Urumqis achterbuurten (Foto Flickr)

De meeste woningen in Urumqi’s  sloppenwijken staan er reeds 40 jaar en zijn niet bestand tegen aardbevingen. Neem nu de buurt Hejianshan, waar 200.000 personen woonden: het is een broeihaard voor armoede en misdaad en de meeste huizen hebben geen voorzieningen, gas of verwarming. De rellen vorig jaar vonden er een rijke voedingsbodem.

Een eerste heropbouwproject voorziet 1500 nieuwe woningen in Hejianshan. Na de aardbeving in Sichuan vroeg de regering  dat alle woningen bestand zouden zijn tegen aardbevingen. In Urumqi zal dit ook het geval zijn en de buurt wordt voorzien van infrastructuur en openbare diensten als scholen, kinderkribbes en ziekenhuizen, aldus vicedirecteur Xie Min van de stedelijke heropbouwdienst.

Zij waarvan de woningen afgebroken worden, zullen eenzelfde oppervlakte in hun nieuw huis krijgen ofwel het bedrag in geld uitbetaald, aldus nog Xie. Zij die leven in huizen zonder vergunning, krijgen ofwel 70 % van de oppervlakte of 70 % van de kost.

Oud vooraan; nieuw op de achtergrond

Tijdens de overgangsperiode, die 18 tot 30 maanden kan duren, wordt een tijdelijke woonst aangewezen door het bestuur, indien de uitgewezene niet terecht kan bij vrienden of familie. Een voorbeeld wordt verstrekt van Mamet Niyaz, die met zijn familie van 9 personen leeft in een bungalow van 157 m² : in plaats daarvan krijgt zijn familie 3 appartementen, elk met keuken, bad- en slaapkamer.

Het restaurant was het  populaire eethuis Silu Xinjiang Barbecue, dat reeds jaren open is. Zeven bewakingsagenten van een vastgoedbedrijf kregen het woensdagavond aan de stok met kelner Tursun, die weigerde een aansteker uit te lenen.  Een 37-jarige veiligheidsagent uit Sichuan stak de kelner neer; deze werd afgevoerd naar de kliniek, waar hij stierf. De politie arresteerde de betrokken veiligheidsagenten donderdagmorgen en tientallen Oeigoeren brachten in de loop van die dag een bezoek aan het restaurant om hun steun te betuigen.

De autoriteiten versterkten onmiddellijk de veiligheid in de buurt door bomen naast het restaurant om te hakken en door veiligheidscamera’s te installeren. Politie werd ter plaatse gestuurd om verdere onrust rond het restaurant te voorkomen.  De eigenaar van het eethuis zei dat hij zijn zaak zou sluiten en met al zijn kelners terug zou keren naar Xinjiang. De vastgoedfirma van de bewakingsagenten heeft de zeven betrokkenen allemaal ontslagen en beweerde hen niet meer in dienst te zullen nemen.

Het incident doet denken aan de rellen met 2 doden en 118 gewonden in de fabriek in Shaoguan die de oorzaak waren voor de etnische rellen in de provincie Xinjiang, waar 200 doden vielen.

slachtoffer van de rellen

Een ondergronds netwerk van christelijke missionarissen heeft een geheime route opgezet waarlangs 22 Oeigoeren via Vietnam naar Cambodja gesmokkeld zijn, waar ze het statuut van VN-vluchteling aangevraagd hebben. Volgens AP zouden het “getuigen van de onlusten in Urumqi in juli” geweest zijn.

Het netwerk hield zich tot nu toe bezig met het naar buiten smokkelen van Noord-Koreanen en heeft onder de Oeigoeren een nieuw werkterrein gevonden. Buitenlandse missionarissen zijn officieel niet toegelaten in China, maar dat er hier en daar toch missionarissen als ‘leerkracht’ in China activiteiten ontplooien wordt gedoogd of door de vingers gezien. Blijkbaar doen sommige missionarissen nog wat anders dan zieltjes winnen. Mochten de Oeigoerse getuigen eigenlijk geweldplegers zijn die nu hun straf willen ontlopen, dan is de argwaan van de overheid t.a.v. diegenen die hen daarbij helpen niet onterecht gebleken.

onderwijs voor minderheden

De centrale regering wil lessen trekken uit de rellen van Urumqi; ze stuurde begin november een onderzoeksteam van 400 kaderleden uit bijna alle ministeries naar Xinjiang; onder hen dozijnen onderministers of hoger, bijv. een onderdirecteur van de almachtige Nationale Commissie voor Ontwikkeling en Hervorming, een vicegouverneur van de Nationale Bank, en een vicevoorzitter van de Beurscommissie. Ze moesten onderzoek doen naar methoden voor snellere economische ontwikkeling, die tegelijk de sociale stabiliteit verzekert.

De campagne voor de ‘Ontwikkeling van het Westen’ is nu tien jaar bezig en vooral in het licht van de Urumqirellen tussen Oeigoeren en Han dit jaar en omdat Xinjiang een economisch strategisch gebied is, wil men haar bijsturen.

Gedurende de tien jaar van de campagne ‘Ontwikkeling van het Westen’ zijn de staatsinvesteringen in regio’s met veel minderheden gestegen van 27 miljard euro in 1999 tot 180 miljard in 2008. Het geld ging vooral naar infrastructuur, zoals spoorwegen, wegen, gasleidingen. Het bruto regionaal product steeg van 430 euro naar 1600 euro per persoon. Het netto geldinkomen van boeren steeg van 162 naar 339 euro. Het aantal armen daalde met 25 miljoen. 

Tien punten stonden op de agenda van de huidige onderzoeksteams: economische groei, opening naar de buitenwereld, meer welvaart, betere sociale zekerheid, opvoeding en cultuur, godsdiensten van de minderheden, versterking van de Partij, de verdere rol van het ‘Productie- en Constructiekorps’ (*), het behoud van de sociale stabiliteit, en grensdiplomatie. Alle ministeries moeten na deze inspectieronde een verslag overmaken aan de Nationale Commissie voor Ontwikkeling en Hervorming, die daaruit een plan zal distilleren dat aan de regering voorgelegd wordt. In maart 2010 zou daarover een grote conferentie met alle betrokken partijen gehouden worden en daarna worden de nieuwe maatregelen doorgevoerd.

* Productie- en Constructiekorps: een militair-economisch conglomeraat dat ontstond in de jaren ‘50; men wilde toen dat de zowat één miljoen grenssoldaten in Xinjiang zich ook  economisch nuttig zouden maken.

Bron: Hong Kong Wen Wei Po en Xinhua

rechtbank in Urumqi, Xinjiang (foto Xinhua)

Nog eens 14 beklaagden zijn donderdag in Urumqi, de hoofdstad van Xinjiang, veroordeeld voor hun aandeel in de dodelijke rellen van juli. De uitspraken variëren van gevangenisstraf tot executie.

Afgelopen zaterdag waren in de zuidelijke provincie Guangdong al twee mannen van de Hanbevolkingsgroep veroordeeld (een kreeg levenslang, de ander de doodstraf). De rellen in een speelgoedfabriek waarbij Han-Chinezen en Oeigoeren slaags raakten, waren als aanleiding aangegrepen voor separatistische ongeregeldheden in Xinjiang. In de voorbije week zijn al zes Oeigoeren tot de doodstraf veroordeeld en een tot levenslang.

Na de twee Han-Chinezen van Guangdong zijn er nu ook twee onder de meest recente groep van 14 veroordeelden. Han Junbo kreeg de doodstraf omdat hij twee dagen na het begin van de rellen wraak had genomen op ‘de Oeigoeren’ door een man met een metalen staaf dood te slaan. Zijn helper Liu Bo kreeg tien jaar.

Dilshat Reshit, een woordvoerder van het World Uygur Congress (WUC), heeft gezegd dat de straffen voor Hanmisdadigers een schijn van gelijke behandeling door Beijing moeten ophouden en dat de Oeigoeren geen eerlijk proces krijgen. De autoriteiten in Xinjiang hebben geantwoord door te wijzen op het respect dat is getoond voor de rechten van de verdediging, op de openbaarheid van alle processen en de overvloed aan bewijsmateriaal (dat na het proces zal worden gepubliceerd). Vijfhonderd mensen woonden de zitting op donderdag bij, onder wie familieleden van de beklaagden en journalisten.

De Chinese media publiceren ook getuigenissen van inwoners die tot alle bevolkingsgroepen behoren, waaruit moet blijken dat er een grote publieke steun is voor de uitspraken van de rechtbank en dat er een groter gevoel van veiligheid is in Xinjiang. De processen duren voort en het valt te verwachten dat er nog meer doodstraffen zullen volgen.

Bij de bank

De regering publiceert op haar website alle wetsontwerpen voor commentaar door het grote publiek. Nu is er een over kredietverlening. Kredietverstrekkers mogen voortaan geen informatie meer inwinnen over een aantal privégegevens, zoals ras, godsdienst of politieke overtuiging.

De wet heeft tot doel discriminatie door financiële instellingen te verhinderen. Oeigoeren en Tibetanen klagen dat ze moeilijk aan een krediet van de bank kunnen geraken.

De centrale bank is in 1999 begonnen met het bijhouden van gegevens over klanten. In die databank zitten nu al 15 miljoen firma’s en 140 individuele personen; doch het systeem geeft nog geen gestandaardiseerde beoordeling van de kredietwaardigheid en het is niet duidelijk wie recht heeft deze informatie in te zien. De nieuwe wet moet ook daarvoor een wettelijke basis scheppen.

Rechtbank van Urumqi

Waarvoor werden maandag zeven Oeigoeren veroordeeld in Urumqi? Het eerste proces betrof Abdukerim Abduwayit. Hij  doodde eigenhandig vijf burgers met een dolk en een Engelse sleutel; bovendien stak hij een gebouw in brand; dertien personen moesten naar beneden  springen om te ontsnappen. Het tweede proces was dat van Gheni Yusup, Abdulla Mettohti, Adil Rozi en Nureli Wuxiu’er. Ze traden op in bende en doodden vier burgers; ze plunderden ook enkele winkels en staken auto’s in brand. Abdulla Mettohti stak bovendien samen met anderen een winkel van granen en olie in brand, waarbij vijf burgers die naar binnen gevlucht waren, omkwamen. De derde zaak betrof Alim Metyusup en Tayirejan Abulimit. Ze doodden samen drie personen en verwondden de vierde ernstig. Bovendien werden de slachtoffers bestolen. Alim Metyusup vermoordde, samen met een andere bende, ook nog twee burgers en stak verschillende gebouwen in brand.

Allen zijn ter dood veroordeeld, behalve Tayirejan Abulimit die levenslang kreeg; hij legde spontaan bekentenissen af en hielp zijn mededader opsporen. De rechtspraak vond plaats in het Oeigoers en meer dan 400 personen woonden de processen bij. 

Bij de rellen in juli vielen 197 doden en 1600 gewonden, in grote meerderheid Han die door Oeigoeren aangevallen werden. In totaal werden 700 personen aangehouden, en daarvan zullen er 21 voor de rechter moeten verschijnen. In Urumqi, een stad met meer dan 2 miljoen inwoners, bevindt zich een speciale politiemacht van 14.000 man om elke verdere etnische onrust te voorkomen; sommige Oeigoeren klagen dat de politie willekeurig tegen hen optreedt, terwijl sommige Han de overheid verwijten onvoldoende te doen voor hun veiligheid.

Intussen werd ook in Guangzhou één persoon ter dood veroordeeld wegens zijn betrokkenheid in de rel tussen Han- en Oeigoergastarbeiders, waarbij twee Oeigoeren omkwamen; de rel werd door extremisten in Urumqi voorgesteld als een massamoord op Oeigoeren en was de aanleiding tot protesten, die ontaardden in de moordpartijen.

De Afghaanse crisis wordt steeds dieper. Hoe kan men eruit geraken?

De Amerikaanse war-on-terror is zelf de oorzaak geworden van onrust en geweld. Amerika moet de  oorlog stopzetten. De oorlog loste de beloften voor Afghanistan niet in en bracht ook voor de Verenigde Staten alleen maar negatieve gevolgen.

In de Verenigde Staten neemt zowel bij het grote publiek als in het Congres de afwijzing toe. Obama staat onder druk van het Pentagon om meer troepen te sturen, maar kan de toenemende weerstand tegen de oorlog gebruiken als tegendruk.

Er moet verzoening gepredikt worden tussen de Afghaanse regering, de taliban en de belangrijkste krijgsheren. De chaos is niet alleen de schuld van de Amerikanen, maar ook van de langdurige strijd tussen die fracties plus Al Qaeda. De politieke chaos heeft ervoor gezorgd dat de presidentsverkiezingen geen duidelijk verdict brachten. Het hertellen van de stemmen kan enkele maanden duren. Intussen verklaart Karzai dat de Amerikanen niet bekwaam zijn Afghanistan uit zijn problemen te helpen en hij zou besprekingen met de taliban en de krijgsheren willen beginnen.

Om de weg naar vrede te kunnen inslaan, heeft Afghanistan internationale hulp nodig. De internationale gemeenschap moet de groeiende antioorlogsstemming in de wereld gebruiken om druk op Obama te zetten, zodat hij gemakkelijker een koerswending kan doorvoeren. Ook de Veiligheidsraad kan helpen en de vijf permanente leden kunnen proberen overeenstemming te bereiken over een roadmap, eventueel via een Internationale Conferentie. Een sleutelvraag is hoe men de taliban kan opnemen in de gesprekken en tegelijk de gewapende Al Qaidagroepen uitschakelen.

Bij het vertrek van de Amerikaanse troepen zal een internationale vredesmacht nodig zijn. Met hun hulp kan de Afghaanse regering hopelijk het hele land onder controle brengen en de vrede herstellen.

Interessant is de reactie op dit artikel door een Indische topdiplomaat, M.K. Bhadrakumar, in ‘Asiatimes’. Hij verbindt de groeiende belangstelling van China voor Afganistan met de recente onrust  in Xinjiang, dat aan Afghanistan grenst. Het is de eerste keer dat een Chinese krant openlijk schrijft dat de Verenigde Staten en hun bondgenoten moeten vertrekken. Het artikel trekt de kaart van de pragmatische politiek van Karzai, die door de Amerikanen tot figurant gedegradeerd is. Het beschouwt de factor Al Qaida niet als een belangrijke reden om verder te vechten en verwerpt  aldus de NAVO-stelling dat de oorlog  noodzakelijk is in de strijd tegen het internationale terrorisme. Volgens het artikel moeten de Afghanen zelf hun problemen oplossen, de mogelijkheid van internationale onderhandelingen tussen de belangrijkste landen van de regio wordt zelfs niet vermeld. Wel is de Veiligheidsraad, en in het bijzonder zijn vijf permanente leden, verantwoordelijk om het  vredesproces te begeleiden.

China zelf zit intussen niet stil. Zo meldde AP op 15 september dat in Nanjing 20 Afghaanse en 20 Irakese officieren opgeleid worden om landmijnen onschadelijk te maken. Bij het einde van hun opleiding krijgen ze een grote hoeveelheid materiaal mee om mijnen op te sporen en tot ontploffing te brengen, alles gratis.

Kadeer zei deze week in Washington in december een bezoek gepland te hebben aan Taiwan, op uitnodiging van separatistische groepen. Taiwan had onlangs het bezoek van de Dalai Lama toegelaten, zij het om te bidden voor de ziel van de slachtoffers door de aardbeving. Peking had reeds fel geprotesteerd; nochtans had hij geen ontmoeting met politici. Blijkbaar wordt gevreesd dat het bezoek van Kadeer voor Peking niet meer te slikken zou zijn. Overigens werd in de tweede stad van Taiwan, ook zeer tegen de zin van het vasteland, beslist dat in oktober een film wordt vertoond over het leven van Kadeer. Minister van Binnenlandse Zaken Jiang weigert Kadeer de toegang omdat ze in verband wordt gebracht met terrorisme. Als voorzitter van de Wereld-Oeigoerraad heeft ze contacten met een terroristische organisatie, aldus de minister, die verder zegt niet te wensen dat de schaduw van terrorisme over het eiland valt.

Kadeer in gezelschap van Tibetseparatist R.Gere

Zowel de Wereld-Oeigoerraad, de Taiwanese oppositie en de uitnodigende groepen keuren vanzelfsprekend de beslissing af. De regerende Guomintangpartij vindt de beslissing echter de juiste gezien de omstandigheden en inzet. In december wordt verwacht dat Taiwan met het vasteland gaat onderhandelen over het tot stand komen van een vrijhandelszone.

De Taiwanese premier Wu heeft in de wetgevende Yuan aan de oppositie geantwoord achter de beslissing te staan van zijn minister van Binnenlandse Zaken. Het betreft de eindbeslissing,  aldus nog premier Wu.

Bron: SCMP

Op 3 september kwamen tienduizenden Han uit Urumqi op straat om meer veiligheid te eisen; ze vinden dat de overheid niet voldoende aandacht schenkt aan het bestrijden van de naaldaanvallen; sommigen wilden naar Oeigoerwijken oprukken en een van een naaldaanval verdachte persoon werd bijna gelyncht. De politie trad massaal op; er vielen 5 doden en 14 personen werden verzorgd in het hospitaal. De betogers zouden het aftreden geëist hebben van de provinciale secretaris van de Chinese Communistische Partij, Wang LeQuan, omdat hij niet hard genoeg optreedt tegen de Oeigoeren die verdacht worden van de moordpartijen in juli. Wang is een belangrijk politicus, hij leidt al vijftien jaar dezelfde provincie, wat in China ongewoon is, en is lid van het Politburo van de Partij. Na de gewelddadige incidenten vorige week werden wel de partijleider van de stad Urumqi en de politiechef van de provincie vervangen. Er zijn 25 verdachten van de naaldaanvallen ondervraagd, 4 aangehouden en 4 anderen reeds in beschuldiging gesteld. De schuldigen zijn moeilijk te vatten, slachtoffers hollen gewoonlijk recht naar the hospitaal zonder aandacht te schenken aan de daders.

De pogroms tegen Han in juli werden door de Westerse pers veelal voorgesteld als een reactie van de Oeigoeren tegen de onderdrukking door de Han. Maar nu blijken sommige Han te vinden dat de regering te veel begrip toont voor de Oeigoeren en niet hard genoeg optreedt. Wang Lequan wordt door radikalen van beide kanten aangevallen wegens partijdig voor de anderen. Zo’n 7000 functionarissen zijn op pad gestuurd naar de wijken van Urumqi om de gemoederen te bedaren. President Hu Jintao, een persoonlijke vriend van Wang, kwam zelf eind augustus nog naar Xinjiang en pleitte voor een goede verstandhouding tussen de verschillende minderheden.

(Financial Times, Washington Post, Asiatimes)