande uit e-afval. Ook het themapaviljoen over de “footprint” van de stad betreft een gerenoveerd scheepsbouw-gebouw: hier komen de Griekse, Romeinse en de oud-Chinese stad aan bod in film-voorstellingen over 180 °. Een van de mooiste paviljoenen expotechnisch gezien vonden we “Urbanian (op Pudong) die parallelle verhalen vertelt hoe personen in de stad leven: in vijf secties “Gezin”, “Werk”, “Contact”, “Studeren” en “Gezondheid” worden via video’s zes gezinnen gevolgd in vijf continenten, hoewel de Rotterdammer wel “single” is. Je ziet hen tegelijkertijd opstaan, zich wassen, ontbijten, naar het werk gaan…. Ook de steden waaruit de zes afkomstig zijn, worden toegelicht. Het geheel is wellicht ietwat naief idealistisch, maar slums bestaan ook in Urbanian. Het paviljoen van “Urban Planet” laat onder meer een aardbol zien van 32 meter: het toont hoe steden, de

Kunst of gewoon e-afval?

stadsontwikkeling en het menselijk bedrag de aarde beïnvloeden. Tenslotte is er nog het “Paviljoen van de stadsmens” die ook op een aparte manier het stadsmetabolisme- en circulatie weet uit te drukken. We bezochten eveneens nog het Paviljoen van de supersnelle trein waar ook de file minimaal was. Nog steeds in het Puxi-gedeelte kan dit echter niet gezegd van het Ruimte-, het Scheepsbouw-, het Petroleum-, Elektriciteitsnetwerk -, het CISCO- of de Vanke-paviljoenen. De beste praktijken-paviljoenen en de themapaviljoenen zijn echter reeds goed voor een rijkelijk gevulde dag. Restaurants en toiletten zijn ook meer dan voldoende aanwezig tot en met de melding dat het toiletpapier niet van bomen afkomstig is. Dranken meebrengen wordt niet toegelaten bij de security-scan vooraf. Lege flesjes kunnen daarentegen wel op de site bijgevuld met drinkbaar water. De geïnteresseerde lezer kan zijn tocht reeds beginnen in 3D op www.expo.cn.

Zie ook twee afleveringen van Travelogue over de Expo: één over Aziatische, Australie Midden-Oosten paviljoenen ;    twee over Europa, Afrika en Amerikaanse paviljoenen.

Solidair met gedode kinderen

Woensdag zijn opnieuw zeven kinderen gedood met een steekwapen bij een aanval op een school. De dader pleegde zelfmoord. Het drama gebeurde in Hanzhong in de provincie Shaanxi. Sinds eind maart waren er al verschillende gelijkaardige gebeurtenissen op diverse plaatsen in China. De daders zijn iedere keer mensen met psychische problemen. De beroering bij de bevolking is groot en de roep om meer beveiliging van scholen klinkt luid.

Nog beroering is er rond een aantal verdachte overlijdens in gevangenissen en politiekantoren. Het laatste in de rij is dat van een vrouw in Anhui. Ze protesteerde tegen het vernietigen van haar onteigend huis en sloeg de ruiten van de bulldozer in. Tijdens haar ondervraging op het politiekantoor sprong ze van de derde verdieping naar beneden.

En in Henan werd een man vrijgelaten die al 11 jaar een levenslange straf wegens moord uitzat. Zijn vermoedelijk slachtoffer kwam na al die tijd gewoon weer opduiken in het dorp. De twee mannen hadden destijds gevochten, waarop het ‘slachtoffer’ gevlucht was. Enige tijd later werd een lijk zonder hoofd gevonden en de ‘dader’ in beschuldiging gesteld. Hij bekende de feiten negen maal, onder druk en vermoedelijk marteling. De politie heeft een onderzoek ingesteld naar wat er misgegaan is met het onderzoek en zal de verantwoordelijken voor de marteling vervolgen. Volgens de overheid is de kwaliteit van het gerecht en de politiediensten sinds de tijd van de veroordeling wel aanzienlijk verbeterd. De man die onschuldig opgesloten zat, zou recht hebben op een vergoeding van 450.000 yuan. Dit houdt geen rekening met morele schade, want de wet die dat regelt, komt pas eind 2010 in voege.

In het arrondissement Lingshou van de provincie Hebei gaat het dan weer om een ander schandaal: politiediensten die dorpsbewoners met een voorwendsel of zelfs een vals aanhoudingsbevel gevangen zetten en hen dan vrijlaten mits het betalen van een borgsom die ze nooit meer terugzien. Dit zou met zes dorpsbewoners gebeurd zijn, nadat ze verwikkeld geraakten in een dispuut over grondeigendom. Vijf van hen betaalden borgsommen van 5000 tot 20.000 yuan; de zesde die weigerde te betalen, kreeg een jaar gevangenisstraf met uitstel en 15.000 yuan boete. Een politieofficier die op het arrondissementsbestuur ging klagen over de gang van zaken, werd overgeplaatst. Volgens haar zou de politie in totaal voor 140.000 yuan onwettig geconfisqueerd hebben. De plaatselijke overheid ontkent de beschuldigingen.

Bij de firma Foxconn, een zeer grote Taiwanese firma die elektronische toestellen vervaardigt voor grote multinationals, heeft opnieuw een bediende zelfmoord gepleegd. Sinds een aantal maanden staat de firma bloot aan hevige kritiek wegens de talrijke gevallen van zelfmoord bij het personeel, vermoedelijk door te veel stress of repressie in het bedrijf.

In Beijing kwam een geval aan het licht van een 19-jarige jongeman die een stuk van zijn lever verkocht aan een patiënt die een dringende transplantatie nodig had. De zieke betaalde 150.000 yuan, maar de donor kreeg slechts 25.000 yuan (oorspronkelijk was hem 35.000 beloofd). De rest ging naar een tussenpersoon. In China is er gemiddeld maar één orgaan beschikbaar voor elke 150 personen die een transplantatie nodig hebben. Dit effent het pad voor organenhandelaars zonder scrupules. Dergelijke handelaars leggen een reserve van mogelijke donoren met verschillende bloedgroepen aan, die ze medisch laten screenen op hun geschiktheid, en dan ter beschikking houden. Daarbij worden soms ook dokters of hospitalen omgekocht, en in dit concrete geval ook nog valse identiteitspapieren gemaakt, want orgaandonatie onder levenden is slechts mogelijk binnen de familie. De Chinese wetgeving op orgaandonaties is onvolmaakt; orgaanhandel is geen misdaad, maar enkel een administratieve overtreding waarop een relatief kleine boete staat maar geen straf.

Terwijl een aantal grote steden zoals Shanghai experimenteert met het verlenen van dezelfde sociale rechten aan migranten als aan stadsbewoners, blijkt dat niet overal even vlot te verlopen. In het district Daxing, een voorstad van Beijing, wordt een aantal dorpen met overwegend migranten afgezet met een twee meter hoge omheining, en zal iedereen die binnen- of buitengaat gecontroleerd worden. ’s Nachts gaan de hekken zelfs volledig dicht. De maatregel wordt verdedigd als bestrijding van de criminaliteit, die volgens de overheid veel hoger is in migrantenmilieus dan bij gewone stadsbewoners. De bevolking schijnt het argument over misdaadbestrijding grotendeels te aanvaarden, alhoewel middenstanders klagen dat hun zakencijfer daalt. In academische kring is er wel fundamenteel protest: de maatregel is tegen de mensenrechten en benadeelt op termijn ook de belangen van de stad.

Bij al deze gebeurtenissen ligt de klemtoon bij overheid en publiek op meer veiligheidsmaatregelen, meer controle en meer repressie. Maar de vraag naar de onderliggende tendenzen kan niet uit de weg gegaan worden. Het toenemend aantal sociale problemen heeft ongetwijfeld te maken met de zeer snelle evolutie van het land, en met de nieuwe kloof tussen arm en rijk, die momenteel weliswaar niet meer verbreedt, maar volgens een recente speech van premier Wen toch moet versmald worden. De toename van de rapporten in de media heeft er voorts ook mee te maken dat de media meer en meer hun rol van waakhond van de maatschappij gaan spelen; meer rapporten in de pers betekent niet altijd dat er nu ook meer gevallen zijn. Een derde element is het verhoogde bewustzijn van de bevolking voor sociale problemen. China heeft nu een BNP per persoon van bijna 4000 dollar per jaar en komt dit jaar bij de landen met een gematigd inkomen. Chinezen die niet meer moeten vechten voor hun elementaire levensbehoeften, hebben meer tijd om zich met sociale ‘luxe’-problemen en sociaal activisme in het algemeen bezig te houden.

Rijkste self-made woman

Zhang, geboren in een gezin uit Heilongjiang, is gewoon om hard te werken. Haar vader was een officier bij het leger. Enkel tijdens de vakanties was er vlees bij de maaltijden. Zhang richtte in 1985 een papierhandel op nadat ze haar baan als accountant in Hongkong verloor omdat het bedrijf failliet ging. Zij startte met slechts 30.000 yuan die ze zelf had gespaard. In 1990 verhuisde Zhang met haar man naar Californië, waar ze startte met een papierinzamelbedrijf vanuit hun eigen appartement. Ze kochten overtollig papier op van vuilnisbelten om het vervolgens naar China te transporteren, waar het verwerkt werd tot verpakkingsmateriaal voor de almaar groeiende markt van Chinese verbruiksgoederen. Vuilnisbelten in de Verenigde Staten waren zeer tevreden met de verkoop van hun overtollige papier tegen een lage prijs. Het verschepen was ook goedkoop aangezien schepen die terugkeerden naar China bijna leeg waren nadat ze hun lading hadden afgeleverd in de Amerikaanse havens. Het bedrijf, American Chung Nam Inc. (ACN) is nu de grootste exporteur van overtollig papier in de Verenigde Staten.

In 1996 ging Zhang terug naar China om daar ‘Nine Dragons Paper’ op te richten. Twee jaar later breidde ze haar bedrijf uit in de richting van kartonproductie om tegemoet te komen aan de groeiende vraag naar verpakkingsmaterialen. Vandaag de dag is Nine Dragons Paper China’s grootste fabrikant van karton met een klantenbestand dat onder andere bestaat uit multinationals als Sony, Nike en Coca-Cola. De volgende stap was om het bedrijf te openen voor een beursgang waarbij de familie, bestaande uit Zhang, haar man en haar broer Zhang Chingfei, een aandeel heeft van 72 %. De aandelen werden in 2006 aangeboden op de Hongkongse markt en de aandelenprijs steeg met 40 % op de eerste handelsdag. Ondertussen steeg de waarde van de aandelen vier maal, waardoor die  meer dan 5 miljard $ bedraagt.  

Nu is Zhang de, op eigen kracht geworden, rijkste vrouw in de wereld. Ze is zelfs nog rijker dan de Amerikaanse talkshowpresentator Oprah Winfrey of de Britse schrijver J.K. Rowling, die de wereldberoemde Harry Potter-boeken heeft geschreven. Zhang vertelde Xinhua dat vooruitzien een sleutelrol heeft gespeeld in het succes van haar bedrijf. “Terwijl de meeste nationale fabrikanten gebruikmaakten van machines met een capaciteit van minder dan 50.000 ton, hadden onze machines een capaciteit van 200.000 ton. Wij hebben hogere doelen”.  Nu heeft de onderneming 11 gigantische machines die papier vervaardigen, 1 miljard $ inkomen en een nieuwe vestiging is in aanbouw nabij Shanghai. De winst steeg tot 175 miljoen $.  Nine Dragons investeert 2 à 3 % van de kosten van een project in het voorkomen van vervuiling. Voor de toekomst worden nog voor 800 miljoen $ investeringen gepland: ze wil van haar groep de grootste bruinkartonproducent maken ter wereld. In 2007 werd Zhang ook lid van de Consultatieve Commissie, de raadgevende kamer van China’s parlement.

Bronnen: radio86.com, Wikipedia, NYTimes

Enkele foto’s op You Tube

internationaal samenwerken aan internet

De  Volksrepubliek heeft niet alleen de deuren, maar ook alle ramen opengezet om de moderniteit te kunnen ontvangen. De  Chinezen zijn voorzichtig begonnen, maar denken nu al eigenzinnig dat ze op het gebied van internet wat aan de wereld te bieden hebben.
En het web is er natuurlijk veel meer dan een politiek discussieforum. Wat dat betreft, is het in China niet anders dan hier. Op alle terreinen van hun gigantische en ingewikkelde samenleving leren de Chinezen de producten van de informatica in te zetten en zelf verder te ontwikkelen. Het bevoegde regeringsdepartement heet niet voor niets MII, Ministerie voor Industrie en Informatietechnologie.

Het hele en gevarieerde internetlandschap is aangelegd niet ondanks, maar juist dankzij de staat. Een staat die, zoals we weten, geleid wordt door een communistische regering en partij.

Een internationaal gebeuren

Informatici die zowel in het buitenland als in China zelf opgeleid waren, hebben internet opgezet. Dat is gebeurd via internationale uitwisselingen van kennis en vaardigheden. De bekende, meestal van oorsprong Amerikaanse, internetproducten hebben al enige jaren en nog steeds succes. Chinese bedrijven hebben van hen geleerd en zijn hun concurrenten geworden. Het gebeurt ook op dit terrein dat multinationals een Chinees filiaal opzetten, dat Chinese bedrijven een buitenlands bedrijf beheren of dat buitenlanders een groot aandeel nemen in Chinese bedrijven. Het schoolvoorbeeld is hier het Chinese Alibaba, dat Yahoo!China bezit, waar tegenover staat dat Yahoo een aandeel van 40 % heeft genomen in de totale en zeer veelzijdige Alibabagroep.

De louter Chinese Sina.com en Sohu bieden allerlei diensten aan, van nieuws over verkoop tot games en nu ook videosharing. Tegenhanger van Google is Baidu, YouTube wordt geconfronteerd met Tudou en Youku, Facebook met Kaixin en Renren, Twitter met Fanfou, Jiwai en Zuosa. Het Chinese MSN heet QQ, het paradepaardje van Tencent, de specialist in instant messaging (IM). Marktplaatsen zoals eBay vinden Alibaba tegenover zich enzovoort, enzovoort. Zij zijn inderdaad bereid om zich aan de regels van de overheid te houden en mee te werken met de regulering en het wegfilteren van inhoud die door Beijing schadelijk wordt geacht. Hun interesse gaat in de eerste plaats naar efficiëntie, de groei van hun marktaandeel, winst. Van Alibaba tot Zuosa bedienden deze bedrijven zich meer van het Chinees dan van het Engels en zijn ze in al hun bits verbonden met de Chinese maatschappij waaruit ze voortkomen. In China is een aantal onder hen intussen groter dan de westerse concurrenten. Zo heeft de wereld in de marge van het Googleconflict opeens geleerd dat Baidu in China 66% van de zoekmarkt bestrijkt, tegenover Google 33% (cijfers van New York Times op 15 januari, die intussen kunnen anchterhaald zijn).

Dat wil niet zeggen dat de Chinezen de buitenlandse internetmaatschappijen weg willen hebben, integendeel. Ma Huateng, de CEO van Tencent: “Amazon en Google zijn ons rolmodel. Ze hebben geweldige en goed uitgewerkte ondernemingsplannen en weten hoe ze winst moeten maken. Ze maken het Tencent niet gemakkelijk, maar we denken dat de zoekmarkt en e-commerce de toekomst hebben. Daarom leren we van hen en leveren we ook goed weerwerk. Zo gaan concurrenten samen vooruit. Wij jagen de concurrentie niet weg, sommigen gaan uit eigen beweging”. Dat Google weggaat vindt de CEO van Baidu, Li Yanhong, niet fijn, maar…: “uiteindelijk is het oordeel aan de markt en de gebruikers. Je kunt op Google nog altijd beroep doen, zelfs al zit het nu in Hongkong. Veel klanten voor je zoekmachine betekent dat je je werk goed doet, weinig betekent dat je fouten maakt”.

Veel van die Chinese bedrijven zitten nu al op de internationale markt op, uiteraard met voorzieningen en diensten in het Engels, en ze zullen die niet meer verlaten.

De regering blijft buitenlandse internetbedrijven aanmoedigen om in China te investeren en activiteiten in het land te ontplooien. De enige beperking is dat ze zich aan de wetten van de Volksrepubliek houden, die nu eenmaal anders en specifiek zijn. Veel ondernemers vinden dat trouwens geen buitensporige eis. Dat is de reden waarom bijvoorbeeld Bill Gates van Microsoft weigert om zich aan te sluiten bij de kruistocht van Clinton en Google. Als Hillary Clinton over de Chinese regering zegt dat ze “de vrije toegang tot informatie beperkt”, maakt ze er dus een karikatuur van. Sina is een mooi voorbeeld van het tegendeel. Deze portal is gericht op Chinezen overal ter wereld. Je hebt sina us, sina japan, sina korea, sina australia, sina europe en sina germany. Sina zou 95 miljoen gebruikers tellen, waarvan 10 miljoen betalende klanten, met 10.000 in Noord-Amerika.

Er zijn nog meer duidelijke tekenen dat China informatie zal blijven uitwisselen met andere landen en juist erg gericht is op vooruitgang en op de toekomst. De Volksrepubliek neemt deel aan Pragma, de Pacific Rim Application and Grid Middleware Assembly. In deze organisatie leggen onderzoekers van 35 instellingen in landen rond de Stille Oceaan hun infrastructuur en middleware samen sinds 2002 om te werken aan de vooruitgang van gridtechnologieën. Middleware is systeemsoftware die de informatie-uitwisseling regelt tussen de cliëntsoftware en de software die de bedrijfsgegevens beheert. Gridtechnologieën willen internet nog opwaarderen, door integratie, gecoördineerd gebruik en delen van ICT-bronnen, d.w.z. computers, hun applicaties, programmatuur en gegevens. We zijn hier redelijk ver van het China dat zich volgens Clinton “verschanst achter een muur om de vooruitgang van de 21e eeuw tegen te houden”.

Het Chinese Computer Network Information Center (CNIC) van de Chinese academie voor wetenschappen, CAS, heeft op 17 maart haar eerste open source software, Duckling 2.0, uitgebracht onder Apache License Version 2.0. Duckling source code kan gratis worden gedownload op de SourceForge website, de grootste website voor Open Source software ontwikkelingsprojecten ter wereld.

De wil om lid te zijn van een grote wereldwijde internetcommunity zie je ook aan doelstellingen en beleid van de grote Chinese organisaties voor beheer, onderzoek en informatie rond het internet. De Internet Society of China (ISC), het China Internet Network Information Center (CNNIC) en het CNIC (zie boven) hebben vele internationale contacten in samenwerkingsverbanden. Zo werkt bijvoorbeeld CNIC mee aan wetenschappelijke uitwisselingen van informatie, conferenties en in internationale organen als ICANN dat ‘Top level domains’ maakt, domeinnamen toewijst en IP-nummers verspreidt. Alweer, niet bepaald initiatieven waaruit blijkt dat China een gigantisch gesloten en in zichzelf gekeerd intranet aan het worden is.

Veel internet en veel meer dan politiek

 De leden van de hierboven genoemde organisaties zijn personen, particuliere bedrijven, staatsinstellingen en wetenschappelijke instituten. Zij organiseren elk jaar de China Internet Conference. Op dit feest van de internetsector, een van de topevenementen in China en de regio’s Azië en rond de Stille Oceaan, maakt China de inventaris op.

De laatste tellingen: het land telt 123 miljoen IP-adressen. De 5 miljoen CN-domeinnamen geven dit domein de eerste plaats ter wereld. De Volksrepubliek heeft de grootste infrastructuur voor internet ter wereld met breedband in 95,6 % van de steden en toegang tot het web in 99 % van de dorpen. Ambitieuze technologische ontwikkelingen zijn gepland: ontwikkeling van 3G, de combinatie en verbetering van de drie grote netwerken, het stimuleren van IPTV en mobiele TV.

In 2008 bedroeg de totale som van de aandelen in de internetindustrie zo’n 150 miljard yuan. Tachtig procent van de winsten kwam toen uit onlinegaming, online-advertenties en e-commerce. De sector geeft werk aan honderdduizenden mensen en is een belangrijke factor in de strijd tegen de werkloosheid.

In het MIIT, ministerie voor Industrie en Informatietechnologie, stond de teller op 12 maart 2010 op 384 miljoen gebruikers en 3,68 miljoen websites. Het internet maakt alle facetten van de maatschappij doeltreffender en aangenamer. Miljoenen volgen dagelijks het nieuws online, communiceren via instant messaging, kopen diensten en producten online.

Het web maakt van China ook een reusachtige ‘elektronische leeromgeving’. Een typisch staaltje van maatschappijleer: de zeer populaire onlineforums organiseerden rond de grote algemene vergaderingen van het Nationaal Volkscongres en de Politieke Raadgevende Conferentie (zeg maar de Chinese Senaat) speciale discussie- en chatsessies. Wie zich wilde registreren voor deelname aan het forum van Renminwang, moest eerst een eenvoudig examentje afleggen. Via enkele vragen die peilden naar de basiskennis van het politieke systeem, gingen de moderatoren na of alle deelnemers wel wisten waar het precies over ging, hoe de voorstellen, discussies en besluitvorming in hun werk gingen. Zo kon men het aantal onzinbijdragen op het forum sterk beperken. Meer dan 50.000 netizens slaagden voor deelname aan zinvolle webdebatten. Ze konden duizenden bruikbare commentaren en voorstellen voorleggen aan hun volksvertegenwoordigers.

Dit verhaal geeft ook een idee van wat het betekent als de overheid zegt dat Google het conflict te veel politiseert. Beijing kan onmogelijk bedoelen dat internet ooit helemaal politiek neutraal zou kunnen zijn. Economische relaties en handelsbetrekkingen moeten niet verward worden met politieke inmenging, en al zeker niet als het om buitenlandse bedrijven gaat. Internet heeft ook veel meer functies dan alleen maar politieke. Een rol in de democratisering op zijn Chinees is echter zeker voor het web weggelegd.

Internetdemocratie 

Het web zorgt voor een beter contact en een grote interactiviteit tussen de burgers en de politici in China. Er zijn ambtenaren en kaderleden van de regering en de partij die chatsessies houden en blogs schrijven. Sommigen behoren tot het hoogste niveau, zoals de president en de premier. Onder impuls van de laatstgenoemde hebben vier ministeries onlangs voor het eerst hun budgetten online gepubliceerd. Bij het opstellen van nieuwe wetgeving of bij grote hervormingen van onderwijs en gezondheidszorg bijvoorbeeld, worden de burgers op grote schaal via het net geconsulteerd. Honderdduizenden amendementvoorstellen zijn soms het resultaat. Zowat elk ministerie en vele lagere en hoger overheden hebben hun eigen website en hun webwoordvoerders om het beleid uit te leggen en te verdedigen. De woordvoerders hebben al vaak de lont uit het kruitvat gehaald bij conflicten over onteigeningen, paniek voorkomen in het geval van sneeuwstormen, aardbevingen, mensen kunnen geruststellen bij mijnrampen. Betrokken burgers of voorbeeldige ambtenaren hebben al vele gevallen van corruptie of machtsmisbruik, of nog ergere misdaden aan het licht gebracht, uit de doofpot gehaald. Daders, onder wie niet zelden politiemensen of politici, werden aangeklaagd en berecht, een toenemend aantal zaken wordt opgelost.

Li Jinhua, een belangrijk en gerespecteerd ambtenaar verantwoordelijk voor de strijd tegen de corruptie, verklaarde onlangs online: “Veel corruptie wordt gepleegd door familieleden van hoge regeringsambtenaren. Dat kinderen en verwanten van communistische partijkaderleden zo stuitend en snel rijk worden, steekt de mensen nog het meest”. Hij beriep zich op een opiniepeiling uitgevoerd door Renminwang, de website van de partijkrant. Zijn uitlatingen zullen zonder twijfel van invloed zijn op het politieke debat over maatregelen hiertegen binnen partij en regering.

Al die initiatieven zijn niet meteen perfect: de chatsessies zijn soms te voorzichtig, de budgetgegevens niet uitvoerig genoeg, woordvoerders moeten wel eens het antwoord schuldig blijven of kunnen het nieuws niet mooier of bevredigender maken dan het is … . De kritieken daarop vormen dan weer een leerschool, zowel voor wie ze levert als voor wie ze ontvangt.

Ook aan sommige burgerinitiatieven via internet zitten nare kantjes. Zo is er de zogenaamde Human Flesh Search, waarbij via blogs en forums massaal aan onderzoek wordt gedaan om corruptie en criminele personen te ontmaskeren. Dat verschijnsel krijgt soms de nare kantjes van een soort burgerwacht in cyberspace. Het gerechtshof is ook al moeten optreden in zaken waarbij de privacy zwaar werd geschonden.

Er zijn ook waarnemers die zich zorgen maken dat de politici te veel hun oor te luisteren leggen bij de bevolkingsgroepen die rijk en invloedrijk genoeg zijn om hun belangen via internet te behartigen. Zij roepen de klassieke media op om dan meer op te komen voor wie niet vertrouwd is met het internet of voor mensen die geen pc bezitten. Andere critici klagen erover dat het internet in China door de populariteit van de spelletjes en video’s meer ‘entertainment superhighway’ wordt dan ‘information superhighway’.

Toch constateerde een journalist van Beijing News enkele dagen geleden uiteindelijk tevreden: “Met internet hebben we allemaal guanxi, connecties, en zijn barrières in de communicatie tussen de mensen afgebroken. Dankzij internet kunnen veel meer burgers deelnemen aan de hervorming en de verbetering van onze maatschappij”.

Niet ondanks maar juist dankzij de CPC en de staat

In onze media lees je wel eens dat de CPC nu maar een stap opzij moet doen. De partij heeft, zo geven opiniemakers schoorvoetend toe, redelijk werk geleverd. Nu echter zou ze eerder een rem zijn op de verdere ontwikkeling. Ironisch genoeg is men in het Westen nu al zo beducht voor de niet te stuiten opkomst van de Volksrepubliek. Als China verlost zou zijn van de heerschappij van de CPC zou er dus volgens deze experts helemaal geen maat meer op staan. De werkelijkheid is enigszins anders. De regering heeft onder leiding van de CPC de ontwikkeling van internet al heel snel met geld, wetgeving en personeel gesteund. De Chinese leiders passen daarbij de bekende principes toe van het socialisme met Chinese kenmerken. De hervormingen zijn voorzichtig, maar gaan gestaag (al meer dan 30 jaar) verder. Er is openheid, maar Beijing let erop om niet afhankelijk te worden van het buitenland en verzet zich met succes tegen inmenging in de binnenlandse aangelegenheden. Er is opbouwende concurrentie tussen de staat en een particuliere sector. Die privéondernemingen krijgen stimulansen, niet alleen om winst te maken, maar ook om een bijdrage te leveren aan de opbouw van het vaderland.

Misschien gaat internet ook zo stormachtig vooruit in andere enorme derdewereldlanden met een verschillend politiek systeem, zoals India of Brazilië. Het zou interessant zijn dat te onderzoeken. Maar dat de CPC en de regering in China een positieve en belangrijke rol spelen bij de groei en bloei van het net is wel zeker.

Grote staatsbedrijven en de particulieren in internet 

De techniek is van China Telecom, China Unicom en China Mobile. Drie bedrijven die helemaal of voor een groot deel van de staat zijn. Het MII, de Nationale Commissie voor Ontwikkeling en Hervorming en het ministerie van Financiën hebben die ondernemingen in 2008 geherstructureerd. Sindsdien werden ze klaar geacht om 3G-licenties te ontvangen en beheren ze met nog meer voortvarendheid vaste en mobiele telefonie. China kan een grote meerderheid van internetgebruikers breedband aanbieden tegen redelijke prijzen. Wat je betaalt, varieert van provincie tot provincie, maar houdt het midden tussen 7 en 14 euro per maand met ongelimiteerde downloadmogelijkheden. Dat is betaalbaar voor wie tot de middenklasse behoort. Verder wordt er ontzettend veel gebruikgemaakt van openbare en particuliere internetvoorzieningen, bijvoorbeeld in bibliotheken en internetcafés.

In de noordelijke provincies is China Netcom en in het zuiden China Telecom de grootste leverancier van broadband. De staat heeft een aantal aandelen verkocht en China Telecom is nu ook genoteerd op de beurzen van Hongkong en New York. Het inernetverkeer verloopt door vier netwerken die banden hebben met staatsbedrijven en wetenschappelijke instellingen of die ooit zijn opgezet door de staat, voor ze werden geprivatiseerd. Het zijn CSTNet, ChinaNet, CERNet and CHINAGBN.

CSTNet bijvoorbeeld is het wetenschappelijke en technische netwerk voor regering en hightechondernemingen. CHINAGBN werd dan weer in 1993 opgericht op voorstel van premier Zhu Rongji en is nu volledig commercieel. De afgelopen jaren heeft de staat miljarden yuan geïnvesteerd om het net tot in de verste uithoeken te brengen. Dit jaar bedraagt de som die het MII volgens zijn budget kan besteden 21,2 miljard yuan (twee miljard euro).

De staat en de particuliere sector leven vreedzaam samen en gaan samen vooruit op basis van een eerlijke concurrentie.  Beide partijen lijken tevreden over de werkverdeling, waarbij de ene eerder politieke en wetenschappelijke functies opneemt en de andere zich in de eerste plaats op het commerciële richt. Eind maart organiseerden de regering van de stad Shenzhen en de E-China Alliance een ‘top van IT-leiders’. Tachtig CEO’s en regeringsambtenaren namen eraan deel. Het thema: ‘Na de crisis. IT neemt de leiding bij het ontwerpen van een nieuw economisch ontwikkelingsmodel’.

Baidu-CEO Li Yanhong zei daar onder andere: “Ik voel me niet bedreigd door de oprukkende staatssector. Internet in China is al tien jaar een levendige en vrije, competitieve sector van de industrie. Daarom kennen bedrijven als Baidu, Tencent, and Alibaba ook zo een gezonde groei in binnen- en buitenland”.

Zo brengt het gezag dat wordt uitgeoefend door 1 partij, waarvan de voornaamste bestaansreden is ‘het volk te dienen’, de zaken ook op dit gebied voor elkaar.

Het bovenstaande is deel drie van een commentaar over de discussie rond internet in China.
Dit zijn de links naar de vorige afleveringen
http://www.chinasquare.be/achtergrond/internet-een-core-interest-van-china/
http://www.chinasquare.be/achtergrond/de-inzet-van-internet/

He Yafei

In een reactie op ons vorig Google-artikel wordt gesteld dat de Amerikaanse regering een ideologische offensief tegen China lanceert, gericht op de wereldwijde internetgemeenschap. We vissen hier verder naar wat er achter de zaak-Google zit.

De toespraak van Clinton gisteren over vrijheid op het internet bevat de gebruikelijke lof op het Amerikaanse vrijheidsideaal en kritiek op internetbeperkingen waar ook ter wereld. Maar de ongebruikelijk agressieve toon valt op. Clinton constateert dat meer en meer Amerikaanse firma’s de vrijheid van informatie gaan zien als een beslissend element bij hun zakelijke beslissingen. Ze hoopt dat buitenlandse firma’s en buitenlandse regeringen dezelfde weg zullen opgaan. Geen enkele firma van waar ook mag nog censuur aanvaarden. En voor Amerikanen moet dat een principekwestie zijn, een onderdeel van het merk ‘Amerika’, dat hen wereldwijd voordeel moet brengen.

De regering gaat de Global Internet Freedom Task Force versterken en verwacht van Amerikaanse mediafirma’s dat ze daarbij het voortouw nemen, zelfs wanneer dat hun winsten op korte termijn aantast. Haar ministerie gaat binnenkort leiders van belangrijke Amerikaanse providers van internetdiensten bijeenbrengen om de violen af te stemmen. Ze staat ook achter het Global Network Initiative, een privéorganisatie die probeert internetbeperkende regeringsmaatregelen tegen te werken. En “indien China de vrije toegang tot informatie beperkt, dan zou het zichzelf wel eens kunnen uitsluiten van de vooruitgang van de komende (sic) eeuw” (bedoelt mevrouw Clinton hiermee dat er een technologische boycot in de maak is?). Eerder in haar toespraak had ze ook al geëist dat China een grondig onderzoek voert naar de aanvallen op Google, en dat dit onderzoek transparant moet zijn (betekent dit dat de Amerikanen mogen gaan snuffelen in de Chinese cybergeheimen?). Weliswaar gaan de Amerikanen dat alles doen binnen de context van hun ‘positieve, cooperatieve en allesomvattende’ relaties met China. En, besluit Clinton enigszins cryptisch, door te strijden voor de vrijheid op het internet slaan we drie vliegen in één klap: we volgen onze principes, we komen dichter bij onze economische doelen en dichter bij onze strategische prioriteiten.

De dag voordien had de Chinese onderminister van Buitenlandse Zaken, He Yafei, nog gezegd dat de Googlezaak niet belangrijk genoeg was om de Amerikaans-Chinese relaties te vertroebelen.

De officiële Chinese media reageren negatief op de toespraak. De woordvoerder van Buitenlandse Zaken, Ma Zhaoxu, heeft verklaard dat de beschuldigingen aan het adres van China niet met de feiten kloppen en dat ze de Chinees-Amerikaanse betrekkingen gaan schaden. Voor een Chinese diplomaat een straffe uitspraak. Toch benadrukte hij hoe belangrijk de samenwerking tussen beide landen blijft, waarbij hij verwees naar de gesprekken tussen de staatsleiders in oktober, toen besloten werd de bilaterale relaties te verdiepen.

Reuters van zijn kant noteert in een commentaar dat de wrijvingspunten zich beginnen op te stapelen: belangrijke handelsconflicten rond autobanden en stalen buizen, zware meningsverschillen over de koers van de Chinese munt, recentelijk de levering van Amerikaanse wapens aan Taiwan, ondanks herhaaldelijk en nadrukkelijk protest van Chinese leiders, en nu dit.

Chinese commentatoren leggen er dan weer de nadruk op dat vrijheid van internet een holle slogan is: de Amerikanen controleren het internet volledig, 10 van de 13 computers op de belangrijkste knooppunten van het internet staan in de VS, de VS onderscheppen alle informatie, kunnen naar believen een land overspoelen met propaganda. Via de controle van de domeinnamen door ICANN (een Amerikaans bij de staat aanleunend privébedrijf) kunnen ze  iedereen, zelfs volledige landen, gewoon van het internet laten verdwijnen.

China Daily brengt een lang en gedetailleerd commentaar waarin  wordt uitgelegd hoe strategisch belangrijk de controle over het internet is voor de wereldwijde dominantie van de VS. Die controle is zowel politiek als economisch en militair. Politiek doordat je via het internet het gezag van een vijandige regering onderuit kan halen, economisch doordat je het internet als spionagemiddel kan gebruiken, en militair omdat een eventuele volgende oorlog tussen grootmachten zal gewonnen of verloren worden in de cyberruimte.

De toespraak van Hillary Clinton komt op een moment dat de meest acute problemen van de crisis in de VS wat verder weg lijken. Obama en Clinton moeten zich verweren tegen een ideologisch offensief van de Republikeinen gericht op het in hun ogen linkse beleid. Het wordt afwachten of de toespraak van Clinton al dan niet het begin is van een nieuwe grootschalige poging om China in te perken, een oorlog waarin Google China met zijn toch al zwakke commerciële resultaten als kamikazeverkenner opgeofferd wordt.

Chinese minister bij Google

In een sensationeel communiqué op hun blog kondigde Google vorige week aan waarschijnlijk  uit China te willen vertrekken.

De Chinese regering was  verrast en had enkele dagen nodig om een standpunt te bepalen. Gisteren kwam er echter duidelijke taal van regeringswoordvoerder Ma Zhaoxu. Over de beschuldiging dat China de Googlecomputersystemen zou hacken:  “Dit is door de Chinese wet verboden. Maar het gebeurt en acht op de tien Chinese computers zijn al slachtoffer van hacking geworden; in 2008 bleek het hacken vanuit buitenlandse websites met 148 % gestegen”. En over Google : “China zal de deuren open laten en ervoor zorgen dat buitenlandse firma’s, inclusief internetbedrijven, in een goede omgeving kunnen werken. Buitenlandse bedrijven moeten echter de Chinese wet naleven, de belangen van het publiek behartigen, culturele tradities respecteren en een verantwoordelijke houding aannemen. Google vormt daarop geen uitzondering”. Google weet meteen waar het staat.

Uit opiniepeilingen blijkt dat de overgrote meerderheid van de Chinese internetgebruikers in dit conflict achter hun regering staan. Ze nemen het niet dat een multinational meent zijn regels te kunnen opleggen aan een soeverein land.

De Chinese internetgigant Baidu heeft intussen in de Verenigde Staten een klacht ingediend tegen zijn Amerikaanse internetprovider. Baidu werd door die provider niet beschermd tegen Iraanse hackers, die Baidu waarschijnlijk voor een Amerikaans bedrijf aanzagen, de voorpagina kaapten en de echte site urenlang ontoegankelijk maakten.

Bij de 700 werknemers van Google China heerst pessimisme; sinds het vertrek van de  CEO en een aantal van zijn medewerkers in september waren er al geruchten over sluiting en waren er geen nieuwe aanwervingen om de leeggekomen posten op te vullen.

In het IT-wereldje zijn er maar weinigen die geloven dat Google hiermee een belangeloze strijd voert voor de vrijheid van meningsuiting en er wordt druk gespeculeerd over de echte bedoelingen. Eén hypothese is dat Google met deze sensationele exit zijn Chinese concurrent Baidu wil brandmerken als een spreekbuis van de Chinese regering om zo de internationale expansie van Baidu, dat plannen heeft om Google wereldwijd naar de kroon te steken, te dwarsbomen. Een andere hypothese verwijst naar een recente rel tussen Google en de Zuid-Koreaanse regering. Google sloot daarop Google Korea en werkt voortaan met het ’statenloze’ google.com in een Koreaanse versie, zonder enige controle van de Koreaanse regering; is er misschien besloten dit model wereldwijd te veralgemenen?

De boodschap van de vicepresident van het Amerikaanse bedrijf roept veel vragen op. Ze begint over een cyberaanval op Google zelf en zegt dat dit niet uitzonderlijk is. Wat was er dan zo speciaal aan deze aanval? Hij kwam uit China, hij was gesofisticeerd, en nog twintig andere Amerikaanse firma’s waren ook het doelwit (Google zegt niet hoe ze dat kunnen weten). De tekst gaat dan verder met de bizarre bewering dat het hele manoeuvre tot doel had e-mails van Chinese dissidenten te lezen, maar dat dit niet lukte. Lijkt het dan niet alsof de Chinezen met een kanon naar een mug aan het schieten zijn?

Google gaat verder: de e-mails van een dozijn dissidenten werden al regelmatig door derden gelezen. Als dat al gebeurde, waarom zijn die gesofisticeerde aanvallen dan nog nodig?

En waarom klopt Google deze zaak zo op? Alleen al in ons kleine Belgie wordt 18 miljoen euro per jaar besteed aan telefoontap en het Amerikaanse Echelon-spionagesysteem leest alle e-mails die in de hele wereld verstuurd worden. Kan je verwachten dat de Chinezen niet spioneren?

De tekst verandert plots van onderwerp. Deze computeraanvallen gaan naar het hart “van een breder globaal debat over de vrijheid van meningsuiting”. Google is in 2006 overeengekomen met de Chinese regering om bepaalde vormen van censuur toe te passen. De huidige aanvallen plus –niet nader genoemde- pogingen van het laatste jaar om de vrijheid op het internet verder te beperken, brengen Google ertoe zijn China-strategie te herzien. Google weigert voortaan elke censuur in China, zal dit de komende weken met de regering bespreken en als het geen voldoening krijgt, zal het zich volledig terugtrekken uit China

Met zijn overstap van verontwaardiging over een cyberaanval naar een ultimatum aan de Chinese regering gaat Google wel heel kort door de bocht.

Of Google door zich terug te trekken de vrijheid van meningsuiting in China bevordert, is twijfelachtig; de strategie van 2006 werd juist verdedigd met het argument dat aan de kant blijven staan of vertrekken hetzelfde is als je kans verspelen om invloed uit te oefenen. Google aanvaardt overigens in andere landen ook wettelijke censuur, bijv. in Europa werkt het mee aan strijd tegen kinderporno en het verbod op negationisme, en zelfs de VS legt beperkingen op. En of het doen van cyberaanvallen op bedrijfsgeheimen van Amerikaanse firma’s of het onderscheppen van e-mails van dissidenten door derden zal verminderen wanneer Google uit China wegtrekt, is ook ver van zeker.

De vraag is dus wat de echte beweegredenen van Google zijn. De komende weken wordt dat misschien duidelijker. De omzet van 300 miljoen dollar per jaar in China valt natuurlijk wel tegen, en de Chinese concurrent Baidu ligt er ver voorop. In september vertrok de CEO van Google China. En recentelijk moest Google nog bakzeil halen wegens het illegaal kopiëren van Chinese boeken voor hun onlinebibliotheek.

De insinuerende opbouw van de tekst zonder echt feitenmateriaal en het onmiddellijk naar buiten brengen zonder voorafgaand overleg met de Chinese overheid ruiken dan weer eerder naar een politieke manoeuvre. Google is tenslotte een strategisch Amerikaans bedrijf en hun frontale aanval op China werd onmiddelijk door mevrouw Clinton gesteund. Misschien wil Google China liever verlaten als strijder voor de mensenrechten dan als loser in een harde business?

Zie ook uitzending Dialogue over het onderwerp

]]> http://www.chinasquare.be/achtergrond/google-liever-vertrekken-als-strijder-dan-als-looser/feed/ 1 http://www.chinasquare.be/achtergrond/lulu-wang-over-yin-en-yang/ http://www.chinasquare.be/achtergrond/lulu-wang-over-yin-en-yang/#comments Mon, 11 Jan 2010 22:06:15 +0000 redactie http://www.chinasquare.be/?p=7726 Eind vorig jaar gaf Lulu Wang in Zwitserland een lezing over het verschil in denken tuseen Chinezen en westerlingen. De oorspronkelijke tekst in het Engels vind je hier. De schrijfster illustreert met frappante voorbeelden uit de hedendaagse geschiedenis de verschillende benaderingen in Oost en West, die volgens haar vooral terug te voeren zijn op een ‘yin-yang’-benadering in het Oosten en een ‘absolute goed-kwaad’-benadering in het Westen. Waarbij we ons onwillekeurig de vraag stellen of ze het niet heeft over de klassieke tegenstelling tussen een dialectische en een metafysische benadering van de werkelijkheid?

Wij hernemen hieronder een Nederlandstalige tekst op de blog van Lulu Wang, die in grote lijnen hetzelfde thema met andere voorbeelden behandelt. Het lezen van de Engelstalige lezing is zeker ook de moeite.

Yin en Yang 

Als je mij vraagt wat het grootste verschil is tussen de Chinese denkbeelden en de westerse, zou ik antwoorden: Chinezen denken in termen van yin en yang en westerlingen in termen van goed en kwaad.

            Wat is yin en yang? Of moet ik zeggen wat zijn yin en yang? Je kunt het vergelijken met ja en nee. Is ja goed of slecht? Het hangt er van af, hoor ik je al reageren. Juist, de yin en yang denkwijze vertikt het om goed of kwaad als etiket te plakken op mensen of zaken. Ahá, zou je denken, de Chinezen weten niet wat deugt en wat niet deugt. Het klinkt raar, maar dat is waar. In hun ogen bestaan er geen normen of waarden die voor alle tijden, plaatsen en personen gelden.

            Neem de liefde. Het staat toch als een paal boven water dat ze prachtig is? Nee hoor, zeggen de Chinezen, wat denk je van de liefde van een virus? Als het verliefd op je wordt, kom je er niet van af. Je wordt er ziek of gaat er zelfs dood van.

            Neem de haat. Wie heeft dáár behoefte aan? Nou, dienen de Chinezen je van repliek, de haat jegens het virus is de motor achter de uitvinding van het vaccin ertegen.

            Neem de onvoorwaardelijke liefde. Als een virus jou onvoorwaardelijk zou beminnen, zou zelfs de prik die je gehaald hebt je niet kunnen beschermen tegen de besmetting.

            Liefde is volgens Chinezen slechts een gegeven. En een gegeven is niet goed of slecht. Pas in een gewenste omstandigheid is de liefde wenselijk – de man die jij leuk vindt, valt op jou –, anders is de liefde een vervelende klier – het virus dat je liever kwijt dan rijk bent, zit je achter de hielen aan. Hetzelfde geldt voor haat en overige begrippen.

 Wat zijn de invloeden van het yin en yang denken op de Chinese manier van doen en laten?

            Ten eerste, ze schrikken niet af van een onprettige zaak. Wat negatief is in één opzicht kan positief zijn in een ander. Men hoeft maar zich te verplaatsen in een andere omstandigheid of men het positieve van haar benarde situatie ontdekt. Neem de recessie die er momenteel heerst. Het woord ‘crisis’ betekent in het Chinees ‘gevaar’ én ‘kans’. Voor de oorzaken van de economische malaise is het inderdaad niet zo best: men pakt ze aan en ze kunnen niet meer voortbestaan. Men denke aan sommige onverantwoorde ontwikkelingen in het bankwezen. Voor het hervormen van het economische systeem is de recessie daarentegen geweldig: China is bijvoorbeeld genoodzaakt om de niet winstgevende bedrijfstakken te saneren – de exportbranche bijvoorbeeld – en ze breiden hun binnenlandse markt uit, zodat het land later minder gevoelig wordt voor een afnemende vraag vanuit het buitenland naar Chinese goederen. Niet voor niets boert China niet beroerd ondanks de stagnatie op de internationale markt.

            Ten tweede, ze zijn op hun hoede wanneer het hen voor de wind gaat. Yin en yang, anders dan goed en kwaad, blijven geen moment stil. Ze wisselen constant met elkaar van plaats. Net als de recessie die nieuwe kansen kan bieden, kan een economische bloei gevaren in zich dragen. Dat is, vermoed ik, een van de redenen waarom China de zakken vol geld die ze in de dertig jaar durende boom verdiend heeft niet opgemaakt maar gespaard heeft. Nu de recessie er is, hebben ze de middelen om solide bedrijven waar de aandelen van drastisch gedaald zijn over te nemen, Amerikaanse staatsschulden te kopen en andere beleggingen te doen, in afwachting van betere tijden. Geen wonder luidt een Taoïstische spreuk: Ik ben niet blij als het goed met mij gaat; noch ben ik verdrietig als het slecht met mij gaat.

            Ten derde, ze oordelen niet graag. Immers, denken de Chinezen, een mening is het resultaat van het kijken vanuit een bepaalde invalshoek. Verander je van uitgangspunt, krijg je vaak het tegenovergestelde oordeel. Voor een virus is je haperende immuunsysteem fantastisch: het kan in je gedijen, maar voor je gezondheid is dat funest. Daarom laten de Chinezen het liever aan de betrokkenen over om uit te zoeken wat voor hen het beste is – hun oordeel past bij hun situatie en de visie van een ander zet geen zoden aan de dijk en is eerder een stoorzender dan een hart onder de riem.

            Ten vierde, ze zijn niet alleen niet bang voor het negatieve, ze zoeken het zelfs op. Neem het spaartegoed van China. Denk je heus dat de Chinezen de rijkdommen die ze tijdens de economische bloei vergaard hebben niet onderling zouden willen verdelen? Ze zijn ook mensen, willen zich ook kogelrond eten en twee keer per jaar op vakantie gaan, hoe verder van huis hoe liever. Maar een oud Chinees gezegde zit hen dwars: Men gedijt in armoede en sterft in welvaart. Vooral te snel vermogend worden belooft weinig goeds, vrezen ze. Want dat zou leiden tot zelfgenoegzaamheid en luiheid, waardoor men op zijn lauweren rust en geen zin meer heeft om vooruit te gaan. Dan zou men vroegtijdig afhaken in het groeiproces, waar China zich op dit moment in bevindt. Een ander voorbeeld. Chinezen verheffen zelden hun stem en ze komen meestal bescheiden en zelfs nederig over – yin –, hoe invloedrijk of gewoon rijk ze ook zijn – yang. Waarom? Omdat ze weten dat yang, voordat je er erg in hebt, in yin om kan slaan. Dan zouden ze gedwongen worden om nederig te zijn en iets te moeten doen is nooit fijn. Vandaar dat ze alvast beginnen met nederig te zijn. Zo doden ze twee vliegen in één klap: ze hebben voorkomen dat ze gedwongen worden om nederig te zijn en ze dwingen tegelijkertijd respect af. Want bescheidenheid siert de mens.

            Ten vijfde, ze geloven dat yin noch yang alleen zaligmakend is – een evenwicht tussen die twee is de ideale staat. Teveel armoede maakt het leven zuur, maar zwemmen in geld stelt de mens eerder ontevreden dan wat anders; te hard werken verandert een mens in een machine, maar dag en nacht fuiven werkt verveling in de hand; te snel oordelen schaadt de betrokkenen maar geen mening hebben schuift de oplossing van een probleem op de ellenlange baan. Yin wordt in stand gehouden door yang, die meteen in actie treedt als Yin het te bont maakt en andersom ook. In hun streven naar yin – nederigheid – belanden de Chinezen vanzelf in yang – men gaan liever met bescheiden mensen om dan met blaaskaken.           

Zo zijn er nog meer invloeden van het yin en yang denken op de Chinese mentaliteit. Hier zal ik in mijn komende blogs over schrijven. Waar ik het nu over wil hebben is: bestaat er werkelijk een verschil tussen de Chinese denkbeelden en de westerse? Niet echt, mijns inziens. Door mijn verblijf in Nederland en door mijn reizen naar andere landen, merk ik dat men overal ter wereld bewust of onbewust in termen van yin en yang denkt. Neem de eerste twee invloeden van de yin en yang theorie. Johan Cruijff zegt: Elk nadeel heeft zijn voordeel. Hij klinkt als een oude Chinese wijsgeer! De derde invloed dan? Hier in het westen kent iedereen een citaat uit de Bijbel: Oordeel niet opdat gij niet geoordeeld wordt. De vierde invloed heeft ook een Nederlandse tegenhanger: Hoogmoed komt voor de val. Voor de vijfde hebben wij hier in Nederland een spreuk in voorraad: Te is nooit goed, behalve tevreden – ook aan deze zijde van de Noordzee weten wij dat evenwicht goud waard is. Als wij ons gezonde verstand gebruiken, trekken wij, waar wij ook wonen, in China of in Nederland, altijd aan het langste einde. Maar… het kan nooit kwaad om naar een andere cultuur te kijken, volgens mij. Niet zozeer om van anderen te leren, maar meer om door hen herinnerd te worden aan wat er zo onschatbaar is aan onze eigen beschaving en wat wij, omdat het voor ons zo vanzelfsprekend is, wel eens over het hoofd zien. Ten slotte, je kunt het yin en yang denken noemen, maar je kunt het ook, eenvoudigweg, als gezond verstand beschouwen. Het is maar welke naam je aan het beestje geeft. 

Hoe werkt deze theorie door in de Chinese politiek? 

Aangezien mensen die in termen van yin en yang denken, niet geloven in het bestaan van een goed of kwaad dat voor alles, iedereen, elke plaats of tijd geldt, is de ideale staat die ze nastreven ook niet het uitroeien van het kwade door het goede, maar het bereiken van een evenwicht tussen alle betrokkenen. 

Misschien herinnert u zich nog een tafereel uit de openingsceremonie van de Olympische Spelen vorig jaar. Met zijn honderden duizenden beeldden de Chinese jongeren drie karakters uit: ‘He wei gui’ – ‘Harmonie is het hoogste goed’. Dit is een spreuk van Confucius. Ruim tweeduizend jaar geleden koesterde deze filosoof een droom: ‘Tianxia datong’ – ‘Harmonie tussen alle landen’. Het was ook geen toeval dat het motto van de Spelen 2008 ‘Eén wereld, één droom’ luidde. 

Wat voor invloed heeft dit idee van evenwicht op de Chinese politiek? 

1. Consensus tussen verschillende machten 

Chinezen accepteren geen absolute macht en verkiezen een consensus tussen verschillende machten. Wacht eens even, zou je zeggen, hoe zat het dan met de keizers van weleer? Hun woord was toch wet? En wie hen tegensprak werd toch een kopje kleiner gemaakt? Ja en nee. In het Chinees is een gezegde: ‘Het water kan de boot dragen maar het kan de boot ook doen zinken.’ Met water wordt het volk bedoeld. Als een keizer in het belang van het volk handelde, zou hij op handen gedragen worden, en zo niet, dan zou hij het onderspit delven. 

Van de tweehonderd zoveel keizers die China gekend heeft, is het slechts een klein aantal gelukt om de leeftijd van zestig jaar te bereiken. Het merendeel van deze hoogste heersers heeft niet eens hun veertigste levensjaar kunnen halen. Om gezondheidsredenen – een te uitbundig nachtleven met concubines eiste zijn tol – maar ook als gevolg van de keiharde politieke strijd aan de top en van onder af. Heel wat keizers zijn zelfs vermoord voordat ze de volwassen leeftijd bereikt hadden. Daar gaat de mythe dat de keizers zo machtig waren . 

Ken je de Ming-meubels? Die de Italiaan Giorgetti geïnspireerd hebben om ook prachtige stoelen en tafels te ontwerpen? Wie was de geestelijke vader van die stijl? Een Chinese keizer uit de Ming Dynastie. Hij was zo dol op timmeren dat hij zich jaren niet in de vergaderzaal van zijn paleis liet zien. Hier was hij geen uitzondering in. Er zijn staatshoofden geweest die verzot waren op krekels en hanen, die ze trainden tot vechtersbazen, of die stapelverliefd waren op een van hun vrouwelijke of mannelijke liefjes, waardoor ze dag in dag uit niets anders bedreven dan de ‘zaak tussen regen en wolken’. Toch is China de enige van de vier oudste beschavingen die intact is gebleven. Waarom? 

Twee overlevingsmethoden 

Ten eerste, het ambtelijke apparaat, het rechtssysteem en het sociale en economische stelsel van het Chinese keizerrijk waren zodanig uitgekiend dat ze gedurende een lange periode goed geolied konden functioneren zonder bemoeienis van de keizer. Als een staatshoofd een nieuw beleid in wilde voeren, zou hij een heel traject af moeten leggen om het goedgekeurd te krijgen door de strikt gereguleerde apparaat, systeem en stelsels. 

Ten tweede, de ambtenaren, grotendeels intellectuelen, deinsden er niet voor terug om hun leven te verlaten als ze vonden dat ze kritiek op de keizer moesten leveren. Vandaar de spreuk: ‘Een generaal sterft op het slagveld; een intellectueel blaast zijn laatste adem uit vanwege zijn kritiek op de keizer’. De ambtenaren vonden het zelfs een eer om op zo’n manier naar het hiernamaals te snellen. ‘Een vervroegde dood vanwege kritiek op de keizer zorgt voor een eeuwige goede naam voor je nazaten’, heette het. Het volk achtte dergelijke mondige ambtenaren hoger dan welke machthebber dan ook. Dit hing als een zwaard boven het hoofd van de keizer, die zich drie keer moest bedenken voordat hij de woorden van de intellectuelen in de wind sloeg. Want ook de geschiedschrijvers waren niet bang om te worden koud gemaakt en ze zetten de feiten gewoon zwart op wit neer. 

Er was een heerser Cui die zijn historicus om zeep hielp omdat hij Cui’s wandaden in het geschiedenisboek opgenomen had. Toen een broer van de historicus dit gehoord had, ging hij naar Cui’s hof en hij nam dezelfde feiten in hetzelfde geschiedenisboek op. Ook hij is door Cui over de kling gejaagd. Toen een andere broer – ook een historicus – hiervan lucht kreeg, haastte hij zich naar het hof en hij herhaalde wat zijn twee broers gedaan hadden. De heerser kon de druk van de publieke opinie niet meer aan en liet deze geschiedkundige met rust en in leven. 

Een krachtig centraal gezag 

Maar als het beleid dat de keizer voorgesteld had eenmaal aanvaard was, zou de hele bevolking het moeten naleven. Anders zou er chaos ontstaan, wat dit enorme land met zo veel onderdanen niet kon gebruiken. Dat was weer de machtige kant van de Chinese heerser. Niet zozeer omdat Chinezen vonden dat hij als persoon zo veel macht moest krijgen – verafgoding –, maar meer omdat ze vonden dat hun immense land een krachtig gezag nodig had om alles in het gareel te houden. 

Dit weerklinkt wederom in een Chinees gezegde: ‘De hemel is hoog en de keizer zit ver weg’. Zelfs als het hoogste gezag een nieuw beleid aan zijn bevolking bekend had gemaakt, werd het nog niet overal in China op dezelfde manier uitgevoerd. Want elk gebied kende zijn eigen omstandigheden, en daarom kneep de regering vaak een oogje toe. Zolang de essentie van het overheidsbeleid begrepen werd en er min of meer naar gehandeld werd, vond de keizer het best. Vandaar de spreuk: ‘De mazen van de wet zijn weliswaar lang en breed, maar boeven kunnen hun straf niet ontlopen.’ 

Consensus tussen verschillende machten hield in oud-China in: evenwicht tussen de keizer en het politieke/juridische/economische apparaat, tussen de heerser en de kritische intellectuelen, tussen de centrale overheid en het plaatselijke bestuur, tussen de kern van de wet en de toepassing ervan. 

2. Buitenlands beleid

 Een andere invloed van het evenwichtsidee op de Chinese politiek kan men terugvinden in het buitenlandbeleid van China. Het aanvaardt geen druk van welke supermacht dan ook. Hoe bevriend China met de voormalige Sovjet-Unie ook was, toen de Russen in de jaren zestig van de vorige eeuw onacceptabele eisen ging stellen, had China het er zelfs voor over om honger te lijden (1960-1962) en omvangrijke bouwprojecten jarenlang als bouwputten erbij te laten liggen om de zeggenschap over de eigen zaken te behouden. Toen de V.S. en hun bondgenoten (een alliantie van zestien landen) hun kanonvuur dicht bij de Chinese landgrenzen plaatsten, had China in de jaren vijftig en zestig met primitieve wapens en het opofferen van de levens van zijn talloze zonen en dochters aan de Amerikanen en hun vrienden laten weten dat het er niet van gediend was. 

Nu China een economische macht begint te worden, heeft het tijdens de Olympische Spelen met de drie karakters ‘He wei gui’ – ‘Harmonie is het hoogste goed’ aan de rest van de wereld getoond dat het niet beducht is voor supermachten, maar dat het evenmin van plan is om zelf een supermacht te worden. Evenwicht was het ideaal van Confucius en is nog steeds de droom van zijn geestelijke afstammelingen: de Chinezen. Ze geloven dat vrede zijn bestaan dankt aan een evenwicht tussen alle landen en niet aan het berusten in het feit dat één land de baas speelt over de rest van de wereld. 

Lesgeld 

Als een kind van de Culturele Revolutie wil ik erbij vermelden dat de evenwichtstheorie niet altijd door de Chinezen wordt gepraktiseerd. Wat de vroegere keizers niet hadden gekend – de absolute macht over de bevolking – is Mao tijdens de Culturele Revolutie toegeschreven (over de oorzaken hiervan later meer in mijn blogs en in mijn negende boek, dat volgend jaar in juni uitkomt). Met rampzalige gevolgen. Een bewijs dat geen denkwijze zaligmakend is, oftewel, dat geen denkwijze een land en zijn bevolking kan helpen zich te onttrekken aan de natuurwet: wij leren allen door fouten te maken. Wat dat betreft zijn wij, in welk land wij ook wonen en werken, en langs welke lijnen wij ook redeneren, allen mensen, en niemand kan het kwade omzeilen om rechtstreeks het goede te bereiken. 

De Culturele Revolutie is een les voor Chinezen. Hierdoor hebben ze ingezien wat er gebeuren zou als ze hun cultureel erfgoed – de evenwichtstheorie – niet in ere houden. Deze revolutie is, mijns inziens, een pijnlijke bladzijde in de Chinese geschiedenis, net als de twee grootschalige oorlogen die vorige eeuw in Europa ontbrandden en die zich naar andere continenten verspreidden. Met alle gevolgen van dien. Gelukkig hebben wij er in Europa ook veel van geleerd. De VN is daardoor in het leven geroepen, in onze gezamenlijke hoop dat er geen Derde Wereldoorlog uit zou breken. Zonder racisme tijdens de Tweede Wereldoorlog zouden wij nu niet zo alert kunnen zijn voor elke kiem van rassenhaat. 

Er zijn verschillende interpretaties van een recente uitspraak van partijvoorzitter Hu: ‘Wij zullen niet zheteng.’ ‘Zheteng’ kan veel dingen inhouden, maar volgens mij bedoelde de Chinese leider dat China, ondanks zijn vele interne en externe problemen, geen revolutie zal overwegen noch overheidsmaatregelen die ernstige sociale onrust in binnen- of buitenland zullen veroorzaken. Over leren van de Culturele Revolutie gesproken. 

Lesgeld moeten wij allemaal betalen. Geen inzicht is gratis, helaas. Van persoonsverheerlijking leren wij de controle over de macht van één persoon met onze handen en tanden te bewaken; van de suprematie van één land leren wij harmonie tussen alle landen te waarderen. Het is ook niet voor niets dat ‘ping’, het Chinese woord voor ‘vrede’ tevens ‘evenwicht’ betekent.

Xinhua gaat dan verder met een verslag van bijna uur tot uur over de discussies van premier Wen voor en tijdens Kopenhagen. Het is de moeite dit te lezen in contrast met de standpunten in onze media over ‘de Chinezen die Kopenhagen deden mislukken’ op basis van uitspraken van Milliband en Merkel.De volledige Xinhuatekst in het Engels lees je hier. Het gaat als volgt: 

Op 26 november 2009 maakte China zijn engagement voor Kopenhagen bekend: een vrijwillige daling met 40-45% van de CO2-uitstoot per eenheid BNP in 2020 vergeleken met 2005.

Op 27-28 november was er in Beijing een voorbereidende vergadering voor Kopenhagen van de BASIC-landen (China, India, Brazilie en Zuid-Afrika) samen met Soedan, de voorzitter van de G77 van ontwikkelingslanden.

Op de eerste dag in Kopenhagen had premier Wen reeds besprekingen met de Deense voorzitter van de conferentie en met de secretaris-generaal van de VN, die allebei hun bezorgdheid over het vastlopen van de besprekingen uitten. Wen benadrukte dat men moest voortbouwen op de ontwerpakkoorden van de twee werkgroepen, één rond elk van de twee bestaande protocols, en zo snel mogelijk streven naar het vinden van de punten waar consensus over bestaat, terwijl men de twistpunten maar vooruit moest schuiven. En de opinie van de ontwikkelingslanden moest ernstig genomen worden (nvdr. die verweten de Deense premier dat zijn ontwerpakkoord op maat van de ontwikkelde landen geschreven was).

Diezelfde dag nog wilde Wen overleggen met de BASIC-landen, maar alleen president Lula bleek beschikbaar. Volgde een vergadering met de vertegenwoordigers van de Kleine Eilandenstaten, van Afrika , van de Minst Onwikkelde Landen en van de G77. Hoofdbezorgdheid van deze landen was financiële steun.Wen beloofde dat hij daarvoor zou blijven vechten, ondanks de negatieve uitspraak van de Amerikaanse onderhandelaar dat China nooit zou proberen financiële steun van andere landen af te snoepen maar integendeel zelf steun zou verlenen aan de landen die het meest nodig hebben. China staat volledig achter het objectief van maximum 2 graden temperatuurstijging (nvdr. de Kleine Eilandenstaten vroegen 1,5 graad).

Na de lunch kwamen de leiders van grote ontwikkelde landen aan de beurt: Brown, Merkel en Hatoyama. Wen pleitte voor consensus, en beklemtoonde dat de vrijwillige beperkingen door China niet gebonden zijn aan voorwaarden zoals gelijktijdige beperkingen door anderen. Maar China aanvaardt niet dat zijn vrijwillige inspanningen gemeten en gecontroleerd worden door ontwikkelde landen. De ontwikkelingslanden moeten zich kunnen ontwikkelen, maar dat mag niet gebeuren op de oude vervuilende manier; de steun van de ontwikkelde landen is kritiek daarbij. De namiddag werd afgesloten met een druk bijgewoonde persconferentie waar Wen de Chinese standpunten nog eens uiteenzette. 

Tijdens het diner door de Deense koningin kwam het echter tot een incident. Wen vernam van derden dat de Amerikanen diezelfde avond nog een beperkt comité wilden bijeenroepen, inclusief China, maar was daarvoor niet officieel uitgenodigd. De Chinese premier verweet daarom het initiatief een gebrek aan openheid en stuurde er enkel de vicepremier op af om te protesteren.

Intussen gonsde Kopenhagen van geruchten zowel van ontwikkelde landen als van ontwikkelingslanden en de uitkomst begon er steeds somberder uit te zien.

De volgende morgen kwam de Indische premier aan en om half negen was er al een gesprek waarin besloten werd nauw in contact te blijven gedurende de onderhandelingen.

Toen om tien uur de wereldleiders niet opdaagden op de plenaire vergadering (nvdr. er was een boycot van de ontwikkelingslanden) nam Wen, die wel aanwezig was, het initiaitef voor een gesprek met de leiders van de BASIC-landen in de cafeteria van het gebouw.

Om half elf begon uiteindelijk de plenaire vergadering, en Wen was de eerste om te spreken. Hij verklaarde: “Ik ben mij heel erg bewust van de verantwoordelijkheid die op ons rust”. Verder zette hij het Chinese aanbod uiteen en eindigde “wat ook het resultaat van deze conferentie is, China zal zich volledig inzetten om zijn doelstelling voor de uitstoot te halen en zelfs te overtreffen”.

Later, na de toespraak van president Obama, was een bespreking tussen de twee staatslieden georganiseerd in een soort tent. Er werd overeengekomen dat zou gestreefd worden naar een “politiek akkoord”, dat de hoofdonderhandelaars van beide landen verder zouden discussiëren en de staatslieden mekaar later opnieuw zouden ontmoeten.

Wen briefte onmiddelijk de BASIC-groep en de G77.

Intussen was de conferentietijd officieel verstreken en er was nog geen vooruitgang betreffende het slotdocument. Regeringsleiders begonnen al te vertrekken en sommigen begonnen met een beschuldigende vinger naar China te wijzen (nvdr. onder meer Merkel en Milliband waren boos omdat de Chinezen hun door de ontwikkleingslanden onvoldoende geachte engagementen voor 2050 niet wilden opnemen in het akkoord).

Wen riep de BASIC-landen voor de laatste maal bijeen, op het moment dat ook Obama een tweede gesprek met Wen wilde hebben. De BASIC-landen besloten het eerst onder mekaar eens te worden en dan de Amerikanen en Europeanen te ontmoeten. Ook de Afrikanen, de G77 en de Kleine Eilandenstaten moesten op de hoogte gehouden worden.

Terwijl de BASIC-landen nog met hun bespreking bezig ware,n kwam ook Obama de zaal binnen. Er werd verder onderhandeld met vijf, de Amerikanen tegenover de BASIC-groep. Obama zou dan later met de EU overleg houden. Toen de bespreking na ongeveer een uur in een akkoord uitmondde, ging Obama met de Europeanen overleggen en de BASIC-groep met een aantal ontwikkelingslanden. Er bleek dat er een akkoord inzat dat aan de plenaire vergadering voorgelegd werd. Dit akkoord was dus niet het werk van twee landen, maar het resultaat van consultaties tussen een groep landen. 

Voor China is het akkoord van Kopenhagen een nieuw beginpunt. Iedereen moet nu werken om zijn engagementen waar te maken en zo snel mogelijk tot een bindend akkoord te komen.

Lees de volledige tekst van het artikel hier.

Ideologische overleg van CP China en CP Vietnam

Wie het hedendaagse China bestudeert, vraag zich bijna per definitie af of de leiders van het land hun maatschappij nog als socialistisch beschouwen, of hun visie daarop correct is en wat de term socialisme dan eigenlijk inhoudt. Daarom is het interessant als een vertegenwoordiger van de CPC op een internationaal forum hierover concrete uitspraken doet.

Sinds 1989 zijn er, vanzelfsprekend op bescheiden schaal, hier en daar initiatieven om de internationale communistische beweging nieuw leven in te blazen. Meestal stelt de CPC zich terughoudend op ten aanzien van conferenties en uitwisselingen tussen communistische partijen (van uiteenlopende omvang) die dit doel nastreven. Het is opmerkelijk dat de CPC een delegatie had gestuurd naar de ‘Internationale Bijeenkomst van Communistische en Arbeiderspartijen’ in New Delhi, India, van 20 tot 22 november. Nog interessanter was het feit dat delegatieleider Ai Ping, de directeur van het Bureau voor Internationale Betrekkingen van de CPC, in het openbaar daar nadrukkelijk de opvatting bevestigde dat China wel degelijk socialistisch is, dat de CPC zich op het marxisme blijft beroepen en dat de partij de internationale socialistische beweging wil inspireren en versterken. 

Een citaat uit zijn verklaring: “Door onvoldoende kennis over de binnenlandse situatie in China denken sommige partijen dat ons land het marxisme heeft opgegeven en niet langer de weg van het socialisme volgt. Zij spreken zelfs van een Chinees systeem van ‘autoritair kapitalisme’. Die beschuldigingen zijn niet terecht. Zoals jullie weten, is China een groot oosters land met een relatief onderontwikkelde economie en cultuur. China maakt nu de eerste fase van het socialisme door en dat zal nog een hele tijd zo zijn. In de klassieke marxistische teksten staat niet beschreven hoe je het socialisme moet opbouwen in een situatie als de onze. Voor de CPC is het marxisme nog altijd de fundamentele en leidende ideologie. Onze partij heeft er altijd naar gestreefd de basisstellingen van het marxisme aan te passen aan de Chinese omstandigheden en aan de tijd waarin wij leven. De CPC heeft getracht een nieuwe weg uit te zetten voor de opbouw van het socialisme.
CPC-leiders van opeenvolgende generaties hebben de collectieve wijsheid van de hele partij verzameld, zij hebben hun voordeel gedaan met de ervaringen in andere landen en de lessen die daar getrokken zijn en stelselmatig gewerkt aan een theorie over het socialisme met Chinese kenmerken.
Bij haar onderzoek moet de CPC, de regerende partij, leren van alle uitstekende verwezenlijkingen van de menselijke beschaving, met inbegrip van de methoden en beheerssystemen waarop de wetten van de moderne sociale productie worden toegepast, zoals bijvoorbeeld het stelsel van de kapitalistische markteconomie. Maar dit betekent niet dat we zelf het kapitalisme nastreven, laat staan dat we kapitalisten worden. Integendeel, ons doel is het socialisme te verbeteren, het sterker te maken en te ontwikkelen.
Ik ben ervan overtuigd dat de voortdurende zoektocht van de Chinese communisten en hun succes bij de opbouw van een sterker China het marxisme zullen verrijken en verder ontwikkelen. Bovendien zullen wij daarbij communisten over de hele wereld kunnen aanmoedigen en inspireren om het socialisme trouw te blijven. Ik geloof dat we zo een grote bijdrage kunnen leveren aan de internationale socialistische beweging”.

 Leren van “alle verwezenlijkingen … met inbegrip van de methoden en beheerssystemen van de kapitalistische markteconomie, betekent niet het kapitalisme overnemen”. Er is hier een parallel met de betrekkingen die de CPC onderhoudt met politieke partijen van overal ter wereld (intussen zo’n 500-tal). Die betrekkingen hebben overigens een merkwaardige evolutie doorgemaakt (zie link onderaan). Op dit ogenblik heeft de CPC contacten met politieke organisaties van diverse pluimage, waaronder een niet gering aantal dat stevig ingebed is in en overtuigd voorstander van meerpartijensystemen. Dat de Chinese communisten hiermee regelmatig ervaringen en ideeën uitwisselen, wil niet zeggen dat ze daarom ook zelf plannen hebben om op een meerpartijenysteem over te schakelen, zoals iedereen kan zien. Het lijkt erop dat de CPC de multipolariteit die ze toejuicht in de internationale politiek toepast op haar betrekkingen met andere communistische partijen en met politieke partijen in het algemeen.

De CPC-vertegenwoordiger gaf verder uitleg over de besluiten van het meest recente plenum van het centraal comité om de studie en de partijdemocratie te verbeteren. Ook over de crisis en over de levenskracht van het kapitalisme had Ai Ping belangwekkende zaken te vertellen, maar dat deed hij  nadrukkelijk uit eigen naam: “Ten slotte nog een aantal persoonlijke opvattingen geïnspireerd door deze bijeenkomst. De financiële crisis is nog niet voorbij, de wereldeconomie is nog niet buiten gevaar. Veel politici en wetenschappers hebben de crisis bestudeerd en waardevolle inzichten naar voren gebracht. Dit is wat ikzelf denk. Veel mensen leggen de schuld voor de financiële en economische crisis bij de ‘ongeremde speculatie op de financiële markt’, de ‘nietsontziende concurrentie’, of ‘buitensporige leningen’. Ze verwachten dat de crisis zal overwaaien en dat  het tot een herstel kan komen dankzij een regulering van het kapitalisme.
Volgens mij is deze crisis niet anders dan de andere crisissen die wij uit de geschiedenis kennen en die veroorzaakt zijn door de interne tegenstellingen van het kapitalisme. Zulke crisissen kunnen niet uitgeroeid worden. Ze zullen regelmatig terugkomen zolang het particuliere bezit van het kapitalisme en zijn interne tegenstellingen niet veranderen. Vandaar de zich steeds herhalende cyclus van crisis-herstel-crisis in de ontwikkeling van het kapitalisme. De tijdelijke voorspoed is in feite slechts de voorbode van een nieuwe crisis. De huidige crisis bewijst het nog een keer: Karl Marx heeft de kapitalistische economische cyclus correct beoordeeld en de kapitalistische productiewijze is gedoemd te verdwijnen.
Maar kunnen we dan overhaast besluiten dat het kapitalisme deze crisis niet zal overleven? Ik denk dat het antwoord op deze vraag ‘neen’ is. We kunnen wel zeggen dat deze crisis de overgang van kapitalisme naar socialisme zal bespoedigen.
Dankzij de nieuwe wetenschappelijke en technologische revoluties en het aanpassingsvermogen van het kapitalisme, gekoppeld aan een economische boom gevolgd door kapitaalexpansie, kende de kapitalistische wereld sinds het midden van de twintigste eeuw een relatief stabiele en welvarende periode.
Het kapitalisme heeft sinds de Engelse burgerlijke revolutie *van 360 jaar geleden veel ervaring opgedaan met het aanpakken van zijn crisissen. Er is vandaag nog altijd ruimte voor de groei van de kapitalistische productiviteit en het aanpassingsvermogen van de kapitalistische productiewijze is niet uitgeput. De inherente tegenstelling van het kapitalisme komt tot uiting in complexe bewegingsvormen die nu eens radicaal zijn, dan weer mild. Daarom zal het een lange tijd duren vooraleer het socialisme het kapitalisme zal vervangen. Marx heeft dat trouwens ingecalculeerd: ‘Geen enkele maatschappelijke orde zal verdwijnen vooraleer de productiekrachten volledig zijn ontwikkeld binnen haar beschikbare ruimte, en hogere productieverhoudingen verschijnen nooit vooraleer de materiële voorwaarden van hun bestaan rijp geworden zijn in de schoot van de oude maatschappij’.
Een correct begrip van de ontwikkeling van het kapitalisme kan ons helpen een wetenschappelijk inzicht te krijgen in de realiteit en een correct beleid te voeren. Gezien de huidige krachtsverhouding denk ik dat het kapitalisme gedurende een bepaalde periode sterker zal blijven dan het socialisme en dat wij als socialistische landen met kapitalistische landen zowel de strijd als de samenwerking moeten aangaan om onszelf weerbaarder te maken en onze overlevingskansen te vergroten”.

Met deze woorden is natuurlijk niet alles gezegd over hoe de Chinese communisten het socialisme definiëren en over de verschillende stromingen in het interne partijdebat, maar de toespraak van Ai Ping voegt wel een gegeven toe aan het studiemateriaal dat tot onze beschikking staat, uit CPC-bron zelf.

Lees de integrale toespraak via de website van de conferentie waar Ai Ping sprak http://11imcwp.in/content/presentation-cp-china

Over de evolutie van de betrekkingen van partij tot partij, zie http://www.idcpc.org.cn/english/inlrelations/objectsanddomain.htm

* Met de Engelse burgerlijke revolutie bedoelt Ai Ping de strijd die meestal de Engelse burgeroorlog wordt genoemd en die leidde tot een republiek, het Engelse Gemenebest onder leiding van Oliver Cromwell, van 1649 tot 1653.
Hij had als beginpunt van de politieke opkomst van de kapitalistische burgerij ook  Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden kunnen nemen in 1588.