Iedereen weet intussen wel dat China de fabrikant en dus ook de exporteur van de wereld is. Dat eerste, fabrikant, is inmiddels enigszins aan het verminderen. China maakt een snelle verandering van lage prijzen naar high-tech door en andere landen nemen geleidelijk de rol van goedkope producent over. Daarnaast stimuleert de Chinese overheid ook export van diensten, waarin China nog duidelijk achter ligt.
De ontwikkeling van de Chinese in- en uitvoer van diensten; China National Bureau of Statistics (disclaimer)
Oproep
De export van diensten wint terrein binnen de totale Chinese export. Premier Li Qiang riep op tot ‘het cultiveren van het merk ‘China Services’’ in zijn werkrapport tijdens het recente Partijcongres. Het doel is om door middel van gestandaardiseerde, hoogwaardige diensten zoals technologie, financiën, logistiek en consumentgerichte diensten een wereldwijd concurrerend merk op te bouwen. Dit sluit aan bij de bredere doelen van China om geavanceerde productie te combineren met moderne diensten, investeringen te stimuleren en openstelling van de telecom-, biotech- en digitale sectoren te ondersteunen.
Cijfers
De waarde van de Chinese export van diensten (zie ook de illustratie bij dit artikel) in 2025 bedroeg RMB 3,63 biljoen; een stijging van 14,2%. De waarde van de geïmporteerde diensten bedroeg RMB 4,46 biljoen; een stijging van 2.5%. De waarde van China’s total export in dat jaar was RMB 45,47 biljoen. Dat betekent dat het aantal van diensten (export + import) daarin slechts 17,79% was.
Normen
Een breder thema tijdens het congres was de voortdurende inspanning van China om delen van zijn economische ecosysteem uit te besteden – vooral alle Chinese bedrijven die toeleveringsketens, digitale infrastructuur, platforms voor e-commerce, clouddiensten, slimme logistieke systemen en fintech exporteren – liefst met technische normen, regels en data-infrastructuur die het binnenlandse bestuursmodel van de Volksrepubliek China weerspiegelen. In andere woorden: in navolging van DIN normen (Deutsche Industrie Normen) , ambieert de Chinese overheid de ontwikkeling van CIN met dezelfde autoritaire status.
Delen
Shanghai leidt in de export van diensten; goed voor ongeveer twee vijfde van het nationale totaal. Het 5-jarenplan van Shanghai heeft gedurfde doelen voor 2030 gesteld: een sprong van 20% ten opzichte van de jongste cijfers. Het plan belicht belangrijke exportgebieden, waaronder opkomende sectoren zoals medische en digitale diensten. Een nadere blik op recente activiteiten in de stad onthult twee trends die bredere nationale doelen weerspiegelen en bevorderen: bedrijven begeleiden naar diensten met een hogere toegevoegde waarde en het helpen van Chinese bedrijven die naar het buitenland uit willen breiden.
Diensten verbeteren
Groei van de export van diensten wordt gepromoot als een groeimotor in het 15e 5-jarenplan. Termen als ‘krachtige promotie’ geven aan dat er meer beleid komt om de sector te stimuleren. Er blijft voldoende ruimte over voor groei, aldus Shen Danyang van het State Council Research Office, dat deze plannen met beleid steunt. De groeiende export van diensten draagt bij aan het halen van de doelen van het 5-jarenplan door hoogwaardige intermediaire diensten en oplossingen te leveren die essentieel zijn voor de wereldwijde toeleveringsketen, legt Liu Bin van het China (Shanghai) Pilot Free Trade Zone Research Institute uit. De push berust op de overtuiging dat innovatie en hoogwaardige groei de economische veerkracht versterken – een visie die aan kracht wint te midden van geopolitieke tegenwind. De VS stimuleert ontkoppeling van China in hightech sectoren, zoals halfgeleiders en AI, met mogelijke uitbreiding naar de biofarmaceutische industrie en nieuwe energie, waarschuwt Zhang Yansheng van de Academy of Macroeconomic Research. Diensten en aanverwante knowhow in deze geavanceerde sectoren zijn net zo belangrijk als de fysieke goederen zelf.
Kampioenen
De opwaarderingsactie van China kanaliseert meer steun naar zijn kampioenen, terwijl gebieden die al floreren of als lagere prioriteiten worden gezien mogelijk minder steun krijgen. Shanghai’s dienstenhandelsgids van 2025 weerspiegelt deze verschuiving: een overkoepelende categorie ‘services outsourcing’ voor outsourcing van informatietechnologie, bedrijfsprocessen en kennisprocessen is uit de gebieden voor kernondersteuning geschrapt. Aan de andere kant zijn R&D op farmaceutisch en biotech gebied, die voorheen één categorie vormden uiteen getrokken en opnieuw geclassificeerd als op zichzelf staande categorieën onder ‘Professional Service Trade‘. Er is een nieuwe focus toegevoegd aan het opbouwen van toonaangevende wereldwijde bedrijven op deze gebieden met een sterke onderzoeks- en innovatiecapaciteit.
Eigen innovatie
De verandering onderstreept het streven van China om geavanceerde, onafhankelijke en hoogwaardige professionele diensten te ontwikkelen die geworteld zijn in innovatie van eigen bodem, in plaats van alleen het leveren van laagwaardige diensten voor buitenlandse bedrijven. Deze stap sluit aan bij de prioriteiten die zijn vermeld in een recent actieplan van de centrale regering, waarin de ontwikkelde oostelijke regio’s werd opgeroepen zich te concentreren op hoogwaardige outsourcing, terwijl minder ontwikkelde centrale-westelijke regio’s meer offshore- en onshore-outsourcingdiensten moeten overnemen. De regio’s moeten hun focus afstemmen op hun sterke punten. De richtlijnen lieten ook enkele financierings- en exportdoelen vallen en draaide naar meer kwalitatieve statistieken, wat suggereert dat China nu erkent dat bedrijven die diensten exporteren tijd nodig hebben om kracht op te bouwen en te innoveren.
Fonds
Nieuwe financiële steun voor bedrijven in internationale outsourcing van diensten, export van technologie en import van belangrijke diensten komt naar voren als een nieuw niveau in Shanghai’s 2025 Services Trade Guidance Fund. In aanmerking komende bedrijven kunnen tot RMB 5 miljoen aan subsidies ontvangen – het grootste bedrag in elke categorie – wat aantoont dat China zich op deze opkomende sectoren richt. Om de medische diensten te stimuleren, is de kwalificatiedrempel voor handelsondersteuning verlaagd: medische instellingen hoeven nu slechts 4.000 patiënten per jaar te bedienen, een daling van 5.000.
Buitenlandse investering
Het 15e 5-jarenplan stimuleert ‘het leiden van toeleveringsketens in het buitenland’ en ‘het koppelen van handel aan investeringen’. Beide prioriteiten roepen op tot meer buitenlandse investeringen, waarbij Chinese multinationals naar verwachting grotere rollen op zich zullen nemen, aangezien ze niet alleen individuele fabrieken, maar hele industriële ketens naar het buitenland verplaatsen. De export van diensten is een essentieel proces dat in deze ondernemingen is ingebed, bedoeld voor het verbinden en versoepelen van de handel in goederen, investeringen in het buitenland en risicobeheer. Voor het eerst biedt het beleid directe financiële steun voor bedrijven om overzeese verkooppunten of filialen op te richten, met hogere subsidies voor activiteiten in BRI-landen. Er is ook een nieuwe ondersteuningsprioriteit voor e-commercebedrijven geïntroduceerd om een buitenlandse aanwezigheid op te zetten, waarbij ze worden aangemoedigd buitenlandse platforms over te nemen en diensten aan zowel buitenlandse handelaren als consumenten aan te bieden. Sterkere logistieke en e-commercediensten zijn niet alleen export op zichzelf, maar helpen ook de acceptatie van Chinese goederen en investeringen in het buitenland uit te breiden.
Juridische diensten
Geconfronteerd met sterkere externe tegenwind, heeft het richtsnoer voor 2025 van Shanghai nieuwe hulp toegevoegd voor overzees marktonderzoek, advies en promotie aan dienstverleners. Ooit beperkt tot apparatuur en onderhoud, strekt de financiering zich nu uit tot werk dat bedrijven helpt de toenemende risico’s in het buitenland te beheersen. Een aparte rubriek over juridische diensten (commerciële bemiddelingsdiensten) is ook toegevoegd als prioriteitsgebied, ter ondersteuning van organisaties die grensoverschrijdende arbitrage en bemiddeling voor buitenlandse bedrijven en instellingen bieden. Naarmate Chinese bedrijven dieper in de wereldwijde toeleveringsketens ingebed zullen worden, kunnen meer geschillen ontstaan, waardoor ondersteunende infrastructuur zoals bemiddeling en arbitrage belangrijker wordt.
Bron: China Policy; de site van het Chinese Ministerie van Handel
