Kloostermeditatie: Het kwade verdelgen door het vuur

Volgens het Chinese persagentschap Xinhua werd daarbij één persoon doodgeschoten en vielen er vier gewonden bij een actie van enkele dozijnen personen, waaronder monniken. De met messen gewapende actievoerders vielen winkels in de hoofdstraat en een politiestation aan, nadat eerder geruchten verspreid waren dat drie monniken zichzelf in brand zouden steken. Twee politievoertuigen en twee voertuigen van de brandweer  werden vernield. De Chinese overheid heeft verklaard dat de afscheidingsbeweging in het buitenland het incident wil uitbuiten door het  op te blazen.

Volgens Radio Free Asia en Tibet steungroepen in het buitenland vielen er op 23 januari minstens twee en misschien wel zes dodelijke slachtoffers bij een protestactie van honderden tot duizenden Tibetanen. Eén persoon zou geprobeerd hebben zichzelf in brand te steken. De Tibetanen zouden geprotesteerd hebben tegen de aanhouding eerder die dag van actievoerders die naar aanleiding van het Chinese Nieuwjaar pamfletten uitdeelden voor ‘Vrij Tibet’ en aankondigden dat meer zelfverbrandingen zouden volgen. Volgens Tibet steungroepen in het buitenland was er in de prefectuur Aba, die aan Luhuo grenst en waar de meeste van de recente zelfverbrandingen plaatsvonden, vorige week ook al een incident . Dit incident is niet van Chinese zijde bevestigd.  Bovendien heeft op 24 januari een nieuw incident plaatsgevonden  in Seda, een ander kanton van de prefectuur Ganzi.   14 politieagenten werden gewond bij een treffen met manifestanten die het politiebureau bestookten met benzineflessen, messen en stenen. Sommigen zouden zelfs vuurwapens gebruikt hebben, aldus de politie. Eén manifestant werd gedood en één gewond, en er waren 13 aanhoudingen. Buitenlandse Tibetgroepen spreken van minstens twee doden.

De leider van de Tibetaanse ‘regering in ballingschap’ in India, Lobsang Sangay riep de Westerse wereld op niet passief toe te kijken en tussen te komen ‘om het bloedvergieten te stoppen’.

Het incident  in Luhuo is het ernstigste sinds het voorjaar 2008 toen bij ethnische onlusten in Lhasa 32  Han en Hui slachtoffers vielen. Tegelijk  braken toen ook  al incidenten uit in Aba.Wat opvalt aan de reeks incidenten die sinds vorig jaar gebeuren is dat bijna alles in een beperkte zone in het Westen van Sichuan, buiten het eigenlijke Tibet  plaatsvindt. Men kan  niet spreken van een algemeen problem in Tibet . Maar wat is er dan wel aan de hand?

De  dalai lama heeft het over vertwijfeld verzet tegen de Chinese onderdrukking en culturele genocide. Dit argument weerstaat niet aan de toets van de werkelijkheid: de Chinese overheid doet enorme inspanningen om de gebieden met minderheden economisch vooruit te helpen en er de welstand te verhogen. Ook de Tibetaanse cultuur bloeit. Meer mensen dan ooit kunnen lezen, er is veralgemeend onderwijs in het Tibetaans, Tibetaanse kloosters en tempels werden en worden  op kosten van de overheid hersteld en onderhouden, er zijn 40.000 geestelijken die recentelijk zelfs een staatspensioen beloofd kregen, Tibetaanse culturele initiatievenworden door de overheid ondersteund, en er bestaan in China een groot aantal onderzoekscentra naar Tibetaanse cultuur en religie, inclusief tijdschriften daarover, zelfs in buitenlandse talen. ‘Chinese onderdrukking en culturele genocide’ is uit de mond van de dalai vooral codetaal voor het niet erkennen van het wereldlijke leiderschap van de dalai lama door de Chinese autoriteiten. Het is inderdaad  dat wat de monniken die zichzelf verbranden als  eis stellen.

Ook de regering van de VS schijnt de Tibet-problematiek grotendeels te herleiden tot pro of contra het gezag van de dalai lama. De Speciale Coordinator voor Tibetaanse zaken van de Verenigde Staten heeft in een verklaring de schuld bij de Chinese autoriteiten gelegd: controle op het religieuze leven, ‘vaderlandse opvoeding’ in kloosters waarbij monniken de dalai lama moeten aanklagen, toenemende bewaking van kloosters, willekeurige aanhoudingen van Tibetanen en beperkingen op of aanhoudingen van familie en kennissen van zelfmoordenaars. De coordinator dringt er bij de Chinese regering op aan vrije toegang tot de regio te verlenen aan waarnemers en om een op resultaat gerichte dialoog met de dalai lama te hernemen.  

De Chinese overheid daarentegen beweert dat de incidenten het werk zijn van een kleine groep provocateurs georganiseerd door de  afscheidingsbeweging in het buitenland.  Volgens Beijing zouden de acties uitgaan van enkele kloosters met monniken die fanatiek de dalai lama vereren.  Beijing wijst erop dat de incidenten beperkt in omvang zijn en de dalai lama  de monniken niet oproept om te stoppen met de zelfmoorden, alhoewel die tegen de boeddhistische principes ingaan. De eveneens in het buitenland verblijvende karmapa lama – getipt als mogelijk opvolger van de dalai lama als geestelijk leider van de diaspora- heeft dat wel gedaan, alsook een aantal lama’s in Tibet zelf. 

De franstalige site tibetdoc.eu ziet als mogelijke aanleiding voor de gebeurtenissen ook een locale overheid die verkeerd reageert op de bestaande spanningen en de weerbarstige lokale kloosters niet op de beste manier aanpakt.
Men kan ook opmerken dat het Westen van Sichuan met zijn Tibetaanse minderheden ook in het verleden al toneel van anti-Chinese acties geweest is. Het was in deze regio dat de opstand van de Tibetaanse adel en geestelijkheid in 1958 begon, nadat de gronden van adel en kloosters er verdeeld werden onder de boeren (in het eigenlijke Tibet was er een akkoord met de dalai lama om dat voorlopig niet te doen).
Tenslotte zijn er de traditionele ethnische spanningen in gemengde regio’s, voor de gelegenheid opgeklopt door wie er baat bij heeft. De prefectuur Aba is 2,5 maal België en telt op slechts 850.000 inwoners 52% Tibetanen, 27% Han en verder met Tibetanen verwante Qiang (18%) en moslim Hui (3%). De stad Wenchuan waar in 2008 90.000 slachtoffers vielen bij een aardbeving, en waar in heel China massal steun voor werd gegeven, ligt in Aba.  De prefectuur Garzi is vijf maal België en van de 800.000 inwoners is er 79% Tibetaan.  De economische ontwikkeling zorgt ervoor dat de situatie van iedereen ook in deze afgelegen regio’s verbetert, maar meer opgeleide en ondernemende Han doen het dikwijls beter dan de locale minderheden, wat de oude vrees van die minderheden voor de Han oprakelt. En ondanks of misschien juist omwille van de  regeringspolitiek om de minderheden te beschermen en economisch te bevoordeligen is het aloude Hanchauvinisme niet totaal verdwenen maar eerder aangewakkerd door  ethnische rellen zoals in Lhasa in 2008 en in Urumqi in 2010.

Laten we een voorbeeld van het “Internet of Things” geven uit de landbouw. Ericcson heeft de krabboeren uit Yixing (Jangsu) geholpen om door de technologie beter krab te kweken. Sensoren in de vijver die de waterkwaliteit meten op o.a. temperatuur, zuur en kalkgehalte, geven deze data via een draadloos netwerk door naar het cloud computing platform die de data analyseert en beoordeelt. Dit laat desnoods een alarm afgaan of beveelt dat er meer zuurstof in het water moet komen. De krabboeren kunnen zelf via de smartphone op afstand het systeem in real time controleren.
Op koude winterdagen of te warme zomerdagen kan je zo de airco thuis controleren en via de Gsm of internet bijstellen, althans met Gree’s IOT airco e-Xuan. Bij de slimme koelkast wordt wanneer bv de eieren uitgeput zijn, een signaal gezonden naar de elektronische boodschappenlijst. Deze kan je op jouw beurt via de gsm opvragen als je langs het grootwarenhuis passeert. Zo kunnen we nog een tijdje doorgaan met de slimme wasmachine die op basis van de verschillende stoffen de juiste wasmodus beslist en ook de juiste tijd gebaseerd op het elektriciteitsaanbod….. Essentieel bij het “Internet of things’ is dat alle dingen in koelkast of wasmachine een eigen ID met code hebben, wat hen traceerbaar en controleerbaar maakt ook vanop afstand via een draadloos systeem.

LGs slimme koelkast en slimme oven werken in tandem

In China sprongen al verschillende producenten op de IOT-trein: Haier introduceerde slimme koelkasten, Little Swan slimme wasmachines en Changhong slimme Tv’s. Gree Electric Appliances tekende met China Mobile een overeenkomst ter promotie en O&O van slimme airco’s. De toepassingen zijn oneindig uitbreidbaar: eetwareninspectie, logistiek, smart grid…. Op 8 december heeft het ministerie het IOT-plan bekend gemaakt voor het 12 vijfjarenplan. De doeleinden en middelen daartoe worden uit de doeken gedaan. Speciale fondsen ter stimulering zullen worden aangewend en ook privé- en buitenlands kapitaal wordt in de sector aangemoedigd. In Fujian werd een eerste IOT-Beleggingsfonds opgestart: het heeft 250 miljoen yuan waarvan 50 miljoen komt van het ministerie van Financiën, 50 miljoen van de provincie en de rest van initiatiefnemer IOT-groep Newland e. a. Het ministerie verwacht dat de IOT-industrie tegen 2015 500 miljard zal waard zijn en tegen 2020 goed voor 1000 miljard yuan. Analist Fang Xiahong van Central China Securities pronostikeert al een zakencijfer van 750 miljard tegen 2015.
Vanuit industrieel standpunt is het IOT onderverdeeld in 3 sectoren: sensoren, systeemintegratie en netwerkcommunicatie. Dit houdt onder meer in: plaatsbepaling, draadloze technologie, dataopslag- en analyse en veiligheidstechnologie. Downstream kan het aangewend worden bij het spoor, elektriciteit, transport, security, energie en financiën. Volgens Shenyin & Wanguo zouden vooral de domeinen als de intelligente stad (transport, bestuur en bouw) vruchtbare toepassingen kunnen opleveren, de intelligente nijverheid (elektriciteit en productie), slimme landbouw en dito gezondheidszorg. Op dit laatste vlak kan een Gsm bij de thuis patiënt gegevens als bloeddruk en glucosegehalte doorsturen naar de dokter in het ziekenhuis. Naar verluidt zijn al heel wat Chinese bedrijven –ook publieke- actief op dit vlak en voorspeld wordt dat de IOT-markt jaarlijks met een kwart zal groeien.  Voorlopig staan security (43%), elektriciteit (15%) en transport (9%)in voor het leeuwenaandeel van de toepassingen, maar deze deinen gradueel uit naar andere domeinen.

Bron: China Economic Net

China is niet uit de actualiteit te branden. Voor nationalisten is het een Han dictatuur die andere volkeren onderdrukt, voor democraten is het een autoritair politiek systeem dat oprukt naar het statuut van supermacht, voor ondernemers is het een droomland met gigantische markten en grote ondernemersvrijheid. Namelijk de vrijheid om lage lonen te betalen, lange werktijden op te leggen en oeverloos te verontreinigen.

De sociale evolutie van “Wang“, de hardwerkende Chinees, is echter weinig gekend. In 2007, na vier jaar academische voorbereiding en debat, is een nieuwe arbeidswet aangenomen. Een nationale wet voor alle arbeiders, bedienden en ambtenaren tegelijk. Opmerkelijk daarbij is dat het internet ingeschakeld werd. In 2006 verwerkte een professor met zijn team, de meer dan 190 000 online opmerkingen. Het eindspel met marchanderen kon beginnen. De pro-business vleugel kon enkele zaken uit de wet houden. Bijvoorbeeld: het strenge ontwerp voor interim werk. Het enige land in de wereld dat een gelijkaardige stap voorwaarts zette is Brazilië. Onder president Lula gingen de vakbondsrechten er gevoelig op vooruit; o.a. het initiatiefrecht om vakbond op te richten, bescherming van de syndicale gekozenen in bedrijven, effectieve controle op de toepassing van arbeids- en sociale wetgeving.

Migranten tonen fier hun loonkaart

In China kreeg een werkende bevolking van meer dan 300 miljoen nu ondubbelzinnig recht op een schriftelijk arbeidscontract. Het lijkt voor ons een vanzelfsprekend iets. Een arbeidscontract met duidelijk uurloon, wekelijkse arbeidsduur, berekening van de overuren, verbod op lijfstraffen schept een formele arbeidsmarkt. Een werkgever die al 6 maanden geen loon meer betaalde aan een migrant-arbeider uit het platteland, kon niet meer zeggen voor de arbeidsrechtbank dat hij deze werknemer niet kende. Loon achterhouden of gewoonweg niet uitbetalen is nu diefstal, willekeurige en fysieke sancties zijn verboden, afdanken zonder opzeg of schadevergoeding is onwettelijk.

De toepassing van deze wet werd geïmplementeerd via een mediatie regelgeving. Die richtte een landelijk systeem van individuele mediatie comités op. Dit gaf de arbeiders-migranten de gelegenheid om gratis klacht neer te leggen zonder in de werk-provincie te moeten blijven. En zonder een dure advocaat te moeten nemen. De meer dan 600 000 klachten op één jaar bewezen snel het nut. De ACFTU, de Chinese monopolie vakorganisatie, onderhandelde en promootte deze wet maar is op het terrein, in de bedrijven, geen actieve factor. In het algemeen heeft de ACFTU meer impact op de nationale regelgeving dan toezicht in de bedrijven zelf.

Wetenschappelijke studies stelden in 2010 vast dat 11 % meer werknemers beschikten over een geschreven contract en dat 6 % een lopende procedure had die op de nieuwe arbeidswet steunt. Vooral de migrant-arbeiders, de meest kwetsbare groep op de arbeidsmarkt, vaart goed bij deze wetgeving. Er zou nog een geschatte grijze zone van 16 % zijn dat geen geschreven contract heeft en/of geen beroep doet op de toepassing ervan.

Het is belangrijk om het belang in te schatten dat men de achtergrond van de Chinese arbeidsmarkt kent. Ze is erg gesegmenteerd; er zijn ongeveer 200 mln. boeren-arbeiders die vanuit de binnen provincies naar de welvarender kustprovincies komen werken. Ze verdienen er veel meer dan op het platteland. Maar dit ten koste van zware sociale, culturele en fysieke uitbuiting. Ze hebben ook niet dezelfde rechten als de stedelijke werknemers. Doordat ze het recht op een stuk land op het platteland behouden, hebben ze quasi geen toegang tot stedelijke sociale diensten zoals kinderopvang, scholen, gezondheidszorg, huisvesting enz..

Velen keerden, na enkele jaren, terug en vertelden horror verhalen. Maar ze hebben zich ook enige moderniteit en vaardigheden eigen gemaakt. Soms begonnen ze iets op het platteland. Rond 2008-2010 bereikte het één kind beleid in China zijn demografisch kantelmoment. De bevolking veroudert en de toestroom op de arbeidsmarkt daalt. Daarenboven wil de jonge generatie van het platteland niet meer hetzelfde slavenwerk doen. Ze willen naar de stad maar om er te blijven en de voordelen van de moderniteit op te nemen. Ze zijn groot geworden met de TV die beelden van de Expo in Shanghai en de Olympische Spelen in Beijing toonde.

Om toch voldoende werkers aan te trekken verbeterden sommige kuststeden en -provincies hun verblijfsvoorwaarden. Dertig territoria verhoogde het lokale minimumloon. Deze minimum lonen vormen in China geen minimum maar eerder een te bereiken doel voor migranten op de arbeidsmarkt.

Om aan de schaarste aan werknemers te voldoen schakelden bedrijven ook massa’s studenten in. Ze werken mee aan de productielijnen van de exportproducten zoals de iPods, ippons, iTabs Blitse merken zoals Nokia, HP, Sony, Dell enz… leveren, via de supply chain China, aan de onbewuste consumenten van het Westen. 99% van de werknemers blijft er minder dan één jaar werken. Vooral de armere studenten verdienen zo het toekomstige schoolgeld en hun leraars behouden zo hun banen. Deze laatsten werven groepen studenten in blok voor 6 maanden industrie “praktijk’”.

Toen de studenten in de Honda fabriek in Nanhai (Guangdong provincie) vaststelden dat de verhoging van het provinciaal minimum loon niet op hen van toepassing was, organiseerden ze een staking.  De studenten vallen onder het Ministerie van Onderwijs en dus buiten de arbeidswet, maar slaagden erin om met een succesvolle staking mee te surfen op de loonsverhogingen. Het was de aanzet voor een hele reeks van werkonderbrekingen, demonstraties en stakingen. Tussen 2010 en 2011 namen meer dan 1000 export gerichte bedrijven uit Guangdong deel aan acties. Ook buiten de provincie Guangdong grepen werkers naar het wapen. Het is opvallend dat de eisen zich beperkten zich tot het “economische”. De Chinese pers had veel sympathie voor de acties en de sociale media ondersteunden en verspreidden de beweging.

De ACFTU reageerde snel op deze opportuniteit om het bestaand stelsel van collectieve onderhandelingen in overdrive te zetten. Van een bestaand recht op informatie over de lonen naar een stelsel van een onderhandeld loon. Onderhandeling gevoerd tussen gekozen werknemers en hun bedrijfsleiders. Bovenop de politiek van minimumlonen nu ook promotie van sector- en bedrijfsonderhandelingen. En hier speelt het samenwerkingsakkoord tussen de ITUC en de ACFTU zijn rol; de knowhow betreffende collectieve onderhandelingen, industriële relaties, stakingsrecht, mediatie bij collectieve geschillen enz.. worden uitvoerig uitgewisseld tussen beide organisaties. Het moment is daar om verantwoordelijkheid te nemen. Dankzij een progressieve samenwerking met academici en syndicale activisten in China kunnen we als internationale vakbeweging een verschil maken.

Carlos Polenus

China adviseur ITUC

Op de dood van YueYue en vooral op de omstandigheden waarin het kindje omkwam werd en wordt emotioneel gereageerd. Dat is logisch en om een aantal redenen positief: het zet de mensen aan het denken over hun maatschappij en het zet aan tot het zoeken naar oplossingen. Het is daarnaast inderdaad een teken, zoals een commentator schreef, dat de meeste Chinezen beschikken over een normaal en gezond gevoel van mededogen. Natuurlijk wordt de tragische gebeurtenis aangegrepen door personen die uit elk voorval munt willen slaan om het politieke of het juridische systeem aan te vallen, maar dat is een minderheid. Een grote groep van burgers gaat niet verder dan het emotionele. Je verstand op nul zetten en je overgeven aan een massale stroom van afschuw en niets anders dan dat, leidt tot die andere bekende gevoelens: wanhoop en machteloosheid, een verschijnsel dat we in de door de media beheerste westerse maatschappij al goed kennen, wanneer ook hier afschuwelijke daden worden begaan, met name die waar kinderen het slachtoffer van zijn. Het is daarom niet slecht dat er ook twee stromingen zijn van mensen die een rationele zoektocht naar oplossingen aanmoedigen: de wetgevende en de culturele.

Recht spreken en het recht aanpassen

Wat die eerste route aangaat, is er uiteraard het politionele en juridische aspect van de zaak. De politie heeft de feiten zelf en de video-opnames onderzocht. Afgelopen woensdag werd er ook een reconstructie georganiseerd op de plek van de misdaad. De twee bestuurders die het meisje hebben geraakt worden opgespoord en zouden volgens sommige bronnen al ingerekend zijn. De politie wil vooralsnog niet zeggen of de aanklacht er een zal zijn voor moord of voor een verkeersovertreding met dodelijke afloop. De strafmaat loopt sterk uiteen: maximum 7 jaar voor een verkeersovertreding, terwijl de maximumstraf voor moord de doodstraf is. De daders hebben recht op een eerlijk proces, maar in deze situatie brengt de media-aandacht de kans daarop misschien enigszins in gevaar. Het is ook om dit soort effecten te vermijden dat de overheid de media wil matigen (niet enkel om zaken in de doofpot te stoppen, wat zoals de Chinezen zelf toegeven, ook gebeurt).
Daarnaast  zijn er zoals bekend voorstellen gedaan om de wetgeving aan te passen: beloningen voor wie zich over zijn medemens ontfermt en een strafbepaling instellen voor schuldig verzuim. De sociaal-juridische dienst van de universiteit van Beijing heeft aangekondigd dat hij studenten rechtsbijstand zal geven mochten zij door personen die ze hebben geholpen, juist worden aangeklaagd. Middelbare scholen en andere universiteiten hebben die belofte ook onderschreven en leggen er de nadruk op dat ze bij hun studenten een houding van hulpvaardigheid beslist aanmoedigen. Sommige academici wijzen erop dat het niet bij rechtskundige bijstand moet blijven, maar dat studenten zich ook financieel beschermd moeten weten door de instellingen van hun school.

Cultuur

Wat het culturele spoor betreft, zijn lokale media en jeugdorganisaties met campagnes gestart onder het motto: ‘wijs  onverschilligheid af en geef naastenliefde een kans’. Dat is nog redelijk emotioneel getint, maar er komt een serie projecten bij om de hulp aan minderbedeelden te bevorderen en in Foshan zullen er organisaties ontstaan voor wederzijdse hulp in de wijken. De echo’s van het tragische incident en de maatschappelijke weerklank die het heeft gevonden zijn verder te vinden in het programma voor culturele ontwikkeling dat de CPC onlangs heeft opgesteld en in de nabespreking ervan. De  plenaire vergadering waaraan 365 topkaders hebben deelgenomen heeft opgeroepen om de focus te verleggen van de economische bloei naar een aanpak van de leegte die het succes ook heeft achtergelaten. Uit het communiqué blijkt dat het niet alleen gaat om een esthetische leegte. De definitie van cultuur omvat naast kunst en cultuuruitingen ook morele waarden: de teksten roepen op om het morele verval tegen te gaan. Opmerkelijk zijn de  aanwijzingen dat er in de marge hiervan een discussie gaande is over hoe traditioneel en hoe specifiek Chinees die ‘morele herbewapening’ moet zijn. Het CPC-communiqué stelt dat de culturele hervomingen de ‘kernwaarden van het socialisme’ moeten bevorderen en noemt die socialistische waarden het hart en de ziel van de campagne om China welvarend te maken. Professoren laten een nieuwe roep klinken om het confucianisme te herwaarderen en daarmee deugdzaamheid en een hoogstaande moraal te cultiveren. De pr-afdeling van het centraal comité van de CPC (de vroegere propagandadienst) antwoordt hierop dat China wil leren van andere culturen en buitenlandse filosofieën. Ze stelt zelfs dat levenskracht van de Chinese beschaving voortkomt uit openheid en de wil om te leren van wereldbeschouwingen uit andere landen en continenten (en noemt als voorbeelden het boeddhisme, de Arabische en Perzische cultuur). Daarbij waarschuwt de pr-afdeling dat het politieke systeem, de sociale gebruiken en de culturele onafhankelijkheid behouden moeten blijven. Ook de materiële basis blijft uiteraard behouden: zonder economische ontwikkeling en hervorming is er geen culturele of morele vernieuwing mogelijk.

Het lijkt erop dat de dood van YueYue een van die vele leermomenten die de Chinese maatschappij doormaakt en waar ze door het maatschappelijk debat  zin aan probeert te geven.

Bronnen: SCMP, China Daily

Veiligheid, voorlichting en zorg 

De regering verwacht veel van een betere voorlichting van het publiek en meer inspanningen om de besmetting in kaart te brengen.
In een circulaire op www.gov.cn, de  website van de regering, werd er aangedrongen op strengere veiligheidsmaatregelen bij bloedtransfusies. Ook moeten, volgens dezelfde tekst, overheden de voorraad uitbreiden van betaalbare medicijnen voor besmette burgers.
De Staatsraad heeft dringend gevraagd om de zorg te verbeteren en de rechten van aidspatiënten te eerbiedigen. Deze oproep was vooral bedoeld voor de sectoren van de gezondheidszorg, werkgelegenheid en onderwijs.
China wil ook meer onderzoek naar de ziekte en de therapieën ervoor laten verrichten en zoekt daarbij de samenwerking met buitenlandse instellingen.
De voorkoming van hiv-besmetting en de bestrijding van de epidemie wordt vooral bemoeilijkt door het onveilig vrijen en dat komt nog al te vaak voor in homorelaties, aldus de regeringstekst. 
Gisteren bracht het ministerie van Gezondheid ook het nieuws uit dat er in 2010 bijna 8000 mensen overleden zijn aan aids. Deze ziekte is hiermee voor het derde jaar op een rij de dodelijkste van de infectieziekten in China.
Volgens overheidsdeskundigen wil dit echter niet zeggen dat de behandelingen en de maatregelen om de epidemie binnen de perken te houden ontoereikend zouden zijn. In het laatste decennium van de vorige eeuw werden veel mensen besmet met hiv. Die besmetting is nu bij een aantal van hen ontwikkeld tot aids, vandaar het nu toenemende aantal slachtoffers. Aids wordt nu ook meer aan het licht gebracht doordat de voorzieningen om de ziekte op te sporen en vast te stellen verfijnd zijn. Ook dat heeft invloed op de cijfers.
De regering investeert in de komende jaren meer in onderzoeksmogelijkheden. Lokale overheden moeten hun prioriteitenlijsten aanpassen ten gunste van preventie en behandeling van aids. Regeringsleiders moeten hun verantwoordelijkheid opnemen. Zo staat het in de circulaire.

De officiële media vermelden de volgende cijfers van UNAIDS: 740.000 Chinezen (op een bevolking van 1,3 miljard) zouden eind 2009 hiv-besmet geweest zijn en bij 105.000 heeft dat ertoe geleid dat ze effectief aidspatiënt geworden zijn. Tegen 2015 zouden er 1,2 miljoen hiv/aids patiënten in China zijn. 

Inspanningen en knelpunten 

De Chinese leiders, Wen Jiabao bijvoorbeeld, lanceren de laatste jaren vaak oproepen om op basis van de economische ontwikkeling ook het aidsprobleem beter aan te pakken.
Er blijft echter nog veel werk aan de winkel. Protesten en petities van patiëntenverenigingen wijzen op ontoereikende medische dienstverlening, ingewortelde vooroordelen en ontoereikende financiële ondersteuning. Het komt nog altijd voor dat lokale overheden en politiediensten dat soort acties niet zien zitten en bemoeilijken.
Een van de ngo’s die de ontwikkelingen kritisch volgen is het prestigieuze Chinese Cen­ter for Disease Control and Prevention (China CDC). Dat heeft een afdeling die specifiek het beleid en de informatieverstrekking rond aids volgt, NCAIDS. Samen met het bureau in Beijing van de Internationale Arbeidsorganisatie ILO heeft het China CDC eind vorig jaar een rapport uitgebracht waarin gewezen werd op het feit dat de bestaande wetten en regelingen ter voorkoming van discriminatie (bij sollicitaties bijvoorbeeld) wel goed bedoeld zijn, maar te ruim kunnen worden geïnterpreteerd. Dat was ook de verklaring gegeven door de advocaat van een hiv-besmette man die uiteindelijk een baan werd geweigerd in het onderwijs. De rechtszaak hierrond heeft in 2010 veel mediabelangstelling gekregen.  

Bronnen: Xinhua, Global Times, China Daily

Jaarlijkse ophanging van reuzetangka in Zhaibung klooster

Het moet gezegd, Tom Van de Weghe is een moedig man. Geen geleuter over de ‘bezetting’ van Tibet door China, over de ‘genocide’ op de Tibetanen, over de ‘culturele genocide’ op de Tibetaanse cultuur, en andere kwakkels die journalisten gemakshalve steeds opnieuw als opgewarmde en bijgekruide kost serveren. Proficiat. Terloops hier nog even vermelding van onze besprekingen van  interessante boeken over Tibet, waarin al deze aspecten uitgebreid aan bod komen. Vooreerst: ‘Tibet, kroniek van het dak van de wereld’ en dan een bespreking van zes Tibetboeken  door Jef Abbeel

Tom ergert zich buitenmatig aan de controle door de Chinese begeleiders, het strikte programma, de politiecontroles, … kortom de beperkingen waarvan hij als journalist het slachtoffer is. Te begrijpen in zijn plaats. Twee jaar na de dodelijke pogroms tegen Han-Chinezen door enkele honderden Tibetaanse extremisten vreest de Chinese overheid blijkbaar nog altijd een mogelijke herhaling. Interessant om weten voor ons, en voor Tom dé gelegenheid voor zijn geliefd kat- en muisspel met de overheid; dat laatste is veel minder relevant voor de kijker/luisteraar/lezer, maar soit, we nemen het erbij.

Ik kan hem ook nog volgen wanneer hij de vraag stelt of de grote economische en sociale vooruitgang van Tibet, die hij in alle eerlijkheid erkent, wel volledig aan de Tibetanen zelf ten goede komt, of de economische ontwikkeling geen nefaste gevolgen heeft voor de traditionele cultuur, en hoe het kwetsbare Tibetaanse leefmilieu daaruit komt. Relevante vragen waarop genuanceerd kan geantwoord worden. Verdeling van welvaart tussen verschillende bevolkingsgroepen in één land is nooit eenvoudig, kijk maar naar onszelf. Traditionele culturen overal ter wereld lijden onder een geglobaliseerde economie, niet de Chinezen maar op de eerste plaats de televisie, de gsm, de auto bedreigen de Tibetaanse tradities. En er is nu nog maar een enkele relatief kleine chroommijn in Tibet, maar is de kans reëel dat Tibet de weg zou opgaan van  mijnregio’s zoals Australië, Canada, Zuid-Afrika of Siberië?

Goede vragen, maar Tom geeft op Radio Eén een toch wel verbijsterend antwoord: “Je kan de Tibetanen vergelijken met de indianen’! Indianen zijn zo goed als uitgemoord, hun gronden afgepakt, hun cultuur zo goed als verdwenen, ze leven in een soort openluchtgevangenis op kosten van de openbare bijstand, en criminaliteit, alcoholisme, drugs, werkloosheid, lage opleiding, korte levensverwachting en armoede zijn er endemisch. In Tibet is de bevolking met 140 % gestegen in 50 jaar, Tibetaanse nomaden zijn vrij als vogels en krijgen er nog subsidies voor een vaste woning bovenop, Tibetaanse boeren beschikken vrij over hun gronden, en Tibetanen in de steden hebben dezelfde mogelijkheden qua opleiding (in de eigen taal) , gezondheidszorg, behuizing en tewerkstelling als elke andere Chinees. En Tibet is niét de armste provincie van China. Het levensniveau gaat er een stuk sneller vooruit dan het Chinese gemiddelde. Dat alles kan je in Tibet gewoon vaststellen. De levensverwachting steeg in een halve eeuw van 35 jaar naar 67.  Er zijn een kleine 3000 kloosters actief met 40.000 religieuzen en alle belangrijke teksten van het Tibetaanse boeddhisme zijn intussen in gedrukte vorm verkrijgbaar voor iedereen. Uiteraard zijn er politieke meningsverschillen (én onderhandelingen) met de dalai lama,de separatisten in India, en hun aanhangers ter plaatse.

De situatie van de Tibetanen vergelijken met die van de indianen?  Zelfs de dalai ging nooit zo ver. Jammer van de gemiste kans voor de VRT om een genuanceerder beeld op te hangen.

Het is wellicht het goede moment voor de Chinese arbeiders om voor de dag te komen met hun grieven. Een onderzoek door Manpower bij 3607 Chinese ondernemingen wees uit dat 30 % van die bedrijven meer personeel wil aannemen, terwijl dit vorig jaar maar 10 % was. Niet meer dan 4 % van de werkgevers is van plan het personeelsbestand in te krimpen. Dat cijfer van 30 % is het hoogste sedert 6 jaar. Dat de actie bij Honda-Guangqi uitbrak nadat Honda beloofde de productie in China  tegen 2012 met één derde te verhogen en bereid was daar 920 miljoen voor te spenderen, is wellicht geen toeval. Overigens staat de loonkost bij Honda maar in voor 10% van de totale kosten; bij Alpha Networks (ICT) is het nog geen 3 %.  Overigens citeert de Financial Times een Nomurastudie waaruit blijkt dat de industriële bedrijven tussen 1994 en 2008 hun arbeidsproductiviteit jaarlijks met 21 % zagen stijgen, terwijl de loongroei beperkt was tot 13 % per jaar. Volgens professor Cai Fang stegen de lonen van de migranten reeds met 19 % in 2008 en met 16 % in 2009, en zullen deze blijven stijgen. Er is immers  een nieuwe generatie van migranten aangetreden die niet het geduld en incasseringsvermogen heeft van de eerste generatie en die ook hogere verwachtingen heeft ten aanzien van het leven en werken in de stad.

De crisis zoals die voelbaar is in het westen, lijkt in China onbestaande. Volkswagen tekende zopas een contract van 520 miljoen $ voor een nieuwe fabriek in Foshan, waar 4000 personen zullen werken en vanaf 2013-14 maar liefst 300.000 wagens per jaar van de band zullen rollen. Bij de kmo’s uit Hongkong zouden er echter wel 2500 bedrijven op 50.000 aan denken te sluiten.  Bij Foxconn, waar als reactie op de golf van zelfmoorden ook een loonsopslag beloofd werd, wil de directie onderhandelingen met de klanten (zoals Apple, HP, Dell, Sony…) opstarten om de beloofde loonsverhogingen deels op hen te verhalen. Ook wil de holding Hon Hai afstappen van het model fabriek/dorp dat ze tot nu toe aanhing. Dit zou impliceren dat Foxconn zijn  sociale diensten, zoals zwembaden, aan de overheid verkoopt en desgevallend, zoals voor de slaapgebouwen, terugleent. Foxconn stelt 400.000 werknemers tewerk in Shenzhen en 800.000 in China. De onderneming onderhandelt momenteel om in de hoofdstad van de  binnenprovincie Henan te Zhengzhou (waar de lonen minder hoog zijn)  een onderneming op te starten. Naar verluidt zou concurrent Quanta de lonen  in de lente reeds hebben verhoogd.  Concurrent Inventec opent dan weer in november in Chongqing een grote productie-eenheid omdat de lonen er minder hoog liggen dan in de Parelrivier-delta. Compal- de grootste producent van laptops- zal de lonen van zijn werknemers in China licht verhogen.

Bron: SCMP, FT, China Daily, Peoples Daily, Asia Times

Zie ook CCTV  over de gevolgen van de loonsverhoging

Migrante verkozen in parlement

Sinds januari zijn er negen Foxconnpersoneelsleden naar beneden gesprongen, zeven zijn overleden en twee gewond. Waarom besloten deze jonge twintigers dit te doen op het beste moment van hun leven? Dit verlies aan mensenlevens breekt ons hart en deed ons nadenken over de problemen van ‘de fabriek van de wereld’ en over de nieuwe generatie interne migranten.

De voorbije 30 jaar heeft China gebruikgemaakt van honderden miljoenen goedkope arbeidskrachten om een uitvoergerichte ‘fabriek van de wereld’ tot stand te brengen, en zo een snelle, blijvende groei van de Chinese economie te bewerkstelligen. Tegelijk zijn de basisrechten van de arbeiders lange tijd verwaarloosd. We gebruiken als excuus dat deze arbeiders migranten van het platteland zijn, om hen gemiddeld minder te betalen dan in derdewereldlanden. Daardoor kunnen ze zich onmogelijk blijvend in de stad vestigen, het verplicht hen te pendelen tussen stad en platteland, een leven te leiden zonder vaste verankering, hulpeloos, zonder waardigheid, gescheiden van hun familie en hun thuis waar niemand overblijft om zorg te dragen voor hun ouders, of voor hun kinderen die opgroeien met te weinig zorg en liefde. De Foxconntragedie zendt ons een schreeuw uit het leven van de nieuwe generatie migranten, een aansporing aan de hele maatschappij om ons ontwikkelingsmodel, dat gebaseerd is op het opofferen van de basiswaardigheid van de mensen, te herdenken.  

We roepen de natie op om onmiddellijk een einde te maken aan een ontwikkelingsmodel dat gebouwd is op het opofferen van de basiswaardigheid van de mensen. 

Terwijl sommige bedrijven in ons land een groeiend aandeel in de wereld veroveren voor laagtechnologische goederen, stellen we ook vast dat, met het toenemen van het BNP, het verschil tussen arm en rijk toeneemt, en dat men probeert de lonen te doen dalen met werkloosheid als stok achter de deur. We noteren dat het recht op vrije meningsuiting voor de werkers voortdurend verwaarloosd wordt. Natuurlijk was het een bewuste keuze om goedkope arbeidskrachten te gebruiken om een uitvoergerichte economie op te bouwen in een situatie waarin er te weinig kapitaal voorhanden was, destijds bij het begin van de hervormingen. Maar vandaag zien we dat een aantal misbruiken in deze ontwikkelingsstrategie aan het licht gekomen is. Het lage maatschappijstatuut van de arbeiders heeft geleid tot een relatieve daling over langere termijn van het binnenlands verbruik, waardoor er te weinig stuwkracht van het binnenlands verbruik uitgaat om de economische groei voort te laten duren. De tragedie bij Foxconn toont verder het feit aan dat dit ontwikkelingsmodel wat betreft de factor arbeid niet duurzaam is. Vele migranten van de nieuwe generatie gaven vanaf het moment dat ze van huis weggingen, het idee op ooit nog terug te keren en te boeren zoals hun ouders. Ze zijn naar de stad vertrokken om te werken, zonder weg terug. Wanneer zij geen kans zien om van hun werk waardig te leven in de stad, dan heeft hun inspanning plotseling geen betekenis meer, want er is geen vooruitgang mogelijk; en terug kunnen ze ook niet meer. Deze nieuwe generatie migranten komt zo terecht in een identiteitscrisis, met psychologische en emotionele problemen tot gevolg. Dit is de systeemgebonden en sociale oorzaak die de Foxconnarbeiders tot onherstelbare daden drijft.

We geloven dat ontwikkeling gebaseerd op weinig respect voor elementaire mensenrechten niet duurzaam is. Vandaag is er in China meer dan kapitaal genoeg, en het land is voorspoedig: China heeft reeds de middelen en de mogelijkheid om zijn ontwikkelingsmodel te veranderen. Indien we steunen op de gezamenlijke inspanningen van de natie, de ondernemingen en de werkers om de problemen van de nieuwe generatie migranten in de praktijk op te lossen, dan kunnen we zeker tragedies zoals nu in de toekomst vermijden.   

We roepen alle ondernemingen op om echte inspanningen te doen teneinde de behandeling van en het respect voor de rechten van migrantenarbeiders te verbeteren, zodat ze echt volwaardige leden van het bedrijf kunnen worden.

Sinds Foxconn in 1988 zijn eerste fabriek in Shenzhen bouwde, is het zeer snel gegroeid. Het heeft nu fabrieken in de hele Parelrivierdelta, in de delta van de Yangtze, nabij de Bohai Zee, en in Centraal en Westelijk China. In totaal werken er meer dan 600.000 mensen. Foxconn is nu reeds de grootste fabrikant ter wereld van elektronische producten, en de wereldkampioen van de onderaanneming. Het staat op de 109e plaats in de Fortunelijst van 500 grootste bedrijven en is al zeven jaar lang de grootste uitvoerder van China. Foxconn had dit alles niet kunnen bereiken zonder bloed, zweet en tranen van een massa migrantenarbeiders. Foxconn werpt zich op als een leider in zijn industrie, die de nadruk legt op de sociale verantwoordelijkheid van de firma, op het bijdragen aan de gemeenschap en op zorg voor zijn personeel; het moet dus zijn arbeiders lonen uitbetalen die een zekere waardering voor hen uitdrukken, die hen toelaten een normaal en waardig leven te leiden en in hun materiële basisbehoeften te voorzien, en de migrantenarbeiders toelaten echte volwaardige leden van het bedrijf te worden.   

We roepen lokale besturen op een beleid te voeren dat voorziet in de sociale behoeften van migrantenarbeiders, zoals woningen, onderwijs en gezondheidszorg enzovoort, zodat ze echt leden van de stadsgemeenschap kunnen worden.

De vraag naar de behandeling en de waardigheid van migrantenarbeiders stelt zich niet alleen in individuele bedrijven; het is een algemeen probleem in China. De grootste hinderpalen voor migrantenarbeiders om zich blijvend te vestigen in de stad zijn huisvesting, onderwijs voor hun kinderen en gezondheidszorg. We roepen de nationale en lokale autoriteiten op om praktische maatregelen te nemen die migrantenarbeiders moeten toelaten in de stad te integreren en er vaste voet te krijgen, zodat ze echte leden van de stadsgemeenschap kunnen worden, die kunnen delen in de vruchten van de economische ontwikkeling die ze zelf verwezenlijken. Shenzhen, als hét voorbeeld van een experimentele hervormingszone, is onlosmakelijlk verbonden met het lot van vele migranten. Eind 2008 woonden in Shenzhen 12 miljoen mensen, maar slechts 2,28 miljoen hadden er een domicilie (hukou). Shenzhen is welvarend geworden dankzij de bevolking van buiten, hoofdzakelijk dankzij de migrantenarbeiders. Het stadsbestuur van Shenzhen, als vertegenwoordiger van hen die geprofiteerd hebben van de hervormingen, moet de levensomstandigheden van de migrantenarbeiders verbeteren, specifieke programma’s uitvoeren om de problemen van de migranten zoals huisvesting, onderwijs en gezondheidszorg op te lossen, en opnieuw de leiding nemen in de economische ontwikkeling zoals ze dat deden in de jaren ’80, door ernaar te streven een voorbeeld te worden van sociale rechtvaardigheid in de nieuwe eeuw. 

Ten slotte roepen we de nieuwe generatie migrantenarbeiders op hun eigen leven en dat van anderen naar waarde te schatten. We roepen hen op positieve manieren te vinden om te reageren op de situatie waarin ze zich vandaag bevinden, om te streven naar basisrechten voor de arbeiders, om het recht op leven van zichzelf en hun families te beschermen. Migrantenarbeiders moeten zich verenigen, en mekaar helpen als broers en zussen. Ze moeten hun onderlinge hulp, bescherming en zelfbestuur verbeteren. In combinatie met de inspanningen van de gemeenschap moeten zij deelnemen aan de sociale vooruitgang en een harmonische maatschappij opbouwen waarin elke werker in waardigheid kan leven. 

Getekend: negen professoren en assistenten sociologie van Qinghua Universiteit, Beijing universiteit, Hongkong polytechnische universiteit, Shanghai Universiteit, Chinese Academie van Sociale Wetenschappen, Universiteit Sun Yat-sen

Verschenen in het Chinees op 19/05 op http://tech.sina.com.cn/it/2010-05-19/13214206671.shtml en naar het Engels vertaald door China Labor News Translations

Dr. Yang Gonghuan

Een interview met Dr Yang Gonghuan, directeur van het Nationaal Bureau voor Tabaksontmoediging.

De WHO had een interview met Dr Yang Gonghuan over de geduchte tegenstanders van de campagnes tegen het roken in China, een land dat in 2002 nog 350 miljoen rokers telde. Ongeveer een derde van alle rokers in de wereld woont in China, waar ook enkele van de grootste tabaksbedrijven te vinden zijn. 

In de nieuwsbrief van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stond het interview dat we integraal overnemen omdat het een licht werpt op maatschappelijke ontwikkelingen en discussies in China en op de tegenstrijdige belangen die daarin een rol spelen. 

Dr Yang Gonghuan is in China onderdirecteur van het Centrum voor Ziektebestrijding en Preventie, en professor aan de Academie voor Medische Wetenschappen. Ze behaalde in 1982 haar dokterstitel aan de Medische Universiteit van West-China. Een van haar grote bijdragen aan de gezondheiszorg is dat ze een systeem voor medisch toezicht in haar land heeft opgezet. 
De interviewer is Weiyuan Cui. Na het behalen van haar diploma aan de universiteit van Princeton (VS) heeft ze gewerkt als reporter voor de Washington Post en de South China Morning Post. Ze werkt nu als freelancejournalist voor de WHO.

V: Gaat het goed met het antitabaksbeleid in China?
A: Voor 2006 bestond het antirookbeleid voornamelijk uit onderzoek door gezondheidsdeskundigen en voorlichting. Toen ondertekende China het Kaderverdrag betreffende tabaksontmoediging van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO Framework Convention on Tobacco Control – WHO FCTC). Vanaf dat moment is bij de regering, media, wetenschappers en bij de bevolking het besef gegroeid dat het roken moet worden tegengegaan. Het ministerie van Gezondheid is begonnen met de jaarlijkse uitgave van een rapport, met campagnes om de belastingen op tabaksproducten te verhogen en er kwamen waarschuwingen op de verpakking. Er is echter enorm veel weerstand tegen. De campagne tegen het roken is geen prioriteit bij de hervorming van de gezondheidszorg. We krijgen maar een half procent van het totale budget voor ziektebestrijding en preventie.

V: Welke overheden zijn hiervoor bevoegd in China?
A: Het ministerie van Industrie en Informatietechnologie moet leiding geven aan de uitvoering van het Kaderverdrag (WHO FCTC), bijvoorbeeld door samen te werken met het ministerie van Gezondheid en beroep te doen op andere ministeries. De Directie van het Staatsmonopolie op Tabak beheert de China National Tobacco Corporation, een staatsbedrijf dat het monopolie heeft van de tabaksproductie en de grootste producent van tabaksproducten ter wereld is. Die Directie dus bepaalt het beleid en de toepassing van alle reglementeringen, zoals die over wat er op de verpakkingen staat, los van de autoriteiten voor de gezondheidszorg. Het beleid op dit vlak houden ze volledig in eigen hand en ze betrekken daar alleen regeringsdiensten bij die ze zelf hebben benoemd.

V: Hoe werkt dat dan?
A: De Directie van het Staatsmonopolie op Tabak (een afdeling van het ministerie van Industrie en Informatietechnologie) heeft een regeling uitgevaardigd voor de tekst op een pakje sigaretten, geldig vanaf januari 2009. Die waarschuwing op de pakjes is helemaal niet volgens de vereisten. Volgens artikel 11 van de WHO FCTC, onderschreven door China, moet de tekst de helft van de zichtbare oppervlakte beslaan. In de Chinese regeling is dat maar 30 % en de waarschuwing staat er in hele kleine karakters.

De WHO FCTC wil dat de schadelijke gevolgen van het roken worden beschreven. De Chinese tekst zegt alleen maar: “roken is slecht voor de gezondheid” en “hoe eerder je stopt met roken, hoe kleiner het risico”. Door eigen regelingen voor binnenlands gebruik te bedenken, tegen artikel 11 in, maakt de Directie van het Staatsmonopolie op Tabak het juist moeilijker om de mensen op de best mogelijke manier voor te lichten over de schadelijke gevolgen van het roken. De directie heeft ook een tactiek om de prijsverhogingen te omzeilen die het ministerie van Financiën heeft doorgevoerd en holt het effect van die verhogingen uit. De tabaksbedrijven mikken intussen op de jeugd. Een basisschool die na de aardbeving in Sichuan werd heropgebouwd, kreeg bijvoorbeeld de naam ‘Basisschool Sichuan Hoop door Tabak’. Op de muren staat geschreven: “De rede brengt talent voort; met de hulp van de tabak kun je opgroeien en je talent ontwikkelen”. 

V: Wat moet er gebeuren om deze belangentegenstelling op te lossen?
A: Nogal wat ministeries zijn bezig met het ontmoedigingsbeleid. In elk geval hoort dat beleid niet de bevoegdheid te zijn van hetzelfde ministerie dat de productie beheert. Het is het ministerie van Gezondheid dat moet gaan over de uitvoering van de WHO FCTC en een zelfstandig orgaan zou moeten instaan voor de bestrijding van het tabaksgebruik. Als een bepaalde dienst handelt als een particulier bedrijf, maar tegelijk als een onderdeel van de regering, zal hij altijd het nodige economische gewicht in de schaal kunnen werpen om alle inspanningen ter ontrading van het tabaksgebruik te saboteren. Onze binnenlandse wetgeving moet overeenstemmen met de bepalingen van de WHO FCTC.

Al in 1992 heeft de nationale regering beslist om ernaar te streven staatszaken en bedrijfsleven te scheiden. Bij elke wetgevende conferentie zijn er volksvertegenwoordigers geweest die voorstelden om de Directie van het Staatsmonopolie op Tabak los te maken van de tabaksbedrijven. In ons rapport ‘Een Gezond China in 2020′ zeggen we dat er een consensus nodig is om onze doelstellingen op het gebied van gezondheid te realiseren. Binnen het overheidssysteem voor de gezondheidszorg, maar ook op nationaal vlak in het algemeen, moeten we tot overeenstemming kunnen komen om een aantal serieuze obstakels uit de weg te ruimen. Een Nationaal Comité voor de Volksgezondheid waarin vele ministeries samenwerken, zou een goed idee zijn.

V: Is het moeilijk om het grote publiek mee te krijgen?
A: De politieke wil om de campagne tegen het roken te steunen, is van wezenlijk belang. Minstens even belangrijk is de betrokkenheid van de bevolking. In oktober 2008 namen meer dan 2000 kunstenaars deel aan de grote campagne voor Tabaksontmoediging van het ‘Centrum voor Ziektebestrijding en Preventie van China’. Via internet verzamelden we op drie weken tijd 1,4 miljoen ja-stemmen voor de uitvoering van het WHO FCTC. We hebben stevig gelobbyd om de regering en de tabaksindustrie van elkaar los te weken, voor waarschuwingen met illustraties op de verpakking, voor een verhoging van de belasting op tabak en voor wetgeving tegen het passief roken. Toch blijft de tabaksindustrie oppermachtig. Ze hebben er ons ooit van beschuldigd dat we een bedreiging vormen voor de economische groei, maar tegenwoordig negeren ze ons. Ik blijf toch optimistisch: we hebben al veel steun gekregen van de nationale regering en van regionale regeringen, van de media en van het publiek. 

V: Wat is het officiële Chinese standpunt over het Kaderverdrag betreffende tabaksontmoediging van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO FCTC)?
A: In Durban in november 2008 was ik een van de afgevaardigden van het ministerie van Gezondheid in de Chinese delegatie, die werd geleid door het ministerie van Industrie en Informatietechnologie. Het hoofd van de Directie van het Staatsmonopolie op Tabak is echter lid van het partijcomité bij het ministerie, dus kwam het er min of meer op neer dat de Chinese delegatie door hem werd voorgezeten. De opstelling van de delegatie tegenover het congresthema was verschrikkelijk. Een van onze sprekers beweerde dat met de mooie Chinese bergen, rivieren en monumenten op onze pakjes sigaretten, het een “belediging voor het Chinese volk” zou zijn als er daar lelijke plaatjes naast zouden komen. Volgens mij is dat soort standpunten echter niet representatief voor de Chinese regering. We weten dat we door het roken te ontraden de kosten van chronische ziekten kunnen verlagen. Daarmee verlichten we het probleem van de beperkte middelen in de zorg en leveren we een bijdrage aan de economische ontwikkeling. Zoals de delegatie zich in Durban opstelde, dat was alleen maar een uiting van de tegenwerking door een belangengroep.

V: Wat moet er nog meer gebeuren?
A: De strijd tegen het roken is in geen geval alleen een zaak van het ministerie van Gezondheid. Vanuit veel verschillende hoeken moet er steun komen voor een rookverbod op openbare plaatsen, een verhoging van de belasting op tabaksproducten, enz. Er is meer onderzoek nodig naar de schadelijke gevolgen van het roken, er moet nauwkeurig toezicht zijn op het tabaksgebruik en we moeten criteria ontwikkelen om het effect van de campagnes te evalueren.

V: Staan alle ministeries achter de tabaksontmoediging?
A: De meeste steunen de maatregelen om het roken tegen te gaan. In december 2008 stond het ministerie van Burgerzaken op het punt om zes tabaksbedrijven te onderscheiden met een nationale prijs voor liefdadigheid omdat ze scholen hadden gesponsord die hun merknaam hadden aangenomen en in sommige gevallen zelfs op het schooluniform hadden laten zetten. Wij hebben het ministerie ervan kunnen overtuigen om daarvan af te zien.
De stadsregering van Shanghai heeft een aanbod afgeslagen van Shanghai Tobacco Co. om de Wereldtentoonstelling met 200 miljoen yuan te sponsoren. De Bloomberg Foundation heeft met een campagne 64 miljoen inwoners van 40 steden in 20 provincies kunnen bereiken. De burgemeesters hebben ingestemd met een rookverbod in alle overdekte openbare gelegenheden. Zestien van de steden hebben ook een rookverbod ingesteld in kantoren, scholen, restaurants en ziekenhuizen.

V: Wie zijn de rokers in China?
A: Het percentage Chinese mannen dat rookt, is altijd hoog geweest de laatste decennia. Het is vergelijkbaar met het percentage rokers in Polen, Zuid-Korea en de Russische Federatie van 20 jaar geleden. Andere landen hebben meer succes geboekt en Chinezen paffen nog altijd meer dan westerlingen. We kwamen erachter dat in 2007 nog 57 % van de mannen rookte, wel al 2 % minder dan in 2002. Blijkbaar konden dokters veel 45-plussers overhalen om te stoppen. De theorie is dat we het cijfer pas in de volgende generatie kunnen verlagen, want jongeren moeten hun hele leven lang geleerd worden om het roken te laten.

Tussen de jaren ’50 en ’70 werd het roken door vrouwen sociaal sterk afgekeurd. Daardoor roken er nog steeds maar heel weinig Chinese vrouwen (3,7 %). Dat aantal blijft laag, hoewel er nu een stijging komt doordat vrouwelijke studenten en hoger opgeleide carrièrevrouwen gaan roken. We denken dat we het laagterecord hadden bereikt en dat het aantal rooksters waarschijnlijk zal toenemen. 

V: Welke groep is het moeilijkste te overtuigen?
A: De mensen op het platteland. Zij krijgen immers het minste voorlichting en zij beschikken over minder middelen. De belangrijkste groepen die we moeten bereiken, zijn echter de dokters en de plaatselijke ambtenaren. Met name ambtenaren krijgen wel informatie over de gevolgen van roken, maar negeren die omdat ze sigaretten cadeau krijgen, dat is een gewoonte in China. Dat maakt het moeilijk om het roken te bestrijden, de openbare gezondheidszorg heeft er te weinig vat op. 

V: Waarom is passief roken zo’n groot probleem in China?
A: Ongeveer 53 % van de niet-rokers in China ‘rookt mee’. Dat heeft met een aantal maatschappelijke factoren te maken. Ongelijke verhoudingen tussen man en vrouw zorgen ervoor dat vrouwen mannen niet kunnen beletten om te roken waar mensen samen zijn. Het Nationaal Bureau voor Tabaksontmoediging vraagt dringend om niet langer sigaretten aan te bieden aan gasten of als cadeau. Roken is nog lang niet iets wat als sociaal onaanvaardbaar wordt gezien. 

V: Hoe is er gereageerd op het onderzoek van de universiteit van Beijing  uit 2005 waaruit bleek dat de gezondheidskosten van roken veel hoger zijn dan de winst van de tabaksindustrie?
A: Geen enkel ministerie doet iets met dit onderzoek, hoewel de methode en de conclusies stevig onderbouwd waren. De medische kosten zijn beslist groter dan de inkomsten door tabak, maar de regering is niet geneigd dit soort inkomsten in gevaar te brengen om de medische kosten te drukken. Door de ontoereikende ziektekostenverzekering is het immers vooral de bevolking die deze kosten draagt. Dat er veel arbeidsplaatsen door het roken verloren gaan, is een effect op de lange termijn en de meeste plaatselijke ambtenaren denken niet verder dan de dag van vandaag.

 het Engelstalige interview
http://www.who.int/bulletin/volumes/88/4/10-040410/en/index.html

meer informatie over het roken in China
http://www.chinasquare.be/actueel-nieuws/tegen-2020-twee-miljoen-tabaksdoden-per-jaar/

http://en.wikipedia.org/wiki/Smoking_in_the_People%27s_Republic_of_China