Dirk Nimmegeers (OPINIE*)
Wat betekent de agressie van de VS tegen Venezuela voor China? Hoe kunnen of moeten Europeanen zich verhouden tot de onvoorstelbare wending in de wereldpolitiek?
De illegale aanval tegen de president en de bevolking van Venezuela is ook gericht tegen Latijns-Amerika en landen van buiten het continent, zoveel is duidelijk.
Na Venezuela…?
Trots en met dreigende taal heeft Trump laten weten dat er bij de ontvoering van Maduro tientallen Cubanen zijn gedood en dat hij de kwestie Cuba nog ‘zal regelen’. Verder is het in wezen een aanval tegen China, een land dat al lange tijd steun geeft aan Venezuela. Over Groenland heeft Trump bijvoorbeeld al openlijk gezegd dat de VS het nodig heeft voor zijn verdediging tegen Rusland en China. De misdadige bedreigingen van Trump & Co aan het adres van de Venezolaanse regering en aan het adres van een nieuwe reeks van landen vormen een bedreiging voor de wereldvrede.
In de EU: verwarring, instemming en laster over China
In de EU reageren regeringen en media op een onzekere of lauwe manier en hier en daar met steun of begrip voor Trump & Co. Dat China het doelwit van de toekomst is erkennen ze. Sommige westerse media en politici slagen erin om ‘het verband tussen Venezuela en China’ zo te leggen dat het past in het langetermijnplan om het socialistische project van China niet enkel in te perken, maar het te vernietigen. In De Standaard brengt Bart Beirlant de Chinese president Xi onder in dezelfde categorie als Trump en Poetin. Jonathan Holslag orakelt op Facebook: ‘Trump doet vandaag in Venezuela wat Poetin in 2022 probeerde in Oekraïne en wat China wellicht ooit zal proberen in Taiwan: een regering ten gronde richten en grondgebied innemen (sic)’.
Opeenvolgende Amerikaanse regeringen hebben er met een jarenlange campagne voor gezorgd dat in de EU sommigen Trumps acties tegen Venezuela nu aanvaarden en er hun medewerking aan verlenen. De Britse sociaaldemocratische premier Keir Starmer weigert bijvoorbeeld Trumps actie te veroordelen. De vertegenwoordiger van Letland bij de VN keurt de Amerikaanse actie goed omdat volgens haar het regime (sic) van Maduro ‘het VN Handvest en het internationaal recht heeft geschonden’.
Haatcampagne van jaren werpt vruchten af
Dat alles is onder meer het resultaat van een jarenlange voorbereiding in de media om het Venezolaanse Bolivariaanse project te belasteren en met politieke en economische maatregelen te ondermijnen. Diezelfde aanpak volgt het Westen ook tegen China, met precies dezelfde doelstellingen: de constante stroom van leugens over China en verdraaiingen van de bedoelingen van de Communistische Partij van China en de Chinese regering dient om de aanvaarding voor te bereiden van een grootscheepse agressie tegen het socialisme in China. Overigens is er door Washington en bondgenoten op dezelfde manier gewerkt aan de beeldvorming en het beleid betreffende ‘democratisch’ Israël versus de ‘terroristen’ van Palestina. Het resultaat is vandaag de onmacht en medeplichtigheid van onze regeringen en een deel van de bevolking ten aanzien van de genocide in Gaza en de bezette gebieden.
‘Onvoorstelbaar’
Velen vonden en vinden dat wat er nu gebeurt in Latijns-Amerika ‘onvoorstelbaar’. Het onvoorstelbare van een gewapend conflict gericht tegen China is evenzeer mogelijk. De Chinese regering beseft dat heel goed en bereidt zich actief op dat onvoorstelbare voor. Beijing is daar heel eerlijk in, zie de viering van de overwinning op het fascisme. China kan bondgenoten gebruiken en verdient ze ook. Daarom is het zo actief in multipolaire organisaties zoals BRICS. Europeanen moeten zich geestelijk wapenen om de juiste keuze te maken tegen Washington en voor samenwerking met Beijing. Daarvoor is het nodig om het socialistische project van China te leren kennen en om de waarheid te zien en te verspreiden over de geopolitieke visie en de 4 mondiale initiatieven van Beijing.
Waar staat de VS voor?
De kenmerken van de geopolitiek van de Verenigde Staten en hun bondgenoten zijn: het aansturen op conflicten, de inzet van eenzijdige sancties, de aanleg van invloedssferen (‘achtertuinen’), en het misbruik van economische belangen en veiligheid als voorwendsel om een zogenaamde op regels gebaseerde orde aan de rest van de wereld op te leggen.
en waar China?
China stelt daar in woorden en daden een alternatief voor een andere wereld tegenover. Het wil dat de landen vasthouden aan de Verenigde Naties en het Handvest van de landenorganisatie. Het blijft streven naar wederzijds voordelige samenwerking, zelfs met verbitterde vijanden zoals de VS en onbetrouwbare vrienden zoals de EU. De diplomaten van Beijing houden dit vol, op basis van de gedachte dat economische samenwerking leidt tot vrede. De geopolitiek van China is niet ingegeven door machtsstreven maar door de 5 principes van vreedzame co-existentie. China spant zich samen met andere landen in voor vreedzame oplossingen van conflicten en veiligheid voor alle partijen. Een van de vele voorbeelden is het Vredesinitiatief van Brazilië en China voor de oorlog in Oekraïne. Tegen de agressie waarvan Venezuela het slachtoffer is heeft China meteen krachtig geprotesteerd. De hoogste leiders en vertegenwoordigers van China hebben zich intussen ook uitgesproken: Xi Jinping, Wang Yi, de tijdelijk zaakgelastigde van de permanente missie van de Volksrepubliek China bij de Verenigde Naties Sun Lei. Het is overduidelijk dat de Verenigd Naties op dit moment verzwakt zijn en gehinderd worden in hun werking door een verouderde organisatievorm en de blijvende westerse dominantie. De ontwikkeling van de multipolaire wereldorde verloopt langzaam en vraagt geduld. China kan niet alleen optreden tegen de VS, zoals sommigen eisen en het wil ook juist geen militaire of economische reactie American style. Geduldige en (vaak stille) diplomatie zullen dus voorlopig geboden blijven.
Grenzen aan het vredesbeleid en de onvermijdelijke keuze
Natuurlijk kent het vriendelijke vredesbeleid grenzen. Landen en volkeren hebben het recht zich gewapenderhand te verdedigen als de territoriale integriteit overschreden wordt, de dreiging te groot of als de onderdrukking een genocide wordt. Zoals gezegd houdt China voor zover mogelijk rekening met deze ‘onvoorstelbare’ situaties. Wat we in Europa te weinig weten of beseffen is het feit dat het onvoorstelbare China al vaker is overkomen. Van 1898 tot 1997 heeft het Verenigd Koninkrijk de stad Hongkong bezet gehouden en bestuurd (behalve van 1941 tot 1945 toen Japan het bestuur van de Britten afpakte). In Taiwan heeft de VS de dictator Chiang Kai-shek gewapenderhand in staat gesteld een stuk van China in handen te houden na zijn nederlaag in de Chinese burgeroorlog. Door vreedzame diplomatie is China erin geslaagd Hongkong terug te winnen en het is de bedoeling van regering in Beijing om ook de hereniging met Taiwan vreedzaam te laten verlopen. Het is echter alweer de VS en vooral de huidige president die dat door provocaties en de enorme bewapening van de separatisten op het eiland lijken te willen verijdelen. Als die rode lijn overschreden wordt zal China zich gedwongen zien om met de wapens in te grijpen. Daarover bestaat geen vaagheid of twijfel. Ook in dat geval zal het duidelijk zijn welke kant rest van de wereld hoort te kiezen. Laten we hopen dat er tegen dan wat meer Europeanen zijn die de juiste keuze weten te maken.
DeWereldMorgen, The Morning Star, Xinhua, Global Times, news.un.org, gov.br/mre/en (website Braziliaanse regering), De Standaard, Friends of Socialist China, Wikipedia,
*De standpunten in opiniestukken zijn niet noodzakelijk identiek aan de redactionele lijn van ChinaSquare.be. De verantwoordelijkheid voor de inhoud ligt bij de auteur.
