Chinees veto in Veiligheidsraad, bijdrage aan succes bemiddeling Pakistan

veto voor vrede
Een meisje tijdens een herdenkingsbijeenkomst ter nagedachtenis aan de leerlingen van een basisschool die gedood werden bij een raketaanval in het zuiden van Iran, in Teheran op 6 april 2026. Disclaimer foto Xinhua/Shadati

‘De maatregelen van de VN-Veiligheidsraad mogen geen vrijbrief vormen voor het gebruik van geweld’, aldus Fu Cong, de permanente vertegenwoordiger van China bij de Verenigde Naties, dinsdag. Samen met Rusland heeft China met zijn veto een resolutie geblokkeerd. Immers, de voorgelegde tekst zou de Verenigde Staten en Israël geholpen hebben om hun illegale oorlog tegen Iran voort te zetten en op te voeren. Enkele uren later kon Pakistan laten weten dat Trump instemde met een 10 puntenplan voor staakt-het-vuren dat Iran al wekenlang als voorwaarde stelt voor nieuwe onderhandelingen.

Palestine Chronicle meldde dinsdagavond: ‘Rusland en China zetten hun veto in tegen de resolutie van de VN Veiligheidsraad over de Straat van Hormuz, terwijl Iran het door de VS gesteunde ontwerp veroordeelt en waarschuwt voor een escalerende confrontatie in de VN’.

Veto tegen resolutie die was ingefluisterd door Washington

De resolutie was ingediend door Bahrein namens de Golfstaten en gesteund door de Verenigde Staten. De tekst moedigde staten die belang hebben bij het gebruik van commerciële zeeroutes in de Straat van Hormuz ‘krachtig aan’ om ‘defensieve maatregelen’ te coördineren die zouden bijdragen aan de veiligheid en beveiliging van de scheepvaart door de straat. Dit moest onder meer gebeuren door de begeleiding van koopvaardij- en commerciële schepen.

De resolutie werd geblokkeerd, ondanks dat ze 11 stemmen voor kreeg, nadat Moskou en Beijing hun vetorecht hadden uitgeoefend, terwijl Pakistan en Colombia zich van stemming onthielden.

De Iraanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Amir Saeid Iravani, had het ontwerp krachtig van de hand gewezen en het omschreven als fundamenteel gebrekkig en politiek gemotiveerd. …. Iravani benadrukte dat de acties van Iran in de Straat van Hormuz vallen onder zijn ‘inherente recht op zelfverdediging in overeenstemming met het VN-Handvest’. Hij verwierp beweringen dat Teheran verantwoordelijk is voor het destabiliseren van de maritieme veiligheid. De ambassadeur stelde ook dat de tekst van de resolutie voorbijging aan de bredere context van het conflict. Er was zelfs geen sprake van de militaire acties tegen Iran.

Veto Rusland

Vassily Nebenzia, de Russische ambassadeur bij de VN, zei dat de ontwerpresolutie in feite de VS en zij bondgenoten ‘carte blanche voor voortdurende agressie’ zou hebben gegeven. Volgens hem gaf het ontwerp ‘de werkelijke situatie niet weer’. Het hield geen rekening met de reeks gebeurtenissen die tot de huidige escalatie hebben geleid. Nebenzia waarschuwde ook dat soortgelijke bewoordingen in eerdere resoluties van de Veiligheidsraad waren gebruikt om militaire interventies te rechtvaardigen. Als voorbeeld gaf hij de NAVO-bombardementen op Libiëin 2011, een militaire interventie onder VN-mandaat. 

Veto China

De Chinese ambassadeur, Fu Cong, sprak zich eveneens krachtig uit tegen het ontwerp. Fu waarschuwde dat aanneming ervan de oorlog verder zou aanwakkeren. Fu noemde het ‘een verkeerd signaal dat zeer ernstige gevolgen zou hebben’. China riep op tot de-escalatie en hernieuwde diplomatieke inspanningen, met het argument dat de ontwerpresolutie de onderliggende oorzaken van de crisis niet aanpakt.

In zijn verklaring voor het veto, zei Fu dat het conflict in Iran en de gevolgen daarvan ‘de regionale en mondiale vrede en stabiliteit zwaar blijven ondermijnen, waardoor de wereldeconomie wordt getroffen en de verstoringen zich steeds verder uitbreiden’. En verder: ’De VS en Israël hebben, zonder toestemming van de Veiligheidsraad en terwijl de onderhandelingen tussen Iran en de VS nog gaande waren, militaire aanvallen op Iran uitgevoerd’. ‘Dit is een duidelijke schending van de doelstellingen en beginselen van het VN-Handvest en de basisnormen van de internationale betrekkingen.’

‘Tegelijkertijd moeten de soevereiniteit, veiligheid en territoriale integriteit van de Golfstaten volledig worden gerespecteerd. Burgers en niet-militaire doelen moeten de nodige bescherming krijgen. Ook de veiligheid en beveiliging van scheepvaartroutes en energie-infrastructuur moeten worden gewaarborgd,’ aldus nog Fu. De Chinese ambassadeur bij de VN voegde hier echter aan toe: ‘Onder de huidige omstandigheden moet een resolutie de onderliggende oorzaken van het conflict duidelijk identificeren, en passende oplossingen zoeken om die aan te pakken, en om de beveiliging van scheepvaartroutes te waarborgen. Men moet ernaar streven de dialoog te bevorderen en vrede te bereiken…Het is echter betreurenswaardig dat de ontwerpresolutie er niet in is geslaagd de onderliggende oorzaken en het volledige beeld van het conflict op een alomvattende en evenwichtige manier weer te geven’.

Gevaar voor misbruik in de oorlog

Fu Cong merkte op dat de tekst ‘veroordelingen en druk op één partij’ bevatte. En: ‘de tekst karakteriseert de situatie als een bedreiging voor de internationale vrede en veiligheid. De tekst pleit voor het gebruik van gewapende escortes: dergelijke bewoordingen zijn zeer vatbaar voor verkeerde interpretatie of zelfs misbruik.’ ’Nu de VS openlijk het voortbestaan van een beschaving bedreigen en de huidige vijandelijkheden jegens Iran hoogstwaarschijnlijk verder zullen escaleren, zou de ontwerpresolutie, mocht deze zijn aangenomen, een uiterst verkeerd signaal hebben afgegeven en zeer ernstige gevolgen hebben gehad,’ benadrukte Fu.

Volgens Fu Cong mogen de maatregelen van de Veiligheidsraad ‘geen juridische dekmantel vormen voor ongeoorloofde militaire operaties’ … ‘Gezien het bovenstaande had China geen andere keuze dan tegen de ontwerpresolutie te stemmen.’

VS en Israël aanstichters oorlog en crisis in Straat van Hormuz

Volgens China is dit een oorlog die nooit had mogen plaatsvinden. Beijing heeft de afgelopen dagen, zoals steeds, benadrukt dat de fundamentele oplossing om een veilige doorvaart van schepen door de Straat van Hormuz te waarborgen, erin bestaat de vijandelijkheden zo snel mogelijk te beëindigen. Fu wees er dus op ‘dat de VS en Israël de aanstichters van dit conflict zijn en zei dat de fundamentele reden voor de verstoring van de scheepvaart in de Straat van Hormuz de illegale militaire acties zijn die de VS en Israël tegen Iran hebben ondernomen. Bij monde van zijn ambassadeur riep China ‘de VS en Israël op om hun illegale militaire acties onmiddellijk te staken’. Hij richtte een oproep tot ‘Iran om te stoppen met aanvallen van relevante voorzieningen in de Golf, tegemoet te komen aan de legitieme zorgen van de Golfstaten, en zich te richten op het gemeenschappelijk belang van het Zuiden.’

In een verklaring die woensdag op haar X-account werd geplaatst, verklaarde de Permanente Vertegenwoordiging van Iran bij de VN dat Iran zijn waardering uitspreekt tegenover China en Rusland voor hun verantwoordelijke optreden en het principiële gebruik van het vetorecht in de VN-Veiligheidsraad. ‘Door een gebrekkig ontwerp te blokkeren, hebben zij het VN-Handvest hooggehouden en voorkomen dat de Veiligheidsraad werd misbruikt om de Amerikaanse agressie te legitimeren onder het voorwendsel van vrijheid van scheepvaart in de Straat van Hormuz en de Perzische Golf,’ aldus het bericht op X. ‘Zij hebben zich resoluut aan de juiste kant van de geschiedenis geplaatst.’

De Pakistaanse vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Dar in gesprek met zijn Chinese ambtgenoot Wang Yi. Beijing 31 maart 2026.Disclaimer foto FoSC

Pakistan en China gaan voor vrede

Fu zei dat China de afgelopen tijd enorme inspanningen heeft geleverd om de vrede en stabiliteit in de Golf en het Midden-Oosten te herstellen, en bereid is om met alle partijen samen te werken, ook met de Golfstaten dus, om een grotere bijdrage te leveren aan het spoedig herstel van vrede en stabiliteit in de regio. Dat klopt: samen met Pakistan heeft China een initiatief genomen dat vijf werkpunten voorstelt om de oorlog tegen Iran te stoppen en vrede naar de regio te brengen. Dat Shehbaz Sharif, de Pakistaanse premier en onderhandelaar tussen de VS en Iran een tijdelijk staakt-het-vuren en een herneming van de onderhandelingen kon aankondigen, op basis van een 10-puntenplan dat lran overigens al weken lang verspreidt, mag een overwinning heten voor het gezamenlijke vredesstreven van China en Pakistan.

Bronnen: Xinhua, press.un.org, Global Times, China Daily HK, South China Morning Post, Palestine Chronicle, Caitlinsjohnstone.com.au