Mevrouw Cheng Li-wun, voorzitter van de Kuomintang (KMT), de grootste politieke partij van het Chinese eiland Taiwan, heeft op maandag 30 maart de uitnodiging aanvaard om een bezoek te brengen aan het Chinese vasteland.
Cheng zal van 7 tot en met 12 april een delegatie leiden die onder andere de provincie Jiangsu, en de steden Shanghai en Beijing zal aandoen. Dat meldt het officiële Chinese persbureau Xinhua. Xi Jinping, secretaris-generaal van de CPC, en het Centraal Comité van de Communistische Partij van China (CPC) hebben Cheng voor dat bezoek uitgenodigd.
‘Hoop op vrede’
Cheng hield een persconferentie in de Taiwanese hoofdstad Taipei. Xinhua en Global Times geven daarvan verslag met een aantal opvallende citaten. De onafhankelijke substack The East is Read post het complete transcript van de ontmoeting met de pers. De voorzitter van de Kuomintang dankte haar gastheren en sprak de hoop uit dat ‘de beide partijen zullen samenwerken om de vreedzame ontwikkeling van de betrekkingen tussen beide zijden van de Straat van Taiwan te bevorderen’. Zij hoopt ‘de uitwisselingen en samenwerking te versterken, bij te dragen aan de vrede in de Straat van Taiwan en het welzijn van de bevolking te verbeteren’.
Cheng is ervan overtuigd dat de bevolking aan beide zijden hoopt op vrede en dat de meerderheid van de Taiwanezen het goed vindt dat zij het vasteland bezoekt. Immers, ‘In het belang van beide zijden van de Straat van Taiwan, voor de regionale stabiliteit en voor het welzijn van de volgende generatie moeten we resoluut kiezen voor de weg van de vrede,’ aldus de partijleidster.
‘Tegen onafhankelijkheid’, ‘voor Consensus 1992‘
Cheng zei verder dat haar bezoek, net als eerdere bezoeken aan het vasteland door de voormalige KMT-voorzitters Lien Chan en Ma Ying-jeou, op een duidelijk politiek fundament berust. Ze legde uit wat dit wil zeggen: haar partij, de Kuomintang, ‘verzet zich tegen de onafhankelijkheid van Taiwan’ en ze wil ‘de Consensus van 1992 naleven’ . Dat is volgens haar in overeenstemming met de partijstatuten en met wat er voorzien is in de Grondwet van de Republiek China.
Onderlinge Chinese wijsheid en inspannigen
Op basis hiervan wil haar politieke partij ‘de bevolking van Taiwan en de wereld laten zien dat beide zijden van de Straat niet hoeven af te glijden naar gevaar en gewapend conflict’, aldus mevrouw Cheng Li-wun. Volgens haar zijn ‘beide zijden in staat met hun eigen wijsheid en inspanningen samen een brede weg naar vrede banen’. Ze wijst erop dat een recent forum tussen denktanks van de Communistische Partij van China en de Kuomintang begin februari bleek te willen ‘inspelen op de hoge verwachtingen van verschillende sectoren in Taiwan’. Zij willen verbeterde betrekkingen, en ‘zijn voor samenwerking op het gebied van kwesties als klimaatverandering, energiebesparing en kunstmatige intelligentie’. Cheng hoopt met haar bezoek ook veel te kunnen betekenen voor de industrie en de zakenmensen van Taiwan. Zowel voor de gastheren, Xi Jinping en de CPC, als de gast, de KMT-voorzitter, gaat het hier dus nadrukkelijk om een ontmoeting tussen twee politieke partijen. Op die manier levert het nadeel dat de KMT op dit moment slechts de oppositiepartij is een voordeel op. Niemand kan bij deze reis de illusie in stand houden dat er sprake is van een staatsbezoek, want Taiwan is geen onafhankelijke staat (en hoeft dat blijkbaar voor de KMT ook niet te worden).
‘En de VS dan?’
Op vragen over hoe er in de Verenigde Staten op haar reis zal gereageerd worden en hoe het moet met de wapenverkopen van Washington aan Taipei antwoordde de partijleidster van de KMT diplomatisch. Zij wees erop dat ‘de hele wereld een één-China-beleid volgt en de onafhankelijkheid van Taiwan niet steunt’. Dat geldt volgens Cheng ‘ook voor onze trouwe bondgenoot, de Verenigde Staten’. Met de VS kunnen, zo denkt zij, zowel Taiwan als het vasteland China ‘win-win-resultaten, gedeelde welvaart en wederzijds voordeel bereiken’. Wat de wapenverkopen betreft stelde zij vast dat de separatistische leiders van het eiland voorlopig geen duidelijkheid hebben gegeven over de omvang en dat de VS nog heel wat andere producten kan verkopen aan Taiwan.
Relaties tussen politieke partijen
Cheng Li-wun leidt de Kuomintang sinds oktober 2025. Haar bezoek is het eerste van een zittende KMT-voorzitter aan het vasteland in tien jaar tijd. Op die manier zullen twee politieke partijen, de regerende Communistische Partij van China (CPC) en de Kuomintang (KMT), de grootste politieke partij van de autonoom functionerende provincie Taiwan, hun contacten op het hoogste niveau herstellen. Voor de CPC is het niet ongewoon om goede betrekkingen te onderhouden met Chinese niet-communistische partijen: de Volksrepubliek kent een meerpartijenstelsel van acht partijen die de leiding van de CPC accepteren en goed met de regerende partij samenwerken.
‘Bereidheid van Cheng’
Song Tao, hoofd van het Bureau voor Taiwanese zaken van het Centraal Comité van de CPC, kreeg toestemming om aan te kondigen dat ‘Cheng welkom is, en dat ze een KMT-delegatie zal leiden voor een bezoek aan Jiangsu, Shanghai en Peking op het vasteland’. Song merkte op dat Cheng sinds haar aantreden bij meerdere gelegenheden ‘haar bereidheid heeft uitgesproken om het vasteland te bezoeken’. Met deze uitnodiging wil de CPC ‘haar betrekkingen met de KMT en de vreedzame ontwikkeling van de betrekkingen tussen beide zijden van de Straat van Taiwan bevorderen’. Beide partijen zullen over het bezoek overleg plegen om de nodige regelingen te treffen, aldus Song.
Het belang van de Consensus van 1992
In 1992 werkten twee niet-gouvernementele organisaties, een van het vasteland en een van Taiwan het één-China-pricipe uit: er is slechts één China en Taiwan maakt daar deel van uit. De neerslag van hun informele besprekingen kreeg de naam Consensus van 1992. Voor de Chinese regering is de aanvaarding ervan een voorwaarde voor een officiële dialoog en economische samenwerking tussen beide zijden van de Straat van Taiwan (het vasteland en de Taiwanese eilandengroep). De Kuomintang is het daarmee eens. Over wat de definitie van ‘Een China’ eigenlijk is blijven er voorlopig verschillen van mening tussen de beide partijen. Voor de CPC is het de Volksrepubliek, met als hoofdstad Beijing en met een regering geleid door de communistische partij. De Kuomintang houdt nog altijd vast aan het bestaan van de Republiek China die in de 20e eeuw gevestigd werd en van een grondwet voorzien door Sun Yat-sen. Die visie blijkt uit de uitspraken die Cheng Li-wun gisteren deed. Verder beschouwt Beijing de consensus van 1992 als een weg naar vreedzame hereniging binnen het kader van ‘één land, twee systemen’. De Chinese regering is ervoor dat politici van beide kanten nauwer en vreedzaam samenwerken, en dat er meer en meer contacten komen tussen de bevolking van het vasteland en Taiwan. Het doel blijft echter om aan de huidige status-quo van een autonoom functionerende Chinese provincie een einde te maken. Hoe lang het duurt voordat dit kan, moeten beide kanten uitmaken. Vooral voor de KMT is het nog niet zover. Wel is en blijft het een zaak die geregeld moet worden onder Chinezen, zonder buitenlandse inmenging. Dat de voorzitter van de KMT zo uitgesproken de onafhankelijkheid van Taiwan verwerpt en de Consensus van 1992 aanhangt is echter zonder meer winst voor al wie hoopt op vrede omheen de straat van Taiwan.
Bronnen: Xinhua,Global Times, eastisread.com, law.moj.gov.tw (academische website Taiwan), en.people.cn, gingerriver.com, Wikipedia
