China en Canada gaan een strategisch partnerschap uitwerken op 5 vlakken: vooreerst energie, schone technologie en klimaatconcurrentievermogen; agrovoeding en handel waarbij Canada tegen 2030 streeft naar de helft meer handel met China; multilateralisme en beter mondiaal bestuur; pragmatische en constructieve samenwerking op het gebied van openbare veiligheid en beveiliging en tenslotte de intermenselijke uitwisselingen.
Het bezoek van de Canadese premier Carney vergezeld van een vijftal ministers was het eerste bezoek van een Canadese premier sinds 2017. De betrekkingen verslechterden in 2018 toen China twee Canadezen vasthield als reactie op de arrestatie door Canada van Meng Wanzhou, de financieel directeur van het Chinese telecommunicatiebedrijf Huawei naar aanleiding van een VS-uitleveringsverzoek. Toen VS president Trump Canada als een 51-ste provincie van de VS bestempelde, werden Canadese de relaties met de VS slechter en begonnen de betrekkingen met China in juni te verbeteren toen Carney en premier Li Qiang, overeenkwamen om ‘de communicatiekanalen te regulariseren’. Carney ontmoette Xi vervolgens tijdens een top van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten in oktober. Aan de vooravond van de huidige reis zei Carney dat Canada ‘wereldwijd nieuwe partnerschappen aan het smeden is om zijn economie om te vormen van een economie die afhankelijk is van één handelspartner naar een economie die sterker en beter bestand is tegen mondiale schokken’.
‘Samen kunnen we voortbouwen op het beste van wat deze relatie in het verleden is geweest, om een nieuwe relatie te creëren, aangepast aan de nieuwe mondiale realiteit, die stabiliteit, veiligheid en welvaart zal brengen voor de volkeren aan beide zijden van de Stille Oceaan’, stak Carney van wal toen de partijen de besprekingen begonnen in de Grote Hal van het Volk in Beijing. Xi repliceerde dat ze ‘een nieuw soort strategisch partnerschap tussen China en Canada’ moesten opbouwen om de volkeren van beide landen beter te dienen en de wereldvrede te bevorderen. ‘China is bereid om de communicatie en coördinatie met Canada te versterken binnen kaders zoals de Verenigde Naties, de Groep van 20 en Apec om gezamenlijk te reageren op mondiale uitdagingen’, aldus Xi.
Samenwerking
Belangrijker dan de mooie woorden en goede bedoelingen is de belofte van samenwerking op een vijftal concrete vlakken. Centraal in dit nieuwe partnerschap staat een overeenkomst om samen te werken op het gebied van energie, schone technologie en klimaatconcurrentievermogen. Canada en China zijn beide energiesupermachten die zich richten op het uitbreiden van wederzijdse energiesamenwerking, het verminderen van emissies en het opschalen van investeringen in batterijen, zonne-energie, windenergie en energieopslag. Tijdens zijn verblijf in Beijing heeft Carney ontmoetingen gehad met bedrijfsleiders op het gebied van energie en schone technologie om Chinese investeringsmogelijkheden in Canada in kaart te brengen en te versnellen. Het gesloten voorakkoord bepaalt dat beide landen zullen praten over de ontwikkeling van olie- en gasbronnen, LNG en vloeibaar petroleumgas, en emissiereducties.
Om het volledige potentieel van deze partnerschappen te benutten en de binnenlandse productiesector te versterken, zal Canada tot maximaal 49.000 Chinese EV’s toelaten op de Canadese markt, met een meestbegunstigingsrecht van 6,1%. Dit aantal vertegenwoordigt amper 3% van de Canadese markt voor nieuwe verkochte voertuigen, zij dat het percentage jaarlijks met 0,50% wordt opgetrokken. Gehoopt wordt dat dit binnen drie jaar kunnen leiden tot aanzienlijke nieuwe Chinese joint venture-investeringen in Canada met een uitbouw van de Canadese EV-toeleveringsketen. Met deze overeenkomst wordt ook verwacht dat over vijf jaar meer dan 50% van deze voertuigen betaalbare EV’s zullen zijn met een importprijs van minder dan 35.000 dollar, waardoor nieuwe, goedkopere opties voor Canadese consumenten worden gecreëerd.
Agrovoeding en handel vormen de basis van de langdurige relatie tussen Canada en China en China blijft de op één na grootste Canadese exportmarkt. Om die relatie te vernieuwen en te versterken, hebben premier Carney en president Xi een voorlopig principeakkoord gesloten met baanbrekende maatregelen om handelsbarrières weg te nemen en tarieven te verlagen:
Canada verwacht dat China tegen 1 maart 2026 de tarieven op Canadees koolzaad zal verlagen tot een gecombineerd tarief van ongeveer 15%. China is een markt van $ 4 miljard voor Canadese producenten van koolzaad en deze verandering betekent een aanzienlijke daling ten opzichte van de huidige gecombineerde tarieven van ongeveer 85%.Canada verwacht dat Canadese koolzaadmeel, kreeften, krabben en erwten vanaf 1 maart 2026 tot ten minste het einde van dit jaar niet onderworpen zullen zijn aan relevante antidiscriminatietarieven. Dit gaat in totaal om $ 3 miljard aan exportorders.
Canada heeft zich tot ambitieuze doelstelling gesteld om de export naar China tegen 2030 met 50% te verhogen. Om dit resultaat te bereiken, hebben premier Carney en president Xi gesproken over het vergroten van de wederzijdse investeringen in schone energie en technologie, agrovoeding, houtproducten en andere sectoren.
Multilateralisme, beveiliging, uitwisselingen
Canada en China zijn beide fervente voorstanders van multilateralisme. Als belangrijke pijler van dit partnerschap zal de Canadese betrokkenheid bij verbeterd mondiaal bestuur verdiept. Canada kijkt ernaar uit om bij te dragen aan het Chinees APEC voorzitterschap in 2026 en waardeert de steun van China voor de kandidatuur van Canada om de top van 2029 te organiseren.
Canada en China zullen ook streven naar pragmatische en constructieve samenwerking op het gebied van openbare veiligheid en beveiliging. De wetshandhavingsinstanties zullen hun samenwerking intensiveren om de handel in verdovende middelen, grensoverschrijdende en cybercriminaliteit, synthetische drugs en het witwassen van geld beter te bestrijden.
Ze zullen ook verdere mogelijkheden voor culturele uitwisselingen en partnerschappen onderzoeken, waaronder ondersteuning van musea, makers van digitale inhoud en beeldende kunstenaars, om reisuitwisselingen en culturele banden te versterken. Premier Carney verwelkomde de overeenkomst tussen Destination Canada en China Media Group om het uitgaande toerisme naar Canada te bevorderen met vooral nu de voorbereiding op het medeorganiseren van de FIFA World Cup 26™. De premier verwelkomde de toezegging van president Xi om visumvrije toegang in te voeren voor Canadezen die naar China reizen. . Premier Carney kijkt ernaar uit om terug te keren naar China voor de APEC-top van 2026.
Bronnen: Scmp, FT, pm.gc.ca, www.pm.gc.ca/en/news/statements/2026/01/16/joint-statement-canada-china-leaders-meeting
Persconferentie van Mark Carney en antwoorden op vragen (44 min)
