Covid-19: Waar staat China? (UPD)

Naar aanleiding van de actuele situatie in China, met enerzijds een toenemend aantal besmettingen met Covid-19 en anderzijds protesten in een aantal steden tegen de voortzetting van sommige beperkingen, halen wij het onderstaande stuk dat Frank Willems op 25 november schreef weer naar voren, met een update.

China heeft van alle grote landen veruit het laagste aantal Covid-19 doden. Maar het aantal besmettingen neemt momenteel snel toe, ook al is het naar internationale normen nog laag. Ondertussen weegt de economische en psychologische prijs van de preventiemaatregelen steeds zwaarder. Daarom besliste de centrale overheid onlangs tot beperkte versoepelingen. Die mogen echter niet tot massale uitbraken en paniek leiden. Lokale overheden zoeken in functie van de lokale omstandigheden een optimale balans; dat is een aartsmoeilijke opdracht. Op halflange termijn moeten een hogere vaccinatiegraad en betere behandeling van de zieken een oplossing bieden.

Foto: Xinhua/Xiao Yijiu Disclaimer

Slachtoffer van eigen succes

China telt sinds het begin van de coronapandemie een kleine 6.000 dodelijke slachtoffers. Vergelijk dat even met de VS (1,1 miljoen), India (oversterfte van 5 miljoen) of België (33.000 doden).

Het land wordt nu echter slachtoffer van zijn succes. De beperking van het aantal besmettingen is te danken aan het nul-Covid preventiebeleid, dat erop gericht was uit het buitenland komende besmettingen onmiddellijk uit te doven. Sinds de meer besmettelijke omikron variant heeft China echter te maken met binnenlandse overdacht van het virus. Het preventiebeleid is dus omgedoopt tot ‘dynamisch’ nul-Covid beleid, dat de besmettingen niet probeert uit te sluiten maar wel zoveel mogelijk te beperken. Het tot voor kort zeer beperkt aantal besmettingen maakt dat er geen natuurlijke immuniteit ontstaan is.

Erger nog, terwijl de actieve bevolking bijna volledig gevaccineerd is, is de oudste en meest kwetsbare bevolkingsgroep juist weinig gevaccineerd. Minder actieve senioren zagen geen reden om zich te laten vaccineren terwijl er in hun wijk of stad geen enkele besmetting was en zij zich weinig of niet verplaatsen; bovendien liepen er geruchten over mogelijke schadelijke gevolgen van vaccinatie voor mensen met onderliggende kwalen zoals diabetes of hartkwalen

Vaccinatie-kwestie

Na een eerste vaccinatieronde werd in de tweede helft van 2021 begonnen met boosters. Begin dit jaar was 40% van de bevolking geboosterd en in oktober 57%. Dat is veel te weinig. In juni dit jaar hadden nog maar 4 miljoen mensen een tweede booster gekregen. Er zijn experts die risico’s zien in sommige combinaties van vaccins, terwijl combinaties voor een blijvende efficiënte bescherming juist aangewezen zijn; op dit punt wordt verder onderzoek gedaan.

Bovendien blijken de Chinese vaccins, gebaseerd op traditionele vaccintechnologie, minder te beschermen tegen besmetting dan de westerse; gelukkig zouden ze bijna even goed beschermen tegen zware ziekte of overlijden.

Daarbij komt dat China nog steeds een ontwikkelingsland is en niet beschikt over een even uitgebreide medische infrastructuur als België. Het aantal bedden voor intensive care ligt er vier keer lager. Steden zijn meestal goed bedeeld, maar de infrastructuur op het platteland is zwak.

Dit alles maakt dat China erg kwetsbaar is voor de omikron variant. Een studie begin dit jaar schat dat er tot 1,6 miljoen dodelijke slachtoffers zouden kunnen vallen indien men de preventiepolitiek zou opgeven. Wanneer men kijkt naar de cijfers van India lijkt dat niet onwaarschijnlijk. Een politiek die het redden van mensenlevens prioritair stelt kan dit niet toelaten.

Toenemende kost van preventie

De preventiemaatregelen hebben een kost. Lockdowns van stadsdelen, frequent testen van de volledige bevolking van een stad, lange quarantaines in aparte instellingen, strikte opsporing van risicocontacten zijn niet gratis en belasten in toenemende mate de lokale budgetten. Een voorbeeld: iedere inwoner in een stad van één miljoen mensen om de drie dagen testen – wat nu in sommige steden de regel is – kost wekelijks een miljoen dollar.

De bredere economische gevolgen zijn ernstiger. Beperkingen op verplaatsingen treffen de dienstensector, waaronder toerisme en horeca, zwaar. Mensen doen minder aankopen van alles, tot en met minder aankopen van woningen; dat doet onder andere geen goed aan de vastgoedsector, die al sinds vorig jaar door tekort aan liquiditeiten in zwaar weer zit en rechtstreeks of onrechtstreeks volgens sommige schattingen instaat voor een kwart van de economie.

Alhoewel men erin geslaagd is de productie grotendeels intact te houden – onder meer door grote fabrieken in een geïsoleerde cocon te laten werken- zijn vooral tijdens de grote uitbraak in Shanghai van maart tot mei dit jaar de internationale leverketens verstoord en de uitvoerperspectieven verslechterd.

De psychologische factor

Bovenop de economische gevolgen komt de toenemende psychologische moeheid. Voortdurende testen, beperkingen op de mobiliteit, soms lockdowns omwille van slechts een klein aantal besmettingen werken ontmoedigend. Wanneer daarbij problemen komen met bevoorrading, zoals bij de lockdown van Shanghai, of problemen met de levensomstandigheden in quarantainecentra, kan onrust omslaan in protest, vooral via het internet.

Protest was er ook de fabriek van iphones in Zhengzhou. Deze fabriek is eigendom van het taiwanese bedrijf Foxconn, het grootste privébedrijf in China. Toen er in oktober een handvol besmettingen uitbrak werd de hele fabriek met 200.000 arbeiders in een cocon geplaatst; er begonnen onder het personeel fake berichten te circuleren over veel grote aantallen besmettingen en dodelijke slachtoffers; er brak paniek uit en een aantal arbeiders vluchtten door over de muur te klauteren.

Aanpassingen

De toenemende economische en psychologische kost van de preventie in combinatie met het feit dat men nieuwe besmettingen toch niet volledig kon vermijden, terwijl er in heel China geen enkel dodelijk slachtoffer viel sinds mei, verhoogden de druk om de preventiemaatregelen voorzichtig te versoepelen.

Daarom heeft de nationale gezondheidscommissie begin november 20 nieuwe maatregelen ingevoerd. Het gaat vooral over minder lange quarantaines, vlottere toegang vanuit het buitenland, minder tracing van contacten, selectiever omspringen met lockdowns van wijken en sluitingen van scholen en bedrijven en meer rationeel doseren van grootschalige testen. De algemene boodschap: gebruik enkel preventiemaatregelen wanneer ze echt noodzakelijk én efficiënt zijn. Er werd kritiek geleverd op lokale besturen die al bij een beperkt aantal besmettingen botweg de strengste maatregelen opleggen.

Deze week zijn meer gedetailleerde instructies door de centrale regering uitgevaardigd: het gaat om de concrete teststrategie, thuisquarantaine en zelftesten, en het classificeren van risicozones.
Voor deze aspecten wordt de benadering meer gefocust en minder gebaseerd op grootschalige blinde maatregelen.

Hoe is de toestand nu?

Eind oktober, begin november is een nieuwe golf besmettingen op gang gekomen. Op donderdag 24 november werd het record aantal besmettingen per dag, 31.000, doorbroken. Daarvan waren er 27.000 asymptomatische. Dat lijken veel besmettingen maar is in verhouding met het aantal inwoners maar de helft van België vandaag. Maar er zijn nog geen aanwijzingen dat de toename afneemt.

Vooral enkele grote steden, zoals Beijing, Guangzhou, Shijiazhuang en Chongqing zijn getroffen. Sinds begin november vielen er zes doden, de eerste sinds mei.

De situatie stelt de lokale overheden voor moeilijke keuzes. Teruggrijpen naar algemene lockdowns en frequente algemene testen? Of het aantal besmettingen verder laten toenemen en proberen te controleren met soepele maatregelen, met onvermijdelijk verlies van levens. Volgens een rapport van het Japanse financiële bedrijf Nomura deze week zou meer dan een vijfde van het Chinese bnp momenteel getroffen zijn door vormen van lockdown. Een maand gelden was het nog minder dan een tiende. Nomura verwacht een verdere verslechtering naar een derde. In het vierde trimester zou de economische groei negatief zijn.

Complex

Ook experts van de nationale gezondheidscommissie erkennen dat de huidige golf zeer moeilijk onder controle te krijgen is en verwachten aanvankelijk nog een verslechtering van de toestand.

Waar tot nu toenemende onrust bestond over de strenge coronamaatregelen riskeert nu onrust te ontstaan bij een deel van de bevolking die zich te weinig beschermd voelt. Caixin vermeldt dat in Shijiazhuang sommige ouders bang zijn hun kinderen naar school te sturen. Er zijn mensen die geneesmiddelen hamsteren.

Opnieuw is de Foxconn fabriek in Zhengzhou een teken aan de wand. Om de arbeiders te vervangen die vorige maand de fabriek verlieten uit schrik voor besmetting zijn nieuwe migranten aangetrokken met stevige premies. Deze week is met deze groep een sociaal conflict ontstaan rond de uitbetaling daarvan en de hygiënische omstandigheden die volgens hen een te groot risico op besmetting veroorzaken; het conflict is in geweld ontaard maar viel stil nadat Foxconn een premie van 1.400 dollar per werknemer uitbetaalde.

Hoe moet het verder?

Nationaal zal verder de nadruk liggen op het promoten van volledige vaccinatie voor ouderen om meer groepsimmuniteit te bereiken. Van verplichte vaccinatie is geen sprake. Recentelijk zijn nog verschillende nieuwe vaccins goedgekeurd, onder meer een met gerecombineerd proteïne en een vaccin dat kan geïnhaleerd worden. Het combineren van verschillende vaccins moet het blijvend effect vergroten. Gezondheidsexperts van het Center for Disease Control pleiten bovendien voor het opzetten van een zesmaandelijks boosterschema voor de hele bevolking maar daarover bestaat geen eensgezindheid.

Er worden versneld meer klinieken gebouwd voor intensive care. Guangzhou waar momenteel een uitbraak is gaat op zeer korte termijn 350.000 extra bedden ter beschikking stellen. Het is te verwachten dat ook de preventieregels in functie van de veranderende toestand verder zullen aangepast worden.

De lokale besturen zullen beslissen hoe de preventieregels in de praktijk en in functie van de concrete situatie op het terrein kunnen toegepast worden. Nationaal zal hier nauwgezet op toekijken. Daarvoor zijn speciale teams van de nationale gezondheidscommissie uitgestuurd. Verwacht wordt dat sommige steden als pilot minder strenge maatregelen zullen mogen toepassen.

Het dynamische nul-Covidbeleid van de overheid

De nationale overheid blijft vasthouden aan het ‘dynamisch nul-Covid beleid’. Concreet betekent dit dat China verder het sparen van mensenlevens voorop zal zetten, en daarbij zoveel mogelijk het vrijwaren van de economie als tweede doel zal nastreven. Buitenlandse waarnemers verwachten dat het beleid zal evolueren in de richting van de besmettingscurve afvlakken in plaats van het virus zoveel mogelijk tegen houden. Een tijdstip voor het grotendeels of volledig opheffen van het preventiebeleid is niet in het vooruitzicht.

Onrust leidt tot protest (update)

In verschillende steden is protest uitgebroken na een brand vrijdag in een appartementsgebouw in Urumqi waarbij 10 dodelijke slachtoffers vielen. Het nieuws werd verspreid dat de brandweer zijn werk niet had kunnen doen omwille van lockdownmaatregelen. Dat is door de lokale overheid formeel ontkend. Toeval of niet, zaterdag werd aangekondigd dat de keten van lokale besmettingen in Urumqi doorbroken was en de lockdowns kunnen opgeheven worden.

In Urumqi braken zaterdag al protesten uit tegen de coronamaatregelen. Sommige woonblokken zouden daar al 100 dagen in lockdown zitten. Kleinschalige protesten hebben zich verspreid naar andere steden, onder meer in Beijing, Xian, Nanjing, Chongqing, Chengdu, Wuhan en vooral Shanghai dat in april-mei zelf door een zware lockdown ging. In Shanghai bleef het ook zondag onrustig. Tot nu toe verloopt alles zonder noemenswaardige incidenten. Ook op Weibo (het Chinese Twitter) en Wechat (het Chinese Whatsapp) borrelt het protest op. Er is ook melding van protest op universiteiten in Beijing; dit zou niet alleen over lockdowns gaan; door sommigen werd actie gevoerd tegen censuur en zelfs tegen de Communistische Partij en partijleider Xi Jinping.

De juiste middenweg zoeken

Het partijblad People’s Daily roept op om te blijven strijden tegen de omikron variant. Daarbij waarschuwt het expliciet tegen te strenge maatregelen – waarbij Urumqi en de provincie Xinjiang waarvan het de hoofdstad is impliciet een veeg uit de pan krijgen – en anderzijds tegen een lakse politiek die het virus vrij spel laat.

Het aantal besmettingen was zondag opgelopen tot 40.000, waarvan meer dan 36.000 zonder symptomen. Er waren geen dodelijke slachtoffers.

Bronnen: Financial Times, South China Morning Post, Caixin, Renmin Ribao, People’s Daily, Global Times, Bloomberg, What’s on Weibo

Print Friendly, PDF & Email

2 comments for “Covid-19: Waar staat China? (UPD)

  1. Bovendien blijken de Chinese vaccins, gebaseerd op traditionele vaccintechnologie, minder te beschermen tegen besmetting dan de westerse; gelukkig zouden ze bijna even goed beschermen tegen zware ziekte of overlijden. Sorry waar heb je deze data vandaan. Terwijl bij de meeste Chinese vaccins die waren gedoneerd aan het buitenland geen echt verschil opgemerkt werd. Wel is het Taiwanese ontwikkelde vaccin een ramp dat was algemeen bekend. Het in India ontwikkeld vaccin was ook erg slecht. Welk vaccin had Xi en Wang gekregen dan? Na een jaar in het buitenland en met buitenlanders in contact gekomen zijn ze niet besmet. Wel zijn er veel Chinese uber klanten die in het buitenland zijn besmet geraakt, maar ik kom ook achter dat ook normale ubers ook besmet zijn geraakt wanneer ze veel reizen.

  2. Correctie: China is niet het slachtoffer van zijn succes maar van zijn falend Covid-19 beleid.
    Maandenlange lockdowns hebben grote invloed op inkomen en werkcondities (cf. de rellen bij Foxconn in Zhengzhou), terugschroeven algemene en urgente zorg, psychologisch welzijn (verhoogde zelfmoorden), en accidenten (brand in Urumqi). De tol die de samenleving betaalt wordt alsmaar hoger.
    Op dit ogenblik zijn er rellen in Guangzhou, Urumqi, Tianjin en Chongqing.

    De vaccinatiegraad van de 80+ bevolking is nog altijd te laag: 40-35% heeft nog altijg geen eerste vaccinatie gehad. Veel ouderen vertrouwen de Chinese vaccins niet of zijn bang voor de bijwerkingen. Buitenlandse RNA vaccinaties worden door de overheid niet toegelaten.

    De Chinese economie zit bovendien in woelig vaarwater (huizenmarkt, banken, globale recessie, werkloosheid).

    We gaan stilaan naar een kookpunt. Het is duidelijk dat bijna niemand het huidige beleid nog steunt. Verwacht meer onrust in de komende dagen en weken.

Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden.