Dit is een vertaling van een artikel in de februari-editie van ‘This month in China‘, de technologienieuwsbrief van Pascal Coppens.
We nemen het artikel over met toestemming van de auteur. De vertaling is door ChinaSquare/Frank Willems
Februari 2026 zal de geschiedenis ingaan als de maand waarin de techwereld ontwaakte in een nieuwe realiteit. Terwijl velen in het Westen nog discussieerden over de verschuiving van SaaS (Software as a service, noot van de vertaler) naar AI en fase 2 van de AI-bubbel (van AI-enthousiasme naar AI-economie), maakte China in stilte maar vastberaden een einde aan jarenlange Amerikaanse dominantie op drie onderling verbonden gebieden die het komende decennium richting zullen geven: humanoïde robots, industriële AI en energie.
Het gaat hier niet om één enkele doorbraak, maar om een samenloop van strategische doorbraken die een fundamentele verschuiving in het wereldwijde landschap tonen. Laten we eens bekijken wat er is gebeurd.
1. De opkomst van humanoïde robots
Tijdens het Chinese Nieuwjaarsgala van dit jaar waren de echte sterren geen zangers of acteurs, maar een groep humanoïde robots van Unitree die kungfu-bewegingen uitvoerden. Wie mijn laatste boek heeft gelezen, weet dat ik kungfu en (Fosbury’s) achterwaartse salto’s gebruik als metaforen om uit te leggen hoe China het innovatiemodel op zijn kop zet.
Toen die twee tegelijkertijd werden getoond tijdens China’s belangrijkste jaarlijkse televisie-evenement, dat door honderden miljoenen mensen wordt bekeken, kunt u zich mijn opwinding wel voorstellen. Wat het moment voor mij nog indrukwekkender maakte, was het contrast met slechts een jaar eerder, toen de robots van hetzelfde bedrijf een wankele volksdans uitvoerden. Deze keer waren de precisie, complexiteit en vloeiendheid van hun bewegingen van een compleet andere orde, bijna niet te onderscheiden van de menselijke vechtsporters die naast hen optraden. De boodschap was duidelijk: China is geen volger meer op het gebied van robotica. Het staat op het punt wereldleider te worden.
Hoewel Elon Musk zijn aandacht nu verlegt van Tesla naar de Optimus-humanoïde, heeft hij niet langer de enorme voorsprong die hij had met elektrische voertuigen. De race om belichaamde AI is begonnen en China is de dominante kracht. In China investeren binnenlandse robotica- en elektrische autobedrijven fors in humanoïde robots, waardoor een krachtig ecosysteem van innovatie en productie ontstaat.
In 2025 waren meer dan 85% van de 15.000 wereldwijd geïnstalleerde humanoïde robots Chinees, terwijl Tesla slechts 4,7% voor zijn rekening nam. Deze dominantie strekt zich uit tot de gehele toeleveringsketen, waarbij China naar schatting 63% van de wereldwijde toeleveringsketen voor humanoïde robots beheerst, van schakelaars met hoog koppel tot de magneten van zeldzame aardmetalen die ze aandrijven.
Deze verticale integratie stelt Chinese bedrijven in staat robots te produceren tegen een fractie van de kosten van hun westerse concurrenten. Unitree, een van de sterren van het Chinese Nieuwjaarsgala, adverteert zijn G1-humanoïde robot voor slechts $ 13.500 op zijn website. Optimus zal naar verwachting tussen de $ 20.000 en $ 30.000 kosten en zal waarschijnlijk pas in 2027 op grote schaal beschikbaar komen: dat is twee keer zo duur en minstens twee jaar later dan bij Chinese leveranciers.
Dit roept een cruciale vraag op: kan de VS nog steeds de leiding nemen in belichaamde AI nu het de voorsprong in productie en toeleveringsketen al kwijt is? Ik denk dat het antwoord nee is. Voor het eerst in zijn carrière bevindt Elon Musk zich in de voor hem onbekende positie dat hij een inhaalslag moet maken in plaats van de race te bepalen.
Maar wat als de VS de algemene AI-race wint en die voorsprong gebruikt om belichaamde AI te domineren? De tokenoorlog suggereert iets anders.
2. De efficiëntie van Chinese AI overtreft de schaal van de VS
De tweede grote verschuiving in februari was de onthulling dat Chinese AI-modellen, voor het eerst sinds de lancering van ChatGPT, hun Amerikaanse tegenhangers overtroffen op een belangrijke indicator: tokengebruik (een token is een eenheid van informatie in de AI-modellen, noot van de vertaler) . Het OpenRouter-klassement, dat de populairste modellen op het platform bijhoudt, vertelt een verbluffend verhaal (Bron: OpenRouter, februari 2026 – maandoverzicht). Eind februari 2026 bezetten Chinese AI-modellen vier van de vijf hoogste posities en domineerden ze het tokengebruik.
Dit is de echte trend die maar weinig mensen in de gaten houden. Combineer dat feit met de prestaties van Chinese open-source modellen die in veel domeinen nu gelijkwaardig zijn aan, of zelfs beter presteren dan, Amerikaanse modellen, en je begint je af te vragen waarom zo weinig aandacht wordt besteed aan de wereldwijde AI-gebruiksrace in China versus de wereldwijde race voor AI-infrastructuurinvesteringen in Amerika. Het is bijna ironisch dat de VS, om de wereldwijde AI-markt te veroveren, een enorme infrastructuur bouwt, terwijl China zich voornamelijk richt op het ontwikkelen van de beste applicaties. De wereld staat op zijn kop.
Chinese modellen zijn nu goed voor 61% van het tokenverbruik onder de tien populairste modellen van het platform. Hoe is dit mogelijk, terwijl de grote Amerikaanse techbedrijven 3,5 keer zoveel uitgeven als China aan zowel kapitaaluitgaven als cloudinkomsten? Het antwoord ligt in een enorme discrepantie tussen schaal en efficiëntie.
Volgens gegevens van het Chinees economisch blad Caijing heeft China, terwijl de VS een voorsprong van 3,5 keer in uitgaven behoudt, een 300-voudige stijging van het dagelijkse tokenverbruik gezien in slechts 18 maanden.
Mijn favoriete Chinese techblogger Poe Zhao van Hello China Tech onthult wat er aan de hand is. Dit is het resultaat van een meedogenloze focus op efficiëntie. Chinese modellen zoals DeepSeek gebruiken een MoE-architectuur om prestaties te leveren tegen een fractie van de kosten — ongeveer 5% van OpenAI’s o1-model. Dit heeft geleid tot een fenomeen genaamd ‘Token Export’: ontwikkelaars wereldwijd leiden hun AI-taken van Amerikaanse om naar Chinese platforms omwille van de zoveel lagere kost.
Hier komt de ware aard van de AI-race aan het licht. Vandaag de dag heeft 84% van de 8,1 miljard mensen wereldwijd nog nooit AI gebruikt. Hoewel de meesten van ons denken dat de VS met de bijna 1 miljard gebruikers van OpenAI een monopolie op AI heeft, is de realiteit dat de commerciële markt (lees: betaalde diensten) vrijwel volledig onontgonnen is. Slechts 0,3% van de wereldbevolking betaalt daadwerkelijk de 20 dollar voor toegang tot AI.
De strategie van China is anders: zeer efficiënte, goedkope, open-source modellen die gebouwd zijn voor een solide toepassing in de praktijk, zijn perfect gepositioneerd om de enorme, nog steeds opkomende wereldwijde AI-markt te veroveren. Is dit het einde van het draaiboek van Silicon Valley: eerst de westerse markten veroveren en de rest volgt snel?
Maar zal de hele wereld uiteindelijk niet alle efficiënte, open-source modellen op Amerikaanse hyperscalers laten draaien? Zullen de beste Amerikaanse open-source modellen, gezien het beschikbare kapitaal, de rekenkracht en het talent, niet sowieso de Chinese evenaren? Misschien.
Maar hier is de ongemakkelijke waarheid: als de wereld haar AI-taken laat draaien op wie de goedkoopste tokens aanbiedt, wordt de winnaar niet alleen bepaald door de kwaliteit van het model. Het wordt vooral bepaald door de elektriciteitskosten. Token-globalisering is in essentie elektriciteits-globalisering. De mogelijkheid om AI-tokens op grote schaal en tegen lage kosten te genereren en te verwerken, is direct gekoppeld aan de energiecapaciteit van een land. En op dat vlak spreken de cijfers voor zich.
3. De energiewedloop
Hier komt de derde, en misschien wel meest doorslaggevende, overwinning van China in beeld. In 2025 investeerde China 500 miljard dollar in zijn binnenlandse energiesysteem, waarmee maar liefst 540 GW aan nieuwe energiecapaciteit werd toegevoegd. Dat is meer dan acht keer zoveel als de slechts 63 GW die de Verenigde Staten toevoegden.
Van die 540 GW kwam ruim 430 GW alleen al van wind- en zonne-energie. Dit is energie die goedkoop, schoon en vrijwel onuitputtelijk is, in schril contrast met het gasgestookte en van kolen afhankelijke elektriciteitsnet dat nog steeds een groot deel van de Verenigde Staten van stroom voorziet. En hoewel de VS vandaag de dag nog steeds de grootste capaciteit van kerncentrales ter wereld heeft, bouwt China 29 nieuwe reactoren om de Amerikaanse kernenergiecapaciteit in 2030 te overtreffen.
Dit enorme en groeiende energievoordeel vormt de basis voor China’s dominantie in zowel AI als robotica. De overvloed aan energie tegen een kostprijs die ongeveer 40% lager ligt dan in de VS, stelt China in staat de enorme datacenters te voeden die nodig zijn voor AI-training en -gebruik.
In maart 2026 zal China zijn 15e Vijfjarenplan presenteren, waarvan algemeen wordt verwacht dat het de doelstellingen voor schone energie zal verdubbelen, de kernenergie-uitrol zal versnellen en AI-gedreven efficiëntie in de gehele industriële basis zal integreren. Ik kan niet wachten om de nieuwsbrief van volgende maand te schrijven.
De nieuwe realiteit
Februari 2026 was een wake-up call. De successen in humanoïde robots, AI-tokens en energie zijn geen op zichzelf staande gebeurtenissen. Het zijn drie uitingen van dezelfde onderliggende strategie: bouw eerst de groeimotoren, domineer de toeleveringsketen, verlaag de kosten en laat de wereldmarkten naar je toe komen.
In mijn boek ‘China’s Next Miracle‘, nu verkrijgbaar in het Engels, leg ik gedetailleerder uit hoe China de eerste elektrische staat werd en klaar staat om de dienstenfabriek van de wereld en absolute leider in humanoïde robots te worden.
Bron: ‘This month in China’ (February)
