De inwoners van Wanggang in het Baiyun district van de hoofdstad Guangzhou kwamen in actie tegen hun partijsecretaris die zij van corruptie beschuldigen. Hij zou miljoenen yuan hebben verkregen door een onteigening goed te keuren waar boeren niet voor zouden zijn gecompenseerd. Een met naam genoemde actievoerder heeft AFP ook verteld dat de communistische leiding in Wanggang was vervangen door een corrupte bende die banden heeft met de triaden, Chinese onderwereldorganisaties. De partijsecretaris zou verder bijna een miljoen yuan hebben afgeperst van coöperaties en verkiezingen illegaal hebben beïnvloed. De inwoners van Wanggang eisen de teruggave van hun land en de afzetting van de partijsecretaris. Zij hadden al eerder actie gevoerd, zonder veel resultaat. Nu hadden ze, gesterkt door de afloop van de zaak Wukan, een goed moment gekozen voor een nieuwe poging. Op dinsdag kwamen ze met meer dan duizend man naar het partijgebouw waar de slotzitting van het jaarlijkse volkscongres werd gehouden in hun stad. Daar zijn ze een vreedzame demonstratie beginnen te houden. De van corruptie beschuldigde partijsecretaris probeerde zich in het openbaar te verdedigen. De ondersecretaris stond aan de kant van de actievoerders. De viceburgemeester van Guangzhou ging woensdag al onderhandelen met vijf vertegenwoordigers en uit dat gesprek is de belofte gekomen dat er een onderzoek wordt gestart dat tegen 19 februari moet klaar zijn. Vervolgens heeft de stadsdienst voor het vervoer van het Baiyun district de actievoerders op vrijwillige basis terug naar Wanggang gebracht. De volgende dag is er een gevolmachtigd ambtenaar van het district naar het dorp gekomen om de nadere bepalingen van het akkoord vast te leggen: onderzoek naar alle bouwprojecten waar de partijsecretaris bij betrokken was, een audit van de boeken door een neutrale accountant en het uitstel van de dorpsraadverkiezingen tot wanneer alle resultaten bekend zouden zijn.
Voor waarnemers is het duidelijk dat Wang Yang, partijleider van Guangdong en lid van het politiek bureau van de CPC, heeft willen voorkomen dat de zaak uit de hand liep zoals was gebeurd in Wukan. Een vraag is of hij zijn collega’s zal kunnen overtuigen dat zijn aanpak in essentie de juiste is en perspectieven biedt voor dit soort kwesties. Een groot artikel van Wang Yang is in het theoretisch blad van de CPC, Qiushi, verschenen met daarin onder andere het zinnetje: “de overheid moet wetenschappelijk en doelgericht te werk gaan en de belangen van het volk meer voor ogen houden bij het uitwerken van zijn beleid.”
De inwoner van Wanggang die met AFP had gepraat had aangekondigd dat er in februari nieuwe acties worden georganiseerd als de overheid haar beloften niet zou nakomen.

Bron: SCMP, Wantchinatimes (Taiwan), Daily Times (Pakistan)

Lin Zulian en collega's (foto Global Times)

In Wukan heeft de CPC een nieuwe partijafdeling. Lin Zulian, een leider van de spectaculaire protestbeweging tegen onrechtmatige onteigeningen is er het hoofd van.

Een werkgroep van de partijafdeling bereidt verkiezingen voor van een nieuw dorpscomité. Dat alles is via een microblog van het betrokken provinciale partijdistrict bekendgemaakt door de provinciale werkgroep die is begonnen met de afspraken uit te voeren die eind december werden bereikt in de onderhandelingen tussen de provincie en het dorp. Het nieuws is verder verspreid via de Nanfang Daily. De nieuwe CPC-leiding van Wukan zal een onpartijdige verkiezing organiseren van een nieuw dorpscomité dat moet bestaan uit vertegenwoordigers die de inwonersbelangen echt kunnen behartigen. De eerste opdrachten voor die nieuwe raad zullen zijn: het onverwijld en correct behandelen van de rechtmatige beroepen tegen onteigeningen en het meewerken aan het onderzoek naar de klachten over het beleid van het vorige comité en zijn afgezette en gerechtelijk vervolgde leider en naar welke overtredingen er zijn begaan tijdens de dorpsraadverkiezingen van 2011. Een inwoner zou tegen journalisten van Agence France Presse en van de officiële Chinese krant Global Times gezegd hebben dat “de landeigendomskwestie nog niet is opgelost en dat er ook nog een discussie blijft met de familie van de overleden actievoerder”. Toch is er volgens deze man, een zekere Zhang, “optimisme en vertrouwen nu en schiet het onderzoek goed op. Het hele dorp staat achter de benoeming (van Lin Zulian) en dit is een belangrijke stap vooruit die zal bijdragen aan de oplossing van de geschillen over grond en financiering”. Alle gearresteerde actievoerders zouden intussen zijn vrijgelaten. Het was opvallend dat tijdens de protestbeweging de woede gericht was tegen de lokale politieke leiders en dat de bevolking van Wukan zijn hoop had gesteld op de provinciale en zelfs op de nationale leiding van de CPC. De provinciale leiding van de CPC in Guangzhou heeft op een gegeven moment ingezien dat de eisen van Wukan legitiem waren, dat er lange tijd niet correct op de problemen was ingegaan en dat dit primeerde boven de gewelddadige aspecten die de actie soms aannam (en die trouwens een reactie waren op het feit dat de mensen lange tijd in de steek waren gelaten). Zhu Mingguo, de vice-secretaris van het provinciaal comité van de CPC is toen naar het dorp gegaan voor een directe dialoog, waarin hij onder andere heeft beloofd dat er een open en eerlijk onderzoek zou komen naar de grieven en nieuwe verkiezingen. Het ziet ernaar uit dat die beloften worden waargemaakt.

Bronnen: China Daily, BBC, Global Times

Bron: SCMP

De huidige dorpsleider Lin Zulian legt het akkoord uit (foto AFP)

Een van de drie gevangen leiders van het protest in Wukan is op borgtocht vrijgelaten. De partijleiding is begonnen het puin te ruimen en probeert de schade te herstellen, wellicht onder het goedkeurend oog van Beijing.

De 26-jarige man die is vrijgelaten, Zhang Jiancheng, heeft een verklaring moeten ondertekenen dat hij fout heeft gehandeld. Zijn twee kameraden wilden dat niet ondertekenen, daarom zitten ze volgens Zhang nog steeds vast. Hijzelf heeft ook moeten beloven geen verklaringen af te leggen in de media. Misschien zijn hier de buitenlandse media bedoeld. In elk geval heeft Zhang het in het openbaar gehad over de voorwaarden voor zijn vrijlating (zie boven) en over wat hij weet en wat hij vermoedt met betrekking tot de dood van Xue Jinbo. Zhang zegt dat bij zijn ondervraging door de politie van zijn slaap werd beroofd. Hij vond de ondervraging heel zwaar en zegt dat het heel goed mogelijk is dat Xue Jinbo zo’n behandeling niet heeft overleefd. Of Xue Jinbo bovendien geslagen is kan Zhang niet met zekerheid zeggen. De vice-partijsecretaris van de provincie Guangdong, Zhu Mingguo, heeft met de huidige dorpsleider van Wukan (zie foto) een akkoord afgesloten waarin onder andere de vrijlating van de drie gevangen voormannen is opgenomen. Zhu Mingguo heeft tijdens een bezoek aan Wukan, waarbij hij met nationale vlaggetjes en goedkeurende kreten werd onthaald, nog eens duidelijk tegen de mensen van Wukan gezegd dat de meeste van hun eisen redelijk waren, dat de vrijheid van hun onderhandelaars gewaarborgd was en dat de dorpsbewoners zelf geen rekenschap moesten afleggen voor hun acties. Ook beloofde hij de nabestaanden van Xue Jinbo een ‘correcte behandeling’. Zhu Mingguo heeft volgens de SCMP verder gezegd dat ‘er transparantie zou zijn bij het onderzoek en dat het wettelijk en volgens de regelingen zou verlopen.’
Intussen vragen waarnemers zich af of de man die in de partijhiërarchie net boven Zhu Mingguo staat nadeel zal ondervinden van de hele zaak, of dat het gebeurde juist een politiek steuntje in de rug kan zijn. Wang Yang, de partijsecretaris van Guangdong, wil volgend jaar graag doorstoten tot het hoogste partijniveau. Dat de crisis in Wukan zo lang heeft geduurd, uit de hand is gelopen en een precedent zou kunnen worden voor andere massale incidenten, kan de indruk hebben gewekt dat Wang Yang, die eigenlijk de hoogste eindverantwoordelijke is voor het hele beleid in de provincie, dit soort conflicten niet goed kan voorkomen of oplossen. Dat zijn team, met Zhu Mingguo als man die in de kijker mag lopen, uiteindelijk toch een oplossing heeft gevonden door te kiezen voor niet-confronterende en vreedzame onderhandelingen, kan dan weer wel gunstig uitpakken voor de carrière van Wang Yang. Hij was het immers ook die als eerste heeft toegegeven dat de mensen van Wukan gerechtvaardigde klachten hadden. Wang Yang noemde ‘de conflicten in een fase van stormachtige economische ontwikkelingen onvermijdelijk, maar ook de nodige aandacht en correcte afhandeling waard’. Het is mogelijk dat hij in dezelfde richting denkt als politbureaulid Zhou Yongkang, die de afgelopen twee jaar, de afgelopen maand en deze week er nog eens op heeft aangedrongen dat de functionarissen van de CPC de gerechtvaardigde klachten van de bevolking op een ernstiger manier moet behandelen. Zhou Yongkang vindt dat de procedures voor bemiddeling en onderhandeling op een ‘beschaafde’ manier moeten worden verbeterd, maar voegt aan ieder van zijn verklaring ook de waarschuwing toe dat wetsovertredingen (zoals geweld tegen ambtenaren en vandalisme n.v.d.r.) ook wettelijk moeten worden behandeld en bestraft. Het Volksdagblad (People’s Daily) heeft de provinciale partijleiding geprezen omdat ze hadden ingezien dat lokale kaderleden de zaak hadden verknoeid door de rechtmatige klachten niet ernstig te nemen, wat tot extreme acties had geleid. Over wat er in Guangdong is gebeurd schrijft de CPC-krant: ‘deze politieke moed om zijn eigen fouten te corrigeren drukt de opdracht van de partij uit: de verantwoordelijkheid opnemen voor de belangen van het volk is de verantwoordelijkheid opnemen voor het partijwerk.’ Concreet houden de bereikte compromissen in Wukan op dit moment de toezeggingen van de provinciale leiding in (zie boven), het ontslag van de vroegere dorpsleiding en het bevriezen van het omstreden bouwproject, met teruggave van het land aan de klagers en compensatie voor de projectontwikkelaars.

Bronnen: South China Morning Post, People’s Daily, Xinhua, AFP

Volgens Zhu zou toelaten van gelovigen tot de CPC erge gevolgen hebben. Hij verwijst in het bijzonder naar streken met ethnische minderheden waar separatistische groeperingen de godsdienst gebruiken om mensen te verdelen. Allicht denkt hij aan boeddhistische monniken in Tibet en moslimfundamentalisten in het Oeigoerse Xinjiang.
Hij klaagt aan dat een toenemend aantal partijleden deelneemt aan religieuze activiteiten, nauwe banden onderhoudt met religieuze figuren en de facto gelovig geworden is.  Sommige partijleden denken dat het voordelig zou zijn gelovigen tot de partij toe te laten. Anderen claimen zelfs dat het verbod ingaat tegen de Chinese grondwet die vrijheid van godsdienst voorziet.
Zhu schrijft dat hij deze voordelen niet ziet. De CPC is een Marxistische partij en het  Marxisme neemt het dialectisch materialism als grondslag. Gelovige partijleden toelaten zal de partij ideologisch en op theoretisch vlak verdelen, want het samengaan van idealistische (religieuze) en materialistische (Marxistische) opvattingen, van deisme en atheisme, kan alleen maar de leidende rol van het Marxisme verzwakken en de partij veranderen in een niet-Marxistische.  De partij zal ook organisatorisch verzwakken, want gelovige leden zouden dan tegelijk het leiderschap van de partij en van hun religieuze organisatie moeten respecteren. Zhu wijst erop dat niet toevallig in Xinjiang en Tibet , waar separatisme het grootste problem vormt, de partijcomités het meest overtuigd het verbod verdedigen. Tot slot is er ook de mogelijkheid dat sommige gelovige partijleden spreekbuis voor een bepaalde godsdienst zouden kunnen worden en de verschillende erkende godsdiensten in China niet meer op voet van gelijkheid zouden  behandelen.
Zwaaien met de grondwet vindt Zhu irrelevant. Elke Chinees heeft het recht een godsdienst te belijden, maar wie wil toetreden tot de CPC doet vrijwillig afstand van dat recht.
Zhu roept op om de partijleden beter te vormen in de Marxistische kijk op godsdienst en atheisme. Een partijlid dat aan religieuze activiteiten deelneemt, of erger nog, zijn invloed gebruikt om religieus fanatisme aan te wakkeren of buitensporige religieuze gebouwen te promoten, moet berispt worden, en eventueel gestraft indien hij zich niet wil beteren.

Het protest in Wukan op 23 november (foto Global Times)

In het dorp Wukan probeert de overheid van Shanwei, de stad waaronder Wukan valt, de verdere escalatie van de crisis te bezweren.

Er worden strenge maatregelen aangekondigd zowel tegen ambtenaren van wie kan worden bewezen dat ze de wetten op de onteigeningen hebben overtreden als tegen relschoppers en vandalen. Een ontwikkelingsproject zal worden bevroren en voor toekomstige projecten zal een meerderheid van de dorpsbewoners aan de voorwaarden zijn fiat moeten geven.Gerechtsdokters hebben verklaard dat de vaststelling van schrammen en blauwe plekken op het lichaam van een overleden actievoerder die was gearresteerd, niet noodzakelijk uitwijst dat de doodsoorzaak ‘slagen en verwondingen’ is. Volgens een anonieme woordvoerder van de stad Shanwei zou de protestbeweging inmiddels afgelopen zijn en zijn er onderzoeksteams aan het werk gegaan. Zij moeten tot een definitieve autopsie en een eindoordeel komen over de omstandigheden waarin de arrestant is overleden. Een andere werkgroep moet uitzoeken wat er waar is van de beweringen van de dorpsbewoners dat zij onrechtvaardig zijn behandeld (die beweringen variëren van ‘te weinig’ tot ‘helemaal geen compensatie gekregen’) en dat de, intussen afgezette en gevluchte, vroegere dorpsraad corrupt was en machtsmisbruik heeft gepleegd. Er circuleren intussen namen van twee projectontwikkelaars die in het vizier zouden komen: eerst werd vooral de nationale Country Garden Co genoemd. De Global Times schrijft echter dat het de plaatselijke Wukangang Industrial Development Company is die 80% van de grond in Wukan zou hebben ingenomen, zonder toelating. Een andere vraag is of de voorgenomen hervestiging naar het industriepark van Shanwei van maar liefst 4000 kleine bedrijven, die Shenzhen kwijt wil, een rol speelt op de achtergrond.

Enige reserve is op zijn plaats tegenover de uitspraak dat de acties al zijn afgelopen. Dat er een oplossing in zicht was voor het zich voortslepende conflict werd al eerder gezegd (zie link onderaan). Een woordvoerder die waarschijnlijk een schuilnaam heeft gebruikt vertelde aan de SCMP dat de burgers van Wukan erg sceptisch zijn geworden door de langdurige kwestie, dat ze alleen genoegen zullen nemen met een teruggave van hun land en de verkiezing van een nieuwe dorpsraad. De SCMP haalt ook een expert betreffende landbouwkwesties van de Australian National University aan die zegt dat het bij wet verboden is om bewoners van het platteland onder druk bepaalde overeenkomsten te laten ondertekenen, maar dat het regelmatig gebeurt in de streken die zij heeft kunnen onderzoeken. Anonieme contactpersonen hebben de BBC gemeld dat alle tweets vanuit Wukan via Weibo geblokkeerd blijven. Volgens de correspondent van de BBC is er op donderdag wel degelijk nog een protestactie geweest waarbij niet alleen te horen was ‘weg met corrupte bestuurders’, maar ook ‘leve de communistische partij’. Dat zou volgens de BBC een teken kunnen zijn dat de mensen van Wukan vinden dat ze geen conflict hebben met de nationale regering maar met de plaatselijke overheid. In de officiële media verschijnt berichtgeving over de kwestie met mondjesmaat: vooral in de veelgelezen Global Times en China Daily en ook in de plaatselijke Nanfang Daily. De Global Times laat een jongeman aan het woord die zegt: ‘de lokale regering noemt onze vertegenwoordigers illegaal, maar ze heeft die mensen zelf gevraagd om aan het onderzoek mee te werken’. De Nanfang Daily meent te weten dat er video-opnamen zijn van de ondervraging en de hechtenis van de overleden actievoerder en dat die al zijn openbaar gemaakt.

Bronnen: SCMP, Xinhua, BBC, China Daily, Global Times

zie ook:
http://www.globaltimes.cn/DesktopModules/DnnForge%20-%20NewsArticles/Print.aspx?tabid=99&tabmoduleid=94&articleId=685712&moduleId=405&PortalID=0

Dr. Kerry Brown (Chatham House) over de periode Hu-Wen en de machtswissel in 2012

Gisteren organiseerde het Leuvense Centre for Global Governance studies een lezing over de wissel van de wacht in China, eind 2012. Dr. Kerry Brown van de denktank Chatham House was uitgenodigd om een evaluatie te maken van de Hu-Wen periode en van het nieuwe tijdperk dat eind volgend jaar begint, als de zogenaamde vijfde generatie leiders aan de macht zal komen. Ik wil me hier beperken tot een kort overzicht van wat aan bod kwam.

Ik miste de introductie door parkeerproblemen maar vermoed dat hij van start ging met een overzicht van de legitimatie van het Chinese communistische regime, in de verschillende tijdsperiodes. Voor 1978 was die legitimiteit gebaseerd op een drietal zaken: de overwinning op Japan, het verenigen van het land, en de permanente klassenstrijd (met de beruchte regelmatige ‘cleansing’ operaties). Na 1978 werd de klassenstrijd op een laag pitje gezet, en gingen ook de hervormingen en het ‘opening up’- beleid deel uitmaken van de credentials van de KP. Brown vertelde geen nieuws toen hij zei dat vooral economische performantie en groei van het BNP de basis zijn beginnen vormen van de legitimiteit van de KP, vanaf 1978. Volgens hem komt er nu stilaan een einde aan dat tijdperk. Voortaan zal legitimiteit anders moeten verzekerd worden, wil de KP zijn monopoliepositie op de macht kunnen blijven behouden. Hij ging daar iets dieper op in, later op de avond.

Daarna evalueerde hij kort het tijdperk van Hu Jintao en Wen Jiabao. Hij ging eerst kort in op hun background, waarbij opviel dat ze beiden lange tijd buiten Beijing hebben doorgebracht, in arme provincies, en dat ze staan voor een technocratisch leadership, met nogal wat ingenieurs in het Politbureau etc. Ook dat tijdperk komt nu stilaan tot een einde, volgens Brown. Leadership louter gebaseerd op technocratische capaciteiten en skills zal niet langer volstaan in de periode die nu op ons afkomt. Een beetje de omgekeerde beweging van wat je nu in de EU ziet gebeuren ?

Grosso modo staat de periode Hu-Wen volgens Brown voor één belangrijk succes: de groei van het BNP, en meer in het algemeen de enorme sprong voorwaarts, economisch gezien, na de intrede in de WTO. In tegenstelling tot de voorspellingen toen (bv. in de Economist), die het vooral hadden over een ‘overambitieus’ China, en zelfs af en toe vrij pessimistisch waren of China niet te snel wou gaan, is de Chinese economie er met een sneltreinvaart verder op vooruitgegaan. De statistieken zijn bekend. De economische vooruitgang is dus sneller gegaan dan verwacht werd in 2001.

Hu & Wen staan echter ook voor drie grote manco’s: (1) de ongelijkheid blijft een enorm probleem; (2) politieke hervormingen blijven uit (ook bv. inzake legal reform, en hervorming mbt de relatie met de civil society); en meer in het algemeen was dit een enorm voorzichtig leadership (volgens Kerry niet alleen op socio-politiek vlak, maar bv. ook op economisch en buitenlands vlak, bv. qua inzetten van de foreign exchange reserves, etc.), wat veel te maken heeft met de persoon van Hu Jintao. (3) het milieu is een puinhoop, en de sociale cohesie ging ook achteruit. Wat de sociale cohesie betreft, gaf hij bv. het voorbeeld van 9 miljoen petities die werden voorgelegd aan de centrale regering – mensen die dus weinig geloof hechten aan de rechtszekerheid die ze op de lagere echelons ondervinden – en wat het milieu betreft, verwees hij naar de boutade van de een of andere Westerling: “China will poison itself before it gets rich”. Beetje makkelijk, misschien, maar er is wat van aan, vrees ik.

Daarna begon Brown vooruit te kijken naar de machtswissel die voor 2012 gepland staat. Eerst legde hij het proces uit van hoe de machtswissel zal verlopen: een partijcongres (dat samengesteld zal worden begin 2012) zal een centraal committee benoemen (met zo’n 350 mensen, de echte Chinese machtselite), die op hun beurt een Politbureau zullen verkiezen (met zo’n 25-26 mensen). Het Centraal Committee zal uiteindelijk ook een ‘standing committee’ benoemen (met waarschijnlijk een 9-tal mensen). Daarna ging Kerry in op de typische mix (van key constituencies in de partij, en ook een functionele balans) in zo’n standing committee, en de mensen die op dit ogenblik de wacht uitmaken.

Hoe gaat de toekomstige line-up van dit standing committee er echter uitzien, volgens hem?

1. Een generationele (leeftijds-)verandering is te verwachten:  de generatie van Hu, waar sociale stabiliteit de belangrijkste drijfveer was (onder meer vanuit de herinnering aan de culturele revolutie), verdwijnt wat op het achterplan. Te verwachten is dat het nieuwe leadership minder bevreesd zal zijn, want zij groeiden veelal op in een China dat er stelselmatig op vooruit is gegaan.
2. De nieuwe leiders zullen ook minder technocratisch (ingenieurs) zijn, en hebben bv. vaak een achtergrond als jurist, politieke wetenschappen, en dergelijke.
3. Ze zullen ook iets internationaler denken – spreken vaak uitstekend Engels, en hun kinderen gaan vaak naar eliteuniversiteiten in de VS of Engeland. Moet je echter niet overdrijven, volgens Brown: het blijven extreem partij-georiënteerde kaders.
4. Naar alle waarschijnlijkheid gaan de nieuwe leiders ook meer hervormingsgezind zijn. Ze zullen ook niet anders kunnen, want ze worden geconfronteerd met tal van belangen in een steeds diverser wordende samenleving – China telt op dit ogenblik maar liefst 10 “klassen” volgens de Chinese academy of social sciences. Veel nieuwe leiders hebben ook al, op lokaal niveau, wat geëxperimenteerd met beperkte socio-politieke hervormingen.

Sowieso komt er een tijdperk aan van diepgaande socio-politieke verandering, aldus Brown. Het Westen zou er goed aan doen, om daar op voorbereid te zijn. Dat heeft te maken met een aantal zaken:

1. De partij heeft zelf de ambitie uitgedrukt om een Middle-Income country te zijn tegen 2020  (waarbij het BNP per capita zo’n 8000 US dollar zou moeten bedragen). Dat zal nogal wat ‘rebalancing’ vergen, volgens Brown.
2. Het issue van de ‘rule of law’: de uitgaven voor binnenlandse veiligheid overstijgen ondertussen die voor defensie, wat onhoudbaar is op de middellange termijn.
3. De rol van de civil society: het partnership met de KP wordt almaar belangrijker voor de partij, die beseft dat ze onmogelijk nog de hele samenleving kan sturen zoals vroeger. Ze heeft de civil society nodig, maar weet nog niet goed hoe.
4. Rol van de demografie: door de verouderende bevolking zal China geconfronteerd worden met een enorme ‘social welfare’ kost.

De partij heeft grosso modo twee opties: blijven aanmodderen met het status quo, inclusief blijven streven naar verdere groei van het BNP, tot de partij “klaar” is om socio-politieke hervormingen succesvol door te voeren. Maar dit is moeilijk, gezien de toenemende onrust in het land. Meer waarschijnlijk acht Brown het dat het nieuwe leadership binnen de twee, drie jaar al een begin zal moeten maken met socio-politieke hervormingen. Hij acht de ‘politiek meest haalbare’ hervorming op korte termijn, die van de (recrutering en democratisering) van het Nationaal volkscongres. Hij acht het waarschijnlijk dat het politbureaulid dat bevoegd zal zijn voor het Volkscongres een stuk meer hervormingsgezind zal zijn dan Wu Bangguo. En hij acht het ook haalbaarder, als hervorming, in vergelijking met de veel moeilijker hervormingen op het vlak van ‘legal reform’ en onafhankelijke rechtbanken en de relatie met en het verzekeren van rechtsstatus voor de civil society. Het nieuwe leadership moet er voorts rekening mee houden dat Hu Jintao in een opzicht erg succesvol is geweest – nl. in het behouden van de ‘consensus’ binnen de partij. Zij zullen ook beoordeeld worden op dat criterium.

Brown zou Xi Jinping dus adviseren om eerst een hervorming van het Volkscongres door te voeren, en dat dan als route te gebruiken voor hervormingen, op middellange termijn, van bv. rechtbanken en de relatie met de civil society. De vrees bij het KP leadership zit er immers goed in, als het gaat over juristen en civil society activisten – zie de implosie van de Sovjetunie, en de color & jasmine revolutions. Vanuit dat oogpunt heeft zich sinds 2006 een toenemende repressie voorgedaan van mensenrechtenjuristen en activisten. Niet toevallig, aldus Kerry, sinds Hu Jintao (rond 2007) zowat alle teugels van de macht in handen kreeg.

Bij vragen uit het publiek, kreeg Kerry uiteraard ook de vraag naar de waarschijnlijkheid van “westerse” democratie op korte termijn. Hij ziet twee modellen, die China zouden kunnen inspireren, dat van Singapore en dat van Taiwan. Het laatste model ziet hij als de beste optie – met, in een eerste fase, het toelaten van politieke oppositie zonder ze echt legale status toe te kennen (zoals in Taiwan gebeurde in de jaren ’80), wat leidde midden de jaren ’90 naar echte, directe, presidentiële verkiezingen. Hij zei er wel bij dat Taiwan toen kon bogen op stabiele groei van het BNP, en nog een aantal eerder gunstige factoren. Het Singapore-model (dat overigens niet bijster democratisch is) acht hij minder haalbaar voor een enorm land als China. Maar Kerry liet er geen twijfel over bestaan dat de KP dringend op een relaxter manier moet leren omgaan met tegenstand en oppositie, zonder opponenten dus meteen achter slot en grendel te zetten of huisarrest te geven. Sowieso vindt hij ze wat ‘over the top’ reageren in zaken zoals die van Ai Wei Wei (“gewoon een artiest”). Naast het ethische aspect, is het ook gewoon slechte PR voor de Volksrepubliek.

Kerry beantwoordde ook nog een aantal andere vragen, onder meer over de kans op maritieme militaire operaties – “niet bijster groot, volgens hem, wegens het overwicht van civiele besluitvormers over de militairen in de PLA, behalve als China geprovoceerd zou worden”; ook over de rol die China zal spelen in multilaterale instellingen ( China wil dat die meer representatief worden, maar dan vooral als dat haar belangen dient – zie de felle tegenstand tegen een zitje van Indië in de Veiligheidsraad, bv.); China probeert meestal te vermijden geïsoleerd te staan, ze houden er niet van om een veto-recht te moeten uitoefenen, en proberen het dus meestal niet zover te laten komen; en meer in het algemeen wringt hun ‘nederige’ opstelling op multilaterale fora een beetje met het feit dat ze nu een dominante, de tweede grootste economie van de wereld, zijn, en ook al een erg belangrijke rol spelen in de eigen regio). Anderzijds moet het Westen ook erkennen dat we zelf wat ambigu zijn in onze relatie met China: enerzijds willen we dat ze meer verantwoordelijkheid nemen, anderzijds heet het al snel, als ze dat doen, dat China zich “overassertief” gedraagt.

Tot slot gaf hij nog als uitsmijter mee dat er niet zoiets als een Chinees model bestaat. Een nieuwe biografie van Deng Xiaoping zou zelfs uitwijzen dat hij zich, bij zijn hervormingen vanaf eind de jaren ’70, fel heeft laten inspireren door Japan.

Kerry maakte een erg degelijke indruk, vond ik, zeker in de vraag-en antwoordsessie. Een paar opmerkingen toch: voor iemand van een denktank besteedde hij weinig of geen aandacht aan de impact die de klimaatverandering en meer in het algemeen de toenemende druk op natuurlijke resources zal hebben op de wereld. Het lijdt geen twijfel dat China al op korte termijn daar mee geconfronteerd zal worden, net als de rest van de wereld. Wat volgens mij bijkomende druk zal zetten, naast de socio-politieke smeltkroes die China nu al vormt.

Hij lijkt ook een beetje te gemakkelijk ervan uit te gaan dat je het Nationaal Volkscongres kunt hervormen, zonder dat daarmee het machtsmonopolie van de KP in het gedrang komt, op korte termijn. Dat lijkt me sterk. Ik ben eerder van mening dat de KP maar al te goed beseft, dat morrelen aan het politieke raderwerk, al op vrij korte termijn de vlam in de pan kan doen slaan. Ook dat verklaart voor een stuk de voorzichtigheid van de generatie Hu – het gaat volgens mij niet alleen om een generationeel aspect.

In het licht daarvan, vraag ik me ook af of de technocratische stijl van besturen – waar niet alleen ingenieurs, maar zeker ook economen de dienst uitmaken – wel op korte termijn zal verdwijnen. Als de KP op de rem blijft staan, qua politieke hervormingen, lijkt de tijd van technocraten nog niet direct voorbij. Veel zal volgens mij afhangen van de bottom-up druk.

Wat me brengt bij mijn laatste punt: Brown leek een grassroots-movement die politieke hervormingen eist, niet echt als een optie te beschouwen op korte termijn. Vraag is of dat zo is, als je ziet hoe relatief kleine incidenten als de HST treincrash al leidden tot woedende Weibo-trafiek. Laat de groei echt stokken in China, en ik wil nog wel eens zien of dat machtsmonopolie van de KP wel zo duurzaam blijkt…

Confucius Instituut in Cairo

Het officiële communiqué heeft het zowel over het vergroten van China’s culturele invloed in het buitenland als over het versterken van de socialistische principes in het binnenland. Het algemene streefdoel is: ‘een sterke socialistische natie bouwen door middel van de cultuur’ ; daarvoor zijn algemene richtlijnen vastgelegd, die nu verder moeten uitgewerkt worden. Het communiqué na het plenum geeft nog minder dan bij vorige voltallige vergaderingen concrete details.

Men gaat ervan uit dat de uitbouw van een socialistische cultuur belangrijker wordt naarmate de maatschappij welvarender wordt, en achtergebleven is bij de economische ontwikkeling.  Internationaal moet China de culturele erkenning krijgt die past bij een economisch en politiek belangrijke natie. Het nieuwe programma sluit aan bij het reeds in 2009 gelanceerde project voor ‘culturele verjonging’.  Vorig jaar namen de investeringen in de ‘culturele sector’ reeds toe met 22,2% tot zowat 160 miljard yuan.

De snelle economische vooruitgang van China maakt de Chinezen mondiger om te reageren op mistoestanden zoals grote inkomensongelijkheid, corruptie en andere negatieve aspecten van de snelle evolutie zoals verloedering van de morele waarden. De leiding van de Partij wil daarom  de ‘socialistische basiswaarden’ in de maatschappij beter verankeren.

Verder wil men de Chinese culturele identiteit versterken en die beter uitdragen in het buitenland.

Naast cultuur is er ook aandacht voor de ‘culturele sector ’ (film, media,…) waarvan men verwacht dat hij een belangrijke bijdrage aan de nationale economie en de maatschappij  levert.

Het communiqué bevat ook de ietwat bizarre term ‘culturele veiligheid’. Wat dit concreet betekent wordt niet uitgelegd, maar een link naar de media ligt voor de hand. De voorbije jaren heeft het internet bijvoorbeeld met meer dan 500 miljoen surfers veel invloed gewonnen en dat is een positieve evolutie volgens de autoriteiten. Maar er waren ook nefaste neveneffecten: zo zouden de dodelijke rellen in 2009 in Urumqi via het internet vanuit het buitenland opgestookt zijn met valse geruchten over pogroms, werd er via het internet ook weer hoofdzakelijk vanuit het buitenland geprobeerd een ‘Chinese lente’ te simuleren, en zijn er sensationele kwakkels verspreid die tot grootschalige paniekreacties leidden, bijvoorbeeld over de Japanse kernstraling. De overheid danst hier op de slappe koord: enerzijds wil men meer transparantie van de maatschappij, meer inbreng van de bevolking, en het gebruik van de laatste nieuwe technologieën aanmoedigen; maar daartegenover wil men ook de inhoud van het internet ‘gezond’ houden en verhinderen dat er langs daar grootschalige onrust zou uitbreken.

Het Centraal Comité heeft ook besloten om volgend jaar in de herfst het 18° partijcongres samen te roepen. Dat wordt het congres van de aflossing van de wacht. Zekerheden zijn dat Hu Jintao als partijsecretaris wordt vervangen door Xi Jinping en dat Li Keqiang de fakkel van Wen Jiabao overneemt als eerste minister. Andere kanshebbers voor een zetel in het permanent comité van het Politiek Bureau die worden genoemd zijn Liu Yandong als vrouw, de “linkse” Bo Xiliai, de “liberaal” Wang Yang, partijsecretaris van Shanghai Yu Zhengsheng, Wang Qishan….

(bron Xinhua, Wen Wei Po, AP)

Zie ook discussie-uitzending Dialogue (27 min)

De regeringsweibo van Yinchuan City , prov. Ningxia

Weibo, de microblogging-dienst van Sina, en de Chinese staat blijven op een koers van positieve samenwerking. In bepaalde kringen van internetgebruikers, providers en journalisten werd ervoor gevreesd dat Beijing het superpopulaire Weibo (200 miljoen gebruikers ‘and growing’) zou kortwieken of laten sluiten. Sina had in augustus het bezoek gekregen van een CPC-leider uit de hoofdstad en het ministerie van de Openbare Veiligheid had aangedrongen op het verspreiden van ‘correcte en goedgekeurde informatie’ door microblogs. Was de overheid schichtig geworden van de verre van gematigde uitingen die ook de Chinese internetcultuur kenmerken? De bewezen misbruiken zoals het verspreiden van valse geruchten of het massale verkopen van honderdduizenden fake volgers, zouden de aanleiding vormen voor een onderdrukking van China’s wellicht populairste internetservice. De aandelen van Sina zakten schrikwekkend. Nu blijkt het niet zo’n vaart te lopen. Politici en ondernemers hebben elkaar gevonden op een seminarie over ‘microblogs ten dienste van de maatschappij’. Wang Chen, de eerste man van zowel het nationale internetbureau als van de publiciteitsafdeling (ex-propagandadienst) van de partij, heeft de providers dan wel dringend gevraagd ervoor te zorgen dat ze geen illegale inhoud verspreiden. Hij heeft ook gewaarschuwd dat het verspreiden van leugens, geruchten en porno, bedreigingen van de veiligheid, volgens de wet zal worden gestraft. Wang Chen moedigde het populariseren van wetenschap, hoogstaande cultuur en een gezonde moraal aan. Hij prees echter ook de microblogs en naar het leek oprecht, want de meeste zijn volgens hem zeer informatief, ‘heilzaam’ en ze maken het leven aangenaam.  De topman van de CPC vond verder dat regering en partij zelf meer gebruik moesten maken van de sociale media. Voor analisten, investeerders en anderen die de zaak met argusogen volgen waren dit positieve signalen: er komen misschien restricties, maar Weibo en co zijn blijvers en de populariteit van Sina zal verder toenemen. Een liquidatie is ondenkbaar.

Ook de sector zelf reikte de hand naar de andere partij. Charles Chao, de ceo van Sina, deed dat met uitspraken zoals ‘Weibo is een uitlaatklep, het geeft mensen de kans om zich te uiten en eens goed te keer te gaan en het biedt de overheid de mogelijkheid om stemmingen te peilen’. Chao vond het goed dat de regering meestapt in deze nieuwe ontwikkeling in de samenleving en hij presenteerde de betaversie van een regeringseditie van Weibo. Net zoals ondernemingen, die ook hun eigen Weibo hebben, gaan lokale overheden, regeringsdepartementen en ander instellingen microblogs gebruiken om voorlichting te geven, diensten te verlenen en te communiceren met de bevolking.

Bronnen: Xinhua, iChinaStock.com, Forbes

Bron: China Daily

hoofdredacteur Xie Chuntao