Op de Wereldexpo in Shanghai produceren 1 miljard LED-chips zowel 80 % van de indoorbelichting in de paviljoenen als 80 % van de belichting buiten ’s nachts. Daarmee is het expoterrein de grootste demonstratiebasis van de LED-technologie in China. De LED-technologie wordt de toekomst genoemd, omdat deze milieuvriendelijk is. Spaarlampen bevatten immers het toxisch kwik, wat tot milieuvervuiling kan leiden indien de lampen niet passend worden gerecycleerd. Bij de LED-lampen gebeurt dit niet en bovendien gebruiken ze 30 tot 50 % minder energie dan de traditionele spaarlampen. Shanghai leidt China inzake de LED-technologie doordat er een tamelijk complete nijverheidsketen bestaat. Probleem is  nog de prijs van 100 yuan per stuk, doordat de chip uit de lamp moet geïmporteerd worden. China zoekt nog vervangmaterialen om deze kost te drukken.

Grootste ‘bloemenfabriek’ start dit jaar

Eind dit jaar start in Tianjin ’s lands grootste bloemen-plantbasis. De onderneming zal, eenmaal afgewerkt in 2013, 227 ha groot zijn. In de eenheid zullen 2,26 miljard yuan worden geïnvesteerd. Nu reeds wordt gehoopt dat de bloemenfabriek, die gekoppeld wordt aan een exporuimte van zeldzame bloemen, jaarlijks 150.000 toeristen zal aantrekken, die er 1,4 miljard zouden spenderen.

Shaoxing sluit textielververs

China’s textielstad Shaoxing wil voor 15 september zijn textieldrukken en -verven verminderen met 710 miljoen meter. Dit betreft een vermindering met 5 % van de capaciteit in het kanton. Het lokale bestuur heeft reeds 600 sets oude druk- en verfapparaten gesloten in een 40-tal ondernemingen. Het aantal fabrieken in het textieldrukken en -verven zal worden gehalveerd van 200 tot 100 en de productie van 15 miljard meter verminderd tot 10 miljard meter per jaar. Het kanton brengt één derde voort van China’s jaarlijkse productie. Het energieverbruik in het kanton beloopt echter het dubbele van de provinciale, en de COD-vervuiling in de rivieren is drie keer groter dan de normale watervervuiling.

Walmart ziet groen

Walmart heeft 100 creatieve ideeën en 100 methodes om energie te besparen beloond, nadat 663 voorstellen waren ontvangen uit meer dan 70 hogescholen en universiteiten. De onderneming wil de uitvindingen en voorstellen integreren in de eigen aanbodketen. Ook in de VS wordt gepoogd om eind dit jaar 40 % minder energie te verbruiken vergeleken met 2005. Walmart heeft in China ook een programma waardoor haar supermarkten de directe aankoop van landbouwproducten wil optrekken van het half miljoen boeren tot één miljoen volgend jaar. Dit programma in duurzaamheid loopt met 46 directe opkoopbases, die samen 23.133 ha groot zijn, en in samenwerking met de Chinese coöperaties waaraan technische kennis wordt verleend inzake het sparen van water en duurzaam boeren.

Tijgerbescherming over grenzen heen

Siberische tijger uit Shenyangzoo

Zondag hebben de Chinese provincie Jilin en de Russische regio Primorsky Krai een eerste grensoverschrijdende beschermingszone afgebakend tot behoud van de Siberische tijger, die met uitsterven bedreigd is. Wederzijds zal informatie uitgewisseld worden en gelijkaardige monitorsystemen aangewend, zowel over de tijgers als hun prooien. Er leven nog 500 wilde Siberische tijgers, waarvan een 20-tal leven in Jilin en Heilongjiang. Behalve de tijger zal de transnationale zone ook andere bedreigde dieren proberen te beschermen, zoals de panter van het Verre Oosten, het muskushert, de goral, … .

Monsterfile in Peking

Vrijdag stond weer een monsterfile van 10.000 vrachtwagens bumper aan bumper over 120 km op de weg van Peking naar Tibet. Het is niet de eerste keer dat zich er een file voordoet. Twee derden van de aanschuivers zijn camions die steenkool aanvoeren uit Binnen-Mongolië. De minister van transport heeft beloofd een 25  km lange hulpweg te zullen aanleggen en aan te dringen bij Hebei dat zij de bouw van de expressweg naar Zhangjiakou zouden versnellen.  Momenteel duurt de trip van Peking naar Zhangjiakou over 120 km verschillende dagen. Ook bestudeert Hebei de aanleg van een nieuwe spoorlijn enkel voor het vervoer van steenkool

Dam op volle capaciteit, 20 juli

In totaal hebben de overstromingen deze zomer  in 28  provincies tot en met 2 augustus reeds 928 levens gekost en er zijn nog 477 vermisten. De directe materiële schade bedraagt 26 miljard dollar. Zo’n 875.000 huizen zijn verwoest, bijna 10 miljoen mensen moesten geëvacueerd worden en bijna 9 miljoen hectare oogst is minstens gedeeltelijk vernietigd.

Eind juli dreigde een milieuramp, toen 7000 vaten, de helft gevuld met giftige stoffen, uit een opslagplaats in Jilin de Songhuarivier ingespoeld waren. Met man en macht wordt gewerkt aan het recupereren van de vaten en meer dan 80 % was op 1 augustus al opgevist. Aan de grens tussen de provincies Jilin en Heilongjiang is een echte botenversperring aangelegd; daar werd op 30 juli een geringe en alsnog ongevaarlijke dosis gif in het water van de Songhua gedetecteerd. Verder stroomafwaarts liggen miljoenensteden als Harbin.

De grote wateroverlast deze zomer was de tot nu toe belangrijkste test voor de Drieklovendam op de Yangtze. Het stuwmeer is tot zijn maximumpeil gestegen, en de dam heeft op 20 juli en 28 juli een maximumhoeveelheid water van 40.000 m³/s laten doorstromen. Probleemloos.

De enige gemelde moeilijkheid is de aanvoer van afval. Ondanks de  inspanningen voor waterzuivering in de regio stroomopwaarts is de  hoeveelheid afval die  zich achter de dam verzamelt groter dan verwacht: boomstammen, plastic flessen, huishoudelijk afval, …  zouden indien ze zich ophopen de veiligheidsoverloop van de dam kunnen blokkeren. Op dit ogenblik wordt dagelijks 3000 ton verwijderd.

De dam dient om elektriciteit te produceren, om in de zomer de overstromingen te beperken en in de winter de droogtes, en om het scheepvaartverkeer voor grotere boten mogelijk te maken. Om dat te realiseren, laat men het waterniveau in het stuwmeer variëren tussen 145 en 175 m. In de zomer van 2009 kon de piekvloed van 55.000 m³/seconde dankzij de dam tot 40.000 m³/s teruggebracht worden. In de 6 jaar sinds men het meer begon te vullen, leverde de dam al 11 miljard m³ extra irrigatie- of drinkwater tijdens droogteperiodes. De elektriciteitsproductie alleen moet de volledige investering in het project in 10 jaar terugbetalen; met een capaciteit van 22.5 GW produceert de dam ongeveer 5 keer zoveel als het volledige kernpark van Doel.

De meerderheid van de huidige overstromingen dit jaar heeft niets te maken met de dam. De provincie Jilin ligt in het stroomgebied van de Songhua, duizenden kilometers van de Yangtze verwijderd. Shaanxi en Henan liggen in het gebied van de Gele Stroom en Xinjiang in het Tarimbekken. Sichuan, Yunnan, Guizhou  bevinden zich stroomopwaarts van de dam, en zijn er niet door beïnvloed. En ook belangrijke zijrivieren die stroomafwaarts van de dam in de Yangtze uitmonden, de Xiangjiang, Zishui, Yuanshui, Lishui, Hanjiang, en Ganjiang, ondergaan geen invloed van de dam. Zo stond alleen al in de provincie Hubei het waterpeil van de stuwmeren achter 603 dammen op zijn maximum. De Drieklovendam buffert 41 miljard m³ water van de Yangtze stroomopwaarts van Yichang alleen, en beperkt zo overstromingen op de benedenloop van de hoofdstroom.

De piekaanvoer in het stuwmeer, 70.000 m³/s  op 20 juli, was 20.000 m³ meer dan bij de grote overstromingen van 1998. De dam liet echter slechts 40.000 m³/s door en bufferde de rest. Begin augustus was de dreiging voor het stroomafwaarts gelegen Wuhan voorbij was en de scheepvaart door de sluizen van de dam kon hernemen.

De dam is ontworpen om het aantal grote stroomafwaartse overstromingen te verminderen van 1 in 10 jaar naar 1 in 100 jaar.  Bij de overstroming van 1954 verloren 33.000 mensen in het Yangtzebekken het leven. In 1998 kwamen in dezelfde regio 4150 mensen om. De dam heeft er zeker toe bijgedragen de gevolgen van de extreme regenval dit jaar te beperken. Of hij volledig de gestelde verwachtingen heeft ingelost, zullen de experten moeten uitmaken. Speculaties daarover in sommige publicaties, zoals de Falungongkrant ‘Epoch Times’, blinken uit door insinuatie en gebrek aan feitelijke evidentie.

Harbin december 2007: extreme smog

Het aantal dagen met aanvaardbare luchtkwaliteit in 113 grote steden daalde met 0,3 % tegenover vorig jaar. Ook de hoeveelheid fijne stofdeeltjes stegen. Grote boosdoenenrs zijn het snel toenemend aantal auto’s, het opstarten van te veel nieuwe bouw- of industrieprojecten, en het hoge aantal zandstormen. Meer dan een kwart van het oppervlaktewater is verontreinigd, zodat het alleen bruikbaar is voor de industrie of als irrigatie; ook dit percentage steeg licht. Stikstof, afkomstig van afvalwater uit landbouw en huishoudelijk afvalwater, is de belangrijkste watervervuiler. Chemische bedrijven en bedrijven die met zware metalen werken, moeten ook nog beter gecontroleerd worden. Van de 443 belangrijkste steden hadden er 189 te maken zure  regen. In 8 regio’s viel zelfs niets anders dan zure regen.

Het Ministerie van Milieu maakte bekend dat zes energiebedrijven en een chemisch bedrijf zullen bestraft worden wegens het niet normaal  functioneren van hun verplichte ontzwavelingsinstallaties of wegens vervalste uitstootcijfers. Het gaat om bedrijven uit Guangxi, Sichuan en Shanxi. In twee  steden in Heilongjiang en Zhejiang wordt een milieuvergunning geweigerd voor nieuwe projecten die te veel zwavel uitstoten en het water dreigen te vervuilen. Tien bedrijven kregen een uiterste datum opgelegd om hun uitstoot binnen  de norm te brengen.

In 2009 steeg de  waterzuiveringscapaciteit van de steden met 13,3 miljard m³, terwijl de capaciteit van steenkoolcentrales met ontzwavelingsinstallaties steeg met 102 Gigawatt. Zwavelemissies en watervervuiling daalden in 2009 met 3,27 en 4,6 %.

Bron: China Daily, Xinhuanet

Zie ook discussieuitzending Dialogue

Opkuisoperatie olie

Richard Steiner van de Universiteit van Alaska is de olie-expert van Greenpeace. Hij werkte in 1989 ook aan de olieramp met de Exxon Valdez. Volgens zijn ramingen zou op 16 juli bij de explosie van een olietank, wel 60.000 ton olie gelekt kunnen zijn in plaats van de 1500 die de overheid toegeeft. Als dit klopt zou de ramp zo groot zijn als die met  de Exxon Valdez in 1989. Volgens Greenpeace werden lokale werkers verplicht grote kwantiteiten olie bewust  te laten wegvloeien om te vermijden dat een grotere ramp zou plaatsvinden, namelijk dat een tank met dimethylbenzene zou vuur vatten en exploderen. Dit zou een toxische uitwaseming hebben veroorzaakt waarbij iedereen binnen een straal van 5 km had moeten worden geëvacueerd. Volgens Steiner wijst dit op een fout in het ontwerp van de installaties. Greenpeace vindt de opkuis met emmers door 4000 visboten vrij “lowtech”. De organisatie zegt nog dat het zeeleven in Dalian nog 10 jaar de gevolgen van de ramp zal voelen. De reiniging moet verder gaan, ook om de stranden te beschermen die nog jaren olie zullen bevatten, aldus nog de milieuorganisatie.

De olieramp was nauwelijks afgelopen of in Noordoost-China kwamen woensdag door de overvloedige regen 7000 vaten van een chemisch bedrijf in de Songhuarivier terecht. Van de 7000 waren er 3000 gevuld met chemische stoffen en 4000 waren leeg. Ondertussen werden reeds 6387 vaten weer opgevist. Een watertest wees uit dat het rivierwater niet besmet is.

Het gaat recentelijk beslist niet goed met het milieu in China. Volgens officiële cijfers steeg het aantal incidenten met 98 % tijdens het eerste semester. Ook gaf het ministerie van Milieu toe dat de luchtkwaliteit tijdens het eerste semester daalde. De helft van de wateren zijn eveneens vervuild, maar dit neemt niet weg dat China zijn normen voor de beoordeling van de waterkwaliteit tijdens het komende twaalfde vijfjarenplan zal aanscherpen. Twee nieuwe meetindicatoren zullen worden toegevoegd aan de controlelijst, namelijk stikstofoxide en ammoniak.

Bronnen: SCMP, China Daily

Bij de gesloten akkoorden hoort een akkoord over financiële samenwerking van 124 miljoen €, die gaat naar een groen fonds om de beperking van uitstoot aan te moedigen en energiebesparing van ondernemingen te bevorderen. De twee zijden ondertekenden een gemeenschappelijke verklaring over de oprichting van een milieupartnerschap en dit op het vlak van waterbescherming, veiligheid van uitrusting, energiebesparing, hernieuwbare energie, elektrische auto’s en technologische samenwerking. Om de samenwerking inzake groene energie te bevorderen, werd een MOU (Memory of Understanding) afgesloten over Chinees-Duitse eco-ontwikkelingszones.

Kanselier bij president Hu

‘Shanghai Electric Group’ en ‘Siemens AG’ ondertekenden een overeenkomst ter waarde van 3,5 miljard $ voor de ontwikkeling van stoom- en gasturbines. ‘Foton Motor’ en ‘Daimler-Benz’ gaan een joint venture opzetten voor bijna 1 miljard $ voor de vervaardiging van vrachtwagens en aanhangwagens. De onderneming, waarin beide zijden 50 % van de aandelen bezitten, zal in Peking gevestigd zijn in het Huairoudistrict en jaarlijks 100.000 volledige voertuigen produceren en 45.000 zware diesels. Vorig jaar werden  in China 32 % meer vrachtwagens verkocht. Ook werden akkoorden gesloten inzake het promoten van de dienstensector, samenwerking inzake kredietverlening en over een Chinees cultureel jaar in Duitsland binnen twee jaar.

Duitsland is China’s belangrijkste handelspartner in Europa . De handel beliep in 2009 105 miljard $ of meer dan één vierde van de Chinees-Europese handel. Er zijn 3800 Duitse ondernemingen actief in China. In het communiqué dat na afloop -overigens op de Merkels verjaardag- ondertekend werd, staat dat Duitsland China’s wens ondersteunt om erkend te worden als markteconomie. Na Peking bezoekt de kanselier nog de stad Xi’an.

Zie ook CNTV: Merkel bij Hu;  Analyse Duits-Chinese betrekkingen

de vervuilde Tingjiang (foto China News Service)

Drie leidinggevenden van een koperfabriek zijn gearresteerd wegens hun verantwoordelijkheid voor de vervuiling van drinkwater in Fujian (kustprovincie). Het hoofd van het plaatselijke kantoor voor milieubescherming heeft ontslag genomen.

De koperfabriek is een filiaal van de grootste goudproducent in China, Zijin Mining Group (beursnoteringen 601899.SH, 2899.HK). Tussen 3 en 4 juli stroomde er 9100 kubieke meter afvalwater, afkomstig van de koperfabriek, de Tingjiang rivier in. Dit gebeurde in Shanghang, een district van de welvarende kustprovincie Fujian. Naar schatting 1890 ton vis werd vergiftigd. Het drinkwater van 60.000 mensen kleurde blauw en stonk naar chemicaliën.

Het bedrijf liet weten dat het snel en adequaat had gehandeld en dat de oorzaak een lek was, ontstaan door de hevige regenval. De plaatselijke dienst voor milieuvervuiling ondersteunde het bedrijf met verklaringen over de veiligheid van het drinkwater die bevestigd zou zijn door voldoende tests op een aantal monsters.

Het publiek merkte echter op dat de lekkage maar 9 dagen na het gebeurde was bekendgemaakt en dat het drinkwater merkbaar vervuild was. De resultaten van een eerste onderzoek van de provinciale milieudienst zouden er bovendien op wijzen dat de vervuiling kwam van afvallozing uit een illegaal aangelegd kanaal.

De aandelen van Zijin daalden dramatisch en financiële experts zijn begonnen uit te rekenen wat de (wellicht tijdelijke) sluiting van de koperfabriek en de reputatieschade gaan betekenen voor de winsten van de groep. In elk geval heeft de onderneming intussen toegezegd dat ze volledig zal meewerken met het gerechtelijk onderzoek en 30 miljard dollar uittrekt om de schade goed te maken.

De directeur en de onderdirecteur van de koperfabriek en het hoofd van de milieuafdeling van het bedrijf zijn nu gearresteerd. Het hoofd van het kantoor voor milieubescherming in Shanghang heeft ontslag genomen. Een gerechtelijk onderzoek is bezig.

Bronnen: China Daily, Bloomberg

Deze voorspellingen werden afgelopen weekend gedaan op een internationaal milieuforum in de stad Nanjing. In het kader van de Expo Shanghai organiseert China forums rond een bepaald thema. Het laatste van de reeks ging over milieubescherming in de stad.
Sprekers waren onder andere de minister voor milieu en experts van het United Nations Environment Programme (UNEP).
Er werd geconstateerd dat het reusachtige derdewereldland China de noodzaak zal blijven voelen om enerzijds de economie te ontwikkelen en anderzijds het milieu te sparen. De Volksrepubliek kan zich niet de ontwikkelingsstrategie veroorloven die al 300 jaar gevolgd wordt in andere delen van de wereld. De regering is bezig de koers te verleggen van winstmaximalisering naar maximalisering van de levenskwaliteit.
De sprekers gaven echter aan dat bij dit werk van lange adem het succes niet verzekerd is: oude gewoonten en structuren in een (stormachtig groeiende) economie en onder de bevolking laten zich moeizaam hervormen.

Het grote aandeel van ‘groene’ investeringen in het economische stimuleringsplan (na de crisis van 2008) en de voornemens om de uitstoot te beperken (in de aanloop naar Kopenhagen 2009) zijn in elk geval gunstige tekenen.
Als ook plaatselijke bestuurders beoordeeld worden op hun verdiensten voor de milieubescherming kan het sneller de goede kant uitgaan. Bron: Xinhua

milieuminister Zhou Shengxian

Merowe dam in Soedan

In het begin van de 21e eeuw verschenen de Chinese dammenbouwers op de internationale markten. Ze contracteerden de bouw van controversiële dammen in onder meer Myanmar en Soedan. Daarbij dreigden ze de vooruitgang op het gebied van bescherming van het leefmilieu en de mensenrechten, waarvoor vele jaren gestreden was, teniet te doen. De recente ervaring duidt er echter op dat Chinese dammenbouwers en hun financiers zich niet gedragen als cowboys, maar verantwoordelijk voor de maatschappij proberen te handelen. 

In juli 2004 waarschuwden Friends of the Earth en International Rivers dat de China Exim Bank leningen gaf voor projecten in Soedan en Myanmar waarin geen enkele andere instelling wilde financieren. Zo zou de Merowedam in Soedan de verhuis van 50.000 personen uit de vruchtbare Nijlvallei vereisen.

China zou vandaag betrokken zijn bij 216 damprojecten in 49 landen; 19 van de 24 grootste waterkrachtcentrales in de wereld worden momenteel gebouwd door Chinese firma’s. De groep grote dammenbouwers verenigd in Sinohydro zou naar eigen zeggen de helft van de wereldmarkt controleren. 

Chinese dammenbouwers zijn geïnteresseerd in buitenlandse dammen omdat de bouw daarvan een hogere winst oplevert dan de bouw in China. Een klein aantal dammen in Myanmar en Laos kan bovendien electriciteit leveren aan Chinese grensgebieden. In 2006 kloeg onze vroegere minister Philippe Maystadt, voorzitter van de Europese Investeringsbank, over oneerlijke concurrentie door de Chinezen. In 2007 vroeg de OESO dat de Chinese overheid meer aandacht zou schenken aan de sociale gevolgen en de invloed op het milieu van de activiteiten van Chinese dammenbouwers in het buitenland. 

De Chinese overheid is pas sinds een aantal jaren strenger gaan toezien op de milieubescherming in China zelf. Dat heeft met vertraging ook gevolgen voor buitenlandse projecten. In 2006 riep de regering Chinese investeerders op om “de rechten en belangen van de plaatselijke werknemers te beschermen, alsook de plaatselijke natuurlijke rijkdommen, de lokale gemeenschappen te ondersteunen en te zorgen voor de levensomstandigheden van de mensen”. Een richtlijn is in voorbereiding die Chinese investeerders verplicht om minstens de Chinese milieuwetten toe te passen indien de plaatselijke wetten tekortschieten. 

International Rivers heeft zich niet tot gratuite kritiek op de Chinese dammenbouwers beperkt. In 2004 maakten ze hun bezorgdheid over aan de China Exim Bank. Een directeur van de bank antwoordde: “Voor zover ik weet, is onze bank bezorgd over de milieuaspecten van onze projecten. Misschien zijn onze normen nog niet op het niveau van jullie internationale normen. Maar sinds we als exportkredietinstelling globale ambities hebben, moeten we wel degelijk internationale normen hanteren”. In 2006 werd Peter Bosshard ontvangen door de president van de bank. Op verzoek van ngo’s maakte ze in 2007 haar milieupolitiek openbaar en in 2008 werden meer details uitgewerkt. De president van de bank verklaarde in 2008 dat ze hun milieueffectrapporteringen laten maken door westerse instellingen om meer geloofwaaardig te zijn. 

Na die gunstige start met de China Exim Bank besloot International Rivers contact te zoeken met de dammenbouwers zelf. Samen met andere ngo’s vroegen ze in 2009 aan Sinohydro om milieunormen van international niveau in te voeren en nauwere relaties aan te gaan met de gemeenschappen in de landen waar ze werken; ze boden hun hulp aan om dat te verwezenlijken. Sinohydro nodigde Peter Bosshard uit om hierover te praten en beloofde de zaak te zullen aanpakken. 

Einde 2009 kwam de zaak in een stroomversnelling: Sinohydro wilde op de beurs van Shanghai genoteerd worden en moest daarvoor onder meer zijn milieustrategie uiteenzetten. Het Chinese Ministerie van Leefmilieu, dat in het geval van vervuilende firma’s ook de beursgang moet goedkeuren, maakte de milieu-audit van het bedrijf bekend en vroeg commentaar van het publiek. Tegelijk nam Sinohydro opnieuw contact op met International Rivers en vroeg het suggesties voor het uitwerken van zijn milieustrategie, waarop de organisatie in detail inging. 

Tot daar de mooie theorie. Hoe is de praktijk intussen? 

In december 2009 vroeg Turkije aan China om op de Tigris de Ilisudam te bouwen. Tegen die dam was er lokaal protest en de Duitsers, Oostenrijkers en Zwitsers hadden geweigerd het project te financieren. Eind april hadden de Chinezen tegen de verwachtingen in nog niet positief geantwoord, en de Chinse ambassadeur in Ankara verklaart dat China bij het project niet betrokken is.

In Gabon steunt de China Exim Bank een Chinees project voor een ijzermijn, met eigen haven, spoorweg en waterkrachtcentrale. Brainforest, een plaatselijke milieu-ngo, trok aan de alarmbel bij de China Exim Bank. Waarop deze laatste het project opschortte. Sinohydro van zijn kant zal samenwerken met het Global Environmental Institute, een Chinese ngo, voor een impactstudie van de Nan Ngum 5-dam in Laos. Het vroeg voor dit project ook een investeringswaarborg van de Wereldbank aan, waarschijnlijk om te zien hoe deze laatste de evaluatie van het project aanpakt. 

Desondanks zijn er nog ernstige problemen bij een aantal lopende projecten van Sinohydro in Maleisië, Ghana en Myanmar, en erg controversiële projecten zoals een dam op de bovenloop van de Mekong en één in Ethiopië liggen voor ter studie.

Verder zijn er kleinere Chinese dammenbouwers die het niet zo nauw nemen met het milieueffectrapport; die bouwen momenteel aan dammen in Myanmar en op de Mekong.

Het is wel hoopvol dat de grootste Chinese dammenbouwers echt interesse tonen in het volgen van internationale normen. 

Bron: Peter Bosshard, “China’s Overseas Dam Builders: from Rogue Players to Responsible Actors?” The Asia-Pacific Journal, 17-2-10, April 26, 2010.

Tian en verzameling batterijen

Initiatiefneemster Tian Guirong, die nu 58 jaar oud is, werd in 1962 geïnspireerd door het boek ‘Silent Spring’ van Rachel Carson, die het gebruik van pesticiden bekritiseerde. Hoewel ze eerst enkel basisonderwijs doorliep, vervolledigde ze haar opleiding in de jaren ‘90. Tian werd een succesvolle zakenvrouw in de handel van batterijen. In 1999 las ze in een magazine in Peking dat een batterij tot 600.000 liter water kan vervuilen. Ze had zich niet gerealiseerd dat haar zaken zo nefast konden zijn voor het milieu en ze begon onmiddellijk met het verzamelen van gebruikte batterijen. Haar familie keek raar op toen ze haar spaargeld investeerde in een campagne voor het ophalen van deze batterijen. In 2001 begon Tian met een website over milieuproblemen. In 2002 startte ze de ‘Xinxiangs vrijwillige milieubeschermers’ op, die begon met 12 personen maar uitgroeide tot 3000 vrijwilligers, vooral boeren.  Ondertussen heeft de ngo meer dan 70 ton aan gebruikte batterijen opgehaald. De groep krijgt wel steun van de lokale milieudienst.

Tian tussen stalen water

Het eerste doel van de vrijwilligers was de vervuiling van de Gele Rivier tegengaan. In 2003 werden alle vervuilde punten in kaart gebracht. Er werden foto’s gemaakt, waterstalen genomen waarop testen werden verricht, en de resultaten werden opgestuurd naar de milieudiensten. Tian is fier dat ze daardoor meer dan 100 ondernemingen hielp sluiten. Ze is overigens de kop van jut geworden: als ergens een fabriek dicht moet, wordt steeds aan haar gedacht als aanstoker. Ze leed wel een tegenslag in de laatste dorpsverkiezing, toen ze het moest afleggen tegen een minder groene kandidaat. Bijgevolg concentreert ze zich meer op de vrijwilligersvereniging, die voortdurend kampt met geldgebrek. De laatste 10 jaar stak Tian er reeds 380.000 yuan van haar eigen geld in. De enige prijs die ze ooit won, kwam van autobouwer Ford. Voor de toekomst denkt Tian eraan leden aan te trekken uit het bedrijfsleven, maar die moeten dan wel zelf beantwoorden aan de groene doelstellingen.

In die periode van snelle economische groei steeg de levensverwachting bij mannen met 2,6 jaar en bij vrouwen met 3,0 jaar. Maar anderzijds veroorzaken milieurisico’s jaarlijks 2,4 miljoen voortijdige overlijdens door kanker en allerlei ziekten en letsels. Ook stellen de onderzoekers een verschuiving vast in de risicofactoren vanuit het milieu op de gezondheid.
Grote vooruitgang werd geboekt op het vlak van ‘traditionele’ risicofactoren, zoals vervuild drinkwater. Toegang van de bevolking tot zuiver leidingwater steeg van 30 % in 1985 naar 77 % in 2007. Ondanks de sterke toename van de stedelijke bevolking werd leidingwater zelfs voor 94 % van de stadsbewoners beschikbaar. De zes belangrijkste watergerelateerde infectieziekten daalden de voorbije 20 jaar continu. In 2008 bedroeg het aantal nieuwe gevallen van cholera, dysenterie, tyfus en paratyfus 25 per 100.000 inwoners, met 63 gerapporteerde sterfgevallen. In 1985 was dat nog 319 per 100.000, met 2610 doden. 

Nog een traditioneel risico is de luchtvervuiling binnenshuis, door verwarming met steenkool of hout. Rook in huis kan sterk verminderd worden door de kachel van een schoorsteen te voorzien. In de provincie Yunnan leidde die verbetering tot een halvering van het risico op longkanker en chronische bronchitis (COPD). Ondanks een nationaal programma in de jaren ‘80 met verspreiding van 180 miljoen kwaliteitskachels blijft de aanpak van deze binnenhuisvervuiling een topprioriteit voor de volksgezondheid.  

‘Moderne’ risicofactoren zijn verbonden met industrialisatie en verstedelijking. De voorbije 20 jaar van economische groei waren gekenmerkt door ongereglementeerde en toenemende industriële vervuiling en door overmatig gebruik van meststoffen en pesticiden in de landbouw. Zo is de buitenlucht erg vervuild door het massale gebruik van steenkool in de industrie. Zo’n 70% van de elektriciteitsproductie komt uit steenkoolcentrales, meestal met hoge zwavelconcentraties. Dat veroorzaakt zure regen en zwavelsmog, zoals we die kenden in het begin van de 20^e eeuw in alle grote industriële centra ter wereld, onder meer in de Maasvallei in België. In 2000 veroorzaakte vervuiling van de buitenlucht 470.000 voortijdige overlijdens in China. De economische kost van sterfte en ziekte door vervuilde buitenlucht in een modale Chinese stad bedroeg in 2000 rond de 10 % van het bruto binnenlands product van die stad.

Een groot aantal meren en grote rivieren is ernstig vervuild door de industriële lozing van allerlei chemische stoffen. Slechts de helft van de 200 grootste rivieren en een kwart van de 28 grootste meren kunnen na waterzuivering drinkwater leveren. Meer dan 300 miljoen inwoners gebruiken onzuivere bronnen van drinkwater. Men schat dat 11 % van de gevallen van maagdarmkanker is toe te schrijven aan chemische vervuiling van drinkwater. De ziekten veroorzaakt door bacteriële en industriële vervuiling kosten China 2 % van het nationaal bruto binnenlands product. De watervervuiling is vooral ernstig op het platteland en grote investeringen zijn in zicht: de regering wil in landelijke gebieden 65 % waterzuivering realiseren tegen eind 2010.

 Nieuw opkomende risicofactoren zijn verbonden met de wereldwijde klimaatverandering: minder regen in het al droge noorden en westen, overstromingen in het zuiden, wegsmelten van de gletsjers die een groot deel van het land voorzien van water. Door de opwarming van de aarde neemt het aantal ziektekiemen en hun verspreiding toe en het stimuleert ook de groei van toxische algen.

China erkent de noodzaak om zijn milieu te verbeteren. In het 11^e vijfjarenplan verschuift de ontwikkelingsstrategie van economische ontwikkeling naar aandacht voor het milieubehoud. En de regering herhaalde, tijdens de milieuconferentie van Kopenhagen, zijn engagement om de eigen uitstoot van broeikasgassen te verminderen. China kiest voor een technische benadering om de kwaliteit van het leefmilieu te verbeteren. Voor een schoon en efficiënt transport wordt het grootste netwerk van hogesnelheidstreinen ter wereld ontwikkeld. Ook legt men zeer strenge regelgeving voor allerlei brandstoffen op. Er wordt gewerkt aan een ambitieus programma voor hernieuwbare energie voor minstens 15 % van alle elektriciteit tegen 2020. Een netwerk voor de bewaking van de waterkwaliteit werd in 2007 op poten gezet in 5 provincies en de grote steden Beijing en Shanghai. Het Ministerie van Gezondheid plant de uitbreiding van dit kwaliteitsprogramma op nationaal niveau, wat de veiligheid van het drinkwater snel kan verbeteren. 

De onderzoekers bepleiten een sterker accent op dwingende regelgeving – inclusief zware geldboetes en gerechtelijke straffen- en op objectieve evaluatiesystemen om het succes van specifieke regelgeving na te gaan. Succesvolle maatregelen rond milieurisico’s moeten dienen als basis voor verandering: zo leveren de maatregelen voor een betere luchtkwaliteit tijdens de Olympische Spelen in Beijing sterke en rechtstreekse evidentie van onmiddellijke én lange termijn gezondheidswinst.

 (1) Zhang J, Mauzerall DL, Zhu T, et al. Environmental Health in China: progress towards clean air and safe water. Lancet 2010;375:1110-19.

 Nota:

De auteurs danken ‘The Chinese Medical Board’, een Amerikaanse privéstichting, voor de hulp bij de opmaak van dit artikel. Meer info: www.chinamedicalboard.org