China Papers: propaganda als onderdeel van nieuwe koude oorlog?

Dit is een opinie. Opinies geven allen de mening van hun auteur, niet noodzakelijk de mening van de redactie van Chinasquare.

In onze media is er heisa rond de ‘China Papers’, gelekte Chinese documenten waaruit zou blijken dat China massaal Oeigoerse moslims opsluit en brainwasht. Wat is ervan aan? Wat is de band met de uitdeinende nieuwe koude oorlog?

De documenten komen uit een onbekende ‘hooggeplaatste bron in de partij’ en werden oorspronkelijk in de New York Times gelekt. Bij diegenen die verklaren dat ze echt zijn vinden we personen die voor het Pentagon werken en voor de Victims of Communism Memorial Foundation. Niet echt objectieve beoordelaars. Bovendien worden de documenten ontdaan van elke context en geframed voor het demoniseren van China.

Zo wordt in de meeste media een interne toespraak van president Xi, waarin hij opriep ‘absoluut geen mededogen’ te tonen, aangevoerd als ultiem bewijs van massale opsluiting en slechte behandeling van de Oeigoerse moslims, op bevel van het hoogste gezag.
Wat is het echte verhaal? In maart 2014 pleegden Oeigoerse terroristen een aanslag met messen op reizigers in het treinstation van Kunming (in de provincie Yunnan). Daarbij vielen 150 gewonden en 31 doden. Enkele weken later kwam president Xi naar Xinjiang om de toestand te bespreken. Hij riep op tot de ‘strijd tegen terrorisme, infiltratie van radicalisme en separatisme’ door gebruik te maken van de ‘organen van de staatsmacht’ en ‘absoluut geen medelijden’ te tonen. Bestaat er ergens een regering die wel mededogen toont met terrorisme, radicalisme en separatisme? Het verwijt tegen de Chinese president klinkt extra hol op het ogenblik dat de Westerse legers in het Midden-Oosten oorlog tegen IS voeren en Frankrijk en Groot-Brittannië commando’s sturen om hun eigen Syriëstrijders te vermoorden.

Uit de lucht gegrepen aantallen

Bij het doorlopen van de 400 bladzijden ‘China Papers’ blijkt dat de conclusies zoals in het hierboven aangehaalde voorbeeld grotendeels neerkomen op een intentieproces. Geen enkele belangrijke claim tegen China wordt met feiten aangetoond.

De belangrijkste van die claims was oorspronkelijk ‘dat de Chinese overheid de voorbije drie jaren misschien wel tot één miljoen Oeigoeren, Kazakken en andere minderheden vasthoudt in interneringskampen en gevangenissen’ . Die is intussen door onze media zonder verdere aanwijzingen opgeschaald tot ‘meer dan een miljoen, misschien wel anderhalf tot twee miljoen’ in ‘concentratiekampen’. In de China Papers staat echter niets concreet over aantallen betrokken personen.

De oorspronkelijke claim komt uit het hoofd van Adrian Zenz, China specialist bij de Victims of Communism Memorial Foundation (opgericht door het Amerikaans Congres in 1993) die na gesprekken met in het buitenland verblijvende separatisten verenigd in het door de VS financieel gesteunde World Uighur Congress tot de schatting komt dat er ‘honderdduizenden tot misschien wel een miljoen Oeigoeren’ vast zitten. Die schatting vond via de Amerikaanse expert Gay McDougall haar weg naar panelgesprek van het VN comité voor de mensenrechten. Daar pikte Reuters ze op, stelde ze meteen voor als door als een door de VN erkend feit en verspreidde ze wereldwijd de mainstream media. Een schimmige organisatie, de door de VS gefinancierde Chinese Human Rights Defenders (CHRD) diende als ‘betrouwbare’ bron. Mainstream media blijven het vandaag tegen beter weten in nog steeds voorstellen alsof het VN comité voor de mensenrechten achter de beschuldigingen staat.
Achteraf is door Zenz geprobeerd substantie te geven aan zijn bewering, met satellietfoto’s van ‘kampen’ en statistieken over de budgetten voor openbare veiligheid in Xinjiang. In zoverre deze elementen echt zijn blijven ze vatbaar voor heel wat interpretatie.
De Chinese overheid van haar kant heeft de geciteerde aantallen ‘belachelijk overschat’ genoemd.

Terrorisme verzwijgen of vergoelijken

China vecht in Xinjiang tegen terrorisme, radicalisme en separatisme en is daar open en duidelijk over.
Het terrorisme is reëel, met de voorbij tien jaar talrijke zware aanslagen in China. Honderden – duizenden?- Oeigoerse strijders van de ETIP (East Turkestan Islamic Party) vechten in buitenlandse brandhaarden zoals Afghanistan en Syrië; het risico op terugkeer via Turkije is reëel .
Het separatisme is reëel en actief door de VS ondersteund. De Amerikaanse NED betaalt het World Uyghur Congress dat streeft naar onafhankelijkheid van Xinjiang.
Het radicalisme is reëel en leidde in 2010 tot een pogrom met bijna 200 dode Han-Chinezen in de straten van Urumqi. Onze media verzwijgen het racistische karakter van de deze pogrom of vergoelijken deze en andere feiten als een opstand tegen een autoritair regime. Ze focussen enkel op door China genomen echte of verzonnen maatregelen die ze uit hun context halen en voorstellen als overdreven repressief en onterecht.

Als antwoord op de talrijke en ernstige aanslagen heeft China gereageerd met toegenomen repressie en controle in Xinjiang, en overigens ook op alle publieke plaatsen elders in China. De bevolking eiste veiligheid. Bestaat er een land dat anders reageert op aanslagen? Waarom China en het Westen beoordelen met twee maten en twee gewichten? Het onmiddellijke resultaat van het beleid is er: al meer dan drie jaar vond in China geen aanslag meer plaats.

Opleiding wordt onderdrukking genoemd

Op langere termijn streeft China naar het wegwerken van de economische achterstelling van de Oeigoeren, die een belangrijke voedingsbodem vormt voor het radicalisme. Het volstaat daarbij niet de regio Xinjiang versneld te ontwikkelen via investeringen in infrastructuur om de oasen waaruit de regio bestaat te ontsluiten. Het wegwerken van economische achterstelling vereist ook een betere scholingsgraad van de Oeigoerse minderheid, die overwegend afkomstig is uit een ruraal milieu, nauwelijks Chinees spreekt en in de stad slechtere banen krijgt dan de doorgaans geschoolde Han. Een grootschalige bijscholing van volwassenen in de Chinese taal, kennis van de Chinese wetten en instellingen, specifieke beroepsopleiding en duiding van de islam door gematigde islamleraren is een logisch initiatief. Die bijscholing is verplicht voor personen die radicale ideeën verkondigen en gebeurt in halfopen internaten.

Het beeld in onze media is echter grondig scheefgetrokken. Naast de opleiding voor volwassen burgers zijn er nog twee andere systemen voor heropvoeding. Veroordeelde criminelen moeten in de gevangenis deradicaliserings- en herscholingsprogramma’s volgen. Criminelen die hun straf uitgezeten hebben maar omwille van hun radicalisme nog altijd een gevaar voor de samenleving vormen moeten in gesloten centra gelijkaardige programma’s volgen. De Westerse media maken hiervan een amalgaam. De China Papers bevatten rapporten die overduidelijk over gevangenissen gaan. Foto’s tonen gevangenissen en mensen in gevangenispak. De lezer wordt echter ingelepeld dat dit alles van toepassing is op meer dan één miljoen onschuldige burgers die opgesloten zouden zitten in kampen, of in ‘concentratiekampen’.
Een verantwoordelijk functionaris van de regio Xinjiang heeft overigens verklaard dat 90% van de betrokken personen hun programma intussen al beëindigd hebben. Ook deze informatie vind je zelden bij ons.

Propaganda en koude oorlog

De Chinese regering heeft talrijke bezoeken aan opvoedingsinstellingen voor volwassenen georganiseerd voor diplomaten en journalisten van alle landen. Ze hebben met eigen ogen kunnen zien hoe het er in deze instellingen aan toe gaat en met betrokkenen kunnen praten. Het maakt niets uit voor de westerse media: de gruwelberichtgeving gaat verder. Daarvoor worden kritiekloos getuigen opgevoerd die steevast in het buitenland levende Oeigoeren zijn uit kringen van het Uyghur World Congress.

Enigszins lachwekkend is de Westerse bezorgdheid voor de bescherming van de islam; in Xinjiang wel te verstaan, niet bij ons. Vertegenwoordigers van alle landen met grote aantallen moslims hebben de uitnodiging om Xinjiang te bezoeken aanvaard. Geen enkele van die regeringen heeft kritiek geuit op de Chinese aanpak, verschillende hebben China geloofd voor de pogingen om het radicale misbruik van de islam te bestrijden.
China telt 21 miljoen moslims, met 36.000 moskeeën , 45.000 imams en 10 islamitische scholen. Halal voedsel is overal verkrijgbaar en populair, ook bij niet-moslims. In alle grote steden staan prominent moskeeën, en dikwijls nieuw gebouwde.

22 Westerse landen plus Japan hebben deze zomer een gezamenlijke verklaring uitgegeven waarin ze China aanklagen voor zijn beleid in Xinjiang. 36 derdewereldlanden antwoorden prompt met een gezamenlijke steunbetuiging voor China.
Het gaat dus duidelijk om meer dan al dan niet onderdrukking van een etnische en religieuze minderheid. De VS hebben een nieuw soort koude oorlog tegen China gelanceerd: economisch, technologisch, militair, diplomatiek en last but not least via propaganda. Een groot deel van de Westerse wereld volgt de VS in dit propaganda-offensief.
Bedenkelijk is dat de betrokkenheid bij deze campagne van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), een groep van 220 onafhankelijke onderzoeksjournalisten. Zijn het ideologische vooroordelen tegen China die deze journalisten laten meelopen met allesbehalve onafhankelijke, kritische of objectieve propaganda ?

De campagne rond de China Papers sluit naadloos aan bij de uitdeinende nieuwe koude oorlog die vanuit de VS tegen China gevoerd wordt. Nadat president Trump vorige week een wet ondertekende die de VS toelaat Hongkong economisch onderuit te halen en zo onrechtstreeks China te treffen, heeft deze week het Amerikaanse Congres, na de Senaat, een wetsvoorstel goedgekeurd waardoor de VS China sancties kunnen opleggen indien ze vinden dat de Oeigoeren in Xinjiang slecht behandeld worden. Die sancties zijn gericht tegen Chinese bedrijven, maar ook tegen individuele Chinese overheidsfunctionarissen. Zoals de Hongkong wet is ook dit voorstel met grote meerderheid door Democraten en Republikeinen gesteund. De wettekst moet nog gecoördineerd worden tussen Congres en Senaat en dan door Trump ondertekend vooraleer ze van kracht kan worden. Dit is op korte tijd de tweede zware inmenging van de VS in de binnenlandse zaken van China.

Bekijk ook de CGTN-documentaire The Black Hand — ETIM and Terrorism in Xinjiang (30 minuten)

Print Friendly, PDF & Email
Voeg toe aan :

22 comments for “China Papers: propaganda als onderdeel van nieuwe koude oorlog?

  1. hahaha
    5 december 2019 at 10:50

    rellen in 2009, niet in 2010 en 300 slachtoffers, niet 200.

  2. Dirk Kuiper
    5 december 2019 at 18:04

    Tijdens de rellen die op 5 juli 2009 in Ürümqi begonnen en drie dagen duurden, kwamen volgens officiële cijfers 197 inwoners van Ürümqi om het leven, onder wie 134 Hàn-Chinezen. Meer dan 1600 mensen raakten gewond.

  3. 7 december 2019 at 11:12

    Hoeveel heeft er de Amerikaanse politie en het leger afgeschoten toen Amerikaanse studenten betoogden tegen de Vietnam oorlog en terrecht !

  4. AJ
    7 december 2019 at 11:47

    Er wordt hier de indruk gewekt dat de informatie over Xinjiang van enkele twijfelachtige personen zou komen of enkel speculaties zijn, maar de reeks bewijzen zijn lang en breed.
    Er wordt hier de indruk gewekt dat het Westen een propaganda-oorlog voert met China, maar de publieke opinie en journalisten in moslimlanden (die het Westen niet echt genegen zijn) komen tot dezelfde vaststellingen.
    Ook in China zelf hoor je meer en meer tegengeluiden (vandaar al die lekken), die het niet eens zijn met het beleid in Xinjiang.
    Rest nog een paar Belgen, die enkel wegens ideologische redenen, twijfel bijven zaaien.
    Als binnen de CPC er zoveel kritiek is tegen het beleid in Xinjiang, waarom dan niet vanuit Belgie?

    • 7 december 2019 at 20:16

      Er is wereldwijd een dubbele perceptie over de rechten van de Oeigoeren in Xinjiang: 22 landen steunen de westerse visie in een brief naar de UN Human Rights Council en de UN High Commissioner for Human Rights; een groep van 37 landen stuurden een brief waarin ze de Chinese visie steunen: tot deze landen behoren Algeria, Angola, Bahrain, Belarus, Bolivia, Burkina Faso, Burundi, Cambodia, Cameroon, Comoros, Congo, Cuba, Democratic Republic of the Congo, Egypt, Eritrea, Gabon, Kuwait, Laos, Myanmar, Nigeria, North Korea, Oman, Pakistan, Philippines, Qatar, Russia, Saudi Arabia, Somalia, South Sudan, Sudan, Syria, Tajikistan, Togo, Turkmenistan, United Arab Emirates, Venezuela en Zimbabwe.

      • AJ
        9 december 2019 at 16:01

        Die dubbele perceptie is maar schijn.
        Landen, zoals Egypte, Myanmar, Noord-Korea, Pakistan, Saoedi-Arabie, Sudan, Syrie, Turkmenistan en Zimbabwe (u hoort het, allemaal kampioenen in mensenrechten), steunen het optreden van China in Xinjiang. Hilarischer kan het niet.

        Trouwens verkondigde de Pakistanese minister van mensenrechten onlangs het volgende: “When we get evidence of [Uyghur oppression] we will take it up. But China is an ally, we will not go on the streets screaming about it…”

        Ook een hoop niet-Westerse journalisten laat van zich horen over de situatie in Xinjiang. De Albanese historicus bracht een bezoek aan Xinjiang en schreef er een verslag over in het Turkse dagblad Daily Sabah: http://www.dailysabah.com/op-ed/2019/12/02/what-can-the-muslim-world-do-to-save-the-uighurs-and-islam-in-china/amp

        • hahaha
          10 december 2019 at 20:40

          “adhan from their mosques, to have halal food, to perform Hajj in Mecca and to be able to teach Islam to their children.
          Welke NL moskeeën mogen adhan doen? Zelfs kerken mogen geen kerkklokken luiden nu. Halal food (verboden in België) is overal verkrijgbaar in China vooral Shanghai, op de halal voedselmarkt op vrijdag. Ze geven zelfs bouwvergunningen om een moskee te bouwen terwijl 20 jaar geleden daar een 1% moslims populatie was. Christenen in Shanghai moeten 30 jaar wachten op een bouwvergunning voor hun kerken die ze nu nog niet krijgen. Naar Mekka moet je aan Saudies vragen voor vergunning, niet aan China. China had net een HS lijn gebouw voor de Saudies en als dank willen ze meer moslims toelaten. Mensen die de islam niet begrijpen moeten ook geen les aan hun kinderen over islam geven.

  5. Joris De Winter
    7 december 2019 at 13:58

    Een systeem dat “elk geweld-militair”optreden,énkel in zijn “eigen-profijt” rechtvaardig , is geenszins “geloofwaardig”!!Zij bereiden steeds opnieuw hún massamoorden-oorlogen ten koste van miljarden”belastinggelden”,burgerslachtoffers en destructie via “fake-news” wordt voortdurend”oorlog propaganda”om een vijandsbeeld te “creeer. Gewone mensen laat U niet als”kannonenvlees” gebruiken!laat een machtsgeile en “eigenbelang”elite U niet bedriegen!

  6. Lok
    8 december 2019 at 13:00

    Aanvulling op de link onderaan het artikel CGTN-documentaire The Black Hand — ETIM and Terrorism in Xinjiang:

    Fighting Terrorism in Xinjiang
    https://www.youtube.com/watch?v=BjgSOYRZqIo

    Propaganda? Natuurlijk! Chinese propaganda voor een harmonieuze samenleving of westerse propaganda voor destructie? De waarden eigen aan een beschaving bepalen welke keuze gemaakt wordt.

    • Lok
      13 december 2019 at 18:54

      De links naar de CGTN reportages zijn “gedemocratiseerd” op Youtube. Westerlingen mogen de Chinese visie niet zien.

      De links op CGTN werken gelukkig nog: zie onderaan het artikel hier.
      https://www.chinasquare.be/xinjiang-opleidingsprogramma-voor-radicale-moslims-afgewerkt/

      • AJ
        16 december 2019 at 19:19

        Waar spreekt u over? Ik zie niets anders dan Chinese overheidspropaganda op twitter, facebook of youtube. Ik heb niet de indruk dat overheidsorganisaties uit het Westen of zelfs onafhankelijke media hetzelfde mogen.

        De Chinese overheid kan niet tegelijk de bullebak en het slachtoffer spelen. Neo-koloniale beelden van minderheden in China hebben geleid tot de situatie in Xinjiang vandaag.

        • Lok
          17 december 2019 at 09:56

          De CGTN-reportages over Xinjiang waren/zijn “gedemocratiseerd” op Youtube. Dit is een feit. Als iemand dit niet wil zien, zegt het meer over die persoon dan over de vaststelling.

          CGTN is een openbare omroep, zoals de vele westerse openbare omroepen. Hun stemmen zijn propaganda. Verschil? Chinese propaganda voor een harmonieuze samenleving en westerse propaganda voor destructie.

          Chinese, westerse en niet-westerse overheidsorganisaties, evenals de vele “onafhankelijke” media zijn toegelaten in China zolang ze de Chinese wetgeving naleven. Alles is toegelaten zolang je geen onafhankelijkheid preekt of het bestaande politiek bestel niet aanvalt.

          Chinese, westerse en niet-westerse overheidsorganisaties, evenals de vele social media zijn toegelaten in het Westen zolang ze beantwoorden aan de politieke correctheid. Anders worden ze verwijderd of gedemonetiseerd (demonetized). Deze “democratisering” is niet afhankelijk van een bewijs of een wetgeving.

          • AJ
            17 december 2019 at 18:45

            Propaganda voor een harmonieuze samenleving? In China is niets wat het lijkt.
            Ondanks al die propaganda, vinden de Oeigoeren achter prikkeldraad hun leven niet zo harmonieus.
            Ondanks al de propaganda, vinden oudere laageschoolde plattelandsmigranten zonder pensioen en met een versleten lichaam hun oude dag niet zo harmonieus.
            Gelukkig dat het leven van het CCP-establishment nog voldoende harmonieus is.

          • Lok
            18 december 2019 at 08:21

            Dit soort whataboutisme is kinderachtig. Je mag zelf nog zoveel in je beweringen geloven, maar ze hebben geen enkel invloed op de realiteit. En dat is de tragedie van de vele anti-china-‘experten’.

  7. Dirk Kuiper
    9 december 2019 at 00:18

    Geheime documenten lezend als een handleiding voor een gevangeniskamp kwamen via een keten van verbannen Oeigoeren naar het International Consortium of Investigative Journalists. Hun authenticiteit werd bevestigd door verschillende vooraanstaande experts, waaronder James Mulvenon, vice-president van Defence Group Inc, Adrian Zenz, een senior fellow in China-studies aan de Victims of Communism Memorial Foundation in Washington, DC en verschillende inlichtingenbronnen die niet kunnen worden geïdentificeerd. Er staat ook een sleutelhandtekening op de documenten: Zhū Hǎilún (朱海侖), secretaris Politieke en Juridische Commissie (政法委書記; Zhèngfǎ Wěi shūjì) van Xīnjiāng. Door twee mensen bevestigd dat dit is geschreven in zijn handschrift en voorzien van zijn handtekening. Ze hebben overtuigende uitleg gegeven over hoe ze met handtekeningen zijn geconfronteerd. Zie (6 documenten incl. Engelse vertaling):
    https://www.icij.org/investigations/china-cables/read-the-china-cables-documents/

  8. Dirk Kuiper
    9 december 2019 at 01:12

    Op 16 augustus 2019 werd door het Informatiecentrum van de Staatsraad (Regering) van de Volksrepubliek een witboek uitgeven, gepubliceerd in de Xinhua News Agency, getiteld:
    Beroepsonderwijs en -opleiding in Xinjiang:
    “Xinjiang is een belangrijk slagveld in de strijd tegen terrorisme en extremisme in China. Sinds enige tijd wordt Xinjiang geteisterd door terrorisme en religieus extremisme, die een serieuze bedreiging vormen voor het leven van de mensen in de regio……”
    Volledige tekst (Engels):http://lb.china-embassy.org/eng/xwdt/t1689316.htm
    Volledige tekst (Chinees):
    http://www.gov.cn/zhengce/2019-08/16/content_5421633.htm

  9. Lok
    10 december 2019 at 15:17

    De ultieme vraag is: heeft de westerse lastercampagne invloed op het beleid in Xinjiang?
    Antwoord: weinig tot niets.

    Gevolgen voor Xinjiang: programma’s worden afgewerkt, de regio stabiliseert zich en de lokale bevolking is veel beter af dan enkele jaren geleden. Xinjiang wordt hechter geïntegreerd met de rest van China en krachtige synergieën komen de ontwikkeling ten goede.

    Gevolgen voor het Westen: tijd/geld/personeel worden massaal geïnvesteerd in een nutteloze lastercampagne en niet in de reële economie. De armen in eigen land verkommeren verder en het gewone volk gaat nauwelijks erop vooruit.

    • hahaha
      10 december 2019 at 19:34

      De meeste westerse bedrijven gaan geen textiel kopen die gemaakt is in Xinjiang. Dus het heeft zeker invloed op Xinjiang. Voor 2009 was het al zo met geruchten van dwangarbeid laster. Dus Xinjiang zou minder rijk worden. Oeigoeren die erg veel geld willen verdienen moeten nu buiten Xinjiang werk zoeken. Geweldig meer scamming en stelen in andere provincies nu. Stad zoals Shanghai heeft nu Oeigoerse agenten in dienst genomen. Duszijn er minder Oeigoerse agenten in Xinjiang. Er is nu zelfs een vrijdagse halal voedselmarkt in Shanghai.

      • Lok
        11 december 2019 at 09:20

        Het toont aan dat de lastercampagne van het ‘bezorgde’ Westen de lokale bevolking helemaal niet ten goede komt. Welke partij is oprecht en bezit de middelen om Xinjiang duurzaam te ontwikkelen? Objectief antwoord: de Communistische Partij van China.

        De negatieve effecten door het westerse activisme kunnen intern opgelost worden. De Chinese markt is een wereld op zich. Xinjiang en de Oeigoeren moeten niet rekenen op het Westen.

        • hahaha
          11 december 2019 at 16:31

          Oeigoeren die een cursus volgen om later te kunnen werken kunnen geen werk vinden in Xinjiang vanwege het westerse embargo tegen ”dwangarbeid”. Dus moeten ze werk zoeken buiten Xinjiang, ver van hun cultuur. Dus hun kinderen zouden zich meer Han voelen dan Oeigoers. Later zou deze lasterpropaganda verder komen buiten Xinjiang. Alle fabrieken die een Oeigoer in dienst nemen worden als slavenfabriek bestempeld. Om negatieve PR te voorkomen zouden ze de meeste Oeigoeren die nu 10 jaar daar werken moeten ontslaan. Denk erom: een HK afgestudeerde kan nu moeilijk werk vinden vanwege het rellen. Wie wil zulke mensen in dienst nemen dan? We hebben over een regelrechte ramp nu. Waar buitenlandse Oeigoeren zitten te dansen. Want armoede en ongelijkheid zorgt voor terreur. Dat is de reden dat China de werkprogramma introduceert.

  10. AJ
    11 december 2019 at 09:20

    Kunt me die harmonieuze samenleving in Xinjiang eens uitleggen? De economie in Xinjiang stagneert, wat volgens voorspellingen van de Nationale Bank Xinjiang tot de slechtst presterende Chinese provincie maakt in 2019. Bankleningen lopen terug tot 80 procent sinds verleden jaar. Investeringen lopen terug met meer dan 25 procent. Han-chinezen klagen en verlaten Xinjiang. En het is wel erg naief te denken dat de gevangen morgen al huppelend over straat en het Chinese volkslied fluiten.
    In plaats van een harmonieuze samenleving ontstaat een samenleving van haat, spanningen en achterdocht.

    • Lok
      11 december 2019 at 09:44

      Toch wel een zeer eigenaardige redenering van iemand die liever het beleid van extremisme, terrorisme en separatisme verdedigt dan het beleid van heropvoeding en ontwikkeling.

      Ik kan alleen maar antwoorden: “too simple too naive”.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 karakters beschikbaar