Hierbij een overzicht van hoe China verder reageert op de ontwikkelingen in Iran en de regio.
Onmiddellijk na het begin van de oorlog tegen Iran veroordeelde Beijing, zoals bekend, de agressie van de Verenigde Staten en Israël en stuurde de Chinese regering solidariteitsboodschappen naar Iran. Eerder meldden wij dat Wang Yi, de Chinese minister van Buitenlandse Zaken, had gebeld met Iran zelf en met Rusland en Frankrijk. Met Oman, Israël, Saoedi Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (United Arab Emirates) wisselde Wang echter ook van gedachten. Op donderdag 6 maart bezocht de Chinese viceminister van Buitenlandse Zaken Miao Deyu de Ambassade van Iran in Beijing om de vertegenwoordigers van het land in naam van China te condoleren en zijn diepste medeleven te tonen vanwege de dood van de hoogste leider Ayatollah Ali Khamenei.
Bemiddeling
Woordvoerder van Buitenlandse Zaken Mao Ning liet weten dat China eerstdaags Zhai Jun, speciaal gezant van de Chinese regering voor zaken die het Midden-Oosten aangaan, naar de regio stuurt. Het is de opdracht van Zhai om te bemiddelen en ervoor te pleiten dat de situatie een ommekeer ten goede maakt.
Tijdens een reguliere persconferentie gaf Mao Ning een toelichting bij de houding van de Chinese regering. Zij zei dat China zich ernstig zorgen maakt over de gebeurtenissen in West-Azië (het ‘Midden-Oosten’). Volgens haar heeft China de afgelopen dagen inderdaad intensief contact gezocht met verschillende partijen. Het is immers de bedoeling van Beijing om te blijven samenwerken met alle partijen, inclusief degenen die betrokken zijn bij alle conflicten in de regio. De Chinese regering wil de communicatie in stand houden, bemiddelingsinspanningen opvoeren en streven naar een consensus. De visie van China is dat de voortgang en de escalatie van het conflict in niemands belang is. Beijing zegt ‘dat oorlog en geweld problemen niet definitief kunnen oplossen, dat dialoog en onderhandelingen de juiste oplossingen zijn en dat de landen verder moeten werken aan politieke en diplomatieke beslechting van geschillen en meningsverschillen’.
Chinese burgers
Op een vraag van het orgaan van de CPC, de People’s Daily, over het lot van de Chinese burgers in Iran en de omliggende regio, gaf Mao Ning onder meer het volgende antwoord. ‘Het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Chinese diplomatieke missies in relevante landen hebben meerdere waarschuwingen afgegeven. Ze hebben op verschillende manieren Chinese burgers in Iran opgeroepen om zo snel mogelijk te evacueren, hen hulp geboden en burgers in buurlanden geadviseerd veiligheidsmaatregelen te nemen.. Deze Chinese diplomatieke missies hebben de klok rond gewerkt om te helpen bij de evacuatie. Na het begin van de aanvallen zijn nog eens meer dan 470 Chinese burgers door onze missies in Iran geëvacueerd. Azerbeidzjan, Armenië, Turkije, Irak, Turkmenistan en Iran verlenen eveneens hun medewerking. Chinese burgers kunnen bijvoorbeeld met hun paspoort zonder visum naar sommige landen reizen.
En Hormuz…?
Verder stelden journalisten vragen over de mening van China betreffende acties van Iran tegen Amerikaanse basissen in landen zoals Qatar, en tegen het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz. Mao Ning antwoordde: ‘energieveiligheid is van groot belang voor de wereldeconomie. Alle partijen hebben de verantwoordelijkheid om te zorgen voor een stabiele en onbelemmerde energievoorziening. China dringt er bij alle partijen op aan om de militaire operaties onmiddellijk te staken, verdere escalatie te voorkomen, de scheepvaartroutes in de Straat van Hormuz veilig te houden en verdere gevolgen voor de wereldeconomie te voorkomen. (..)Het waarborgen van een stabiele en onbelemmerde energievoorziening is een verantwoordelijkheid van iedereen. China zal al het nodige doen om zijn energiezekerheid te waarborgen’.
In dit antwoord bekritiseert de woordvoerder van China het bevriende land en bondgenoot Iran niet. Mao Ning zinspeelt erop dat het de stopzetting van de Amerikaans-Israëlische agressie is die kan zorgen voor het beëindigen van de risico’s voor de wereldeconomie.
En de Golfstaten? (UPD)
Na de persconferentie kwam er nog een vraag over de Iraanse aanvallen op Amerikaanse doelen in de Golfstaten, Jordanië en Irak, en wat het commentaar van China hierop was.
Mao Nings antwoord maakt nog duidelijker dat China de verantwoordelijkheid voor zowel de oorzaak als de oplossing bij de agressoren legt. Zij zegt: ‘flagrante militaire aanvallen op Iran door de VS en Israël hebben de regionale spanningen opgevoerd en geleid tot nog meer militair geweld in de regio. China is ernstig bezorgd en is van mening dat de soevereiniteit, veiligheid en territoriale integriteit van de Golfstaten volledig moeten worden gerespecteerd en dat elke aanval op onschuldige burgers en niet-militaire doelen moet worden veroordeeld’.
China en de multipolaire wereld verslaan, een haalbaar project? (UPD)
Steeds meer commentatoren in en buiten China zijn ervan overtuigd dat de oorlog tegen Iran deel uitmaakt van een grote strategie van de Verenigde Staten tegen China. Sommigen vrezen dat Washington erin zal slagen ‘de multipolaire wereldorde’ (die China voorstaat) ‘een zware klap toe te brengen’. De redactie van Palestine Chronicle is een andere, meer optimistische mening toegedaan. ‘De Verenigde Staten hebben moeite om de uitkomst van hun oorlogen in Irak, Afghanistan, Syrië en Libië onder controle te houden. Militaire superioriteit heeft niet geleid tot politieke macht. Elke interventie heeft tot onbedoelde gevolgen geleid. Al deze interventies hebben het gezag van de VS ondermijnd en regionale actoren aangespoord om hun partnerschappen te diversifiëren – vaak in de richting van China.
De invloed van China groeit, niet omdat het grondgebied verovert, maar omdat het handel, infrastructuur en niet-inmenging biedt aan staten die oorlogsmoe zijn. En hoe langer de Amerikaanse betrokkenheid door instabiliteit wordt gekenmerkt, hoe aantrekkelijker dat alternatief wordt’.
Bronnen: Xinhua, ministerie BuZa China, Palestine Chronicle, Friends of Socialist China, DeWereldMorgen
