Op 4 december publiceerde Washington de nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie van de VS (de National Security Strategy, NSS). De betekenis van het document is vanzelfsprekend een thema onder experts internationale betrekkingen.
Op onze leestafel liggen twee Chinese artikelen en 1 Brits opiniestuk. Deze teksten bevatten een interpretatie van wat Trump & Co vertellen over de betekenis van de NSS voor de relatie tussen de VS en China, en hoe Beijing zich zal of kan verhouden tot Washington.
INSIDE CHINA
Soft Words, Long Game: A Chinese Decoding of America’s National Security Strategy
Fred Gao van Inside China vond dit essay interessant omdat het representatief is voor wat vele academici in de Chinese International Relations community denken over die fameuze NSS. De auteur, Meng Weizhan, is een onderzoeker bij het Fudan Institute for Advanced Study in Social Sciences. VolgensMeng verschuift de VS onder Trump van een ‘dure’ ideologische confrontatie naar een ‘meer duurzame’, langetermijnstrategie die gericht is op realistische concurrentie. De Amerikaanse president lijkt geïnspireerd door een tactiek van Nixon. Dat de huidige president van de VS zich meer richt op interne kracht dan op externe bondgenootschappen doet Meng denken aan een eeuwenoude Chinese visie op de staat. Het belangrijkste strijdtoneel is nu economie en technologie – wat hij ’technologisch machiavellisme’ noemt – waar de VS beslissende, blijvende voordelen wil behalen. Dus, zo waarschuwt Meng, wij moeten ons niet vergissen in de zachtere toon die Washington nu lijkt aan te slaan tegenover China. Het doel blijft: China achter de VS en eigenlijk eronder te houden. Meng Weizhan maakt geen marxistische analyse van de NSS en de plannen van Washington. Hij meent dat wat de NSS zegt over de nakende ondergang van de Europese beschaving een verschuiving van het ideologische naar het culturele is. Meng ziet China in feite zelf ook als de opkomende rivaal van de VS. Dat spoort dus niet echt met de officiële politiek van Beijing (‘geen clash met de VS, maar zo veel en zo lang mogelijk wederzijds voordeel + eenheidsfront met het Mondiale Zuiden’). Verder is zijn oplossing nogal kleurloos: ‘Zolang we ons concentreren op onze eigen ontwikkeling en onze zaken goed regelen, kunnen we onoverwinnelijk blijven in deze langdurige strijd.’
THE MORNING STAR
Trump’s new national security strategy is a threat to us all
Diane Abbott, een bekende linkse politica in het VK, heeft het Amerikaanse document ook gelezen en houdt er een zeer pessimistische, en meer door het marxisme geïnspireerde visie aan over. Ook Abbott begrijpt dat China het doelwit blijft. Volgens haar wordt de NSS ‘gepresenteerd als een manier om de VS economisch en militair te versterken in de aanloop naar het volgende conflict met China’. Als Trump & Co schrijven over ‘het reële en grimmige vooruitzicht van het verdwijnen van de Europese beschaving’, begrijpt Diane Abbott dat zij de rijkdommen van Europa ondergeschikt willen maken aan de oorlogsdoelen van de VS. En dat ze daarvoor mikken op bondgenootschappen met uiterst-rechts in Europa. Want Europese staten worden net als Cuba, Venezuela, heel Latijns-Amerika en hun honderden miljoenen inwoners gereduceerd tot figuranten in Trumps oorlogsfilm Hoe ik me voorbereidde om China te verslaan. Diane Abbotts analyse sluit enigszins aan bij die van Ben Norton, samengevat door Marc Vandepitte, die we eerder publiceerden.
GLOBAL TIMES
New US NSS mentions Taiwan multiple times, reveals Washington’s real logic of treating Taiwan as pawn: experts
De Global Times merkt in de westerse commentaren op de NSS een tendens om de schijnwerper te richten op het plan van Trump om met alle normen te breken. De VS zou volgens Politico, Reuters, AFP en CNN vooral focussen op Latijns-Amerika, en minder op andere continenten. De media in het Westen zijn zeer onder indruk van Trumps rauwe kritieken en waarschuwingen aan het adres van Europa. Dit alles zou wijzen op een scherpe heroriëntatie in Washington. Veel commentatoren in de grote media lijken te geloven dat de VS zich minder gaat concentreren op Azië en minder geobsedeerd is door de noodzaak het hoofd te bieden aan een opkomend China. In China zelf is het de experts opgevallen dat de NSS wel degelijk China en zijn dissidente provincie Taiwan in het vizier neemt. ‘De bewoordingen waarin dat gebeurt in deze Amerikaanse NSS van 2025 zijn explicieter, meer gemilitariseerd en meer geopolitiek dan in de versies van 2017 (Trump I) en 2022 (Biden).’ Voorlopig zijn de Chinese commentatoren volgens de Global Times echter optimistisch. Uit de NSS blijkt dat voor de VS het belang van Taiwan ligt in ‘zijn dominante positie in de productie van halfgeleiders’ en in het feit dat ‘Taiwan een directe toegangspoort vormt tot de tweede eilandketen’. Voor Washington is Taiwan dus niet meer dan een pion (en geen bondgenoot in het gevecht om democratische waarden zoals de separatisten in Taipei beweren). Voor de Chinezen aan beide zijden van de Straat van Taiwan zal het steeds duidelijker worden wie en wat het echte gevaar oplevert voor de bevolking op het eiland.
TRACKING PEOPLE’S DAILY
Wang Yi’s Big Speech on Xi Jinping Thought on Diplomacy
Tijdens een symposium over Xi Jinping’s diplomatieke gedachtegoed heeft de Chinese topdiplomaat een toespraak gehouden. De bijeenkomst vond plaats in het Xi Jinping Thought on Diplomacy Research Center. Het evenement was de boeklancering van ‘Study Outline on Xi Jinping Thought on Diplomacy (2025 Edition)’. De speech van de minister van Buitenlandse Zaken van China zou je kunnen lezen als een soort tegenhanger van de NSS. De tekst is belangrijk genoeg om er een apart artikel aan te wijden, en dat zullen we ook doen. Nu al geven we de lezers de kans om via de bovenstaande link de Engelse vertaling van Wang Yi’s uitleg te lezen en zelf te beoordelen. Wang heeft het erover dat Xi Jinping de basisprincipes van het marxisme integreert met de specifieke realiteit van de Chinese diplomatie in het nieuwe tijdperk en met de traditionele cultuur van China.
Disclaimers afbeeldingen:
INSIDE CHINA
MORNING STAR
GLOBAL TIMES
TRACKING PEOPLE’S DAILY Wang Yi’s Big Speech on Xi Jinping Thought on Diplomacy
Podcast
