Ziet Starmer het licht in China?

De Britse premier Keir Starmer brengt op uitnodiging van premier Li Qiang een vierdaags bezoek aan China. Tijdens een gesprek met de Chinese president Xi Jinping kwamen beide partijen overeen om ‘een langdurig en consistent uitgebreid strategisch partnerschap tussen China en het Verenigd Koninkrijk (VK) tot stand te brengen’.

De Britse Times publiceerde vooraf een open brief van Zheng Zeguang, de Chinese ambassadeur in het VK. De titel: ‘China and Britain don’t see eye to eye but we share many interests’. ‘China en Groot-Brittannië zijn het niet altijd met elkaar eens, maar we delen veel gemeenschappelijke belangen’. In de brief van de ambassadeur is de volgende passage van groot belang: ‘We moeten de internationale samenwerking bevorderen. De wereld verandert steeds sneller en verkeert in onrust. De wereldwijde economische groei blijft traag en de mondiale orde staat voor steeds grotere uitdagingen. Landen met verantwoordelijkheidsgevoel moeten goed van kwaad onderscheiden en solidair zijn. Zo kunnen ze de orde van na de Tweede Wereldoorlog, de doelstellingen en beginselen van het VN-Handvest en het multilaterale handelssysteem met de Wereldhandelsorganisatie als kern handhaven’.

Verantwoordelijkheid

Tijdens zijn gesprek met Keir Starmer gaf ook Xi Jinping aan dat China en het VK in ‘de turbulente wereld van vandaag hun verantwoordelijkheid moeten nemen en streven naar wereldvrede, stabiliteit, groei en welvaart voor de bevolking van beide landen’. Dat is een logisch principe van de diplomatie die China aan de wereld presenteert. Het is een diplomatie die confrontaties vermijdt en oprecht vredelievend is. De Chinese leiders gaan ervan uit dat wederzijds voordelige economische betrekkingen vreedzame oplossingen misschien niet helemaal garanderen, maar wel bevorderen. Verder benadrukte Xi tegenover Starmer dat ‘internationaal recht pas echt effectief kan zijn als alle landen zich eraan houden. Met name grote landen moeten het goede voorbeeld geven, anders keert de wereld terug naar het recht van de sterkste’.

De Chinese president nodigde de Britse premier uit om het volgende te overwegen. ‘Als voorstanders van multilateralisme en vrijhandel moeten China en het Verenigd Koninkrijk echt multilateralisme bevorderen en in praktijk brengen, het mondiale bestuurssysteem rechtvaardiger en eerlijker maken en bouwen aan een gelijkwaardige en ordelijke multipolaire wereld en een voor iedereen voordelige en inclusieve economische globalisering’.

Vreedzame ontwikkeling van China

Xi drukte Starmer ook het volgende op het hart. Wij ‘moeten de geschiedenis vanuit een breder perspectief bekijken, verschillen overstijgen, elkaar respecteren en het enorme potentieel van de samenwerking tussen China en het Verenigd Koninkrijk omzetten in echte vooruitgang’. In niet mis te verstane bewoordingen had Xi nog deze boodschap. ‘China streeft altijd naar vreedzame ontwikkeling, is nog nooit een oorlog begonnen en heeft nooit ook maar één centimeter buitenlands grondgebied ingenomen. Hoe sterk en ontwikkeld China ook wordt, het zal nooit een bedreiging vormen voor andere landen. De traditionele Chinese cultuur hecht waarde aan vrede en streeft naar harmonie zonder uniformiteit. Economische en handelsbetrekkingen tussen China en het Verenigd Koninkrijk zijn sowieso wederzijds voordelig’. Minister van Buitenlandse Zaken en toppoliticus Wang Yi was bij het gesprek aanwezig. Xi en Starmer hadden het ook nog even over het Britse voetbal dat ze allebei met interesse volgen.

Kansen

Keir Starmer had daarna gesprekken met de Chinese premier Li Qiang en parlementsvoorzitter Zhao Leji. Alle Chinese leiders die hij ontmoette kwamen met concrete voorstellen voor wederzijds voordelige samenwerking en betere contacten tussen het Britse en het Chinese volk, evenals tussen Britse en Chinese politici. Zij wezen vooral op kansen in de dienstensector, en in onderwijs, gezondheidszorg en financiën. Ze stelden gezamenlijk onderzoek en commerciële toepassingen voor op het gebied van artificiële intelligentie, life sciences, nieuwe energie en koolstofarme technologieën, de digitale economie en moderne scheepvaartdiensten. Beide partijen hebben hier complementaire voordelen. Ze kunnen de uitbreiding en verbetering van de bilaterale handel bevorderen, en de uitwisselingen en samenwerking op gebieden zoals financiële regelgeving en connectiviteit van financiële markten versterken. 

Eerste Britse reacties

Britse officiële verslagen van de eerste dagen van Starmers bezoek bevestigden dat er overeenstemming is bereikt over ‘een langdurig en consistent uitgebreid strategisch partnerschap’. De Britse premier zou ‘bepaalde kwesties waar zijn regering problemen mee heeft’ hebben aangekaart. De premier, die tijdens zijn bezoek wordt vergezeld door een delegatie van bijna zestig van de grootste Britse bedrijven en culturele organisaties, hoopt ‘dat er nieuwe partnerschappen kunnen worden gesmeed en nieuwe kansen voor hen worden gecreëerd in China’. Starmer beseft, naar eigen zeggen, dat ‘groei en welvaart in eigen land rechtstreeks samenhangen met Brits engagement t.o.v. de grootste wereldmachten in het buitenland’.

Voorts zijn de Britten er blij mee dat China de visumregels voor hen versoepelt. Voor reizen van minder dan 30 dagen vervalt namelijk de visumplicht. Zo krijgt het Verenigd Koninkrijk dezelfde voorwaarden als 50 andere landen, waaronder Frankrijk, Duitsland, Italië, Australië en Japan. Dit betekent dat mensen die voor zaken of toerisme naar China reizen, het land zonder visum kunnen bezoeken.

Wait and see

Het wachten is nu op concrete contracten en afspraken, en vooral op de toekomstige ontwikkelingen in de relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de Volksrepubliek China. Van het eerste krijgen we misschien een beter beeld in de loop van het weekend. Bij beide partijen leeft er gematigd optimisme. Keir Starmer is door zijn hondse trouw aan de militaristische en genocidale politiek van de VS en Israël, maar vooral door de voortzetting van de bezuinigingspolitiek, ‘aangeschoten wild’. Onder de bevolking is de sociaaldemocratische leider de minst populaire premier van het VK in lange tijd. Een rationele en voordelige omgang met China zou de visie op zijn beleid beslist geen kwaad doen. De Britse media zijn voorafgaand aan het bezoek van de premier in overdrive gegaan met negatieve stukken over China. Zij zijn de spreekbuis van het establishment, dus dat belooft niet veel goeds.

We zullen zien of de leiders van het Verenigd Koninkrijk kiezen voor een voortzetting van de vijandige confrontatiepolitiek in het kielzog van de VS en de NAVO, of juist voor een voordelige en vreedzame samenwerking. Aan China zal het niet liggen: de voorstellen van Beijing zijn duidelijk genoeg.

Bronnen: Xinhua, Ministerie BuZa China, Ministerie BuZa VK, CGTN, Financial Times, The Morning Star, substack Tracking People’s Daily