Hacken of gehackt worden, that’s the question. De affaire Google duikt weer op. De onderhandelingen lopen nog, maar een insider beweert dat het voor 99,9 % zeker is dat Google uit China weggaat… Hacking in het begin van dit jaar werd door het Amerikaanse bedrijf aangevoerd als reden om zich niet langer te voegen naar de censuurregels van gastland China. Google krijgt de steun en medewerking van de regering Obama die een campagne is begonnen tegen wat men vooral in het Westen censuur noemt en wat in Chinese termen regulering heet.
De censuurdiscussie lijkt de kern van de zaak te vormen, maar om een of andere reden gooit Google censureren en hacken op één hoop.

Hacken of gehackt worden (1)

China heeft zich krachtig verweerd tegen de beschuldiging van het hacken en wijst erop dat de Amerikaanse overheid en Google nog niets meer hebben gedaan dan insinueren (en nagaan of ze bondgenoten kunnen vinden in de Wereldhandelsorganisatie, WTO, om via de kwestie Google China aan te pakken).
Hacken is een misdaad en bovendien, waar komt dit verschijnsel het meeste voor, in de VS of in de Volksrepubliek? China zegt het krachtig aan te pakken en liefst samen met de internationale gemeenschap.
Kortom, de regering en het leger hebben hier niets mee te maken.
Het land moet zich echter wel voorbereiden op een mogelijke oorlog in cyberspace en een beroep doen op de brains van zijn internetgeneratie. 

Beschuldigingen, geen bewijzen

China hamert erop dat zodra Google en de Amerikaanse overheid de nodige concrete informatie doorspelen zij samen met hen zullen kunnen onderzoeken wat er precies gebeurd is en wie ervoor verantwoordelijk zijn, maar zegt Zhou Yonglin van het CNCERT: “China heeft van Google nog geen enkel concreet rapport ontvangen…” (CNCERT is het sinds 2000 opererende Computer Network Emergency Response Technical Team, Zhou werd op 22 januari geïnterviewd door Xinhuawang, Xinhuanet).
De uitspraken van Nicole Wong, onderdirecteur van Google, voor een comité Buitenlandse Zaken van het Huis van Afgevaardigden in de VS wijzen ook nog steeds in die richting. 
Mevrouw Wong heeft tijdens de zitting over ‘The Google predicament’ gezegd: ‘wij zijn te weten gekomen dat de aanvallen uit China kwamen’ en verder ‘we zijn niet van plan om te zeggen wie de aanvallen uivoert’, om er dan vroom de hoop aan toe te voegen dat de Chinese regering met Amerikaanse ambtenaren zou samenwerken bij het onderzoek.

De strijd tegen het hacken

Beijing betoogt met klem dat hacken een misdaad is, dat de Chinese staat en de Chinese bedrijven zelf de slachtoffers zijn van gegevensdiefstal en computersabotage die onder andere miljoenenverliezen veroorzaken. Vooralsnog zitten de meeste en meest bekwame hackers in de VS. Beijing heeft zijn wetgeving terzake aangescherpt en sluit zich graag aan bij de internationale strijd tegen dit verschijnsel. 
Zhou Yonglin:  “Chinese internetgebruikers zijn nog niet genoeg bewust en deskundig: telkens weer ontstaan er zwakke plekken in systemen en toepassingen, dat maakt van China een kwetsbaar en geliefkoosd doelwit.
Er ‘zitten’ nu 384 miljoen Chinezen ‘op’ internet en 233 miljoen op internet via mobiele telefoons. In 2009 werden maar liefst 262.000 IP-adressen besmet met een Trojan horse. De bronnen van die malware kwamen in 165.000 gevallen uit het buitenland, vooral (16,61 %) uit de VS.
Er werden 42.000 websites onklaar gemaakt, waarvan 2.765 sites van overheidsinstanties, tot op regeringsniveau toe. Meer dan de helft van de belangrijkste 20 aanvallen gebeurden vanuit het buitenland. (n.v.d.r. Chinawatcher Willy Lam, vroeger SCMP en nu Jamestown Foundation, citeert die cijfers met instemming en Zhou’s schatting dat er verder elke maand 18 miljoen pc’s plat gingen door virussen).
Ook de Amerikaanse computerbeveiliger Symantec, de grootste ter wereld, wees er in 2008 op dat 25 % van alle cyberaanvallen ter wereld van een hoofdkwartier in de VS kwamen. Botprogramma’s hadden 33 % van alle servers in de VS overgenomen en 43 % van alle phishing sites in de wereld zaten in de VS.
China is het grootste slachtoffer van cyberaanvallen: het aantal computers dat bij ons door een botprogramma is geïnfiltreerd bedraagt 13 % van alle computers ter wereld.”

Vorig jaar heeft Beijing een wet tegen het hacken herzien zodat er nu tot zeven jaar gevangenisstraf voor staat. Zhou Yonglin noemt in het interview met Xinhuawang nog een hele reeks wetten, maatregelen en procedures die CNCERT, netwerkoperatoren, providers van domeinnamen en verkopers van beveiligingsprogramma’s in de gelegenheid stellen informatie uit te wisselen en de computermisdaad met vereende krachten aan te pakken.
De 64 eenheden die dat landelijk doen en de 198 groepen op provinciaal niveau hebben volgens hem intussen al heel wat successen behaald in de strijd tegen Trojan horses en botnets.
Tegen virussen en spam heeft CNCERT samen met de Internet Society of China (ISC) programma’s opgesteld die gebruikers de kans moeten geven om zichzelf te beschermen. De China Alliance Against Network Viruses, die ze samen met allerlei sectoren van de internetgemeenschap (particulieren, bedrijven, overheidsinstanties, zoekmachines, providers enz…) in juli 2009 hebben gevormd, heeft zich sindsdien gericht tegen de virusaanvallen (18 miljoen slachtoffers per maand, zie boven), in de eerste plaats de over de hele wereld beruchte computerworm Conficker. Zo hebben ze onder andere hulp geboden aan 50 organisaties met gevoelige en belangrijke informatiesystemen: banken en verzekeringen, energiebedrijven, luchtvaartbedrijven enz.

China is ook internationaal actief op het terrein van internetbeveiliging.
Zo heeft CNCERT samen met zijn Amerikaanse collega’s van de US-CERT (US Computer Emergency Readiness Team) het probleem opgelost van “318x.com” and “3b3.org”, twee kwaadaardige domeinnamen die Trojan horses verspreidden en door de Amerikanen op aanwijzing van de Chinezen konden worden onschadelijk gemaakt.
Chinese deskundigen werken in internationale samenwerkingsverbanden, vooral in Azië, zoals bijvoorbeeld het Asia Pacific Computer Emergency Response Team (APCERT).
Ze nemen deel aan de activiteiten rond het thema van APEC, ASEAN en de Shanghai Cooperation Organization (SCO), maar hebben ook al nuttig beveiligingswerk verricht voor bedrijven uit de VS die aan cyberaanvallen blootstonden zoals eBay and JPMorgan Chase.

Noch de regering, noch het leger

De Chinese overheid en het leger ontkennen formeel dat ze de opdracht hebben gegeven om websites of blogs van Google en van Chinese staatsburgers te hacken.
Er zijn wat Amerikaanse ‘privé-initiatieven’ geweest om de Chinese hackers die in het begin van het jaar cyberaanvallen zouden hebben gepleegd op te sporen. Anonieme deskundigen uit die hoek hebben beweerd dat ze ‘de schuldigen’ kennen en dat die briljante technici lid zijn van twee scholengemeenschappen, die militaire relaties zouden hebben. Het bewijsmateriaal is door woordvoerders van het leger, de regering en de erkende internetgemeenschap van China onderuitgehaald. Buitenlandse hackers kunnen zich makkelijk achter Chinese IP-adressen verschuilen, de beschuldigde scholen hebben niet de deskundigheid in huis om geavanceerde cyberaanvallen uit te voeren.
Het is weliswaar een, overigens algemeen bekend, feit dat de Chinese overheid de beste computertechnici opspoort en rekruteert. Dat gebeurt echter in vele landen en het wil volgens Beijing nog niet zeggen dat de instellingen waar IT-specialisten worden opgeleid handelen op verzoek of zelfs op commando van de overheid.

 Het grote geheel en de kleine vissen

Toch verhult China niet, zoals blijkt tijdens de algemene vergadering van het Volkscongres, dat het klaar wil zijn voor de steeds grotere rol die informatica en internet in de moderne oorlogsvoering spelen.
Moeten we ook hierbij aan hacken denken? Hacken is een vage term die in de omgangstaal zowel gebruikt wordt voor criminele als voor niet-criminele activiteiten. Verder zijn er kwalitatieve en kwantitatieve verschillen tussen de inbraken, de informatiewinning, het eigenzinnige programmeren van figuren uit de hacker-subcultuur enerzijds en de cyberaanvallen van geheime diensten en militaire apparaten anderzijds.
Het zou wel erg onverantwoord zijn van de Chinese overheid en defensie om de ontwikkelingen op het gebied van cyberwarfare te negeren. Er is echter nu geen volwaardige oorlog aan de gang. Het is bovendien denkbaar dat een staat zich moet voorzien van wapens die hij zelf niet als eerste wil inzetten, waar hij zelfs tegen is, zoals kernbewapening bijvoorbeeld.

Beijing is dus in allerlei omgevingen (ook webomgevingen) op zoek naar Chinese hackers. Dat kan betekenen: geniale creatievelingen die gefascineerd zijn door de computerwetenschap en haar intellectuele uitdagingen, uit hun ivoren torren halen. Het is echter ook nodig de black hat hackers op te sporen, criminele hackers die niet aan de verleiding weerstaan om die wetenschap te misbruiken voor eigen gewin en misdadige praktijken. Wie tot die laatste groep behoort wordt in principe vervolgd.
Je kunt je echter voorstellen dat sommigen, onder het motto ‘van de beste stroper maak je  een goede boswachter’, misschien de keuze krijgen om op het rechte pad terug te keren en hun kennis en intelligentie in te zetten voor een beter doel, de verdediging van het land bijvoorbeeld. Ook bij het inzetten van hackers, behorende tot verschillende stromingen, kan en wil China wel wat leren van landen die daar al langer ervaring mee hebben. 

Ten slotte deze bedenking: het is zeer de vraag of de Chinese overheid zich bezighoudt met het hacken van de websites en blogs van activisten en opposanten, zoals Google heeft beweerd. Het multinationale internetbedrijf doet alsof er geen verschil is tussen een hightech aanval op Amerikaanse bedrijven of instellingen en het geknutsel om in de mailbox van dissidenten te kunnen gluren, maar dat is natuurlijk onzin. Altijd heeft Beijing de webactiviteiten van deze tegenstanders op andere en in hun ogen afdoende manieren bestreden: filteren of domweg sluiten. Waarom zou de regering nu een wapen inzetten dat niet alleen overdreven is, maar ook nog illegaal en contraproductief?

 (wordt vervolgd)

De Afghaanse crisis wordt steeds dieper. Hoe kan men eruit geraken?

De Amerikaanse war-on-terror is zelf de oorzaak geworden van onrust en geweld. Amerika moet de  oorlog stopzetten. De oorlog loste de beloften voor Afghanistan niet in en bracht ook voor de Verenigde Staten alleen maar negatieve gevolgen.

In de Verenigde Staten neemt zowel bij het grote publiek als in het Congres de afwijzing toe. Obama staat onder druk van het Pentagon om meer troepen te sturen, maar kan de toenemende weerstand tegen de oorlog gebruiken als tegendruk.

Er moet verzoening gepredikt worden tussen de Afghaanse regering, de taliban en de belangrijkste krijgsheren. De chaos is niet alleen de schuld van de Amerikanen, maar ook van de langdurige strijd tussen die fracties plus Al Qaeda. De politieke chaos heeft ervoor gezorgd dat de presidentsverkiezingen geen duidelijk verdict brachten. Het hertellen van de stemmen kan enkele maanden duren. Intussen verklaart Karzai dat de Amerikanen niet bekwaam zijn Afghanistan uit zijn problemen te helpen en hij zou besprekingen met de taliban en de krijgsheren willen beginnen.

Om de weg naar vrede te kunnen inslaan, heeft Afghanistan internationale hulp nodig. De internationale gemeenschap moet de groeiende antioorlogsstemming in de wereld gebruiken om druk op Obama te zetten, zodat hij gemakkelijker een koerswending kan doorvoeren. Ook de Veiligheidsraad kan helpen en de vijf permanente leden kunnen proberen overeenstemming te bereiken over een roadmap, eventueel via een Internationale Conferentie. Een sleutelvraag is hoe men de taliban kan opnemen in de gesprekken en tegelijk de gewapende Al Qaidagroepen uitschakelen.

Bij het vertrek van de Amerikaanse troepen zal een internationale vredesmacht nodig zijn. Met hun hulp kan de Afghaanse regering hopelijk het hele land onder controle brengen en de vrede herstellen.

Interessant is de reactie op dit artikel door een Indische topdiplomaat, M.K. Bhadrakumar, in ‘Asiatimes’. Hij verbindt de groeiende belangstelling van China voor Afganistan met de recente onrust  in Xinjiang, dat aan Afghanistan grenst. Het is de eerste keer dat een Chinese krant openlijk schrijft dat de Verenigde Staten en hun bondgenoten moeten vertrekken. Het artikel trekt de kaart van de pragmatische politiek van Karzai, die door de Amerikanen tot figurant gedegradeerd is. Het beschouwt de factor Al Qaida niet als een belangrijke reden om verder te vechten en verwerpt  aldus de NAVO-stelling dat de oorlog  noodzakelijk is in de strijd tegen het internationale terrorisme. Volgens het artikel moeten de Afghanen zelf hun problemen oplossen, de mogelijkheid van internationale onderhandelingen tussen de belangrijkste landen van de regio wordt zelfs niet vermeld. Wel is de Veiligheidsraad, en in het bijzonder zijn vijf permanente leden, verantwoordelijk om het  vredesproces te begeleiden.

China zelf zit intussen niet stil. Zo meldde AP op 15 september dat in Nanjing 20 Afghaanse en 20 Irakese officieren opgeleid worden om landmijnen onschadelijk te maken. Bij het einde van hun opleiding krijgen ze een grote hoeveelheid materiaal mee om mijnen op te sporen en tot ontploffing te brengen, alles gratis.

China verklaart zich resoluut tegen de nieuwe Noord-Koreaanse kernproef . Noord-Korea gaat met deze test in tegen zijn eigen engagement van 1991 om het Koreaanse schiereiland kernwapenvrij te maken . Een gelijkaardige Chinese reactie kwam er ook op de eerste kernproef, twee jaar terug. Toen in april Noord-Korea een viertrapsraket- of volgens henzelf de lancering van een satelliet- uitteste, reageerde Beijing echter heel wat gematigder: Laat alle betrokkenen kalm blijven en het incident niet overdrijven, luidde het toen.

Terwijl in het Westen de roep om sancties klinkt, komt Beijing met een andere strategie: het verzoekt Noord-Korea met aandrang zich opnieuw te verbinden tot het doel om een Koreaans schiereiland zonder kernwapens te bereiken, en terug aan de onderhandelingstafel plaats te nemen met de vijf andere partijen. En het bezweert de Veiligheidsraad niets te ondernemen dat nog extra olie op het vuur zal gieten, sancties nemen bijvoorbeeld. Een vreedzame oplossing door dialoog, dat moet het worden.

Wat zit er achter de houding van China?  Wat wil China en hoe wil het dat bereiken? Wat is de Chinese lange termijn strategie?

China wil een vreedzame omgeving om zich economisch te kunnen ontwikkelen. Op het Koreaanse schiereiland dus geen kernwapens, en liefst ook zo weinig mogelijk andere wapens. Mogelijke conflicten gaan echter verder dan de relatie tussen Noord- en Zuid-Korea, of tussen de VS en Noord-Korea.

37.000 zwaarbewapende Amerikaanse soldaten verblijven permanent in Zuid-Korea en houden er jaarlijks Team Spirit oorlogsoefeningen. De Amerikanen hebben weliswaar in 1991 aangekondigd hun tactische kernwapens te zullen weghalen uit Zuid-Korea en de wateren errond,  dat er Amerikaanse supervloten in de Chinese Noordzee rondtoeren bevalt Beijing nog altijd niet. Ze vormen de eerste schakel van een militaire omsingeling via Japan, Taiwan, Thailand, Singapore. China is ook niet blij met de voortdurende roep om een pro-Amerikaanse regimeverandering in Myanmar, de militaire  samenwerking met India, Pakistan, Afghanistan en sommige Centraal-Aziatische republieken . De permanente Amerikaanse aanwezigheid in Korea is wellicht van dit alles het meest dreigende, want het speelt zich af in China’s voortuin, op korte afstand van Beijing en Shanghai. Ontspanning op het Koreaanse schiereiland zou de reden of het voorwendsel voor de Amerikaanse militaire aanwezigheid wegnemen.

Dat weten de strategen in Washington natuurlijk ook en het is een troef die ze niet licht gaan afgeven: er is 55 jaar na de Koreaanse wapenstilstand nog altijd geen vredesverdrag omdat de USA dat niet willen;  om dezelfde reden is er nog altijd een economische boycot tegen Noord-Korea. De Noord-Zuid toenadering van 1991 werd door de rechterzijde van Zuid-Korea gekelderd, met een schouderklopje van Washington . De uitvoering van het in 1994 ondertekende Raamakkoord van Genève werd vertraagd door de Amerikanen die hoopten dat het Koreaanse regime eerst zou imploderen. Op het einde van Clintons presidentschap ging Madeleine Allbright naar Pyongyang en kwam tot het besluit dat er met Kim Jong-il wél te praten viel; het eerste wat Bush deed was die deur dichtsmakken en Genève in de prullenmand gooien. En toen in 2005 de onderhandelingen met zes partijen positief evolueerden probeerden de VS  Noord-Korea financieel droog te leggen door zijn banken op een internationale zwarte lijst te plaatsen. Vanuit de hoek waarin het geduwd wordt ervaart Noord-Korea dat het bij braaf zijn niets te winnen heeft ; zo bezien worden de provocaties in het kernwapendossier al een stuk minder irrationeel.

Niet alleen de VS werken met de rem op aan ontspanning. Voor de Japanse rechtse nationalistische partijen die in opmars zijn, is Korea het gedroomd voorwendsel om Japan opnieuw sterker te militariseren, met inbegrip van het aanmaken van eigen kernwapens. Japan is al toegetreden tot de Amerikaanse atoomparaplu in ontwikkeling. Ook die dient niet op de eerste plaats tegen Koreaanse, maar tegen Chinese raketten. Japan steekt consequent stokken in de wielen van de onderhandelingen, door te eisen dat Noord-Korea eerst volledige klaarheid schept en het boetekleed aantrekt in een oude zaak van ontvoeringen van Japanse burgers.

Van de vier niet-Koreaanse partijen bij de onderhandelingen heeft uiteindelijk alleen China  (en in mindere mate Rusland dat zijn verre Oosten wil ontwikkelen) echt belang bij ontspanning. Het is niet zonder reden dat China in zijn reactie op de kerntest ook deze keer ‘alle partijen’ oproept om oprecht voor een kernvrij Koreaans schiereiland te ijveren.

Sommigen  verklaren de vredeswil van China in het Korea-dossier als steun aan een dictatoriaal regime, ingegeven door ideologische sympathie onder communistische dictators , of door het behoud van de economische controle , of uit angst dat China bij de implosie van Noord-Korea door vluchtelingen overspoeld zal worden.

Wie met beide landen vertrouwd is weet hoe verschillend de Chinese en Koreaanse communisten vandaag zijn, en al zeker wat pragmatisme of transparantie betreft. Overigens heeft China al snel na het begin van de hervormingen in 1978 zijn buitenlandse betrekkingen losgekoppeld van de vraag of het andere land al dan niet een ideologische bondgenoot is; China werkt vandaag met iedereen samen op basis van wederzijdse voordelen, win-win situaties, zonder ideologische vragen te stellen. Het wenst in Noord-Korea op de eerste plaats een goede buur te hebben, eerder dan een ideologische bondgenoot.

Wat de economische banden betreft: volgens sommige bronnen levert China tot 90% van de energiebehoeften  en 40% van de voedselbehoeften van de Noord-Koreanen. En ja, nijvere Chinese handelaars uit Wenzhou hebben de prestigieuze  staatssupermarkt nr1van Pyongyang overgenomen. Niettemin, een land met nauwelijks twintig miljoen inwoners en een BNP per hoofd dat drie tot zes maal lager ligt dan het Chinese is niet echt een partner die de Chinezen ten koste van alles zouden willen controleren. Het Chinese gewicht gezien vanuit Noord-Korea is uiteraard veel groter. China gebruikt die hefboom om Pyongyang aan te moedigen zijn voorstellen serieus te nemen, niet door te dreigen met sancties, maar door positieve maatregelen; de opstart van het zespartijen overleg in 2003 viel samen met de belofte om gratis een moderne Chinese glasfabriek te bouwen in Noord-Korea.

Vreest China een instorting van het Noord-Koreaanse regime en ‘miljoenen’ vluchtelingen? Indien de Noord-Koreanen echt op het punt zouden staan hun variant van het communisme omver te werpen, waarheen zouden ze dan trekken? De logische richting is naar Zuid-Korea, niet China. En moet China echt bang zijn voor een veronderstelde overname van het Noorden door het Zuiden? China is vandaag al de eerste economische partner van Zuid-Korea en heeft geen enkel diplomatiek twistpunt met het land..

Hoe wil China een kernvrij Koreaans schiereiland bereiken?

De Koreaanse kwestie die bijna veertig jaar na de Koreaanse oorlog had liggen slapen, kwam terug op het voorplan na de val van de Soviet-Unie in 1991. Het plotse wegvallen van de economische samenwerking met de Comecon heeft het land in een krisis gestort waar het nog altijd niet uit is. De VS wilde een regimewissel op de agenda laten plaatsen en Noord-Korea dook dus terug op in het nieuws: het bezat namelijk kerncentrales waaruit plutonium voor kernbommen kan gehaald worden en dat was voor de VS ontoelaatbaar. China steunde aanvankelijk het idee van directe Amerikaans-Koreaanse gesprekken, keek een goede tien jaar de kat uit de boom, kwam tot het besluit dat de Amerikanen en de Noord-Koreanen niet verder dan wederzijdse provocaties zouden komen, en nam in 2003 zelf het initiatief voor onderhandelingen met zes partijen. Dat het een processie van Echternach zou worden, wisten ze allicht van bij het begin. Toch gaan de Chinezen voluit voor deze strategie. Ook na het huidige incident is de partijen terug rond de tafel krijgen de eerste doelstelling.

Brutale druk op de Noord-Koreanen is voor China uitgesloten, om drie verschillende redenen. Eén, uit principe: China legt zijn eigen visie niet op aan een ander land; China wil zijn handelsbetrekkingen met Noord-Korea en Chinese investeringen in het land  principieel niet koppelen aan goede of slechte politieke standpunten. Twee, ten gronde: China heeft wel kritiek op de provocaties van Noord-Korea, maar verwerpt evenzeer het verder zetten van de koude oorlog door de VS. Drie, om praktische redenen: China weet dat de Noord-Koreanen niet buigen voor dreigementen; Korea is historisch altijd het ‘kleintje’ geweest, omsingeld door drie grote jongens,  Japan, China en Rusland, die allemaal ooit probeerden er een satelliet van te maken; de Noord-Koreanen hebben een sterke nationale trots en een acute aversie voor alles wat op inmenging lijkt; de basis van hun politiek is de juche, een overtrokken versie van ‘alles op eigen kracht’ willen doen. Het Westerse liedje over de ‘nakende ineenstorting’ van het regime indien we het maar genoeg onder druk zetten, horen we al lang zonder dat het uitkomt. In de Chinese visie hebben daarom alleen volgehouden onderhandelingen zin waarbij de partijen stap voor stap door kleine maatregelen wederzijds respect en vertrouwen opbouwen.