Premiers van Ethiopië en China

Het Gresea tijdschrift nr.68  ” La Chine subsaharienne: Fantasy et/ou réalité’  is uit. In dit tijdschrift worden de referaten hernomen van het interessante en belangrijke seminarie van 27 mei 2011 in Brussel. Dit seminarie was naast Gresea ook georganiseerd door ACV, ABVV, 11.11.11 ,Intal en IMAST. Chinasquare is destijds uitvoerig ingegaan op dit seminarie; lees hier onze bespreking. Met referaten van Deborah Brautigam, Carlos Polenus , Peter Franssen, Stefaan Marysse, Jean Ilunga en Philip Lukeke, Raf Custers en een editoriaal van Erik Rydberg.
Het tijdschrift is te verkijgen bij Gresea   gresea@skynet.be tegen 2 euro plus portkosten.  www.gresea.be

Van professor Brautigam verscheen overigens een commentaarstuk in The Guardian  -lees hier- over Ethiopië.  Daarin toont ze aan dat China een grote rol speelt in de recente  snelle economische groei van Ethiopië. En het gaat hier niet over olie of grondstoffen, en nog minder over landroof zoals een Duits minister onlangs beweerde. Het gaat over industrialisering: China drijft handel met Ethiopië en investeert er.  China geeft leningen aan zeer interessante commerciële voorwaarden voor infrastructuur en industriële machines .Chinese bedrijven, ook privé KMO’s, investeren in Ethiopische industriezones. Chinese bedrijven sturen hun Afrikaans personeel naar China voor technische opleiding en de Chinese overheid geeft studiebeurzen.En Ethiopië wordt niet overspoeld door Chinese handelaars die de met de lokale middenstand komen concurreren.

Op de site  www.japanfocus.org verscheen dan weer een interessante studie van professor Barry Sautman en Yan Hairong – lees hier- .  In deze studie ‘ Gilded Outside, Shoddy Within:The Human Rights Watch report on Chinese copper mining’ maken de auteurs een vernietigende analyse van een rapport van november 2011 van Human Rights Watch over de Chinese kopermijnbedrijven in Zambia. Ze betwisten de conclusie van HRW dat de situatie in de Chinese kopermijnen in Zambia slechter is dan in de door het Westen uitgebate kopermijnen (die instaan voor 90-95% van de productie) . Het HRW rapport is gebaseerd op een beperkt aantal interviews met mijnwerkers, zonder zich af te vragen wat de specifieke geschiedenis van deze mijnwerkers is. Een mijnwerker met een vaste job die afgedankt werd bij de privatisering van een grote mijn, en nu werk vindt in een kleine Chinese mijn , vindt uiteraard dat zijn nieuwe omstandigheden slechter zijn. Bovendien werd in Zambia reeds vijf jaar door de toenmalige oppositie – intussen meerderheid- een op het randje van racisme balancerende campagne gevoerd tegen ‘de Chinezen’, wat de geïnterviewden zeker heeft beïnvloed. HRW baseert zich nergens op feiten. Sautman en Yan doen dat wel en komen tot het besluit dat Chinese mijnfirma’s in Zambia qua veiligheid ongeveer gelijk scoren met anderen (op basis van de aantallen ongevallen met dodelijke afloop) alhoewel de Chinese mijnen de diepste zijn, dat de werkzekerheid er beter is (geen afdankingen tijdens de krisis in 2008-2009), maar dat de lonen er  tot 30% lager liggen. Dat laatste verklaren ze doordat de Chinezen overwegend kleine, onrendabele, vervallen mijnen konden opkopen, die alleen met lagere lonen kunnen concurreren, en doordat de arbeiders er minder ancienniteit hebben.  Het rapport van HRW gaat echter volledig voorbij aan de specifieke verschillen tussen de Chinese mijnen en de veel grotere mijnen van Westerse multinationals.
De auteurs gaan verder dan de feitelijke conclusies van HRW betwisten. Het is geweten dat de arbeidsomstandigheden in de mijnbouw in heel Afrika slecht zijn, dus waarom kiest HRW er nu precies een paar kleinere Chinese mijnen uit voor hun studie? En waarom schrijft HRW dat de situatie in dit klein monster van Chinese bedrijven in Zambia ons een vergrootglas biedt op de algemene situatie van de Chinese bedrijven in Afrika? Het is een veralgemening die ongepast is, geen enkele NGO die een van de vele andere studies maakte over onveilige mijnen van Westerse multinationals in Afrika heeft daaruit besloten dat dit een beeld gaf van de algemene situatie in  bedrijven uit een bepaald land. Bovendien zijn de mainstream media nog een stuk verder gegaan dan HRW en hebben ze naar aanleiding van het rapport vrolijk veralgemeend dat alle Chinese bedrijven in Afrika zowat de hel zijn. HRW past zich op die manier helemaal in de strategie van Europa en de VS om de Chinezen in Afrika als boeman voor te stellen en de Westerse mijnmultinationals als sociaal verantwoordelijk. Een lezenswaardig en sterk gedocumenteerd stuk. Van professor Sautman publiceerden we op chinasquare.be al eerder een driedelig artikel, lees hier.

Hotan (Xinjiang)

Even vooraf : dit boek biedt meer dan de titel suggereert. De schrijfster (°1936), reisbegeleidster sinds 1986, geeft ook een  beeld van de islam op zich: inhoud, symbolen, rituelen, militaire expansie in Azië, kunst, handel, Zijderoute.

Ze geeft ook een beknopt schematisch overzicht van de Chinese geschiedenis en parallel daarmee van de gebeurtenissen in andere culturen in de rest van de wereld.

Het boek zelf begint met het ontstaan van de islam in de 7° eeuw in Arabië. In minder dan een eeuw (651-751)stonden de Arabische legers in Spanje, aan de Indus en aan de grenzen van China.

De schrijfster verklaart die snelle veroveringen door de efficiënte militaire kracht, de mobiliserende ideologie, de religieuze en culturele band, die ook vandaag nog altijd bestaat. Allicht speelde de zwakheid van de tegenstanders ook een rol.

Vervolgens geeft ze een introductie in de islam, met verklaring van een aantal begrippen en symbolen.

Vanaf 650, 100 jaar dus voor de veldslag bij de Talas rivier,  stuurden Arabische kaliefen gezanten naar China. Dat was blijkbaar al de wens van Mohammed. Vele Arabische kooplieden vestigden zich in Chinese steden, o.a. in Kanton / Guangzhou. De zijderoute, een naam die pas in 1870 gegeven werd door de Duitse geograaf Ferdinand von Richthofen, verbond Xi’an (“Westelijke Vrede”) met de Middellandse zee. De route was 11.265 km lang. De auteur zegt niet wanneer ze precies ontstond.

Ze spreekt over Marco Polo, maar helaas niet over onze eigen Willem van Rubroek, die in 1253, dus 18 jaar voor Marco Polo naar de Mongools-Chinese hoofdstad Karakorum reisde en een veel betrouwbaarder reisverslag schreef dan de fantasierijke Italiaanse koopman, van wie we nog altijd niet honderd procent zeker zijn dat hij in China geweest is.

De zeereizen van de moslim Zheng He (1405-1433) koppelt ze aan de aanwezigheid van Arabieren in Kanton.

Vanaf 1519  kwamen de Portugezen naar China en met hen, vanaf 1600, ook de jezuïeten. Matteo Ricci wordt terecht vermeld, maar Ferdinand Verbiest en Philip Couplet, vertaler van Confucius, helaas niet. Ricci en Verbiest vervingen aan het keizerlijk hof de moslim astronomen, die in kennis duidelijk achterop hinkten. In 1644 veroverden de Mantsjoes Beijing. Ze vervingen de Ming dynastie (1368-1644) door de buitenlandse Qing dynastie.

Deze hield stand tot 1911, ondanks de Opiumoorlog (1839-1842), het vernederende verdrag van Nanjing, waarbij China in 1842 vijf havens moest openstellen voor het Westen, verder nog enkele opstanden, o.a. van moslims (1850-1873) en de Bokseropstand van 1900. De Republiek China hield moeizaam stand van 1911 tot 1949 (en op Taiwan tot nu toe). De auteur verklaart niet waarom Mao won tegen Tsjang, over wie ze zelfs niet spreekt.

In de Mao-periode (1949-1976) werden de moslims meer als etnische dan als religieuze groepen beschouwd, waardoor hun activiteiten minder gecontroleerd werden, behalve tijdens de vreselijke Culturele revolutie(1966-1976). Ze waren er dus beter aan toe dan de katholieken, die hard werden vervolgd, o.a. omdat ze buitenlandse missionarissen hadden en gehoorzaamden aan de paus in plaats van aan de CCP. De Culturele revolutie was een ramp : de islam werd jarenlang verboden, moskeeën werden in brand gestoken, vele duizenden islamieten werden vermoord, Sinds de jaren ’80 is er weer een relatieve tolerantie. De grondwet van 1982 waarborgt de vrijheid van geloof. Maar het doel van de CCP blijft de moslims te assimileren en hun opvoeding in overeenstemming te brengen met de communistische maatschappij. De provincie Xinjiang blijft te belangrijk, want ze bevat de helft van de Chinese oliereserves en het gros van hun  uranium. De overheid onderhoudt haar contacten met de moslims via de vele ingeweken Han-Chinezen en via de Chinees-Islamitische Vereniging, die in 1953 werd opgericht. De taken hiervan staan (in het Engels) omschreven op p. 62-63.

Na dit historisch overzicht, volgt in deel III het persoonlijk verhaal van de schrijfster: haar bezoek aan de provincies en de leefwereld van de islamitische minderheden.

Dit deel kun je beschouwen als een reisgids van een ooggetuige, die weergeeft wat ze ziet, ruikt, voelt en leest. Ze laat haar sympathie voor de Hui en de Oeigoeren, met hun buitengewone gastvrijheid en vriendelijkheid, duidelijk merken. Ook het landschap is er heel mooi. Ze vertelt wanneer de islam ontstond bij de vele minderheden en wanneer ze hun historisch hoogtepunt beleefden. Foto’s van hun moskeeën illustreren het portret.

Voor de meeste lezers, die enkel de grote steden van China bezocht hebben, zijn dit onbekende gebieden, uitgezonderd Xi’an. Opmerkelijk is dat ze bij Xi’an de meest toeristische bezienswaardigheid, nl. het Terracottagraf, niet vermeldt.

Deel IV gaat specifiek over de moskeeën, met al wat erbij hoort. De lezer krijgt meteen ook te horen wat hij of zij moet doen bij een bezoek. Hier krijgen we ook de moskeeën van de grote steden Beijing en Shanghai  te zien en vernemen we aan welke minderheid ze toebehoort.

Deel V is een summier chronologisch overzicht van 600.000 v.C. tot 1991 n.C., in twee tabellen : China en de rest van de wereld. Boeiend, maar met nogal wat foutjes : Laozi moet vóór Confucius staan, de Romeinse Republiek begon in 509 i.p.v. 530 v.C., Archimedes leefde van 287 tot 212 v.C. i.p.v. rond 121 v.C., de stichting van de universiteit van Parijs(1250) en Oxford(1263) staan erin, maar de oudste, nl.  Bologna(1088) niet,  bij de Mongoolse periode ontbreekt Willem van Rubroek, Zheng He voer  verder dan Arabië, nl. tot Kenia, de beurscrisis van 1929 was vóór Hitler, Gorbatsjov kwam aan de macht in 1985 i.p.v. 1988.

Deel VI is de bibliografie. Deze weegt niet al te zwaar. Er zitten veel reisgidsen bij, enkele boeken zonder jaartal t 1901 en ze mist vooral een pak toonaangevende werken over de geschiedenis van China : Cecilia Lindqvist over het geschrift, Annping Chin over Confucius, Julie Lovell over de Muur, Barend ter Haar over het Hemels Mandaat, Vaerman-Standaert over de “Belgen” in China, Frances Wood over Marco Polo enz.

Ik mis ook een tabel met de aantallen van de verschillende moslimvolkeren  in China.

Het boek is netjes uitgegeven, met een stevige kaft, kaartjes en talrijke zwart-wit foto’s.

De schrijfster kan met veel overtuiging en empathie  vertellen. Haar boek vult wel een leemte aan in de vulgariserende  literatuur over China. 

Referentie :
Marie-Hélène De Spiegeleer,  De islam in China.
Uitgeverij Kramat, Westerlo, 2011.150 p.; kaartjes, foto’s, chronologie, literatuur.
ISBN 978 90 79552474;      €  16,95.

China and India, 2025  A Comparative Assessment; Rand Corporation  for National Defense Research Institute, 171 p
De studie van de Rand-Corporation focust op de perspectieven tot 2015 op 4 vlakken: demografie, macro-economie, wetenschap & technologie en defensie. Indië’s bevolkingsgroei bedraagt twee maal de Chinese, zodat verwacht worden dat Indië China in 2025 voorbijsteekt qua bevolking. China’s bevolking zal pieken op 1,5 miljard in 2032 en daarna afnemen.  China’s bevolking is wel gezonder dan de Indische, maar de Chinese vergrijst sneller. Een uitvlooien van 27 academische-, zaken –en internationale studies komt tot het besluit dat de groeivoet tussen 2020 en 2025 5,7 % zou bedragen in China en 5,6 % in Indië. De beide Bnp zouden in koopkrachtpariteit dan respectievelijk 13.800 miljard $ bedragen en 12.300 $. De bijdragen van Chinese vorsers in wetenschappelijke publicaties zou tien maal zo hoog liggen vergeleken met de Indische collega’s. RAND pronostikeert tenslotte dat China in 2025 minstens drie tot vier maal zoveel zou uitgeven aan defensie.

Srikanta Chatterjee School of Economics and Finance ;Massey University , New Zealand,  The Long March of China and India to Prosperity: The Progress So Far And Some Constraints

Deze site vergelijkt zonder veel achtergrond de twee economieën: China’s inkomen per hoofd bedraagt het dubbele van Indiërs, Indië’s bevolkingsgroei is het dubbele van China’s, er is duidelijk meer nijverheid in China terwijl de diensten meer bijdragen in Indië; Indië telt een groter deel van de bevolking die in armoede leeft en het analfabetisme is er hoger. China’s economie is behoorlijk meer open dan de Indische. De studie ontleedt de factor productiviteit als driver van de groei in beide landen en ook vertragende variabelen komen aan bod. Tevens wordt geanalyseerd hoe beide landen reageerden op de crisis in 2007.

China and India: The Reality Beyond the Hype, A Deloitte Research Study

Deloitte maakt een gecondenseerde maar nuttige vergelijking tussen beide landen betreffende bevolking en inkomen, handel, onderzoekt waarom China meer groeide. Ook  infrastructuur, regelgeving, economie, financiën worden vergelijkend onderzocht. Besluit is dat China wellicht meer zal blijven groeien, maar dat beide landen tamelijk arm zullen blijven met de ontwikkeling van een middenklasse, wat opportuniteiten oplevert voor westerse bedrijven.

World Bank, Diagnosing Development Bottlenecks China and India; Wei Li, Taye Mengistae,Lixin Colin Xu, April 2011

Gebaseerd op onderzoek bij enkele duizenden firma’s in beide landen wordt nagegaan in welke mate de resultaten beïnvloed worden door de zakelijke omgevingsfactoren. Het Indisch bedrijf heeft gemiddeld 88 personeelsleden, terwijl dit in China 400 bedraagt. Indië heeft een geringere scholing, infrastructuur en arbeidsflexibiliteit maar heeft betere toegang tot financiën en een lagere onzekerheid qua regelgeving.

Nirupam Bajpai & Tianlun JianReform; Strategies of China and India: Suggestions for Future Actions; Harvard

Deze Harvard studie vergelijkt de hervormingen tussen beide landen en formuleert adviezen naar de toekomst

Development Path of China and India and the Challenges for their Sustainable Growth; Yuefen Li1 and Bin Zhang2; April 2008, United Nations University-WIDER

Deze studie geeft aan wat moet gebeuren opdat de groei van beide landen meer duurbaar zou zijn. China moet meer de diensten ontwikkelen terwijl bij Indië het omgekeerde geldt: daar moet de nijverheid beter ontwikkeld.

China and India: A Tale of Two Trade Integration Approaches; Przemyslaw Kowalski, Indian Council for Research on International Economic Relations, August 2008

Deze studie vergelijkt de buitenlandse handel van beide groten. Blijkt dat China duidelijk meer open staat en dat Indië nog een lange weg heeft af te leggen zowel bij het afbouwen van de opgelegde tarieven als deze van de niet-tarifaire belemmeringen.

What Can Be Learned About the Economies of China and India from Purchasing Power comparisons, Alan Heston; December 2008; Indian Council for Research on International Economic Relations

Deze studie vergelijkt beide landen steunend op de koopkracht van de bevolking in 2005

Regional Growth, Disparity and Convergence in China and India:  A Comparative Study; Yanrui Wu ;School of Economics and Commerce ; University of Western Australia

Deze studie vergelijkt de groei in diverse regio’s in beide landen. Deze blijkt onevenwichtig te zijn in beiden waarbij de grote groeiers de anderen niet meetrekken in de opgang.

A Comparative Study of the Economic Reforms in China and India: What Can We Learn?, Shaomin Lia; Anil Naira, Global Economic Review, Routledge

Deze studie probeert de hervormingen in beide landen te vergelijken, maar slaagt daar naar ons oordeel maar gedeeltelijk in.

Shirish Sankhe, Ireena Vittal and Ajit Mohan, Urban Giants, India and China, and their Urbanization Paths;   Environment and Urbanization ASIA, 2(1) 1–12; © 2011 National Institute of Urban Affairs (NIUA); SAGE Publications

Deze publicatie vergelijkt de urbanisering in beide landen. China gaat vlugger en met een meer systematische benadering, . China’s stedelijke bevolking zal hoger liggen, maar Indië’s  stedelijke bevolking zal jonger zijn. China zal op zijn beurt meer grote steden hebben dan Indië. De auteurs zijn toplui van McKinsey-Indië en putten rijkelijk uit data van McKinsey.

Environmental Reform in the Electricity Sector: China and India; Antonette D’Sa and K. V. Narasimha Murthy; The Journal of Environment Development 2006; 15; 158

Introductory Notes to a Course on Chinese Sources of India_China Relations; Haraprasad Ray; China Report 2007; 43; 501

We bevelen we nog enkele Japanse  studies aan op

http://www.ide.go.jp/English/Publish/Download/Jrp/

Een eerste studie vergelijkt de innovatiesystemen tussen beide landen

Een tweede hoofdstuk analyseert  de autonijverheid en de rol van de regeringen

Een derde analyse behandelt de vergelijking tussen de machinebouw

Een vierde heeft het over de ICT-sector in beide landen, meer bepaald in Bangalore en Dalian

Tenslotte bestaat ook nog deze site: http://www.chinaindiainstitute.com/

Op de website

Het  ‘geheime leger’ waarvan sprake zijn Kuomintang-guerilla’s die vanuit Birma en noordelijk Thailand in de ‘Gouden Driehoek’ oorlog voerden tegen de Chinese Volksrepubliek in de jaren 50 en 60.
Wat overbleef van de Kuomintang na de nederlaag in de burgeroorlog vluchtte in 1949-50 naar Taiwan van waaruit ze ooit hoopten het Chinese vasteland te veroveren.Minder bekend is dat ook duizenden troepen zich terugtrokken in de staten van de Shan minderheid van Myanmar, toen nog Birma, en later in het noorden van Thailand. Met de steun van de ‘Republiek China’ op Taiwan en van de CIA  voerden ze er hun eigen oorlog tegen de Volksrepubliek; het was samen met de guerrilla in Tibet de eerste geheime oorlog die de CIA opzette. Met organisatorische steun van de VS en Amerikaanse wapens werd de “Yunnan Anticommunist National Salvation Army”opgericht.Het begin van de activiteiten viel samen met het uitbreken van de Koreaanse oorlog aan de Chinese Noordoostelijke grens. Ze maakten deel uit van een plan van Generaal McArthur om de Volksrepubliek ‘in de tang te nemen’. Na het ondertekenen van een wapenstilstand in Korea in 1953 en gezien hun geringe militaire success tegen de Volksrepubliek , begonnen de Kuomintang guerrillero’s zich in de Gouden Driehoek te vestigen en er zaken op te zetten; ze zetten de activiteit verder waar ze al ervaring in hadden, de drugshandel. In de jaren 50 en vroege jaren 60 organiseerde de CIA ook systematische  repatriëringsoperaties naar Taiwan.Maar velen bleven en ze vochten ook nog. In de jaren 70 en zelfs vroege jaren 80 werden ze door de regering van Thailand ingezet om de communistische rebellen daar te verslaan. In 1960 en 1961 werden de gewapende groepen door een gezamenlijke Chinees-Birmaanse campagne uit Myanmar verdreven en ze vluchtten naar Thailand.In de jaren 70 werkten ze soms als spionnen voor de Amerikanen in de Vietnamese oorlog, en werd de drugshandel, inclusief de lucratieve verkoop aan Amerikaanse soldaten, door de vingers gezien.Vandaag vindt men nog steeds echte Chinese, door hun rijkdom opvallende, dorpen in de aan Laos en Myanmar palende regio’s van Thailand.

Het boek is geschreven door een gepensioneerd Amerikaans diplomaat, bijgestaan door een voormalig vertaler Chinees van de UNO en is gebaseerd op uitvoerige research, in Amerikaanse officiële documenten maar ook in Chinese. Het bevat veel meer informatie over deze geheime oorlog dan eerdere werken. Het is niet alleen een geschiedenis van een oorlog, het biedt ook een goed inzicht in de oorsprong van de chaos en anarchie in de regio en verklaart waarom drugshandel er zo welig tiert. De Amerikanen hebben ook hier het monster zelf gevoed.
Doordat het boek schatplichtig is aan Amerikaanse vrijgegeven geheime documenten, is het mogelijk dat het de feitelijke rol van de VS en de CIA in het bijzonder in deze geheime oorlog onderschat. Het is ook best mogelijk dat de geconsulteerde Thaise militaire bronnen de rol van de Kuomintang-guerilla’s in het verslaan van de Thaise communisten minimaliseren.

The Secret Army: Chiang Kai-shek and the Drug Warlords of the Golden Triangle by Richard M Gibson and Wenhua Chen. John Wiley & Sons Asia, Singapore (October 2011). ISBN-10: 0470830182. Paperback. Price, US$32.95, 384 pages.

Rebecca Fannins vorige boek uit 2008 “Silicon Dragon: How China Is Winning the Tech Race” gebruikten we voor ons dossier over de informatierevolutie (China Vandaag 1/06/08). Het was in de VS een voorwerp van kritiek en scepticisme. Heel anders blijkt de reactie van het publiek nauwelijks enkele jaren later. Het nieuwe boek heet “Startup Asia: Top Strategies for Cashing in on Asia’s Innovation Boom“.

Het gaat over innovatie in Azië voornamelijk Vietnam, Indië en China en ook in de VS is dit een heikel thema. Fannin die sprak met meerdere ondernemers en ook verschillende hightech zones bezocht, gelooft dat in China meer energie wordt gestoken in innovatie in vergelijking met de VS- Silicon Valley. Haar gesprekslui zijn vrij optimistisch over China’s streven naar een innoverende maatschappij. China maakt de stap van “made in China” naar “uitgevonden in China”. John Kao die Mr Creativity werd genoemd bij The Economist, nu voorzitter is van het in San Francisco-gebaseerde Institute for Large Scale Innovation trok naar China als lid van een experten panel. Hij bezocht wetenschapsparken, incubators, labs van multinationals en nieuwe ondernemingen in digitale media en biowetenschappen. Hij deelt de mening van Fannin in zijn boek “Innovation Nation” . Niet enkel staat innovatie hoog in het twaalfde vijfjarenplan; op het terrein is optimisme en creativiteit troef. China geeft nu 12,5 % uit van ’s werelds opgetelde bijdragen die naar onderzoek en ontwikkeling gaan en komt daarmee onmiddellijk na de VS. Het levert meer afgestudeerde ingenieurs af dan de VS en heeft 1400 onderzoek-en ontwikkelingscentra die opgericht werden door buitenlandse ondernemingen. ZTE en Huawei behoren tot de top 4 firma’s wereldwijd met het meest patenten.

Volgens Haiyan Wang van het China-India Institute zal China in de komende decennia een grote innovator worden. Het land zal de technologische ladder opklimmen en dit geschiedt ook deels uit noodzaak. Immers er is een tekort aan grondstoffen, het milieu is vervuild, de bevolking veroudert en de verstedelijking versnelt. Deze krachten stuwen China voorwaarts bij het vinden van nieuwe producten, oplossingen en zakenmodellen aldus nog Haiyan Wang.

Bron: China Daily

De man die van 1998 tot 2003 premier was van China en de voornaamste economische planner van die periode, blijft trouw aan zijn reputatie van iemand die zelfverzekerd voor zijn mening durft uit te komen. Het nieuwe boek, titel De neerslag van de lezingen van Zhu Rongji, bevat 4 delen met meer dan 300 artikelen, toespraken, brieven en instructies van 1991 tot 2003, toen hij eerst vicepremier en daarna premier was. Het is uitgegeven bij de Drukkerij van het Volk, People’s Press. De stukken, waar heel wat onuitgegeven materiaal tussen zit, geven aan hoe ingrijpende economische hervormingen en keuzes tot stand kwamen, zoals de overgang naar een socialistische markteconomie of het stichten van de beurs van Shanghai. Het geeft ook een beeld van het beleid op zulke belangrijke  terreinen als huisvesting en sociale zekerheid of investeringspolitiek en het omgaan met de financiële markt.

Dat het boek juist nu wordt uitgegeven en de manier waarop dat gebeurt heeft een aantal merkwaardige kanten. Het lijkt wel alsof Zhu in 2009 een try-out heeft georganiseerd met zijn eerste boek met persconferenties en interviews, waarvan er in de eerste week al 700000 werden verkocht en dat enkele maanden geleden in een Engelse vertaling is uitgekomen bij Oxford University Press. Ook dit keer kan hij zeker zijn van een groot lezerspubliek, blijkens de duizenden commentaren van internetgebruikers en de stormloop op de boekenwinkels. Het publiek schijnt vooral zijn directe stijl en zijn nuchtere, bescheiden houding te waarderen. Het is daarbij evengoed opvallend dat een leider die al acht jaar met pensioen is ervoor kiest om zich op het openbare forum te begeven, wat in China niet vanzelfsprekend is en waarvoor vroegere leiders niet altijd de ruimte krijgen. Bovendien schenkt de officiële pers duidelijk de nodige aandacht aan het verschijnen van de boeken en aan hun succes.

Het moment waarop dat gebeurt is belangrijk: ook Zhu heeft oplossingen moeten verzinnen voor problemen waar China weer (of nog steeds) mee kampt: inflatie en corruptie. In Zhu’s tijd loodste de regering het land ongeschonden door de Aziatische financiële crisis. Vandaag is de strijd tegen de globale crisis een opgave voor Beijing. Niet alleen vandaag, het is een opdracht die de volgende generatie van leiders, de aflossing van de wacht in 2012 zullen erven van Hu, Wu en Wen. Misschien spelen de gedachten van Zhu en de invloed die hij heeft in allerlei lagen van de bevolking wel een rol in de debatten en het denkproces rond het uitwerken van de nieuwe lijnen die van de opvolgers worden verwacht.

Bron: Xinhua

Zhu met zijn opvolger Wen

Het Witboek geeft voor het eerst een overzicht van de officiële Chinese visie op de toekomst. ‘Vreedzaam’ slaat op de buitenlandse perspectieven, ‘ontwikkeling’ op de binnenlandse. Het blijft overwegend op het vlak van principes en algemeenheden, de concrete twistpunten, problemen, maatregelen komen niet aan bod.

In drie hoofdstukken wordt uiteengezet wat vreedzame ontwikkeling voor China betekent, welke doelstellingen het wil bereiken, welke buitenlandse politieke het daarvoor zal volgen. Een volgend hoofdstuk toont aan dat vreedzame ontwikkeling een historische noodzaak is voor China en het slothoofdstuk analyseert de gevolgen voor de buitenwereld.

Hier volgen een aantal markante elementen:

‘Vreedzame ontwikkeling’ wordt omschreven als: China heeft vrede nodig om zich te ontwikkelen, en zal bijdragen aan vrede door zijn ontwikkeling. China ontwikkelt zich op eigen kracht en door hervormingen en innovatie, maar het zal zich openen naar de buitenwereld en van anderen leren. Het zal streven naar wederzijds voordeel en gemeenschappelijke ontwikkeling in de economische globalizering, en samenwerken met andere landen voor een blijvende vrede en gemeenschappelijke welvaart.

Wetenschappelijke benadering staat centraal in deze op de mensen gerichte ontwikkeling. Enkele interessante cijfers uit het boek: De economische productie van China bedroeg in 1978 1,8% van de wereld, in 2010 9,3% (met 20% van de wereldbevolking) . Het inkomen per hoofd steeg van 25% van het wereldgemiddelde naar 47%. De buitenlandse handel bedroeg in 2010 bijna 3000 miljard dollar, en buitenlanders investeerden in totaal reeds 1000 miljard dollar. De voorbije tien jaar liet hen dat toe 261 miljard dollar te repatriëren. China is zelf ook in het buitenland beginnen investeren, nu al 59 miljard; 439.000 personen in het buitenland werken voor Chinese firmas.

Wat zijn de doelstellingen? De doelstelling om tegen 2000 het BNP van 1980 te verviervoudigen is ruimschoots gehaald. In de huidige fase komt het erop aan tegen 2049 ,de honderdste verjaardag van de Volksrepubliek, een BNP per hoofd te halen van een middelmatig ontwikkeld land; daarbij moet die welvaart algemeen gespreid zijn. China moet dan een rijk, sterk, democratisch, beschaafd en harmonieus modern socialistisch land zijn. Daartoe moet de economie aangepast worden: de binnenlandse markt, in het bijzonder de binnenlandse verbruikers, moeten de fakkel overnemen van uitvoer. De economische ontwikkeling moet duurzaam en schoon worden en de eigen technologie moet veel verbeterd worden. Betere inkomensverdeling en betere systemen van sociale zekerheid horen daarbij. Er moet een correct werkende rechtsstaat komen en een volwaardige aan China aangepaste democratie. Buitenlands streeft men naar meer invoer en meer Chinese investeringen in het buitenland, om een evenwicht te bereiken met de uitvoer en de buitenlandse investeringen in China. Het Witboek verdedigt de verdere uitbouw van het leger, die het gematigd noemt en aangepast aan een land met 18.000 km landgrens en 22.000 km zeegrens, met bovenop de niet-tradionele dreigingen en problemen van separatisme en terrorisme. De Chinese militaire inspanning is louter defensief, en China weigert mee te doen aan een wapenwedloop.

Dat brengt ons op het terrein van de buitenlandse politiek. Ook hier is een harmonieuze wereldontwikkleing het sleutelbegrip. Dat kan alleen indien landen politiek mekaar respecteren en als gelijke behandelen, de internationale relaties moeten gedemocratiseerd worden. Inmenging is uit den boze. China kant zich tegen elke inmenging in zijn binnenlandse zaken, is zelf niet van plan elders tussen te komen, en vraagt respect voor zijn eigen systeem. In verband met internationale veiligheid roept China op tot meer wederzijds vertrouwen, en meer gezamenlijke aanpak van niet-traditionele dreigingen. China is de enige kernmacht met een formeel engagement om nooit als eerste kernwapens te gebruiken. China zelf is bereid meer internationale verantwoordelijkheden te gaan opnemen naargelang het sterker wordt. Het hecht veel belang aan goed nabuurschap.

Historisch wijst het Witboek op het weinig agressieve verleden van China. China moet 20% van de wereldbevolkinjg voeden met 7,9% van de landbouwgrond en 6,5% van het water. Qua ontwikkeling staat het nog maar op rang 100 in de wereld en het heeft talrijke problemen te overwinnen. Dat maakt vrede een absolute vereiste. Meer globaal bekeken is er een trend naar multipolariteit; de wereld beheerst door één of enkele grootmachten die hun wil opleggen moet verleden tijd zijn.

Wat betekent de opkomst van China voor de rest van de wereld? China breekt met het traditionele patroon van opkomende landen: kolonisatie, streven naar hegemonie en oorlog. Ieder land heeft het recht zich te ontwikkelen en daarvoor zijn eigen weg te zoeken. China staat open voor win-win samenwerking met iedereen en gelooft dat de huidige wereldomgeving dat mogelijk maakt.

Vraag is hoe we het verschijnen van dit Witboek kunnen interpreteren.
In een commentaar legt BBC de nadruk op het engagement van China geen andere landen te willen overheersen. China wil een rijk en sterk land zijn dat in vrede met andere landen leeft. Het zal niet de fouten van de ontwikkelde landen maken die de wereld in oorlogen gestort hebben. BBC vind dat het document soms ver van de realiteit staat : het zegt niets over de vervolging van mensen die het politieke systeem willen veranderen, zoals Liu Xiaobo; of over de recente spanningen met Vietnam en de Filippijnen rond de Zuidchinese zee.
Een opinieartikel van de Engelstalige Chinese krant Global Times, die dikwijls een inkijk in de interne discussies biedt, heeft het helemaal over de binnenlandse aspecten: Het is de eerste keer dat het politieke systeem en het verzekeren van een duurzame economische en sociale ontwikkeling als kernbelangen van China officieel naar voor geschoven worden, naast klassiekers als onafhankelijkheid, nationale veiligheid, eenheid van het grondgebied enz. Over hoe dat politieke systeem er moet uitzien bestaan verschillende opinies, vooral over de hervormingen en de verhouding tot sociale stabiliteit. Dit moet voorzichtig gebeuren en de lessen uit het verleden mogen niet vergeten worden. China moet niet blindweg gaan hervormen, noch zich door inmenging van het Westen van zijn eigen weg laten afbrengen. Het verschijnen van het Witboek geeft politieke steun aan diegenen die voor een akkoord gaan en de verwarring willen verminderen, aldus Global Times. In september 2012 moet het Partijcongres een nieuwe leiding aanduiden en de strategie voor pakweg de volgende tien jaar uittekenen; best mogelijk dat het Witboek hierin een element is.

Lees de volledige tekst van het Witboek .

Zie ook uitzending CNTV Dialogue (27 min)

Het boek dat maandag in London werd voorgesteld heeft als titel “Zhu Rongji Meets the Press” en werd omdat “Oxford University Press” de uitgever is, voorgesteld door Chris Patten, nu hoofd van Oxford en voorheen goeverneur van Hong Kong. Het gaat om een verzameling toespraken en interviews met journalisten over de gehele wereld en dit tijdens de periode van 1991 tot 2003, wanneer Zhu vice-premier en premier was.

De onderwerpen die behandeld worden zijn de hervorming van de staatsondernemingen, het financieel systeem, de toetreding tot de WTO en het bombarderen van de Chinese ambassade te Belgrado in 1999. Voormalig VS-minister van Buitenlandse Zaken Henry Kissinger schreef het voorwoord. Ambassadeur Liu in het VK zei dat het boek kan helpen bij het beter begrijpen van China, meer bepaald het wetenschappelijk ontwikkelingsmodel, de economische hervormingen, de open-deurpolitiek en China’s pad van vreedzame ontwikkeling. Patten zei dat het boek een waardevolle brug is tussen China en de rest van de wereld, die een groter wederzijds begrip mogelijk maakt. Zhu Rongji bestempelde hij als één van de meest belangrijke leiders rond de eeuwwende.

  Het 211 pagina’s tellende werk heet “Rural Finance in Poverty-Stricken Areas in the PRC”  en geeft aan dat nieuwe wetten noodzakelijk zijn om microkrediet instellingen, financiële coöperatieven en informele financies te steunen die vooralsnog de voornaamste kredietverleners zijn in de landelijke gebieden. Hoewel China gedurende de laatste decennia een snelle hervorming doorvoerde in de financiële sector, hinkt deze hervorming in ruraal gebied achterop, aldus de ADB die opmerkt dat dit de kloof stad-platteland in de hand werkt. Rurale klanten zijn het  best gediend met instellingen die duidelijk hun behoeften kennen en van dichtbij de toestand kunnen opvolgen aldus nog de studie. Totnogtoe werd de vraag naar financiën in de rurale gebieden verstrekt door lokale afdelingen van stedelijke banken maar dit tegen hoge kost en risico. Praktijken die werken in de steden doen dit niet noodzakelijk zo in de landbouwgebieden waar andere soorten financiële producten nodig zijn aldus nog het boek. Microfinanciële instellingen evenals vele informele financiële punten die rurale klanten bedienen, concurreren met de lokale banken en vermits ze meer flexibel zijn, kunnen zij beter de behoefte aan lokale financiën invullen, aldus nog de ADB-studie

De studie vind je hier

In 1949 bezat China 22.000 km spoorlijnen en minder dan 1000 km hadden een dubbel spoor. Tegen 1995 groeide het net aan tot 58.000 km, maar toch was het tekort ook bij de passagiers structureel en een gedeelte van de vracht kon zelfs niet worden vervoerd. China’s passagiersvervoer is hoofdzakelijk intercity tussen een 50-tal steden van meer dan één miljoen inwoners. Het vrachtverkeer betreft vooral steenkool en ertsen die van het westelijk gedeelte naar de kustgebieden moet worden getransporteerd over een gemiddelde afstand van 843 km. In 1980 waren de Chinese spoorwegen reeds de derde grootste vrachtvervoerder ter wereld met 8,5% ; in 2005 waren ze reeds tweede na de USA met 26% van ’s wereld vracht. De Chinese spoorwegen vervoeren twee derden van de totale Chinese vracht. De vervoerdensiteit per km ligt in China twee maal zo hoog als Rusland die tweede is. Ook de productiviteit van een vrachtwagon (ton-km/wagon) ligt het hoogst. Toch bedraagt de dichtheid van het spoorweg-netwerk maar een fractie van dit in EU, VS, Japan en Indië. De schaarse infrastructuur wordt dus sterk benut want deze staat in voor een kwart van ’s werelds spoorvervoer met 6 % van het spoornetwerk. Gedurende het begin van jaren negentig groeide zowel het passagiersvervoer (8,7 % tot 1994) als de vracht, zij het iets minder met 4 %. Tussen 1995 en 2005 bedroeg de groei bij de passagiers 4,5 % jaarlijks, maar de vracht stagneerde door de Aziatische crisis. Een nieuwe sterke groei dateert sinds 2003: tegen 2008 waren er 70 % meer passagiers vergeleken met 2000 en bij het vrachtvervoer was de aangroei zelfs sterker met plus 82%.

Passagiers

In de jaren 90 moesten passagiers soms weken wachten om een treinplaats te bemachtigen. Kortere afstandsritten werden via de weg afgelegd. Hoewel daardoor het aantal passagiers traag aangroeide, groeide de afgelegde afstand van 275 km in 1990 tot 534 km in 2008   De treinen voor lange- en middellange afstand kregen airco en de snelheid van de treinen werd tussen 1997 en 2007 in zes fases opgevoerd van 80 en 100 km/u in 1991 tot 160-200 km/u op de populairste passagierslijnen. Trips van minder dan 100 km vertegenwoordigden 23 % van het aantal passagiers in 2006, maar enkel 3 % van de passagiers/km

Vracht

Vrachttrein

Dagelijks moet China 110.0000 wagons opladen. De snelheid van het vrachtspoor groeide de laatste tijden maar met 10 %.  Het is vooral sedert 2000 dat de aangroei bij het vrachtverkeer zich duidelijk liet voelen, voornamelijk door de aangroei in steenkool en staalproductie. De helft van het steenkool wordt binnen de regio van oorsprong gebruikt; de overige 400 miljoen ton wordt naar de kust getransporteerd via 3 steenkoolroutes. Gefabriceerde goederen containers incluis, vertegenwoordigen maar 5 % van het vervoerde tonnage.

Toekomst

Bij de lange afstandsritten van 1500-2500 km heeft het spoor 50 % van het marktaandeel; bij de trips hoger dan 1000 km meer dan 85 % en bij de ritten van 100 tot 1000 km 95%. In het vrachtvervoer neemt steenkool 45 % van het tonnage in.  Verwacht wordt dat het percentage steenkool nog zal toenemen door de rationalisatie binnen de sector waarbij kleine mijnen dicht gaan of overgenomen worden door grote. In 2006 vervoerden de spoorwegen 64 miljoen ton vracht (meestal semi-bulk)  in containers; dit zou eind dit jaar 200 miljoen ton bedragen  en 400 miljoen tegen 2020. Tussen 1990 en 2008 groeide het spoorvervoer met 150 %: een aangroei van viermaal wat de EU-spoorwegen presteren.

SST-lijn Shanghai-Peking

De afgelopen 18 jaren werden 20.000 km bij aangelegd, zowat de lengte van het net in het VK of Japan. 13.000 km kregen een dubbel spoor 17500 km werd geëlektrificeerd. Eind 2007 was 38 % van het spoorwegnet geëlektrificeerd, dit vergeleken met 13 % in 1990. Toch blijft het aanbod bij de spoorwegen achter op de vraag van de snel stijgende economie. De hoop is een dubbelslag te slaan met de aanleg van de nieuwe supersnelle lijnen die in aanbouw zijn. Langs de ene kant spelen deze in op een behoefte tot snel intercityvervoer voor de passagiers. Anderzijds zullen de verlaten passagierstrajecten zoals de huidige lijn Shanghai-Peking dan voor het vrachtverkeer kunnen gebruikt worden.

Bron: Wereldbank Tracks from the Past; Transport for the future

Zie ook CNTV Dialogue over snelle treinnet of Rediscovering China over CRH Shanghai-Hangzhou