*Opinie Ben Norton, samengevat door Marc Vandepitte
Vergeet de praatjes over ‘democratie’ en ‘waarden’: Washington zegt nu openlijk waar het om draait. De VS willen de machtigste blijven, terwijl de wereld netjes wordt opgedeeld in invloedssferen en economische achtertuinen. Washington beschouwt China als de enige tegenstander die economisch, technologisch en militair in de buurt komt.
De machtigste blijven
De kern van het rapport is dat de VS ‘de sterkste, rijkste en machtigste natie in de menselijke geschiedenis’ moet blijven, met ‘de meest dodelijke en technologisch geavanceerde krijgsmacht’. Washington wil met andere woorden zijn wereldwijde economische en militaire overheersing koste wat kost behouden.
China wordt daarbij benoemd als de belangrijkste ‘near-peer adversary‘, oftewel de enige tegenstander die economisch, technologisch en militair in de buurt komt. Maar de strategen in Washington hebben inmiddels een pijnlijke les geleerd.
De handelsoorlog die Trump vanaf 2025 ontketende, was bedoeld om China op de knieën te dwingen, met tarieven die opliepen tot boven de 140 procent. De toenmalige minister van Financiën, hedgefonds-miljardair Scott Bessant, beweerde dat de VS ‘alle troeven’ in handen hadden.
Maar China sloeg terug. Het beperkte de export van zeldzame aardmetalen, cruciaal voor hightech, wapens en het militair-industrieel complex van de VS.
Op dit moment is een grote oorlog met China te riskant, daarom is het essentieel om de controle over Latijns-Amerika te behouden
In oorlogssimulaties over een conflict rond Taiwan ziet het er al niet beter uit: volgens Amerikaanse denktanks verliest de VS in veel scenario’s, of behaalt het slechts een pyrrusoverwinning waarbij beide partijen verwoest worden.
De conclusie van Washington is dat op dit moment een grote oorlog met China beginnen te riskant is. Eerst moet men de economische afhankelijkheid verminderen. De VS kan immers moeilijk op Chinese toeleveringsketens vertrouwen om wapens te produceren ter voorbereiding van een mogelijke oorlog met China. Daarom is de controle over Latijns-Amerika essentieel.
Monroe-doctrine[1]
De kern van de nieuwe strategie is economische ontkoppeling van China. Omdat de fabrieksbanen niet terugkeren naar de VS, wil Washington toeleveringsketens verplaatsen naar de ‘eigen’ hemisfeer: Noord- en vooral Latijns-Amerika.
‘Nearshoring’ en ‘friendshoring’ zijn de modewoorden. Fabrieken worden verplaatst van China en Oost-Azië naar Mexico, Brazilië, Argentinië, Colombia … Niet om waardige jobs te creëren, maar om goedkope arbeid en grondstoffen te exploiteren, onder controle van Amerikaanse bedrijven.
Zo moeten nieuwe productieketens ontstaan voor kritische mineralen en zeldzame aardmetalen. Dat is ook de reden waarom Trump Groenland, met zijn enorme grondstoffenreserves, wil koloniseren.
Dit alles krijgt een ideologische verpakking: de herlancering van de 200 jaar oude Monroe-doctrine. Latijns-Amerika wordt opnieuw uitgeroepen tot ‘onze hemisfeer’.
De VS claimt de natuurlijke rijkdommen van Latijns-Amerika als haar eigen economische achtertuin
Concreet betekent dat twee dingen. Ten eerste wil Washington werken met regionale vazallen. Denk aan extreemrechtse leiders die bereid zijn hun eigen economie te openen voor VS-bedrijven, terwijl ze linkse regeringen in de buurlanden proberen te ondermijnen. Het rapport stelt openlijk dat dergelijke regeringen, partijen en bewegingen ‘beloond en aangemoedigd’ worden.
Ten tweede moeten de CIA en de andere inlichtingendiensten ‘strategische punten en grondstoffen’ in de regio in kaart brengen. Olie in Venezuela, ijzererts in Brazilië, lithium in Argentinië en Bolivia, landbouw en waterreserves: allemaal beschouwt men ze als middelen die ‘niet in handen van concurrerende machten’ mogen vallen.
Wat dat betekent, is duidelijk: de VS claimt de natuurlijke rijkdommen van het continent als haar eigen economische achtertuin. Rubio als keizer-in-de-schaduw
Een centrale speler in dit verhaal is minister van Buitenlandse Zaken én Nationaal Veiligheidsadviseur Marco Rubio.
Rubio, afkomstig uit Miami, heeft zijn hele carrière gewijd aan het bestrijden van linkse regeringen in Latijns-Amerika, met een obsessieve focus op Cuba, Nicaragua en Venezuela. Tijdens Trumps eerste termijn lobbyde hij zelfs voor een militaire invasie van Venezuela.
Nu bekleedt hij twee topposities tegelijk, een combinatie die eerder enkel Henry Kissinger onder Nixon had. Daarmee is Rubio de op één na machtigste figuur in Washington.
Hij is bovendien een uitgesproken China-havik. In zijn ogen is de Communistische Partij van China ‘de meest gevaarlijke tegenstander die de VS ooit hebben gehad’ en zal de machtsstrijd tussen de VS en China het hele verhaal van de 21e eeuw bepalen.
Nieuwe Koude Oorlog
De Nationale Veiligheidsstrategie trekt een duidelijke conclusie: de hoofdvijand is China, niet langer Rusland. De VS willen zelfs ‘strategische stabiliteit’ met Moskou herstellen. Dat betekent: spanningen verminderen, de oorlog in Oekraïne uitfaseren en Europa zijn ‘eigen veiligheidsproblemen’ laten oplossen.
Het doel is niet vrede om de vrede. Washington hoopt de nauwe band tussen China en Rusland te breken en Moskou los te weken uit de informele anti-hegemoniale as met Beijing en andere landen uit het Zuiden.
Europa is vooral afzetmarkt voor Amerikaanse export en technologie; het is niet langer een volwaardige partner met eigen belangen
Europeanen lezen dit vooral als: Trump laat Europa vallen. In het document zelf gaat het echter vooral om een herschikking van prioriteiten. De westerse hemisfeer en de Indo-Pacific krijgen duidelijk voorrang als kernregio’s, terwijl Europa en het Midden-Oosten gedegradeerd worden tot nevenfronten.
Economisch blijft Europa wel belangrijk, maar dan vooral als afzetmarkt voor Amerikaanse export en technologie, niet meer als volwaardige partner met eigen belangen.
Dollars, data en dominantie
De Verenigde Staten willen hun economische macht maximaal uitspelen. Ze steunen daarbij op de dollar als belangrijkste reservemunt ter wereld, op hun greep op het mondiale financiële systeem via instellingen als het IMF en de Wereldbank, op het overwicht van Amerikaanse techbedrijven en software, én op hun culturele invloed via Hollywood en platforms zoals Netflix.
Trump dreigt zelfs met 100 procent importtarieven voor BRIC-landen, enkel omdat ze het lef hebben om over alternatieven voor de dollar te praten. In zijn woorden: “BRICS stierf op het moment dat ik dat zei.”
Het doel is een wereld die ‘geleid wordt door de VS’, dat staat er letterlijk zo geformuleerd. Landen moeten de VS als ‘partner van eerste keuze’ beschouwen, en wie dat niet doet, zal “met verschillende middelen” ontmoedigd worden om samen te werken met andere machten, vooral China.
Cultuuroorlog als rookgordijn
Eén element onderscheidt deze strategie van eerdere documenten: een uitgesproken cultuuroorlog. De tekst staat vol tirades tegen migratie, diversiteit, gelijkheid en ‘culturele subversie’. De regering kondigt het ‘einde van het tijdperk van massamigratie’ aan en belooft de strijd aan te gaan met het DEI-beleid (diversity, equity, inclusion).
De buitenlandse politiek blijft klassiek imperialistisch: oorlogen, sancties, couppogingen en regime change waar nodig
Dit dient vooral als afleiding. Terwijl de aandacht gaat naar symbooldossiers, rept men met geen woord over de rol van Wall Street in de de-industrialisering van de VS, of over de macht van Big Tech en de miljardairs die het politieke systeem domineren.
Intussen blijft de buitenlandse politiek klassiek imperialistisch: oorlogen, sancties, couppogingen en regime change waar nodig.
Indo-Pacific: economische slagvelden van de toekomst
Na de westerse hemisfeer volgt de Indo-Pacific op de tweede plaats. De VS erkent dat deze regio nu al het politieke en economische zwaartepunt van de wereld vormt, met bijna de helft van de globale economie. China alleen vertegenwoordigt bijna een vijfde van de wereldeconomie, meer dan de VS.
Washington ziet de komende decennia als een periode van ‘economische slagvelden’ met China. Het doel: de positie van de VS als ‘leidende economie’ te behouden, Chinese technologiebedrijven terug te dringen en alternatieve infrastructuurprojecten te ontwikkelen als tegenhanger van China’s Belt and Road Initiative, het wereldwijde infrastructuur- en investeringsproject waarmee China havens, spoorlijnen, wegen en energievoorzieningen bouwt of financiert.
In het rapport is er sprake van het behouden van ‘militair overwicht’ om China af te schrikken
India wordt daarbij gezien als belangrijke partner binnen de Quad (VS, Japan, Australië, India). Tegelijk erkent de tekst dat New Delhi een eigen koers vaart en niet zomaar een volgzame vazal zal worden.
Taiwan en de militaire gordel rond China
Een potentieel explosiepunt is Taiwan. Voor Washington is het eiland om drie redenen cruciaal: het garandeert de dominantie in halfgeleiders dankzij chipgigant TSMC, het vormt een schakel in de ‘eerste eilandketen’ waarmee de VS China militair kan insluiten, en het ligt langs drukbevaren zeeroutes in de Zuid-Chinese Zee.
In het rapport is dan ook sprake van het behouden van “militair overwicht” om China af te schrikken. Concreet betekent dit: meer bases, meer wapens, en extra druk op bondgenoten in de ‘eerste eilandketen’, zoals de Filipijnen, Japan en Zuid-Korea, om hun militaire uitgaven te veerhogen en hun havens en infrastructuur open te stellen.
Het historische feit dat Taiwan eeuwenlang deel uitmaakte van China, en zelfs nog door Japan werd gekoloniseerd, verdwijnt daarbij volledig uit het zicht. Wat telt, is de bruikbaarheid van het eiland in de machtsstrijd met Beijing.
Afrika en het Midden-Oosten
Voor Afrika zijn er slechts enkele alinea’s. De boodschap is vernederend helder: Afrika is interessant als bron van ‘overvloedige natuurlijke rijkdommen’, als afzetmarkt voor Amerikaanse goederen en als terrein voor de strijd om cruciale mineralen met China.
Het Midden-Oosten verliest in de ogen van Washington zijn belang nu de VS zelf de grootste producent van olie en gas zijn. De focus verschuift van oliezekerheid naar het verhinderen dat ‘vijandige mogendheden’ – lees: vooral China – de hand leggen op energie uit de Golf.
Rijk in verval grijpt naar de botte bijl
De Nationale Veiligheidsstrategie 2025 betekent geen breuk met het verleden, maar vormt een doorgedreven versie van wat men onder Obama en Biden al in gang zette: de ‘pivot to Asia’, de herbevestiging van de Amerikaanse wereldhegemonie en de openlijke economische oorlog tegen landen die een eigen koers willen varen.
Nieuw is vooral hoe schaamteloos dat nu op papier staat. Er is geen sprake meer van mooie woorden over het ‘verspreiden van democratie’, maar van een onverbloemde agenda: de wereld opdelen in invloedssferen, Latijns-Amerika en Afrika behandelen als grondstoffen- en arbeidsreservoirs, Europa reduceren tot afzetmarkt, China isoleren en verzwakken, en Rusland desnoods binnenhalen als juniorpartner.
Het rapport schetst het beeld van een imperium dat zijn tanende macht probeert te redden door de rest van de wereld nog steviger in de tang te nemen
Voor wie wil begrijpen waar de volgende conflicten, staatsgrepen en economische oorlogen zullen uitbreken, is dit rapport zeer verhelderend. Het beschrijft een imperium dat zijn tanende macht probeert te redden door de rest van de wereld nog harder in de tang te nemen.
Dit is een samenvatting van een podcast van Ben Norton die je hieronder kan bekijken. Deze Nederlandstalige tekst verscheen eerst op DeWereldMorgen. ChinaSquare kreeg toestemming om hem over te nemen, waarvoor dank.
——————————————————
*De standpunten in opiniestukken zijn niet noodzakelijk identiek aan de redactionele lijn van ChinaSquare.be. De verantwoordelijkheid voor de inhoud ligt bij de auteur.
