John Ross (OPINIE)
Ondanks beweringen die het tegendeel suggereren, betekent het tweede presidentschap van Trump niet dat de VS zich terugtrekt in het westelijk halfrond, betoogt John Ross*. De VS bereidt zich verder voor op de confrontatie (vooral) met China
Het tweede presidentschap van Trump verschilt van eerdere Amerikaanse regeringen in retoriek en tactiek. Het voert militaire aanvallen uit en intensiveert blokkades tegen Cuba, Nicaragua en Iran. Maar tegelijkertijd legt het land invoerheffingen op, beledigt het bondgenoten en dreigt het bijvoorbeeld met het in beslag nemen van Groenland van Denemarken. Tegenover China dreigde de VS aan het begin van dit presidentschap met invoerheffingen van 145 %. Toen trok Washington zich terug, en Trump heeft geprobeerd om met Rusland te onderhandelen over een einde aan de oorlog in Oekraïne. Dit alles heeft ertoe geleid dat sommigen beweren dat Trump de doelstellingen van de VS fundamenteel aan het veranderen is. Hij zou voorstellen dat de VS zich terugtrekt in het westelijk halfrond of dat Washington bereid is om de rest van de wereld op te delen in ‘invloedssferen’ met landen als China en Rusland.
Geen verandering in de doelstellingen van de VS
Dat soort ideeën is onjuist en gevaarlijk, zoals uit de ontwikkelingen zal blijken, omdat ze ervoor zorgen dat landen niet voorbereid zijn op wat er gebeurt. Ze worden ook gebruikt om te suggereren dat het niet zo belangrijk is om landen als Cuba te verdedigen, omdat de VS alleen geïnteresseerd is in het westelijk halfrond en andere landen niet zal aanvallen als ze zich niet bemoeien met de doelstellingen van de VS daar.
Dergelijke opvattingen zijn in tegenspraak niet alleen met de feiten, maar zelfs met de woorden van de regering-Trump in haar twee nieuwe belangrijke beleidsverklaringen: de National Security Strategy en National Defence Strategy (de Nationale Veiligheidsstrategie en de Nationale Defensiestrategie). Zeker, in die documenten krijgt de wens van de VS om het westelijk halfrond te controleren grote nadruk. In de Veiligheidsstrategie staat: ‘Na jaren van verwaarlozing zal de Verenigde Staten opnieuw … de Amerikaanse superioriteit in het westelijk halfrond doen gelden.’
Maar in de tekst komt duidelijk naar voren dat het doelwit niet alleen Latijns-Amerikaanse landen zijn die onafhankelijke ontwikkeling nastreven, maar ook China – dat voor veel Latijns-Amerikaanse landen de belangrijkste partner is voor handel en bouwprojecten. De Veiligheidsstrategie zegt over Latijns-Amerika: ‘We willen dat andere landen ons zien als hun partner bij uitstek, en we zullen (op verschillende manieren) hun samenwerking met anderen ontmoedigen … we moeten alles in het werk stellen om buitenlandse bedrijven die infrastructuur in de regio bouwen, te verdrijven.’
China is het mikpunt van de VS
In plaats van zich terug te trekken uit andere delen van de wereld, focussen zowel de veiligheids- als de defensiestrategie specifiek op China. In de defensiestrategie staat: ‘De NSS [nationale veiligheidsstrategie] geeft het DOW [Department of War, ministerie van Oorlog] de opdracht om een gunstig evenwicht in militaire macht in de Indo-Pacific te handhaven.’
Er staat: ‘We zullen een sterke ontradende verdedigingslinie opwerpen langs de eerste eilandketen.’
De veiligheidsstrategie benadrukt de militaire steun van de VS aan Taiwan: ‘Een gunstig conventioneel militair evenwicht blijft een essentieel onderdeel van de strategische rivaliteit. Er is terecht veel aandacht voor Taiwan … omdat Taiwan directe toegang biedt tot de tweede eilandketen en Noord-Oost- en Zuidoost-Azië in twee verschillende oorlogsterreinen verdeelt … het behoud van militaire superioriteit is een prioriteit.’
Het beleid van de VS in Europa
De defensiestrategie specificeert dat het verminderen van de Amerikaanse strijdkrachten in Europa bedoeld is om ze te concentreren tegen China: ‘Hoewel we … betrokken zullen blijven in Europa, moeten we – en zullen we – prioriteit geven aan de verdediging van het Amerikaanse thuisland en het afschrikken van China.’ De VS zijn momenteel inderdaad op zoek naar overeenkomsten met Rusland, met als doel de goede betrekkingen tussen China en Rusland te verbreken. Maar de feiten tonen aan dat dit louter een tactische manoeuvre op korte termijn is. Als Trump echt goede strategische betrekkingen met Rusland nastreefde, zou hij een wederzijdse verlaging van de militaire uitgaven en détente bevorderen als basis voor de veiligheidsbetrekkingen tussen West-Europa en Rusland, en tegelijkertijd wederzijds voordelige energiebanden tussen beide partijen tot stand brengen. In plaats daarvan dringt hij er bij West-Europa op aan de militaire uitgaven te verhogen, wat strategisch alleen tegen Rusland gericht kan zijn, en verzet hij zich volledig tegen het herstel van de energiebetrekkingen tussen Rusland en West-Europa.
Het buitenlands beleid van Trump in de praktijk
Uit Trumps acties blijkt nog meer dan uit zijn woorden. Tijdens de tweede ambtstermijn van deze president van de VS werd Venezuela aangevallen en werd een olieblokkade tegen Cuba ingesteld, maar zes van de zeven landen die de VS hebben gebombardeerd, liggen buiten het westelijk halfrond: Iran, Syrië, Somalië, Jemen, Nigeria en Irak. Trump stelt voor om het jaarlijkse militaire budget van de VS dit jaar te verhogen van 1 biljoen dollar naar 1,5 biljoen dollar – veel meer dan nodig is om het westelijk halfrond aan te pakken.
De VS wil een first strike nucleaire capaciteit verwerven
De defensiestrategie legt de nadruk op de bouw van het Golden Dome-raketafweersysteem, niet tegen landen met een klein aantal intercontinentale raketten, zoals Noord-Korea, maar tegen landen met een groot aantal, zoals China en Rusland: ‘Het ministerie [van Oorlog] zal prioriteit geven aan de ontwikkeling van president Trumps Golden Dome… met een specifieke focus op het vermogen om op kosteneffectieve wijze grote raketaanvallen en andere geavanceerde luchtaanvallen te verslaan.’
De realiteit van Golden Dome dat het een offensieve Amerikaanse capaciteit wil opbouwen om als eerste te kunnen toeslaan in een oorlog tegen landen als China. Op dit moment worden de Verenigde Staten ervan weerhouden een nucleaire oorlog te beginnen omdat ze geconfronteerd kunnen worden met een verwoestende nucleaire reactie. De strategie van Golden Dome is dat als de VS een eerste nucleaire aanval uitvoert op China of Rusland, Golden Dome het kleine aantal raketten zal uitschakelen dat na een dergelijke eerste aanval nog overblijft om op de VS te worden afgevuurd.
De puur tactische manoeuvres van Trump om de strategische doelstellingen van de VS te bereiken
De VS trekken zich niet terug in het westelijk halfrond. Sommigen beweren dit omdat de Verenigde Staten hun poging om China 145 % invoerrechten op te leggen hebben gestaakt en dit gepaard ging met een vermindering van hun agressieve anti-Chinese retoriek. Deze wensdroom is een verkeerde inschatting van de situatie. De VS hebben hun aanval op China alleen maar ingetrokken omdat ze felle weerstand ondervonden. China reageerde, met zijn economische tegenmaatregelen, het krachtigste tegen de VS. China had echter nog andere landen aan zijn zijde – Rusland en veel landen in het zuidelijk halfrond. Trump 2.0 besloot daarom dat het een verkeerde tactiek was om te beginnen met een aanval op de sterkste tegenstander – China. In plaats daarvan was het noodzakelijk om eerst te proberen de krachtsverhoudingen ten opzichte van China te veranderen door andere, zwakkere landen die bevriend zijn met China te verslaan. Nadat de Verenigde Staten de regeringen van die landen zouden hebben omvergeworpen, konden ze zich tegen een meer geïsoleerd China kunnen keren, zo hoopten ze. Daarom probeerden ze China te verzwakken via een voorafgaande aanval tegen zijn partners. Vandaar de Amerikaanse aanvallen op tal van landen, in combinatie met tijdelijk minder harde retoriek tegen China. De VS trekt zich niet terug in het westelijk halfrond, maar past alleen een subtielere tactiek toe om zijn mondiale hegemonie en dominantie te behouden en te versterken.
Trumps militaire aanval op het mondiale Zuiden
De conclusies die uit deze realiteit volgen, zijn duidelijk. Landen in het Mondiale Zuiden die momenteel rechtstreeks worden aangevallen door de VS, zoals Cuba, Venezuela en Iran, bevinden zich vandaag de dag in de frontlinie van de strijd tegen de Amerikaanse aanval op alle onafhankelijke, progressieve en socialistische krachten in de wereld. Deze landen moeten daarom maximale steun krijgen. Zij verdienen om moreel gezien onze solidariteit en het is in het belang van die landen. Maar de andere belangrijke reden is dat de VS, wanneer zij die landen kan verslaan, sterker zal staan in zijn aanval op alle andere landen en progressieve bewegingen. Zowel de woorden als de daden wijzen uit dat als de Verenigde Staten zouden slagen in hun aanvallen in het westelijk halfrond, tegen Cuba en Venezuela, zij daar niet bij zouden blijven en zich tevreden stellen met een verdeling van de rest van de wereld. De VS zou zijn aanvallen op Cuba en Venezuela, vanuit een enigszins versterkte positie, gewoon voortzetten met aanvallen op andere landen. Kortom, het idee dat de VS zich gewoon terugtrekt in het westelijk halfrond is volkomen onjuist en uiterst gevaarlijk.
John Ross is een vooraanstaand marxistisch econoom. Hij is Senior Fellow, Chongyang Institute for Financial Studies, Renmin University of China.
Hij is actief lid van No Cold War Britain.
Het bovenstaande artikel verscheen op The Morning Star onder de titel Trump 2.0 Is not retreating – it is recalibrating for global confrontation
De Nederlandse vertaling is van Dirk Nimmegeers
*Standpunten in opiniestukken zijn niet noodzakelijk identiek aan de redactionele lijn van ChinaSquare. De verantwoordelijkheid voor de inhoud ligt bij de auteur.
