Verschillende beoordelingen van de aard en de resultaten van Trumps ontmoeting met Xi zijn intussen voorhanden. Er zullen er allicht nog meer komen. De grote beoordelaar is echter de realiteit. In de toekomst zal blijken wie de gebeurtenissen van 13 t/m 15 mei 2026 goed heeft ingeschat. Laten we eerst eens lezen wat de Chinese topdiplomaat Wang Yi erover te vertellen had. Volgens Friends of Socialist China zal dit ons in staat stellen om ‘beweringen en speculaties in de westerse media en ook die afkomstig van de grillige en misleidende Amerikaanse regering te interpreteren’. Misschien helpt het ons ook om de analyses van andere Chinese en westerse waarnemers te evalueren. Aan (de lees)tafel!
XINHUA
Briefing by Foreign Minister Wang Yi on China-U.S. summit and common understandings
Onmiddellijk nadat Trump naar huis vertrokken was heeft de minister van Buitenlandse Zaken van China de pers geïnformeerd over wat hij ‘de topontmoeting tussen China en de VS’ noemde en over bereikte afspraken. Enkele dingen springen in het oog. Bij Wang is de vraag niet ‘wie heeft er gewonnen?’. China wil vooral weten ‘hoe twee gigantische staten kunnen samenwerken en voorkomen dat hun onvermijdelijke meningsverschillen uit de hand lopen’. Beijing gaat dus niet in op uitnodigingen om de wereld te verdelen in 2 blokken. De beide gesprekspartners zeggen dat ze het eens geworden zijn om te spreken van ‘een constructieve relatie van strategische stabiliteit’. Wang Yi legt precies uit wat dit volgens China betekent, en hij benadrukt dat het niet de bedoeling is om het bij woorden te laten blijven. ‘Het … is geen loze kreet. Het moet een doel zijn dat beide partijen nastreven en dat gezamenlijk werk vereist.’ Vervolgens legt Wang Yi uit wat voor gezamenlijk werk er nuttig is en mogelijk kan zijn op een aantal gebieden: contacten tussen de bevolkingen, Taiwan (een nationale Chinese kwestie), economie en handel, internationale brandhaarden. Voorzichtig en bedaard zegt de Chinese toppoliticus ‘we zullen blijven zoeken naar de juiste manier waarop grote landen in het nieuwe tijdperk met elkaar kunnen samenleven’ … zodat het ‘meer voordelen voor beide volkeren oplevert en meer bijdraagt aan wereldvrede en ontwikkeling’.
SI(G)NIFICATION
China’s G2 Dilemma
In de substack met de woordspelige naam Si(g)nification zijn ze niet zo zeker van de oprechtheid waarmee Beijing het blokdenken verwerpt. Ook de analisten van deze blog putten uit Chinese bron. Volgens hen volgt een aantal publieke intellectuelen wel de officiële lijn dat China weigert samen met de VS de wereld in twee machtscentra te verdelen en de term ‘G2’ afwijst. In bepaalde kringen van beleidsadviseurs wordt echter ‘impliciet wel degelijk nagedacht over de structurele realiteit die erachter schuilgaat’. Si(g)nification houdt de standpunten en observaties van een aantal van de bekendste academici in China tegen het licht. Dat kleurt hun beoordeling van de relatie VS – China.
EGMONT
Trump & Xi: A Balance of Power and Vulnerability
Blijven de redacteurs van Si(g)nification achterdochtig wat betreft de goede bedoelingen van Beijing, Sven Biscop van het Egmont Instituut maakt het nog bonter. Enerzijds is hij het eens met de Chinese collega’s specialisten internationale betrekkingen, die hij volgende zomer aan de Renmin Universiteit les zal geven. ‘Geen van beide partijen kan de andere haar wil opleggen, zonder zichzelf en de tegenstander schade te berokkenen’. Voor Biscop is de daaruit volgende patstelling echter niet ingegeven door zorg voor de wereldeconomie of de vrede (of voor de ontwikkelingskansen van het Zuiden, in het geval van China). De VS en China zijn en blijven in zijn optiek twee supermachten die de ander willen verslaan, maar dat (voorlopig) niet of niet meer kunnen. Waar deze visie toe leidt wordt duidelijk als de directeur van het Egmont Instituut kijkt naar Taiwan. Hij insinueert dat het eiland in feite een onafhankelijk land is, bedreigd door China. Het ‘beste waar Taiwan op kan hopen’ met iemand als Trump, is dat de VS aan de strategische dubbelzinnigheid vasthoudt en China belet de straat van Taiwan te blokkeren, iets wat ‘Washington overigens al gemakkelijk kan zonder extra militaire middelen in te zetten’. Over Trump gesproken, die laat Europa duidelijk in de steek volgens ‘Egmont’. De EU moet dringend op zoek naar een tactiek om concessies af te dwingen van een China dat ‘zijn onwil om ernstig te onderhandelen verbergt achter een façade van vriendelijkheid’.
CHINAFFAIRS+
SUN Chenghao: Reading China-U.S. Summit
Voor China was deze bijeenkomst in de eerste plaats een ‘top die de toon moest zetten’. Het doel was vooral te voorkomen dat de betrekkingen tussen China en de VS zouden ontaarden in een ongebreidelde concurrentiestrijd, aldus Sun Chenghao. Ook Sun legt, in een lang interview, gedetailleerd uit wat de betekenis is van die fameuze ‘constructieve relatie van strategische stabiliteit’ waarover China en de VS het naar het schijnt eens geworden zijn. Hij meent dat China de ontmoeting en de dialogen die eruit zullen volgen vooral pragmatisch en met beperkte verwachtingen bekijkt. Voor Trump en de Amerikanen is het belangrijk om concrete punten te scoren op de korte termijn, resultaten waarmee je het thuisfront kunt tevreden stellen. Xi en de Chinezen zijn anders. Zij richten zich op de lange termijn en op het grote geheel. In de huidige situatie komt het er voor hen op aan ‘de bredere relatie te stabiliseren, de uitgangspunten te verduidelijken, risico’s te beheersen en ruimte vrij te houden voor toekomstige samenwerking’. De beide partijen hebben een aantal resultaten bereikt waar ze naar streefden. Op de gebieden bescherming van de handel, technologie, en bevoorrading met zeldzame aardmetalen. Ze zullen elkaar tot op zekere hoogte sparen, maar voorlopig zeker niet komen tot een innige samenwerking. China verwacht dat ook niet. En de VS? Valt te bezien. Wat Taiwan betreft kreeg Trump te horen dat Washington maar beter niet door kan gaan met rode lijnen te overschrijden. Het zou rampzalig zijn om Taiwan tot de belangrijkste aanleiding voor een grootschalige confrontatie tussen China en de VS te maken. Trump heeft daarop gereageerd met uitspraken die kunnen worden uitgelegd als ‘boodschap begrepen’ of ‘ik heb geen zin in een oorlog om Taiwan’. Beijing weet zeer goed dat de Amerikaanse president aan handen en voeten gebonden is door een thuisfront, gevormd door de elite in de twee grote politieke partijen, die zeer op gebrand blijven om, samen met separatisten zoals Lai Ching-te & Co van Taiwan een kruitvat te maken. Ook hier waren de verwachtingen niet hooggespannen. Beijing stelt zich tevreden met het uiten van de waarschuwing en rekent erop dat sommigen in Washington die ook hebben gehoord. Over de oorlog heeft China zich beperkt tot de herhaling van zijn bekende standpunten. Sun besluit dat beide gesprekspartners gedeeltelijk enkele doelstellingen hebben gerealiseerd. De Verenigde Staten hebben een aantal ‘politiek nuttige resultaten’ geboekt, vooral rond handel en technologie. China heeft een breder strategisch kader naar voren gebracht en beide landen hebben elkaar een zekere mate van stabiliteit beloofd. Bij de huidige stand van zaken in de betrekkingen tussen China en de VS is dat volgens de Chinese expert ‘misschien wel een van de meest realistische vormen van een ‘win-winsituatie’ die we kunnen verhopen’. Wat dat betreft zit hij op een lijn met zijn voorzichtige en bedaarde minister van Buitenlandse Zaken.
