Het kwam niet of nauwelijks aan bod in onze media: het succes van de Chinese bemiddeling in het militair conflict tussen Cambodja en Thailand.
China is erin geslaagd op 28-29 december de buitenlandministers van Cambodja, Thailand en China en belangrijke militaire verantwoordelijken bijeen te brengen in Yuxi in de provincie Yunnan, die aan beide landen grenst. Het doel was niet alleen de militaire confrontatie over een grensverschil definitief te doen stoppen maar ook manier te zoeken om het onderliggend probleem, een verschillende interpretatie van een Franse koloniale grens, op te lossen.
.De vergadering in Yuxi was het sluitstuk van een aantal telefonische besprekingen en vier bezoeken aan beide partijen door een speciale Chinese gezant. Tijdens die bezoeken heeft de gezant neutraal naar de standpunten geluisterd en geprobeerd om een manier te vinden voor een onderhandelde oplossing.
Staakt-het-vuren
Op 25 december waren de ministers van defensie al een staakt-het-vuren overeen gekomen vanaf 29 december. Dat maakte een einde aan 20 dagen gevechten.
In juli laatstleden werd er al eens vijf dagen gevochten en toen was Maleisië erin geslaagd een staakt-het-vuren te bemiddelen, met de steun van de VS en China.
Het nieuwe staakt-het-vuren zal gecontroleerd worden door ASEAN, de regionale organisatie van 10 landen waar zowel Cambodja als Thailand lid van zijn. China heeft aangeboden waarnemers te sturen. De frontlijnen worden bevroren, ze mogen niet versterkt worden en burgers mogen zo snel mogelijk terug naar huis keren.
Consensus
Tijdens de vergadering in Yuxi werd zowel met bilaterale als met trilaterale bijeenkomsten gewerkt tussen de ministeries van buitenlandse zaken. Ook militaire verantwoordelijken namen deel.
Dat leidde tot de consensus dat alles moet gedaan worden om het fragiele staakt-het-vuren een permanent karakter te geven. Continue communicatie en overleg zijn essentieel. Om over de grond van het geschil te kunnen praten moeten stapsgewijs het vertrouwen en de normale relaties terug opgebouwd worden. Cambodja en Thailand blijven immers voor altijd buren.
China biedt zijn steun voor dit proces aan. Concreet biedt het nu naast de waarnemers voor ASEAN ook humanitaire hulp voor de vluchtelingen en ontmijningsdiensten.
Gemeenschappelijke verklaring
Alhoewel er nog geen oplossing voor het bestaande geschil is wijst de gemeenschappelijke verklaring na de vergadering er toch op dat beide landen ernstige inspanningen zullen doen om nieuwe militaire confrontaties te voorkomen en een dooi in de relaties te bewerkstelligen.
Er zijn vijf domeinen waarop Cambodja en Thailand hun communicatie en overleg zullen versterken.
De topprioriteit is zorgen dat het staakt-het-vuren stand houdt en dat de gemeenschappelijke verklaring uitgevoerd wordt zodat het de basis kan vormen om vrede op te bouwen.
Een tweede stap is het hernemen van normale relaties op alle vlakken. De terugkeer van de vluchtelingen uit de grenszone moet zo snel mogelijk kunnen geburen. Volgens BBC gaat het om een miljoen personen. Beijing biedt 20 miljoen yuan (2,5 miljoen euro) humanitaire hulp, verdeeld tussen beide landen. De eerste zending vertrok al tijdens de vergadering. China kan ook ontmijningsploegen sturen.
Cambodja en Thailand gaan werken aan het herstellen van het wederzijds politiek vertrouwen. China verwelkomt de contacten tussen de beide ministeries van defensie en van buitenlandse zaken.
Op langere termijn streeft men stapsgewijze naar normale vriendschappelijke diplomatieke betrekkingen
Geschillen op vreedzame manier regelen
Als vijfde punt vermeldt de gezamenlijke verklaring dat beide landen zich engageren om hun geschillen op vreedzame manier te regelen en samen te werken met de landen uit de regio volgens de regels van de VN en het Treaty of Amity and Cooperation in Southeast Asia, het basisverdrag van ASEAN.
Alhoewel het geschil ten gronde – een lang aanslepend meningsverschil over de door de Franse kolonialisten opgelegde grens – niet is opgelost lijkt het wel duidelijk dat de oorlogslogica dankzij de bemiddeling van China doorbroken is en er in beide landen nu voldoende wil is om het pad van onderhandelingen te betreden.
Bron: Xinhua
