De EU en China hebben een compromis bereikt over de invoer van Chinese elektrische auto’s in de EU. Dit ontmijnt het conflict over de Europese straftarieven op Chinese elektrische auto’s.
In oktober 2024 voerde de EU voor een periode van vijf jaar straftarieven in op Chinese elektrische auto’s. Volgens de EU profiteren deze van subsidies die door de Wereldhandelsorganisatie (WTO) verboden zijn. China diende daarop verschillende klachten in bij de WTO; die zijn in behandeling, maar zullen weinig uithalen vermits de WTO de facto door de VS is lamgelegd.
De EU-straftarieven verschillen naargelang het Chinese merk. De totale invoerrechten schommelen tussen 45 en 27% voor SAIC (MG), Geely (Volvo), BYD en andere Chinese merken; ze bedragen 17,8% voor Tesla.
Op 12 januari hebben de EU en China na een reeks discrete onderhandelingen een compromisoplossing bekendgemaakt. Chinese elektrische automodellen kunnen vrijgesteld worden van de straftarieven als de fabrikanten zich ertoe verbinden een voor de EU aanvaardbare minimumprijs te respecteren. Ze kunnen hun voorstel aantrekkelijker maken doorakkoord te gaan met een jaarlijks maximum invoervolume of zich te engageren voor investeringen in de EU.
De EU-commissie heeft een formulier opgesteld dat de Chinese autofabrikanten kunnen indienen om vrijstelling aan te vragen. Ze belooft de dossiers objectief en eerlijk te behandelen, zonder discriminatie en in overeenkomst met de regels van de WTO.
In China gunstig onthaald
Het Chinese ministerie van Buitenlandse Handel (MOFCOM) is tevreden dat men door dialoog een consensus heeft bereikt. Het spreekt van een ‘constructieve stap’ die de ‘gezonde ontwikkeling’ van de economische betrekkingen waarborgt en past binnen een ‘op regels gebaseerd internationaal handelssysteem’.
De China Chamber of Commerce to the EU spreekt van een ‘soft landing’, die een handelsoorlog vermijdt en op langere termijn toegangskansen voor Chinese merken op de Europese markt openhoudt.
De China Passenger Car Association voorziet dat de invoer van Chinese elektrische voertuigen in de EU na een korte dip door hogere prijzen, tot 2028 jaarlijks met 20% zal stijgen.
Chinese merken krijgen nu individueel de kans krijgen om hun dossier individueel bij de EU te verdedigen, in plaats van als geheel door sancties getroffen te worden. Dat zal gunstig zijn voor de sterkste merken.
Volgens Chinese commentatoren laat het compromis ook een wens zien om industriële samenwerking door Chinese investeringen in de EU te vergemakkelijken.
Compromis op vraag van Duitsland
De Europese Commissie stelt de consensus voor als een ‘noodzakelijke procedure’ om zonder straftarieven nog steeds de ‘schadelijke gevolgen’ van Chinese subsidies te kunnen aanpakken. Ze stelt dat voorstellen van de Chinese autofabrikanten om ‘aanvaardbaar’ te zijn ‘equivalente’ gevolgen moeten hebben als de huidige straftarieven. Zij kondigt ook aan dat ze streng zal toezien op de correcte uitvoering van de afspraken.
Het waren de Duitsers die bij de Commissie het meest aandrongen op een onderhandelde oplossing. Porsche en Mercedes vreesden dat eventuele Chinese tegenmaatregelen hun eigen uitvoer van luxemodellen naar China konden treffen. Volkswagen, BMW, en Mercedes-Benz hebben belangrijke investeringen in China en verkopen op de Chinese markt; elke verstoring van de handelsrelaties levert voor hen bijgevolg alleen maar nadelen op.
Volgens marktanalisten dreigen de nieuwe maatregelen de prijs van elektrische auto’s voor de Europese consument te verhogen. Voor de fabrikanten – Europese en Chinese – betekent het een hogere winstmarge.
Achtergrond
De voorbije maanden heeft de Chinese regering al maatregelen genomen om de uitvoer van Chinese elektrische auto’s te controleren. Fabrikanten en verdelers hebben nu een uitvoervergunning nodig. Dat voorkomt de uitvoer aan dumpingprijzen (onder de kostprijs). De uitvoerders moeten ook kunnen aantonen dat ze onderhoudsdiensten voor hun uitgevoerde wagens in het land van invoer kunnen aanbieden. De meest recente maatregelen betreffen het beletten van parallelle uitvoer: het gaat om bedrijven die op de binnenlandse markt nieuwe auto’s opkopen en ze met fiscaal voordeel als ‘bijna nieuw tweedehands’ uitvoeren.
Op de achtergrond speelt nog een tweede handelsconflict tussen de EU en China. Op 1 januari heeft de EU de koolstoftaks ingevoerd. Dat maakt het mogelijk om ingevoerde energie-intensieve producten te belasten als er in het land van herkomst bij de productie meer CO2 vrijkomt dan bij productie in de EU of als de kost per ton uitgestoten CO2 er lager ligt dan in de EU. Staal is veruit het belangrijkste belaste product. Omdat China nog steeds veel staal produceert met steenkoolovens, ligt de import van Chinees staal in de EU onder vuur. China heeft aangekondigd tegenmaatregelen te nemen tegen deze ‘oneerlijke’ taks. Intussen is in China wel al de eerste volledig groene staalfabriek opgestart.
Bronnen: South China Morning Post, China Daily, Global Times, Caixin
