Wij geven de interpretatie weer van de nieuwjaarstoespraak van Xi Jinping door een Chinese expert. Hij maakte een selectie en legde uit wat de achterliggende betekenis van sommige passages was.
Net zoals hem bieden wij verder een link aan naar de volledige tekst, de Engelse vertaling van Xi’s speech. Wij hebben de geselecteerde citaten van Xi gecursiveerd en de kernwoorden dikgedrukt. Jiang Jiang, de redacteur van twee zeer informatieve substacks, verwerkt in zijn commentaar enkele links naar verschillende aan bepaalde begrippen en ideeën gerelateerde artikelen. Sommige van die links nemen we over, voor de andere verwijzen we u naar het stuk van Jiang Jiang zelf.
Het nieuwe jaar en het vijfjarenplan
Xi begint zijn toespraak als volgt.
‘2025 was het laatste jaar van het 14e vijfjarenplan voor economische en sociale ontwikkeling van China … De gezondheid van onze economie, onze wetenschappelijke en technologische capaciteiten, ons defensievermogen en onze algehele nationale kracht hebben op alle gebieden nieuwe hoogten bereikt.’
Vanwege de beëindiging van het lopende vijfjarenplan bevat de toespraak van dit jaar een explicietere beoordeling van de totale kracht van China dan die van vorig jaar. De formulering sluit nauw aan bij hoe Chinese beleidsmakers momenteel de koers van het land beschrijven.
Dit is de kern van twee officiële documenten over de aanbevelingen van het Centraal Comité van de CPC voor het volgende vijfjarenplan. Uit Xi’s toespraak en uit de regeringsteksten blijkt dat de leidinggevende Chinese politici blijk geven van een merkbaar zelfverzekerder nationaal zelfbeeld.
Wetenschap en technologie
‘We hebben wetenschap en technologie grondig geïntegreerd in vele sectoren en een stroom van uitvindingen en innovaties tot stand gebracht. Veel grote AI-modellen wedijveren met elkaar om de top te bereiken en er zijn doorbraken gerealiseerd in het onderzoek naar en de ontwikkeling van onze eigen chips. Dit alles heeft China tot een van de economieën met de snelst groeiende innovatiecapaciteiten gemaakt.’
Xi noemt DeepSeek niet, het fenomeen dat aan het begin van het jaar furore maakte in de Chinese technologiesectoren daarna in de wereld. Wel begint de Chinese president in het onderdeel over wetenschap en technologie meteen over AI-modellen – misschien een detail, maar wel veelzeggend. Dit geeft de prioriteit aan die Chinese leiders aan deze sector hechten en ook hun vertrouwen in de vooruitgang van China. Dat China planmatig en doelbewust een land geworden is ‘met snel groeiende innovatiecapaciteiten’ ontgaat sommige commentatoren in het Westen niet. The Economist merkt op dat ‘vele Chinese leidinggevende figuren ingenieurs zijn, daar waar de Amerikaanse politieke elite gevormd wordt door juristen’ (die niet alleen weten wat wettelijk en rechtmatig is, maar ook hoe ze daar gebruik van kunnen maken). Bij ons wijst ‘China-evangelist’ Pascal Coppens keer op keer op de Chinese innovaties van vandaag.
Nieuwe vormen van werkgelegenheid
‘Het afgelopen jaar werden de rechten en belangen van werknemers in nieuwe arbeidssectoren beter beschermd … Wanneer het gelukkige geroezemoes van het dagelijks leven elk huis vult, zal de grote familie van onze natie steeds sterker worden.‘
Elke verwijzing naar werknemers in nieuwe arbeidssectoren doet direct denken aan de meer dan 10 miljoen bezorgers van maaltijden in China. Dit jaar zijn verschillende grote internetplatforms, zoals JD.com, begonnen met het aanbieden van sociale verzekeringen en andere secundaire arbeidsvoorwaarden aan bezorgers. Dit is een belangrijke stap in de richting van standaardisatie van de maaltijdbezorgsector in China. De 7,48 miljoen chauffeurs van ride-hailing-diensten in China vormen nog een groep die het waard is om te volgen in de beroepsklasse van ‘nieuwe vormen van werkgelegenheid’.
China neemt nu initiatieven
‘Na de aankondiging van drie mondiale initiatieven op de gebieden van respectievelijk ontwikkeling, veiligheid en beschaving, heb ik het Global Governance Initiative gelanceerd om een rechtvaardiger en eerlijker mondiaal bestuurssysteem te bevorderen. De wereld van vandaag ondergaat veranderingen en is uiterst turbulent, en sommige regio’s worden nog steeds geteisterd door oorlog.‘
Het Global Governance Initiative is het vierde grote mondiale initiatief dat China de afgelopen jaren heeft voorgesteld, na de Global Development, Security en Civilization Initiatives. In een artikel gepubliceerd in Qiushi, het theoretisch orgaan van het Centraal Comité van de Communistische Partij van China, schrijft minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi erover. ‘Het mondiale bestuur bevindt zich op een cruciaal punt. Er zal vooruitgang zijn of achteruitgang, en de diplomatie van China als grootmacht met Chinese kenmerken is een historische fase ingegaan waarin het land meer kan bereiken.’
Als je dit taalgebruik afzet tegen verklaringen uit jaren 1980 en 1990, zie je een opmerkelijk verschil, zo legt Jiang Jiang uit. Chinese leiders hadden het toentertijd vaak over ‘zorgen dat je niet opvalt terwijl je iets bereikt’. Vandaag spreken ze over ‘een historische fase waarin het land meer kan bereiken’ en dat is ook de subtekst van Xi’s toespraak. Het laat zien hoe de huidige beleidsmakers de huidige ontwikkelingsfase van China inschatten en wat hun visie is op de internationale situatie.
‘Wij Chinezen aan beide zijden van de Straat van Taiwan zijn verbonden door bloedbanden en verwantschap. De hereniging van ons moederland, een trend van deze tijd, is niet te stoppen!’
Chinese leiders verwijzen in hun nieuwjaarstoespraken regelmatig naar Taiwan en de hereniging met het vasteland. De inhoud, toon en woordkeuze zijn dit jaar niet anders dan andere jaren. Althans niet volgens Jiang Jiang.
Achtpuntenplan van de CPC
‘Alleen een sterke Communistische Partij van China kan ons land sterk maken. We hebben een studie- en opleidingsprogramma gelanceerd om het achtpuntenplan van het centrale partijbestuur voor de verbetering van het gedrag van de leden in de partij en de regering volledig uit te voeren. We hebben streng toezicht gehouden op de partij door middel van geloofwaardige maatregelen en hebben de zelfhervorming van de partij bevorderd om corruptie te bestrijden en gezond bestuur te bevorderen.’
Hierover schrijft Jiang Jiang: ‘van maart tot juli werd een partijbrede voorlichtingscampagne gevoerd om het achtpuntenbesluit van de centrale partijleiding over het verbeteren van het werkgedrag ten uitvoer te leggen’. Hij benadrukt het belang van die campagne als volgt. ‘Degenen die vertrouwd zijn met wat er het afgelopen decennium in China is voorgevallen zullen zich herinneren dat de acht punten in december 2012 door het Politiek Bureau van het Centraal Comité van de CPC werden uitgevaardigd, kort nadat Xi Jinping voor het eerst secretaris-generaal van het Centraal Comité van de CPC was geworden. De regels zijn bedoeld om bureaucratie, extravagantie en ongewenste werkpraktijken van partijleden terug te dringen.’ Begin dit jaar publiceerde Jiang Jiang een aparte nieuwsbrief over de achtpuntencampagne. Die lijkt in het licht van de nieuwjaarstoespraak nog relevanter.
‘Als paarden‘
‘Het jaar 2026 markeert het begin van het 15e vijfjarenplan. Een succesvolle onderneming moet beginnen met een goed plan en duidelijk omschreven doelstellingen… Onze droom is verheven, de weg is lang, maar moedig voorwaarts stappend zullen we ons doel bereiken. Laten we “als paarden, met bravoure, vitaliteit en energie vooruit stormen”, vechten voor onze dromen en ons geluk, en onze nobele visie omzetten in een prachtige realiteit.’
Vanwaar die merkwaardige metafoor van de paarden? Van 17 februari 2026 tot 5 februari 2027 loopt het in de Chinese dierenriem het Jaar van het Paard. Dit is dus een culturele knipoog van de Chinese president.
Waarom verdient deze toespraak onze aandacht?
Volgens Jiang Jiang reageert China passend op de druk die van de geopolitieke situatie uitgaat. Hij raadt buitenlandse lezers die het waarom en het hoe hiervan willen doorgronden aan zich te verdiepen in het soort officiële teksten als de nieuwjaarstoespraak van Xi, in de politieke campagnes en in de cultuur van China.
Full text: Chinese President Xi Jinping’s 2026 New Year message
