Jaarlijkse ophanging van reuzetangka in Zhaibung klooster

Het moet gezegd, Tom Vandeweghe is een moedig man. Geen geleuter over de ‘bezetting’ van Tibet door China, over de ‘genocide’ op de Tibetanen, over de ‘culturele genocide’ op de Tibetaanse cultuur, en andere kwakkels die journalisten gemakshalve steeds opnieuw als opgewarmde en bijgekruide kost serveren. Proficiat. Terloops hier nog even vermelding van onze besprekingen van  interessante boeken over Tibet, waarin al deze aspecten uitgebreid aan bod komen. Vooreerst: ‘Tibet, kroniek van het dak van de wereld’ en dan een bespreking van zes Tibetboeken  door Jef Abbeel

Tom ergert zich buitenmatig aan de controle door de Chinese begeleiders, het strikte programma, de politiecontroles, … kortom de beperkingen waarvan hij als journalist het slachtoffer is. Te begrijpen in zijn plaats. Twee jaar na de dodelijke pogroms tegen Han-Chinezen door enkele honderden Tibetaanse extremisten vreest de Chinese overheid blijkbaar nog altijd een mogelijke herhaling. Interessant om weten voor ons, en voor Tom dé gelegenheid voor zijn geliefd kat- en muisspel met de overheid; dat laatste is veel minder relevant voor de kijker/luisteraar/lezer, maar soit, we nemen het erbij.

Ik kan hem ook nog volgen wanneer hij de vraag stelt of de grote economische en sociale vooruitgang van Tibet, die hij in alle eerlijkheid erkent, wel volledig aan de Tibetanen zelf ten goede komt, of de economische ontwikkeling geen nefaste gevolgen heeft voor de traditionele cultuur, en hoe het kwetsbare Tibetaanse leefmilieu daaruit komt. Relevante vragen waarop genuanceerd kan geantwoord worden. Verdeling van welvaart tussen verschillende bevolkingsgroepen in één land is nooit eenvoudig, kijk maar naar onszelf. Traditionele culturen overal ter wereld lijden onder een geglobaliseerde economie, niet de Chinezen maar op de eerste plaats de televisie, de gsm, de auto bedreigen de Tibetaanse tradities. En er is nu nog maar een enkele relatief kleine chroommijn in Tibet, maar is de kans reëel dat Tibet de weg zou opgaan van  mijnregio’s zoals Australië, Canada, Zuid-Afrika of Siberië?

Goede vragen, maar Tom geeft op Radio Eén een toch wel verbijsterend antwoord: “Je kan de Tibetanen vergelijken met de indianen’! Indianen zijn zo goed als uitgemoord, hun gronden afgepakt, hun cultuur zo goed als verdwenen, ze leven in een soort openluchtgevangenis op kosten van de openbare bijstand, en criminaliteit, alcoholisme, drugs, werkloosheid, lage opleiding, korte levensverwachting en armoede zijn er endemisch. In Tibet is de bevolking met 140 % gestegen in 50 jaar, Tibetaanse nomaden zijn vrij als vogels en krijgen er nog subsidies voor een vaste woning bovenop, Tibetaanse boeren beschikken vrij over hun gronden, en Tibetanen in de steden hebben dezelfde mogelijkheden qua opleiding (in de eigen taal) , gezondheidszorg, behuizing en tewerkstelling als elke andere Chinees. En Tibet is niét de armste provincie van China. Het levensniveau gaat er een stuk sneller vooruit dan het Chinese gemiddelde. Dat alles kan je in Tibet gewoon vaststellen. De levensverwachting steeg in een halve eeuw van 35 jaar naar 67.  Er zijn een kleine 3000 kloosters actief met 40.000 religieuzen en alle belangrijke teksten van het Tibetaanse boeddhisme zijn intussen in gedrukte vorm verkrijgbaar voor iedereen. Uiteraard zijn er politieke meningsverschillen (én onderhandelingen) met de dalai lama,de separatisten in India, en hun aanhangers ter plaatse.

De situatie van de Tibetanen vergelijken met die van de indianen?  Zelfs de dalai ging nooit zo ver. Jammer van de gemiste kans voor de VRT om een genuanceerder beeld op te hangen.

Foxconn produceert o.m. iPad voor Apple

Volgens de gegevens van de ‘International Data Corp’ produceren Taiwanese ondernemingen op het vasteland meer dan 85 % van de monitoren voor desktopcomputers, meer dan 90 % van de laptops en meer dan 70 % van de pc-moederborden. Taiwanese ondernemingen produceren Apples iPhones in China, Amazones Kindles en de Playstations van Sony. De vervlechting van beide economieën zit in een versneld tempo en de verwachting is dat een politieke eenmaking op termijn makkelijker zal zijn met economieën die geïntegreerd zijn. Deze integratie kreeg een sterke stimulans door het ondertekenen in juni door Taiwan en China van de ‘Economic Cooperation Framework Agreement’. Volgens het Taiwanese ministerie van Economie verdrievoudigden de Taiwanese investeringen in China tijdens het eerste semester tot 5,7 miljard $. De meeste projecten betreffen ICT-projecten: zij stellen op het vasteland 14,4 miljoen personen te werk, wat ongeveer neerkomt op 60 % van Taiwans bevolking.

In de Taiwanese pers verschijnt dan ook kritiek dat de Taiwanese ondernemingen in China Taiwan zouden “uithollen”. Hierbij wordt verwezen naar Foxconn, dat op het vasteland 800.000 personen tewerkstelt, terwijl de groep in Taiwan maar 20.000 personeelsleden telt. Beide zijden proberen wel uit te stijgen boven het platweg goedkoop produceren van laagtechnologische goederen. Van Taiwanese zijde is het ‘Industrial Technology Research Institute (ITRI)’ een gangmaker van meer creatieve en innovatieve technologie. Het instituut stond overigens aan de wieg van ‘Taiwan Semiconductor Manufacturing Co.’ (TSMC), nu de grootste chipproducent met 45 % van de markt. Taiwans aandeel in de chipmarkt stijgt overigens tot 58 %, wanneer de productie van United Microelectronics Corp eraan wordt toegevoegd. Hoewel recentelijk op het eiland heel wat kritiek kwam op Foxconns gedrag op het vasteland naar aanleiding van een reeks zelfmoorden, blijkt globalisatie voor Taiwan de enige uitweg.

De facto volgt Taiwan een dubbelslachtige politiek tegenover China. Enerzijds laat Taiwan toe dat haar ondernemingen tv’s produceren met LCD-schermen, maar anderzijds verhindert de politiek dat deze ondernemingen er de laatste technologie gebruiken. In plaats van de meer kostenbesparende 12 inch-technologie te gebruiken, mag de TSMC-vestiging in Shanghai enkel werken met de oudere technologie van 8 inches. Er wordt gewezen naar concurrenten uit andere landen die wel in China toelaten te werken volgens de laatste technologische standaarden. Dit zou de Taiwanezen kostbare tijd doen verliezen tegenover de concurrentie, zo wordt geopperd. Hoe dan ook, de Taiwanezen zijn sterker dan de vastelanders in hardware. Toen Lenovo IBM’s pc-afdeling overnam, sloeg het Taiwanese Acer terug door de overname van Gateway. Acer was tijdens het eerste semester de tweede pc-producent (na HP), terwijl Lenovo pas op vier staat. Taiwan domineert wel de markt, doordat contractproducenten wiens naam in het westen nauwelijks bekend zijn, zoals Quanta, de hardware vervaardigen voor klanten als Hewlett-Packard, Sony, Dell en Apple. Asustek is uit deze niche gebroken en wordt een globaal merk. China wint daarentegen wel zaken op het vlak van de software, waarin Taiwan niet echt meespeelt.

Cultuurminister Cai Wu één week in Taiwan

Beide kanten proberen hun research in trendsettende producten te verbeteren. Het ITRI kreeg vorig jaar erkenning van een recordaantal van 397 patenten: Taiwanese producenten zijn bezig met opvouwbare schermen of schermen die kunnen naar beneden rollen als rolluiken. De volgende generatie van e-readers met kleuren is eveneens in voorbereiding. Er wordt zelfs met artiesten gebrainstormd hoe ’Made in Taiwan’ om te vormen tot ‘Created in Taiwan’, wat nauwelijks een verschil uitmaakt met China’s politiek om eveneens hoger op de technologische ladder te klimmen door het stimuleren van eigen innovatie in een bredere context. Het is echt geen toeval dat de Chinese minister van Cultuur Wu Cai deze week vergezeld van 50 personen het eiland bezoekt. Behalve een cultureel forum staan ook bezoeken aan culturele en cultuurhistorische sites op het programma en ook ondernemingen uit de creatieve nijverheden.

Bron: K&W, Global Times

Eerste steen van de toekomst

Als geschenk voor het 30-jarig bestaan van de economische zone kreeg Shenzhen van de regering een nieuwe titel. Voorheen was Shenzhen “Een centrale stad in Zuid-China”. Sedert deze week decreteerde de regering Shenzhen als “Een nationaal economisch centrum” en “Een stad van globaal kaliber inzake uitwisseling van cultuur, economie en technologie”. Verwacht wordt dat Shenzhen z’n rol voortzet om de gehele regio mee vooruit te trekken. Xu Chongguang, vicedirecteur van de Stedelijke Planning, legt uit dat de stad in oktober 2006 reeds de plannen opstelde waarbij de stadsuitbreiding beperkt wordt, maar op een meer duurzame manier geschiedt. Bij de rigide doelstelling behoorde het beperken van de bebouwde oppervlakte tot 890 km², de helft van de totale oppervlakte en ook het beperken van de permanente bevolking tot 11 miljoen, 22 % meer dan de huidige 9 miljoen. De regering verwacht van haar kant dat de stad de banden met Hongkong aanhaalt, prioriteit verleent aan openbaar en groen vervoer en milieuvriendelijke en duurzame huisvesting biedt met kwaliteitsvolle openbare diensten, ook voor lage inkomens. Merkwaardig is dat niet iedereen in Shenzhen tevreden is met de evolutie gedurende de laatste jaren. Partijsecretaris Xu Rong zei nog tijdens de feestelijkheden dat andere steden Shenzhens model willen kopiëren omdat het BRP groeide van 196 miljoen in 1979 tot 820 miljard yuan vorig jaar. Anderzijds zegt Tan Gang, vicevoorzitter van de partijschool, dat de groeivoeten de laatste jaren onder de 10 % lagen en dus lager uitvielen dan het nationale gemiddelde. Shenzhen bestudeerde op zijn beurt de ervaringen van Beijing, Shanghai en Tianjin en hieruit kwamen nieuwe plannen voort die het nijverheidspatroon willen omvormen in de richting van opkomende nijverheden.

Winnend plan voor Qianhai

Op lange termijn worden twee centra gebouwd in het kader van Shenzhens internationale rol. In Qianhai wordt samen met Hongkong een dienstencentrum gebouwd en ten westen van Shajing benoorden de luchthaven een highendfabrieksbasis die terzelfdertijd zal fungeren als regionaal handelscentrum. Meer details over het laatste project volgen pas volgend jaar. Wat het samenwerkingsproject met Hongkong in Qianhai betreft, is reeds meer geweten. Daarin wordt op 15 km² 40 miljard yuan geïnvesteerd, opdat  de zone een combinatie zou worden van een kuststad langs het water en een Chinees Manhattan. De zone zal financiële diensten, logistiek, technologie, telecom en media-initiatieven huisvesten. De stad verwacht dat de zone tegen 2020 voor 150 miljard yuan voortbrengt. Uit 62 deelnemende architectenbureaus heeft het bureau James Corner Field Operations uit New York de prijs voor de heraanleg van Qianhai gewonnen. Het ontwerp voorziet vijf corridors die het Nanshandistrict onderverdelen in subdistricten met eigen architecturale stijlen en openbare functies. Het ecologisch gebruik van water met recyleren loopt als een rode draad doorheen het project.

Op meer korte termijn zal Shenzhen 100 miljard investeren in 60 grote projecten. Zo’n 20 miljard hiervan wordt nog dit jaar besteed. Het gaat volgens burgemeester Xu Qing over projecten op het vlak van onafhankelijke innovatie, nijverheidsontwikkeling, sociaal welzijn, stadsvernieuwing en infrastructuur. Bij de projecten zijn er zes wegenprojecten om het verkeer tussen de districten te verbeteren. Deze week werd eveneens begonnen met drie ziekenhuisprojecten, die samen 12.000 bijkomende bedden zullen opleveren. De stad plant voorts drie waterreservoirs om de waterbedeling rond Gongming te garanderen. Ook werd de bouw opgestart aan drie havenaanlegplaatsen van 50.000 ton.

Shenzhens ondernemingen participeren mee in de investeringsgolf die de stad meer kwalitatieve nijverheden moet opleveren. Telecomfabricant ZTE investeert 160 miljoen in een 3G-laboratorium op basis van China’s eigen TD-SCMD-signaal; BYD investeert 23 miljard voor onderzoek in ‘distributed power’; Salubris Pharmaceuticals Co 780 miljoen in een geneesmiddelenbasis en Shenzhen H&T Intelligent Control Co 235 miljoen in een aantal vestigingen. Om de werknemers te kunnen blijven houden, werkt het stedelijk bestuur voor Bouw en Huisvesting samen met ’s lands grootste vastgoedontwikkelaar Vanke om 4000 volkswoningen te bouwen in Longhua. De totale kost van deze bouw bedraagt 760 miljoen. Staatsonderneming China Merchants investeert 30 miljard in de algehele ontwikkeling van sommige stadsdelen. De havengroep Shenzhen Yan Tian Port Holdings zal 3,8 miljard besteden voor een nieuwe containerterminal in het westen van Shenzhen. Al bij al een vrij functionele mengeling van overheidsplanning en marktinitiatieven.

Foto’s zie skyscraperlife,   china.org,  dossier Beijing Review, dossier Volksdagblad

Bekijk discussieuitzending Dialogue

Prefectuur Qamdo (Chamdo)

De prefectuur Qamdo (ook Chamdo) ligt in Oost-Tibet en was de eerste stad in Tibet die het Chinees leger bevrijdde. Tijdens de laatste decennia heeft het onderwijs zich snel ontwikkeld. Momenteel zijn alle leerlingen van schoolgaande leeftijd uit de landbouw- en herdersgebieden gedekt door de politiek van gratis voeding, inwoonst en leergelden. Nu tellen de 529 scholen 107.626 studenten. In het lager onderwijs is 98 % van de leerplichtigen ingeschreven; in het lager middelbaar is dat 90 % maar het hoger middelbaar slechts 26 %. Er wordt onderwezen in zowel het Tibetaans als het Chinees.

Voor 1950 was er geen ziekenhuis. Momenteel is er een combinatie van Chinese, Tibetaanse en westerse geneeskundige instellingen. De medische zorg in de landbouw- en herdersgebieden wordt betoelaagd door de overheid à rato van een jaarlijks gemiddelde van 180 yuan per persoon. In 2009 alleen al werd hieraan 50 miljoen yuan besteed. Door de vooruitgang van het gezondheidssysteem verhoogde de gemiddelde levensverwachting van 35,5 jaar voor de bevrijding tot 67 jaar nu; de bevolking nam toe van 254.000 in 1959 tot 641.000 nu.

Zicht op de stad

Grote inspanningen gaan naar de ontwikkeling van de cultuur: bijvoorbeeld werden de Repadans in het kanton Denqen, en de Gorchomkringdans en de Shinzedans in het kanton Mangkam opgenomen op de Staatslijst van het Cultureel Erfgoed. Op het vlak van de prefectuur zijn er acht culturele centra, één centrum voor volkskunst, een bibliotheek, op kantonvlak zeven culturele stations en nog 22 boekenwinkels in het landelijk gedeelte.  De televisie dekt 80 % van het gebied. Statistieken tonen dat er 496 godsdienstige sites zijn met 13.695 lama’s en nonnen.

Het lokaal bestuur promoot sterk de vorming van het personeel. Eind 2009 waren 7953 personen opgeleid als manager of expert: daarvan is 74 % van de etnische minderheden en de helft vrouwen. Op milieuvlak loopt het project om van landbouwgrond opnieuw bos- of weidegrond te maken. Weides nemen 5,4 miljoen ha in, bossen 3,7 miljoen ha: samen 34 % van het totale gebied. Qamdo telt twee natuurgebieden van nationaal niveau, één dito bospark en één natuurgebied van regionaal niveau. Op sociaal vlak breidt het systeem van de sociale zekerheid zich uit. Er is een minimumuitkering voor arme stedelingen en ruralen. De uitkering van pensioenen bereikt 100 %. Tot nu toe werden 20 bejaardenhomes gebouwd en vier buurtdienstencentra.

Straatbeeld

Qamdo heeft reeds een moderne industriële structuur met 72 sectoren. De totale productie bedroeg vorig jaar 5,79 miljard yuan, waarvan 2,196 miljard landbouwproductie. Vermits het gebied tussen bergen en valleien ligt, is een goed transportnet noodzakelijk. De totale investeringen hiervoor bereikten  4,14 miljard tijdens het elfde vijfjarenplan. Tijdens de vier eerste jaren hiervan werden 206 wegprojecten uitgevoerd. Nu telt de prefectuur 9164 km aangelegde wegen. Ongeveer 72 % van dorpen en gemeenten is bereikbaar via de weg. Dit moet 100 % worden tijdens het twaalfde vijfjarenplan. Qamdo, dat talrijke toeristische troeven heeft, trok in 2009 300.000 toeristen aan met in totaal een inkomen van 190 miljoen yuan. Door het beter transport zal dit nog aangroeien. Vermelden we nog dat 80 % van de raadsleden in de Volkscongressen van de etnische minderheden is. In Qamdo kennen ze het verschil tussen een systeem zonder mensenrechten, zoals voordien, en een met.

De stad voor de hervormingen

De speciale economische zones werden in 1980 opgericht om buitenlandse investeringen aan te trekken, de export te vergroten en de assimilatie van nieuwe technologie te versnellen. De gekozen gebieden lagen ver van Peking en dicht bij gebieden die een verleden hadden van contact met de buitenwereld, zoals Guangdong en Fujian. De keuze van Shenzhen was strategisch, omdat het juist tegenover Hongkong ligt: het was toen een vissersdorpje zonder één verkeerslicht. Van de vier oorspronkelijke speciale zones mocht Shenzhen het verst gaan bij het exploreren van vernieuwingen.

In 1981 vertegenwoordigden de vier al 60 % van China’s buitenlandse investeringen. Shenzhen alleen al had 50 %; de anderen elk ongeveer 3%. Tegen 1985 hadden de vier zones 1,17 miljard $ aangetrokken of één vijfde van China’s totaal. Terwijl het nationale BNP tussen 1980 en 1984 met 10 % per jaar steeg, groeide Shenzhen met een fenomenale 58 %, gevolgd door Zhuhai (32%), Shantou (9%) en Xiamen (13%).  Shenzhens economie groeide 6 keer en deze van Zhuhai 3 keer. Gezien het succes besloot China ook 14 kuststeden te openen naar de buitenwereld met een voorkeurspolitiek. In 1988 werd het eiland Hainan erkend als speciale economische zone en in 1990 volgde het Pudongdistrict in Shanghai. Dit werd in 1992 nog verder opengetrokken naar grensgebieden en hoofdsteden van provincies of autonome regio’s. Toen Deng in Shenzhen zijn ideologisch testament uitsprak in 1992 waren de speciale zones nauwelijks nog speciaal.

Gezien Shenzhens ontwikkeling al de andere in de schaduw laat, is het nuttig deze evolutie van naderbij te bekijken. In 1981 schonk de provincie Guangdong Shenzhen dezelfde politieke status als de hoofdstad Kanton. In 1988 werd deze zelfs opgetrokken tot het provinciale niveau voor wat economische planning betreft. Daarnaast moest Shenzhen de eerste 10 jaar geen belasting betalen, noch aan de centrale regering, noch aan de provincie.

Herdenking Dengs bijdrage in straatbeeld

De autoriteiten van de speciale zones stelden een minimumloon in; de permanente en de meeste contractuele arbeiders kregen een betere sociale zekerheid dan voorheen gebruikelijk in China. Migranten begonnen toe te vloeien: tegen 1989 waren er reeds één miljoen in de stad.

Bovendien heeft Shenzhen een balans behouden tussen buitenlandse investeringen en binnenlandse. In 1985 waren van de 409 industriële projecten meer dan 70 % met binnenlandse linken. Tien jaar later bereikte het aantal binnenlandse projecten 1400, terwijl het aantal joint ventures steeg tot 9000. Dit naast elkaar functioneren bleek goed voor het verspreiden van technologie. Reeds in 1985 vertegenwoordigde Shenzhens productie van televisies en radiocassetterecorders één zesde en één derde van ’s lands totaal. Tegen 1998 nam Shenzhens productie van floppy disks 14 % in van de wereldproductie, 6,2 % van de pc-moederborden, 8 % van de harde schijven en 10 % van de magnetische koppen. Op de binnenmarkt vervaardigde Shenzhen 70 % van de LCD’s, 33 % van de gsm’s, 30 % van de pc’s en 85 % van de floppy disks. Tegen 1998 vertegenwoordigde high tech 40 % van Shenzhens nijverheidsproductie. Veel ondernemingen  genieten internationale bekendheid, zoals Huawei, ZTE, Tencent en BYD. Terwijl China Japan voorbijstak wat het aantal patenten betreft, staat Shenzhen binnen China nog altijd op kop van alle Chinese steden met 2480 patenten.

Het succes van Shenzhen en de aantrekkingskracht om buitenlands kapitaal aan te trekken, heeft ook te maken met een relatieve onafhankelijkheid op economisch vlak en dus een directe toegang van de buitenlandse investeerders tot de beslissers. De resultaten laten zich dan ook gelden bij de export: in 2006 en 2007 was Shenzhen verantwoordelijk voor 14 % van China’s export, waarbij de stad het 15e jaar naeen China’s topexporteur was. In de beginjaren waren Hongkong en Macao de belangrijkste bronnen van ‘buitenlandse investeringen’. Tegen 2008 kwam de toevloed uit 82 landen, waarbij er 148 ondernemingen zijn uit Fortune’s top-500. Zo’n 60 % van de nijverheidsproductie en export is afkomstig van buitenlandse investeerders.

Stadsbeeld nu 's avonds

Deze duurzame toevloed van buitenlandse investeringen en toename van buitenlandse handel hebben een belangrijke economische structurele verandering teweeg gebracht. Het aandeel van de primaire sector tuimelde van 37 % in 1978 over 4,1 % in 1990 tot 0,1 % in 2007. De secundaire sector groeide van 20 % in 1978 tot 50 % in 2007. Bij de tertiaire sector nam het cijfer toe van 42 % in 1978 tot 49 % in 2007. Bij de start van het 11e vijfjarenplan waren de 4 peilers van Shenzhens industrie: hightech, logistiek, financiën en de culturele nijverheden. Shenzhens BNP, dat in 1981 0,9 % bedroeg van dat van Hongkong, nam tegen 2005 reeds toe tot 34 %. Het BNP per hoofd nam in vergelijking met Hongkong op zijn beurt toe van 11 % tot 28,5%.

Premier Wen Jiabao riep dit weekend op verder te gaan op de ingeslagen weg van de hervormingen, maar zei dat deze dreigen teniet te gaan zonder meer politieke hervormingen. Nog zeer recentelijk werd Shenzhens voormalige burgemeester van zijn lidmaatschap van de Communistische Partij ontheven, nadat hij door de disciplinecommisie van de partij onderzocht werd op beschuldingen van corruptie. De nieuwe politieke hervormingen zouden volgens de premier de machtsconcentratie en corruptie moeten tegengaan door meer rechten te geven aan de burgers om het bestuur te bekritiseren en te superviseren. Ook op dat vlak timmert Shenzhen echter aan de weg. Shenzhen wil ook de administratie hervormen in de zin van een kleinere ambtenarij, maar met meer functies doorgespeeld naar het economisch en sociaal middenveld. Dit houdt bijvoorbeeld in dat ambtenaren getransfereerd zullen worden naar onafhankelijke kamers van Koophandel. Ook op het sociale vlak pioniert Shenzhen dat reeds dubbel zo veel NGO’s telt als het gemiddelde in China. Meer betwistbaar is dat de stad de levenslange duur van het ambtenarencontract wil vervangen door contracten. Hoedanook om de verjaardag te vieren heeft het bestuur iedereen een vrije dag toegekend en 15 miljoen telefoonkaarten van 100 yuan geschonken aan zijn bewoners. Op de expo te Shanghai hebben 500 kunstenaars van het stadsdorp Dafen een lokale versie van de Mona Lisa gemaakt: de Dafen Lisa van 43 meter op zeven meter bestaat uit 999 delen. Dafen was vroeger een dorpje van nog geen halve km² in Shenzhen en nu telt het 700 olieverfstudio’s waar zowel migranten als leerlingen uit de kunstacademie aan de slag zijn. Een klinkend bewijs dat stadsdorpen met succes een reconversie kunnen ondergaan. Shenzhens paviljoen waar de Dafen Lisa ophangt,  trekt dagelijks 10.000 bezoekers.

Bron:  China special economic zones at 30 (pdf)

Voor de perspectieven rond de andere speciale economische zones   (Macao, Hainan, Pudong, Xiamen) , gelieve te klikken op tag speciale zone . Over de duopolis Shenzhen-Hongkong, lees ons dossier

Zie ook speciale bijlage China Daily over de 30 jaar.

Wang Jinghang startte in 1976 met zeven vrachtwagens. Hij volgde geen hogere opleiding en had evenmin veel ervaring. In minder dan twee decennia werd Wangs bedrijf ‘Fubang Logistics’ een leider in de sector, met 160 voertuigen, 4 schepen, één opslagplaats en 300 personeelsleden. Wang is nu ook het hoofd van Ningbo’s Logistieke Vereniging. Hoewel zijn onderneming een inkomen heeft van 60 miljoen yuan, is Wang toch niet tevreden met de staat van de logisiek in vergelijking met de ontwikkelde landen.

Ningbo is China’s tweede haven en ’s werelds vierde. De vrachthandel overschreed er vorig jaar 380 miljoen ton. Ningbo was ook één van de 21 logistieke hubs die door de regering toelagen beloofd werden met het stimuleringsprogramma. In dit kader biedt logistiek een hoog groeipotentieel, temeer daar de nationale steunplannen opgevolgd werden door meer lokale. Ook de Nationale Ontwikkelings-en Hervormingscommissie bezit een steunfonds voor de herstructurering van de sector. Ningbo’s stadsbestuur biedt eveneens belastingvoordelen en toelagen bij de aanschaf van vrachtwagens. In de praktijk hebben de mooie voornemens een eerder beperkte weerslag, want de plannen van de regering hebben nog geen uitvoeringsmodaliteiten, aldus een analist van Cinda Securities.

Voor Wang is het allemaal een kwestie van communicatie en software. Wanneer een vrachtwagen van Ningbo naar Peking rijdt, komt hij leeg terug, wat hoge kosten oplevert. Wanneer er een uitwisselingssysteem zou bestaan dat voortdurend informatie bijhoudt over de beschikbare vrachtruimte, zou de vrachtwagen gevuld kunnen terugkomen, wat de kosten kan drukken. Wang is op zoek naar een softwareplatform dat dit kan regelen. Momenteel zijn bevrachting, opslag en voertuigenbeheer apart, zodat de ondernemingen met diverse systemen werken, in plaats van met een efficiënter geïntegreerd systeem, aldus nog Wang. 

De winstmarge in China’s logistiek bedraagt dan ook maar 5 %, terwijl dit op internationaal vlak 30 % bedraagt. Fubang heeft wel een eigen opslagplaats, maar veel kleinere logistieke firma’s huren hun depots. Vastgoed is zoals bekend duur in China en voor de toekomst zal er meer vraag zijn naar ruimte met de herleving van de binnenlandse vraag en export, aldus CB Richard Ellis. Aan fondsen geraken, is eveneens een probleem. Ongeveer 90 % van de lokale logistieke firma’s is privé en deze geraken moeilijk aan geld bij de banken. Een gebouw van meer dan 20 verdiepingen is opgeleverd voor Fubang en enkele kleinere collega’s en zal volgend jaar operationeel zijn. Volgens Wang heeft het stimuleringsplan toch iets veranderd aan de mentaliteit van klanten als ondernemingen in buitenlandse handel en industriële bedrijven en mijnbouwbedrijven. Vroeger keken ze neer op deze transporteurs, maar nu deze over eigen gebouwen beschikken, worden ze meer ernstig genomen.

De Yangtze levert 35 % van China’s water. Veel (industrieel) afvalwater komt in de 6280 km lange rivier terecht. Het WWF, dat de top-10 van ’s werelds meest vervuilde rivieren wil aanpakken, sloot met Coca Cola een overeenkomst om zes daarvan te helpen schoner te worden. Volgens WWF’er Williams is de vervuiling met kunstmest en dierenafval voor de rivier een even groot gevaar als de industriële afval. Het partnerschap tussen WWF en Coca Cola steunt pilootprojecten in gemeenschappen rond de Minjiang- en Jianlingrivieren  om biogas te produceren. Concurrent PepsiCo werkt reeds een tijdje samen met een grote vrouwen-ngo in China opdat waterschaarse regio’s een betere toegang zouden hebben tot water. Ook de HSBC Bank heeft milieuprojecten rond de Yangtze. Volgens vicevoorzitter Brenda Lee van Coca Cola is de samenwerking met het WWF een deel van de zakenverbintenis dat de onderneming enkel kan floreren in duurzame gemeenschappen. Meer en meer groeit het bewustzijn dat water een bedreigde hulpbron is. Het partnership met de ngo wil een klimaat van vertrouwen scheppen dat de deur helpt openen naar meer verbruikers. Misschien is de interesse echter meer materieel. Coca Cola’s zakencijfer groeide vorig jaar met 19 % tot 31 miljard $, terwijl de markt in Noord-Amerika 1 % achteruitging. Coca Cola, met zijn 39 bottelarijen in China, controleert reeds de helft van China’s prikdranken, terwijl Pepsi maar 33 % heeft. Vorig jaar lanceerde  Coca Cola een poging tot overname tegen 2,3 miljard $ van ‘China Huiyuan Juice’, maar de deal werd verworpen door de overheid. Dit is echter niet het  einde van Coca Cola’s ambities in de fruitsappen, want de groep lanceerde een driejarig programma van 2 miljard  $ om in deze sector uit te breiden. Concurrent PepsiCo heeft voor hetzelfde doel 2,5 miljard opzijgezet. Coca Cola verbruikt, met zijn operaties in 200 landen, 290 miljard liter per jaar. De zevenjarige samenwerking met het WWF voor schonere rivieren kost 24 miljoen $, wellicht een prikje van het reclamebudget. Overigens zitten zowel PepsiCo als Coca Cola (met anderen) samen in de groep ‘Beverage Industry Environmental Roundtable’,  met de smakelijke afkorting BIER. Daar gaan we dus nog van horen. Naar de toekomst werkt Coca Cola eveneens met het WWF samen om voet aan grond te krijgen bij de suikerindustrie. De producent gebruikt 4 % van ’s werelds suiker en met het suikerrietprogramma in China wil de groep de boeren tonen hoe de productiemethoden te verbeteren en het waterverbruik te verminderen. Economische noodzaak of verheven milieuprincipes: de frisdrankproducenten spelen handig in op de milieutrend opdat de winst zo ook meer duurzaam zou uitvallen.

Bron: http://knowledge.wharton.upenn.edu/article.cfm?articleid=2568

Dam op volle capaciteit, 20 juli

In totaal hebben de overstromingen deze zomer  in 28  provincies tot en met 2 augustus reeds 928 levens gekost en er zijn nog 477 vermisten. De directe materiële schade bedraagt 26 miljard dollar. Zo’n 875.000 huizen zijn verwoest, bijna 10 miljoen mensen moesten geëvacueerd worden en bijna 9 miljoen hectare oogst is minstens gedeeltelijk vernietigd.

Eind juli dreigde een milieuramp, toen 7000 vaten, de helft gevuld met giftige stoffen, uit een opslagplaats in Jilin de Songhuarivier ingespoeld waren. Met man en macht wordt gewerkt aan het recupereren van de vaten en meer dan 80 % was op 1 augustus al opgevist. Aan de grens tussen de provincies Jilin en Heilongjiang is een echte botenversperring aangelegd; daar werd op 30 juli een geringe en alsnog ongevaarlijke dosis gif in het water van de Songhua gedetecteerd. Verder stroomafwaarts liggen miljoenensteden als Harbin.

De grote wateroverlast deze zomer was de tot nu toe belangrijkste test voor de Drieklovendam op de Yangtze. Het stuwmeer is tot zijn maximumpeil gestegen, en de dam heeft op 20 juli en 28 juli een maximumhoeveelheid water van 40.000 m³/s laten doorstromen. Probleemloos.

De enige gemelde moeilijkheid is de aanvoer van afval. Ondanks de  inspanningen voor waterzuivering in de regio stroomopwaarts is de  hoeveelheid afval die  zich achter de dam verzamelt groter dan verwacht: boomstammen, plastic flessen, huishoudelijk afval, …  zouden indien ze zich ophopen de veiligheidsoverloop van de dam kunnen blokkeren. Op dit ogenblik wordt dagelijks 3000 ton verwijderd.

De dam dient om elektriciteit te produceren, om in de zomer de overstromingen te beperken en in de winter de droogtes, en om het scheepvaartverkeer voor grotere boten mogelijk te maken. Om dat te realiseren, laat men het waterniveau in het stuwmeer variëren tussen 145 en 175 m. In de zomer van 2009 kon de piekvloed van 55.000 m³/seconde dankzij de dam tot 40.000 m³/s teruggebracht worden. In de 6 jaar sinds men het meer begon te vullen, leverde de dam al 11 miljard m³ extra irrigatie- of drinkwater tijdens droogteperiodes. De elektriciteitsproductie alleen moet de volledige investering in het project in 10 jaar terugbetalen; met een capaciteit van 22.5 GW produceert de dam ongeveer 5 keer zoveel als het volledige kernpark van Doel.

De meerderheid van de huidige overstromingen dit jaar heeft niets te maken met de dam. De provincie Jilin ligt in het stroomgebied van de Songhua, duizenden kilometers van de Yangtze verwijderd. Shaanxi en Henan liggen in het gebied van de Gele Stroom en Xinjiang in het Tarimbekken. Sichuan, Yunnan, Guizhou  bevinden zich stroomopwaarts van de dam, en zijn er niet door beïnvloed. En ook belangrijke zijrivieren die stroomafwaarts van de dam in de Yangtze uitmonden, de Xiangjiang, Zishui, Yuanshui, Lishui, Hanjiang, en Ganjiang, ondergaan geen invloed van de dam. Zo stond alleen al in de provincie Hubei het waterpeil van de stuwmeren achter 603 dammen op zijn maximum. De Drieklovendam buffert 41 miljard m³ water van de Yangtze stroomopwaarts van Yichang alleen, en beperkt zo overstromingen op de benedenloop van de hoofdstroom.

De piekaanvoer in het stuwmeer, 70.000 m³/s  op 20 juli, was 20.000 m³ meer dan bij de grote overstromingen van 1998. De dam liet echter slechts 40.000 m³/s door en bufferde de rest. Begin augustus was de dreiging voor het stroomafwaarts gelegen Wuhan voorbij was en de scheepvaart door de sluizen van de dam kon hernemen.

De dam is ontworpen om het aantal grote stroomafwaartse overstromingen te verminderen van 1 in 10 jaar naar 1 in 100 jaar.  Bij de overstroming van 1954 verloren 33.000 mensen in het Yangtzebekken het leven. In 1998 kwamen in dezelfde regio 4150 mensen om. De dam heeft er zeker toe bijgedragen de gevolgen van de extreme regenval dit jaar te beperken. Of hij volledig de gestelde verwachtingen heeft ingelost, zullen de experten moeten uitmaken. Speculaties daarover in sommige publicaties, zoals de Falungongkrant ‘Epoch Times’, blinken uit door insinuatie en gebrek aan feitelijke evidentie.

 Het grote meer of Taihu is China’s derde grootste binnenmeer. In 2007 werd het meer getroffen door een algenplaag, die 2 miljoen bewoners van het omliggende Wuxi verplichtte hun toevlucht te nemen tot flesjeswater. De omliggende overheden, en dat zijn de provincies Jiangsu, Zhejiang en Shanghai, kwamen op de proppen met een plan van 111 miljard yuan om het meer op termijn weer schoon te maken. Dit blijken eerder vrome wensen te zijn. Volgens het ministerie van Leefmilieu blijkt het Taimeer momenteel zo ernstig vervuild dat 60 gevallen van algenplagen gevonden werden tijdens 91 tests in april en juni dit jaar. Een visser uit Zhoutie die op 100 meter van het meer woont, durft zijn vensters niet te openen wegens de stank van de algen.

De media rapporteren de vervuiling niet omdat het water nog weinig nut heeft voor de 6 omliggende steden. Deze steden in de omgeving hebben het meer opgegeven als bron van drinkwater, aldus nog Wu Lihong in de SCMP. De stad Wuxi betrekt zijn water voortaan uit de Yangtze na het bouwen van een waterzuiveringsstation voor 3 miljard in 2008. Changzhou heeft ook een tweede wateraanvoerstation gebouwd bij de Yangtze, en Huzhou in de buurprovincie Zhejiang doet beroep op een reservoir. Jiaxing betrekt nog water uit het Taimeer, maar kijkt al 10 jaar uit naar een backupbron. Veel bewoners uit Suzhou keerden zich ook naar de Yangtze, maar sommigen halen nog hun water uit Tai, omdat dit water daar het schoonst is.

Meer: algenwater

Volgens Wu Lilong bekvechten de drie betrokken overheden wie de voornaamste vervuiler is, in plaats van deze vervuiling efficiënt aan te pakken. Volgens Wu, die nog gevangen zat wegens zijn jarenlange campagne, zijn de hoofdschuldigen de duizenden vervuilende ondernemingen die nog rond het meer functioneren. Dit wordt bijgetreden door directeur Ma Jun van een prominent Pekings Milieuinstituut, die vindt dat de overheid eerst moet verhinderen dat de ondernemingen ongezuiverd water in het meer lozen. Ongeveer 80 % van het meer zit onder klasse 5, de slechtste categorie die zelfs niet voor irrigatie mag gebruikt; 15 % is van klasse 5, enkel goed voor irrigatie maar niet voor menselijk contact. Besluit: de waterkwaliteit van het 3100 km² meer verbeterde de afgelopen jaren niet.  Ma is niet optimistisch, want door het opgeven van het meer als drinkwaterbron, verliezen de steden hun motivatie en stimulans om het meer schoon te maken.

Volgens Dr Lin Weiging , hoofdingenieur aan de Shanghai Academie voor Wetenschappen, bestaat het hoofdprobleem inderdaad uit te weinig controle omdat er te weinig personeel is om de duizenden ondernemingen rond het meer te volgen. Vele kleine ondernemingen behandelen niet alleen hun afvalwater niet, ze lozen het stiekem in het meer, aldus Lin. Zolang de betrokken besturen dit niet aanpakken, is er geen hoop. Bovendien zal het overschakelen naar water van de Yangtze ook problemen opleveren, want ook langs de Yangtzerivier zijn er vervuilende ondernemingen.

Bron: SCMP

Om dat soort vragen te beantwoorden was niemand minder dan Chen Baosheng, naar Brussel gekomen. Hij is de onderdirecteur van de Centrale Partijschool van de CPC. Het BICCS was er in geslaagd om deze zelfverzekerde en ruimdenkende spreker uit te nodigen, in samenwerking met het onderzoeksinstituut China Reform Forum. We geven hieronder de grote lijnen van Chens uitgebreide en gedetailleerde antwoorden.

 De ontwikkeling van het politieke stelsel van de Volksrepubliek heeft drie fasen doorlopen: vestiging – ondermijning – hervorming.

In de eerste fase, die 28 jaar geduurd heeft, is het volk meester geworden over zijn eigen bestaan. De eerste 10 jaar werden de grote instellingen en mechanismen relatief snel en doeltreffend gevormd: de volkscongressen (volksvertegenwoordigingen op verschillende niveaus), de politieke raadgevende conferentie (het grote adviesorgaan voor regering en parlementen), het overleg tussen de CPC en de 8 andere partijen, het systeem van autonome regio’s met grote groepen bevolkingsminderheden, enzovoort.

Er waren onvolkomenheden en problemen die voortkwamen uit een aantal specifieke omstandigheden. Organen die over revolutionaire basissen hadden geregeerd, moesten nu de overheid van een staat organiseren. Door het gebrek aan ervaring waren de grondleggers van de Volksrepubliek geneigd om de instellingen en methodes van de Sovjet-Unie te veel te kopiëren. Ten slotte speelden ook de invloeden mee van de geschiedenis, de erfenis van de feodale maatschappij. Het voornaamste is dat de eerste generatie van leiders de socialistische staat heeft opgericht en de basis heeft gelegd voor de fenomenale groei die we nu kennen. De Culturele Revolutie die daarna kwam, heeft veel structuren vernietigd en zowel in de CPC als in het land zelf het democratische gehalte naar beneden gehaald. Sinds 1978 kennen we een periode van hervormingen. We hebben de economie geweldig laten groeien en het politieke systeem hersteld, verstevigd en uitgebreid. De analyse van wat er in de Culturele Revolutie is voorgevallen, is hierbij erg belangrijk.

Op politiek gebied hebben we in deze laatste periode op 4 belangrijke terreinen goede resultaten geboekt:
(her)opbouw van instellingen – opvolging van de leiding – effectiviteit – overlegcultuur.

De werking van het Nationaal Volkscongres en de volksvertegenwoordigingen van de andere niveaus is verbeterd en de bevoegdheden zijn toegenomen. Hetzelfde is gebeurd met het meerpartijenoverleg en de autonomie van regio’s met minderheden. We werken aan een stelsel van verkiezingen in dorpen en gemeenten dat steeds beter wordt. Ook in de steden worden kiesstelsels geperfectioneerd. Dit alles steunt op de basis van een markteconomie waarin de openbare sector nog steeds de leiding heeft. 

De leiding van partij-instellingen en regeringen is grondig hervormd, met betrekking tot loopbaanontwikkeling en opvolging. De loopbaan van een kaderlid is aan een termijn gebonden en kent een leeftijdsgrens. De regels voor vervanging en opvolging worden strikt toegepast, wat de positie, de ervaring of de deskundigheid van een persoon ook moge zijn.

Bij de selectie van opvolgers spelen verkiezingen en concurrentie in toenemende mate een rol, naast de benoeming van hogerhand. Op dit punt zijn er verschillen met de EU: bij ons in China verlopen verkiezingen en selectie vanaf de basis naar een steeds hoger niveau, de concurrentie tussen de kandidaten is heviger, de beoordeling van wat de gegadigden er in hun praktijk van terecht hebben gebracht, is belangrijker dan de speeches die ze afsteken of de campagne die ze kunnen voeren.

Ook het streven naar effectiviteit en krachtdadigheid in het Chinese systeem is een kenmerkend verschil met de Europese politiek. In China kunnen wij ons geen zwakke regeringen en verdeelde instellingen veroorloven. De gigantische problemen die we nog moeten oplossen, onder andere vanwege onze erfenis uit het verleden, leiden ertoe dat we geen tijd kunnen verspillen en een grote behoefte hebben aan efficiënte en gestroomlijnde instellingen.

Een laatste typisch Chinese kenmerk van onze politieke cultuur is dat van het overleg, de consensus na zorgvuldige beraadslaging. Dat speelt een hoofdrol bij benoemingen in de CPC, belangrijke beslissingen, enzovoort. Het is een systeem dat we gedurende 30 jaar van hervormingen en experimenten verfijnd hebben. Dat er grote beslissingen genomen worden door 1 persoon zal nooit meer voorkomen. Onze besluitvorming is tegenwoordig gebaseerd op een grondig wetenschappelijk onderzoek en democratische supervisie bij elke stap.

Het is niet correct te beweren dat China op politiek gebied maar traag vooruitgaat. We verdiepen de politieke hervormingen op dit ogenblik volgens de besluiten van het meest recente, het zeventiende, congres van de CPC en politieke hervormingen zullen een belangrijk hoofdstuk vormen van het twaalfde vijfjarenplan dat ingaat in 2011.

China imiteert niet en gooit geen elementen weg die bruikbaar zijn. China wil voortbouwen op datgene van de bestaande aanpak wat werkt. We doen dat op vijf manieren: door te consolideren – te innoveren – te saneren – te leren van anderen en door anderen te beïnvloeden. Wat goed werkt, bewaren en verstevigen we: de leidinggevende rol van de CPC, de volkscongressen, de coördinatie met andere politieke partijen. We voegen daar nieuwgecreëerde elementen aan toe en we schaffen elementen af die niet bevallen zijn: traditionele methodes, overblijfselen van de sovjetinvloeden, mislukte experimenten. We steken ons licht op bij andere landen en leren van hun ‘best practices’. Ten slotte trachten we zelf op bescheiden wijze de ontwikkeling te inspireren en beïnvloeden van het internationale politieke wereldsysteem.

Als waarnemers in het Westen niet willen blijven vasthouden aan bepaalde vooroordelen moeten ze meer kennis opdoen over ons systeem en zijn ontwikkelingen. Het is voorts geen goed idee om ons te beoordelen op de mate waarin we aspecten van andere politieke stelsels overnemen. 

De aanwezigen stelden ook vragen over een aantal specifieke kwesties, zoals petities, participatie, aansprakelijkheid, internationale betrekkingen.

Petities
Er zijn twee types petitionarissen: zij die zich aan wet en regels houden en zij die dat niet doen. Er wordt veel met petities gewerkt, vaak met recht en reden. Soms zijn stadsbewoners ontevreden over de gang van zaken bij onteigeningen, soms geeft een verkeerde, brutale handelswijze van laagopgeleide ambtenaren op het platteland problemen, enzovoort. Het belangrijkste principe bij het behandelen van petities is dat de klacht op het juiste niveau en de juiste plek moet worden ingediend en behandeld. Is dat niet het geval, dan verwijzen we de petitie alsnog naar de juiste jurisdictie. De volgende stappen zijn: kijken naar wat er terecht is en dat behandelen en de indieners van onterechte bezwaren ervan overtuigen dat ze de zaak moeten laten vallen. De petities zijn zowel een deel van de traditie als een innovatie van deze tijd. Het is eigen aan de Chinese cultuur dat de bevolking het recht heeft om zich te verweren tegen echte misbruiken en corruptie. De Chinezen moeten dat recht op een moderne wijze kunnen blijven uitoefenen. 

Participatie
Aan verkiezingen wordt massaal deelgenomen. Het percentage kiezers is eigenlijk hoger dan in Europa. Bij verkiezingen aan de basis nemen alle stemgerechtigden deel. De verkiezingen verlopen volgens een hiërarchie, waarbij het lagere niveau de vertegenwoordigers voor het hogere aanduidt. Wel moeten we het verloop van de verkiezingen verbeteren. Het moet professioneler, we zoeken naar het juiste evenwicht bij het afbakenen van de bevoegdheden die organen bezitten, er is meer supervisie nodig. 

Aansprakelijkheid
De overgrote meerderheid van kaderleden zijn hardwerkende, plichtsbewuste mensen. Tegen kaderleden die hun werk niet of niet goed doen, zijn er hardere maatregelen nodig. We proberen hen ook te overtuigen om een andere weg te bewandelen. Als dat niet lukt en als de overtreding zeer ernstig is, nemen we wettelijke maatregelen.

Politieke hervormingen en internationale betrekkingen
China heeft een reusachtige bevolking en moet enorme problemen oplossen. In Europa beseft men niet goed welke belangrijke resultaten we al hebben geboekt. Een voorbeeld: de hervorming van de ziekteverzekering in de VS die zo moeizaam verliep en waar zoveel om te doen is geweest, valt in het niet bij de enormiteit van de uitdagingen waar China op het vlak van de gezondheidszorg voor staat. China heeft behoefte aan een vredelievende en vreedzame wereld. Daarom streven we multipolariteit na, de democratisering van de internationale betrekkingen. Er zijn meningsverschillen met de EU, maar er is ook veel samenwerking mogelijk en China ziet de EU als een belangrijke en machtige speler in de wereld.

Wie is Chen Baosheng?
http://chinavitae.com/biography/Chen_Baosheng%7C4306

Wat is het BICCS?
www.vub.ac.be/biccs

Het ging op die middag ook over de betrekkingen tussen de EU en China in handel en economie. Het verslag van dat onderdeel van de bespreking volgt nog.

Vice President Xi Jinping bij de diploma-uitreiking van de partijschool