De vijfjaarlijkse financiële top

Er is de afgelopen tijd behoorlijk meer geld geleend en vrijgegeven aan de bedrijven. Een verdere groei wordt, met de nodige omzichtigheid, voorspeld.

Banken lenen bedrijven meer geld: in november 562 miljard yuan, in december 640 miljard yuan. Dat is nog meer dan experts hadden verwacht na de maatregel waarbij de centrale bank voor het eerst sinds 2008 de hoeveelheid geld had verlaagd die banken in reserve moeten hebben. Het totale volume aan contant geld in omloop en in deposito is toegenomen met 13,6% jaar op jaar. Dit alles laat vermoeden dat ook in de komende maanden de regering de teugels van het krediet wat zal laten vieren. De groei wordt dus weer aangemoedigd, zij het op een behoedzame manier. Tijdens het vijfjaarlijkse financiële topoverleg van het afgelopen weekend is er onder andere door premier Wen Jiabao gezegd dat de regering de mogelijkheid wil houden om het beleid nog meer bij te stellen, maar dat er overwegend verder een voorzichtig monetair beleid op het programma staat, waarbij bijvoorbeeld de yuan hoofdzakelijk stabiel zal blijven. Wen zei verder: ‘de financiële sector moet de reële economie dienen, door ze te financieren en ervoor te zorgen dat er geen overdreven speculatie of virtuele luchtbellen kunnen ontstaan’ en ‘bankinstellingen moeten hun controlemechanismen uitbreiden en zorgvuldiger maken’. Deze voornemens liggen in dezelfde lijn als die van het grote economische werkoverleg van een paar dagen eerder. De inflatie is gedaald van 6,5% in juli tot 4,2 in december, een geruststellend succes. China vertrouwt er op dat het de mogelijkheden heeft en de voorwaarden kent om een ‘redelijke groei’ te garanderen. Adviseurs van de regering dringen vooral aan op beheersing. De regering kan de economie volgens hen niet langer met expansiegerichte ingrepen stimuleren omdat over de hele wereld de groei vertraagt ten gevolge van een herstructurering van de economie die ook in China bezig is. Ook de inflatie kan voorlopig niet duurzaam worden bedwongen. Analisten voorspellen een jaarlijkse inflatie van 3 tot 5%, de komende vijf à tien jaar. Dat ligt aan structurele factoren in China zelf en in de internationale omgeving, factoren zoals stijgende loonkosten en grondstoffenprijzen. De eerste wanbetaling van een aandelenlening op de binnenlandse markt was een opmerkelijk nieuwsfeit van het begin van dit jaar. Beijing DG Telecommunications Equipment Co kon zijn schulden aan een aantal aandeelhouders niet op tijd terugbetalen. Dit heeft niet geleid tot grote financiële rampen: het bedrijf dat garant stond, Beijing Zhongguancun Sci-tech Guarantee Co, heeft de schulden afgelost. Deze nieuwe ontwikkeling is mede een gevolg van de diversificatie van het financieel systeem, er worden nog nieuwe wanbetalingen verwacht en de financiële instellingen zijn hierop voorzien. Toch houdt deze ontwikkeling ook gevaren in, bijvoorbeeld doordat in de nabije toekomst een massaal aantal bankleningen zal moeten worden afgelost (onder andere door lokale overheden). Het beleid zal moeten laveren tussen waakzaamheid voor hoge prijzen, inflatie en financiële risico’s enerzijds en de noodzaak om de economie te laten groeien en zo de sociale stabiliteit te handhaven anderzijds.

Bronnen: BBC, People’s Daily, Financial Times

Zie ook CNTV

Tussen 2000 en 2011 is in infrastructuur in het Westen al in totaal voor 3100 miljard geïnvesteerd. Dit jaar zijn 22 grote projecten aangevat voor een totale investering van 208 miljard yuan .Het gaat om wegen in Gansu, Yunnan, Guizhou, om een metroproject in Nanning, de hoofdstad van Guangxi, een luchthaven in Lhasa.
De vraag is wie dit allemaal gaat betalen. Op 10 december hadden al 287 investeringsfirma’s opgericht door locale overheden om infrastructuurprojecten te financieren, obligatieleningen uitgegeven. Die leningen zijn pas sinds een paar maanden toegelaten om de locale overheden minder afhankelijk te maken van bankleningen. Tesamen hebben die firma’s alleen al een totale uitstaande schuld bij de banken van liefst 3.960 miljard yuan, dat is 10% van het nationale BNP in 2010,en die schuld nam dit jaar bij de meesten toe ondanks herhaalde waarschuwingen van de bankregulator.

Een voorbeeld is de arme provincie Gansu, die de corridor van centraal China naar de Westelijke regio Xinjiang vormt. Daar gaat 131 miljard naar nieuwe wegen, 7 miljard naar luchthavens en 1.6 miljard naar ontwikkeling van het toerisme. Ongeveer de helft van de financiering komt van bankleningen, de andere helft wordt opgebracht door het nationale Ministerie van Transport, het provinciale ministerie, en het provinciebestuur. Het locale ministerie van transport heeft via zijn eigen investeringsfirma voor 2 miljard yuan obligaties uitgeschreven. Die 2 miljard moeten de firma helpen duurdere bankleningen terug te betalen en een deel van de lopende uitgaven te dekken. Gedurende de eerste negen maanden van dit jaar ging 46% van de inkomsten van de firma naar financiële kosten.

De schrijvers noemen de Europese top waar het opstellen van een nieuw fiscaal verdrag door alle EU-leden behalve het Verenigd Koninkrijk aanvaard werd een doorbraak. Alhoewel door het Britse dwarsliggen er geen akkoord bereikt werd over het wijzigen van het Europese verdrag, betekent het aanvaarden van een apart verdrag dat strictere fiscale en budgetaire discipline vereist een betekenisvolle eerste stap in systeemhervorming, een precedent voor toekomstige hervormingen. Volgens het akkoord moeten de landen in hun grondwet opnemen dat het begrotingstekort niet meer dan 0,5% mag bedragen, en worden er sancties en boeten voorzien voor wij die drempel overschrijdt.Indien dit volledig uitgevoerd wordt, zal het een positieve invloed hebben om het vertrouwen van de markten te herstellen en een Europese fiscale alliantie uit te bouwen. De aparte financiële systemen van de eurolanden hebben het formuleren en uitvoeren van verschillende noodmaatregelen bemoeilijkt.Nu hebben de Europese leiders eindelijk beseft dat de aparte financiële systemen de ontwikkeling van de eurozone afremmen, en een gecentralizeerd financieel system met veel nauwere politieke en economische banden de fundamentele oplossing voor de schuldenkrisis van de eurozone is. Elke hervorming van een systeem botst op gevestigde belangen, en het is een lang en pijnlijk process om het te veranderen en de aard van de economische ontwikkeling te veranderen.Gelukkig hebben de Europese leiders moed en inzicht getoond en zijn ze begonnen met de diepliggende problemen en tegenstellingen waar Europa mee kampt, aan te pakken. Zo bekeken is de schuldenkrisis een opportuniteit om bepaalde kwalen te genezen en een nieuw leven te beginnen. Door de krisis hebben sommige leden binnenlandse structurele hervormingen moeten doorvoeren om te kunnen voldoen aan de ontwikkelingsnoden van de eurozone, maar de crisis bevordert ook de integratie. Het hervormingsplan dat de eurozone opgesteld heeft kan niet alleen de kwalen van zijn eigen system oplossen maar ook hulp en vertrouwen winnen van andere landen en economische groeperingen. De markt heeft nog steeds geen volle vertrouwen in de Europese schuldenkrisis en wacht af hoe de programma’s en maatregelen verder zullen uitgevoerd worden. Institutionele hervormingen moeten een stabiele basis leggen om van de schuldencrisis af te geraken en de eurozone-landen meer verantwoordelijk te maken voor de relaties tussen regionale economische ontwikkeling en globale economische en financiele stabiliteit.  We verwachten dat de eurozone nog stoutmoediger, krachtiger en radikalere hervormingen doorvoert om het vertrouwen van de internationale gemeenschap in de euro en de eurozone te herstellen. (Volksdagblad)

Bij dalende uitvoervooruitzichten, groeiende overheidsschulden en toenemende onbetaalde leningen is financiële stabiliteit de grootste kopzorg. Men zal een evenwicht moeten zoeken tussen een stabiele groei, een herorientatie van de economie naar binnenlandse consumptie  en het in toom houden van de inflatie.

De slotverklaring stelt dat de vooruitzichten voor de wereldeconomie ‘extreem grimmig en ingewikkeld’ zijn, maar dat China een relatief snelle economische groei zal blijven nastreven. ‘Vooruitgaan in stabiliteit’ wordt  het hoofdthema voor volgend jaar. Stabiliteit wordt zowel economisch (groei, prijzen, strategie) als sociaal bedoeld.De economische politiek moet meer gefocust en flexibeler worden om tijdig te kunnen reageren op de veranderingen in de wereld.
De Chinese economie is al een tijdje aan het vertragen. In het eerste trimester zat men nog 9,7% boven het jaar voordien, in het derde 9,1%. In november daalde de industriële productie voor het eerst sinds de crisis van 2008-9. De index van de consumptieprijzen bereikte dit jaar een piek van 6,5% in juli, maar daalde tot 4.2% in november.
De monetaire politiek (wisselkoers, bankkredieten) en de fiskale politiek ( tekort op de nationale en locale begrotingen) blijven voorzichtig, aldus de verklaring. De maatregelen om de vastgoedmarkt af te koelen gaan verder, zodat de prijzen tot een aanvaardbaar niveau zakken. Tegelijk zullen meer sociale woningen gebouwd worden.
Dit alles betekent dat de economie waar nodig zal bijgestuurd worden, maar zonder grote veranderingen van oriëntatie. Ondanks de vertragende groei bekijkt de Chinese overheid nog steeds de inflatie als vijand ; ze is (nog) niet van plan over te schakelen op een relance politiek. Bepaalde economisten uit de privé-sector vragen zich af of China ondanks deze verklaring toch niet in alle stilte aan de relance begonnen is. Zij wijzen erop dat de verhoogde reserveratios voor de banken, die het krediet afremmen, onlangs terug wat verminderd werden. Meer doortastende maatregelen zouden er pas komen indien de groei beneden 8% zou dalen.
(Xinhua,scmp)

Zie ook Dialogue (27 min)

De ceremonie tien jaar geleden

China had strenge eisen moeten slikken die veel verder gingen dan die voor andere ontwikkelingslanden. De Chinese economie werd opengebroken. Westerse zakenkringen jubelden. De multinationals zouden de Chinese markt stormenderhand veroveren. De verouderde Chinese staatsbedrijven  waren ten dode opgeschreven. De Chinese banken waren geen partij voor hun agressieve Westerse tegenhangers. En zelfs de Chinese boeren zouden concurrentie krijgen van de wereldwijde graanfirma’s.

Sinds dan heeft China 2300 wetten en reglementen aangepast, zijn douanerechten zoals gevraagd afgebouwd van gemiddeld 15,3 naar 9,8%, niet tarifaire hindernissen voor handel opgeruimd, en zijn dienstensector meer opengezet voor de buitenwereld. In de voorbije tien jaar steeg het aandeel van China in de wereldhandel van 4,3% naar 10,4%, wat meehielp om een jaarlijkse groei van het BNP met gemiddeld 11% te bereiken. De buitenlandse handel steeg van 510 miljard dollar in 2001 naaar liefst 3.000 miljard in 2010. China is nu de eerste uitvoerder in de wereld geworden en de tweede invoerder. Tientallen miljoenen migranten vonden een job in de fabrieken die werken voor de uitvoer. Sinds 2001 werden 350.000 buitenlandse bedrijven opgezet die gezamenlijk 262 miljard dollar verdienden.De toegenomen invoer maakt dat de Chinezen nu keuze hebben uit een veel breder gamma buitenlandse artikelen, luxeartikelen maar ook banale zoals ingevoerd melkpoeder, niet onbelangrijk wanneer de binnenlandse productie door een melamineschandaal geteisterd wordt.

De Chinese uitvoer van goedkope verbruiksgoederen heeft een aanzienlijke bijdrage geleverd om de levensduurte in de ontwikkelde wereld laag te houden. Door zijn invoer hielp China ook mee aan de economie van andere landen. Naar schatting staat de Chinese invoer voor 14 miljoen arbeidsplaatsen in het buitenland. Sinds de crisis begon in 2008 is China de enige grote economie waarvan de invoer is blijven stijgen (met 2,9% in het rampjaar 2009 waarin de gemiddelde wereldinvoer met 12,9% daalde), iets waaraan bijvoorbeeld Duitsland veel te danken heeft. De handel met het Zuiden nam in verhouding meer toe dan met de ontwikkelde landen, zodat er voor het eerst een zuid-zuid ontwikkelingsdynamiek op gang kwam ; China heft geen douanerechten op 97% van de producten uit de minst ontwikkelde landen.

Toch zijn er ook nieuwe problemen opgedoken sinds de toetreding tot de WHO. De Chinese uitvoer steeg veel sneller dan de invoer, waardoor er wrijvingen zijn met de belangrijkste handelspartners, de VS en de EU die een opwaardering van de Chinese munt eisen om de uitvoer af te remmen. China daarentegen wil stapsgewijs zijn invoer opdrijven zonder de uitvoer te verminderen.  China kwam op een berg reserves in deviezen te zitten –voornamelijk in dollars- waarmee het niet goed weet wat aangevangen. Daardoor is het nu de grootste schuldeiser van de Amerikaanse staat en verwacht ook de EU  financiële hulp van China. Er zijn handelsconflicten over producten van textiel over grondstoffen tot  automobielonderdelen en het protectionisme loert  om de hoek. 37% van de klachten bij de WHO sinds 2001 waren tegen China gericht. China vindt dat het zonder redenvan dumping beschuldigd wordt, wat kan zolang de WHO het niet erkent als markteconomie. Die erkenning komt er automatisch einde 2016, maar China vraagt de EU en de VS al jaren tevergeefs om dat vroeger te doen.

De stagnering van de uitvoer naar de VS en de EU sinds het begin van de crisis in 2008 dwingt China hals over kop zijn te veel van uitvoer afhankelijke economie te herorienteren naar de binnenlandse markt. Dat is gelukt door massale overheidsinvesteringen in 2009 maar de verdieping van de  krisis waarin de VS en de EU nu belanden is een nieuwe grote uitdaging voor de Chinese overheid die moeilijk nog eens met hetzelfde recept kan afkomen.

De toetreding van China tot de WHO is niet het voorspelde begin van de ultieme triomf der multinationals geworden. De Chinese markt is nog overweldigend in handen van lokale producenten of van joint-ventures met een meerderheid Chinees kapitaal. De gemoderniseerde staatsbedrijven floreren als nooit voorheen en wagen zich zelf op de wereldmarkten. Het zijn niet de Chinese maar de Westerse banken die op apegaaien liggen. En de Chinese boeren zijn niet doodgeconcurreerd door de geglobaliseerde graanhandel. De Chinese investeringen in het buitenland stijgen snel terwijl de buitenlandse investeringen in China plafonneren.  In 2001 werd de toetreding tot de WHO door waarnemers bestempeld als een gevaarlijke gok van de Chinese leiders. Men kan alleen maar zeggen dat ze deze gok minstens voorlopig gewonnen hebben.

Zie ook Dialogue (27 min)

Volgens de  consulting firma A.T. Kearney hebben de Chinese spoorwegen genoeg inkomen om hun enorme schulden door de vele investeringen af te betalen. De schuldgraad kan dit jaar tot 65% oplopen, meer dan de alarmdrempel van 60%, maar dat is nog doenbaar. Een samenwerking met een private partner of een beursgang van sommige onderdelen kan volgens deze consultants de oplossing bieden.Men zou met allerlei commerciële maatregelen en door bijkomende dienstverlening zoals autoverhuur de inkomsten ook kunnen opdrijven.  Spoorlijnen worden voor 60% uit nationale en lokale budgetten betaald, en voor 40% met bankleningen door het ministerie. Dat ministerie betaalt die leningen terug met de opbrengsten van de exploitatie, voornamelijk met inkomsten uit goederenvervoer. Volgens analysten heeft het ministerie voor liefst 2000 miljard yuan leningen uitstaan. Sommigen pleiten ervoor dat de centrale overheid die schulden zou overnemen.
Vorig jaar voorspelde de minister van spoorwegen dat het hsl-netwerk van 7531 km tegen einde 2013 met 10.000 km zou uitgebreid zijn en tegen 2020  met 16.000 km. Kort daarop werd de minister gevangen gezet wegens corruptie, werd een onderzoek geopend tegen andere leidende figuren, en bleek dat onbevoegde aannemers op ongeoorloofde manier contracten hadden gekregen.Hoe zou de kwaliteit van hun werk zijn? Het ongeval in Wenzhou en technische problemen op de nieuwe supersnelle lijn Beijing-Shanghai maakten de vraag hoogdringend. De lijn wordt uitgebaat op 200 en 300 km/h, daar waar oorspronkelijk 380 km/u voorzien was. Nieuwe projecten werden opgeschort ,en de bestaande lijnen grondig geïnspecteerd. Als toemaatje bleek er einde oktober geen geld meer in de kas om het grote aantal  projecten dat sinds het anti-crisisplan van 2008 was opgestart verder te zetten. De centrale regering moest met 200 miljard yuan over de brug komen om de dringende rekeningen te betalen. Om de lopende contracten af te werken zijn wel nog eens 200 miljard nodig. Experten denken dat een vertraagde uitvoering van de  projecten de kwaliteit en het focussen op de meest dringende lijnen kan ten goede komen. Het Chinese spoornet is een van de minst dichte en een van de meest gebruikte netten in de wereld.Tot einde oktober steeg het aantal passagiers op jaarbasis met 11%.De noden zijn vooral groot in het Oosten maar politiek gezien is het belangrijk dat de armere Westelijke regio’s ontsloten worden. (China Daily, Volksdagblad)

Geely ondervindt nu problemen met sommige kortetermijnleningen aan een hoge interest in het buitenland, en vindt geen verse fondsen om deze leningen af te betalen.De firma contacteerde tevergeefs privé beleggingsfondsen in China en daarbuiten. De beleggingsfondsen lieten het afweten uit schrik dat Geely hen niet zal kunnen terubetalen; het passief van het bedrijf steeg tussen 2008 en 2010 van 5 miljard yuan naar 71 miljard. 

De overname van Volvo kostte Geely, met een eigen vermogen van minder dan 1,4 miljard dollar, in totaal 6,2 miljard dollar. Het grootste deel daarvan werd geleend door Chinese staatsbanken en enkele lokale besturen, maar de kortlopende behoeften – zowat 600 miljoen dollar- werden gedekt met buitenlandse obligaties met hoge rente. Een deel daarvan waren call opties en convertibele obligaties voor Goldman Sachs, dat daardoor nu 15% van het kapitaal van Geely bezit en tweede grootste aandeelhouder wordt na de Chinese privé-eigenaar.

Maar Geely heeft nog veel meer geld nodig voor de aangekondigde investeringen in Volvo-Daqing (4,6 miljard yuan), in een Volvo motorenfabriek in Shanghai (5 miljard yuan) en in een Volvo-fabriek in Chengdu ( 3,2 miljard yuan). Alhoewel het bedrijf winstgevend is en benadrukt dat zijn schuldgraad binnen de autosector niet buitengewoon hoog is, vrezen insiders dat het Geely niet zal lukken nieuw geld te vinden op de normale binnenlandse of buitenlandse markten. Wie komt Geely dan wel ter hulp?

Volgens Westerse media is de essentie van het rapport dat het Chinese system steeds kwetsbaarder wordt voor een dalende kwaliteit van de schuldenaars en het mogelijks uiteenspatten van de vastgoedbel. De  17 grootste Chinese banken zijn wel goed in staat weerstand te bieden aan crisissen in één enkel domein zoals de vastgoedsector,  de schulden van de locale overheden, of exporteurs in moeilijkheden omwille van de dalende wereldmarkt. Maar problemen kunnen opduiken  bij een gelijktijdige crisis in verschillende domeinen, waarbij de groei zou terugvallen op 4% ( nu 9,1%), de toename van de geldvoorrraad M2 op 10%, vastgoedprijzen 26% zouden dalen, en de rente 0.95% wijzigen.  “Alhoewel het huidige system goed is om het spaarwezen te bevorderen en te zorgen voor een hoge likwiditeit, schept het toch een risico dat de kapitalen verkeerd besteed worden zodat er zeepbellen kunnen gevormd worden, in het bijzonder in de vastgoedsector.De kost van deze misgroeiingen zal met de tijd alleen maar groter worden, en hoe sneller men ze aanpakt, hoe beter’, aldus Jonathan Fiechter, IMF’s Monetary and Capital Markets onderdirecteur. Het rapport geeft 29 adviezen, met als belangrijkste de banken meer commercieel te laten werken, ttz. meer markt en minder staatsinstructies, en de financiële markten meer te liberaliseren ttz. vrije bepaling van de interest en als topprioriteit vrije wisselkoersen.

De IMF-studie gebeurde met de hulp van de Wereldbank in de tweede helft van vorig jaar. Speciale aanleiding waren de bijzonder hoge sommen (bijna 10.700 miljard yuan) die de Chinese banken bij de uitvoering van het anticrisisplan 2008-2010 in de economie pompten, en de vraag of dat allemaal wel zou terugbetaald worden. Het IMF klaagt wel dat het niet alle noodzakelijke data kreeg en dat veel informatie onbeschikbaar was wegens vertrouwelijk

De Chinese centrale bank, People’s Bank of China, heeft het rapport over het algemeen ‘objectief en positief’en ‘constructief’ genoemd, maar vindt de prioritaire aanbevelingen maar niets. In diplomatieke taal staat er “Sommige aanbevelingen in verband met de planning en de prioriteiten van hervormingen wijzen op onvoldoende begrip voor de realiteit van China”. De bank merkt ook op dat de regeringsinterventie in de financiële sector vandaag niet meer rechtstreeks door kredietquota gebeurt, maar door ‘marktgeörienteerde’ maatregelen zoals reservevereisten, interestvoeten, en openlijke operaties op de markt. Chinese media zoals Renmiun Ribao vermelden ook dat het rapport tevreden is omdat China de marktkrachten meer speling gegeven heeft en tegelijk de regels van het system stricter gemaakt heeft. Het stelt ook vast dat het Chinese system goed stand gehouden heeft in de international financiële crisis en dat de financiële instellingen continu versterkt werden en redelijk goed voldoen aan de international controlenormen van de sector. Renmin Ribao geeft ook een langere lijst van aanbevelingen dan in de Westerse media (zoals bijvoorbeeld het verder verbeteren van het pensioensysteem) ,waarin de in het Westen als prioriteit  naar voor geschoven maatregelen enigszins verdrinken.

Er is geen verplichting om met de aanbevelingen van het IMF ook echt iets te doen. Het valt inderdaad op dat de aanbevelingen van het IMF niet alleen neoliberaal lijken maar ook verdacht aansluiten bij de druk van Westerse landen op China om zijn munt te revalueren.

(Bronnen: FT, SCMP, AFP, Renmin Ribao)

Gezinnen die een woning willen kopen klagen al jaren over de snel stijgende prijzen die een eigen woning vooral in de grootsteden voor velen onbetaalbaar maken. De regering neemt sinds vorig jaar steeds strictere maatregelen om het woningkrediet te beperken en zo de speculatieve aankoop van van tweede en derde woningen door meer welstellende Chinezen af te remmen. Dat schijnt nu stilaan success te kennen.

In oktober werden dit jaar in Beijing 49% minder woningen verkocht dan in oktober 2010. Vanke, de grootste Chinese projectontwikkelaar, verkocht nationaal 33% minder en Gemdale, de nummer vier,  29%.

De dalende verkoop resulteerde al in de sluiting van honderden vastgoedmakelaarskantoren en verwacht wordt dat hun aantal nog dit jaar tot 3000 zal oplopen, met een verlies van 50.000 banen. Projectontwikkelaars die geld nodig hebben zijn begonnen met prijskortingen toe te staan; dat leidt tot ongenoegen en onrust bij mensen die aan de volle pot kochten, en zelfs al incidenten in de kantoren van de verkopers. Paniekverkopen door speculanten zijn er nog niet.

De prijzen begonnen te dalen in september en daalden verder in oktober. Barclays Capital Research schat dat de woningprijzen volgend jaar  tot 30% kunnen vallen, met meer uitgesproken dalingen in de grootste metropolen. Barclays verwacht dat de regering zijn beperkende kredietpolitiek zal omgooien wanneer de prijsdaling 20% bereikt.

Toch zal dit geen grote ‘subprime’ crisis uitlokken in China. Chinese gezinnen die speculatief meer dan één woning kochten, zitten er warmpjes in en kunnen tegen een stootje.Een aantal projectontwikkelaars kan in moeilijke papieren terechtkomen, maar de bankiers hebben het niet terugbetalen van een deel der leningen reeds op voorhand verrekend, zodat geen bankencrisis te vrezen is.De dalende bouwactiviteit zou wel minstens een half procent van de jaarlijkse groei van het BNP afschaven.

De dalende woningprijzen zijn goed nieuws voor kandidaat-kopers voor wie tot nu toe een woning boven het budget was. De crisis op de commerciële huizenmarkt zal allicht ook de bouw van sociale woningen, waaraan een grote behoefte is, versnellen. Het grootste probleem van de dalende trend situeert zich bij de locale besturen. Die hangen voor het in evenwicht houden van hun budgetten voor een belangrijk deel af van de erg winstgevende verkoop van bouwgronden in staatseigendom. Indien dat sterk vermindert moeten de locale overheden, die dikwijls veel schulden hebben om hun grote infrastructuurprojecten te betalen, naar andere bronnen van inkomen gaan zoeken. Of aankloppen bij de nationale overheid.

(Bron : Bloomberg; Xinhua)

Klaus Regling met de bedelstaf naar Beijing

De Europese Unie voorziet om naast het Europese stabilisatiefonds (EFSF) dat landen met schuldproblemen moet helpen aan vers geld te geraken ook SPV (Special Purpose Vehicles) op te richten, speciale ondersteuningsfondsen waarin ook landen buiten de EU zouden kunnen deelnemen ; men viseert vooral de BRIC-landen en in het bijzonder China. Met 440 miljard euros is het EFSF immers te weinig gespijsd vergeleken met de omvang van de schuldencrisis, en Duitsland wilde er niet meer in stoppen. Donderdag had president Sarkozy al een telefonisch gesprek met president Hu Jintao, en vrijdag maakt Klaus Regling , de directeur van het EFSF zijn opwachting.

Of China in de SPV zal willen stappen is nog onduidelijk. Tot noch toe engageerde het zich vooral voor specifieke landen (zoals Griekenland, waarmee het goede relaties heeft) en interesseerde het zich aan specifieke activa in Europa (zoals de haven van Piraeus) .Minister van Financiën Reynders heeft al gewaarschuwd :’De Chinezen gaan dat niet gratis doen’. China zou aan het noodlijdende Europa toegevingen op het gebied van investeringen en handel kunnen vragen. Een andere piste is dat de BRICS, die buiten China nog weinig belangstelling toonden om de EU-landen  rechtstreeks te steunen, een bijdrage zouden leveren via het IMF, in ruil voor meer zeggingskracht binnen die organisatie ; bovendien legt het IMF strenge maatregelen op vooraleer het een land in problemen ter hulp komt.

Met Europa in de bedelrol wordt dus in alle hoeken gespeculeerd over de Chinese reactie. De Chinese president Hu Jintao verklaarde tegenover Sarkozy dat hij hoopt dat de beslissingen van de voorbije Eurotop zullen helpen om stabiliteit te brengen. Het euroblok is China’s grootste exportklant, en de beginnende recessie in Europa laat zich reeds in China voelen. Hu verklaarde ook dat China op de volgende G20 top zou helpen een klaar signaal tot steun aan de euro te geven. Dat wijst dus eerder in de richting van steun via het IMF dan bilaterale Chinees-Europese steun. De Volkskrant merkte op dat het nieuwe noodplan van de EU nog steeds niet de fundamentele institutionele problemen van de Unie aanpakt: een eenheidsmunt combineren met een aparte fiskale politiek per land kan niet duurzaam werken. Impliciet betekent dit dat China zich niet te ver rechtstreeks wil engageren in deze gammele constructie.

Klaus Regling verklaarde vrijdag op een persconferentie dat hij slechts polshoogte kwam nemen in Beijing.  China heeft nu rond de 3200 miljard dollar reserves aan buitenlandse deviezen en een kwart daarvan zou in euro zitten.  Volgens sommige bronnen  zou Regling een geheim akkoord op zak hebben waarbij de EU het marktkarakter van de Chinese economie wil erkennen. Hoe dan ook vice-minister van Financien Zhu heeft meer concrete uitleg en technische modaliteiten gevraagd over de Europese praktische voorstellen. Naar verluidt zouden deze eind november klaar zijn, maar wel niet (openlijk) op de agenda staan van de G20-top in Cannes. China zoekt vooral garanties voor het geval het zou mislopen met de investeringen.  Tijdens een toespraak aan de universiteit van Peking opperde Regling enerzijds dat zijn fonds ook kan bonds uitschrijven in de Chinese munt en anderzijds dat een denkpiste is dat het EFSF 20 % van de investeringen in de SPV’s zou garanderen in geval van verlies en de investeerder de rest. Na China vertrok Regling naar Japan waar hij zal polsen naar de Japanse mening over deelname. Azie financierde alsnog 40 % van het EFSF. Het blad uit Hong Kong Wen Wei Po waarschuwt in een editoriaal China niet in toxische Europese activa te investeren, maar in goed draaiende ondernemingen. Het Xinhua-persbureau zegt zondag in een kommentaar dat Europa niet mag verwachten dat China Europa zou redden, maar het mag wel rekenenen op de hulp van een vriend.