De Finse premier Orpo beëindigt een vierdaags bezoek aan China. Concrete resultaten zijn er vooral voor de zakenwereld. Maar de geopolitiek was niet veraf. Het bezoek was ook symptomatisch voor de kleine stapjes van EU-landen richting samenwerking met China.
Premier Orpo ontmoette naast president Xi ook de Chinese premier, de voorzitter van het Chinees parlement en de minister van handel. Hij werd als vertegenwoordiger van een klein Europees land met de rode loper ontvangen.
Struikelsteen Oekraïne
Een communiqué over de ontmoeting tussen Orpo en president Xi krijgt van de persdienst van de Finse regering de titel: ‘De steun van China voor vrede in Oekraïne is belangrijk’
In alle gesprekken had Orpo het volgens het communiqué over de Finse en Europese steun aan Oekraïne en over de relaties tussen de EU en China. Hij discussieerde daarover lang met Xi Jinping. Hij zei ‘Ik roep China als permanent lid van de Veiligheidsraad op om te ijveren voor een blijvende vrede in Oekraïne’. De ‘Chinese steun voor de Russische agressieoorlog’ is volgens hem het belangrijkste obstakel voor de relatie tussen de EU en China.
Finse noch Chinese media vermelden wat Xi hierop antwoordde. Ze hebben het wel over gesprekken voor het versterken van een stabiele internationale orde en in het bijzonder de met de VN verbonden instellingen, een impliciete kritiek op de VS.
Economische samenwerking stapjes vooruit
Die relaties tussen de EU en China, vooral de economische samenwerking, vind Orpo van wereldwijd belang. Maar hier bracht hij het klassieke Europese riedeltje dat de bilaterale handel moet gebaseerd zijn op wederkerigheid en een gelijk speelveld, suggererend dat dit nu niet het geval is.
De Finse premier prees nog de langdurige politieke relaties tussen beide landen – Finland was in Europa één van de eerste landen om China diplomatiek te erkennen- en vroeg aandacht voor maatregelen om de handelsbalans die nu in het voordeel van China is, meer in evenwicht te brengen.
Tijdens Orpo’s ontmoeting met de Chinese premier tekenden ze een intentieverklaring voor toekomstige samenwerking in duurzame bouw, energie, controle van dierenziektes, en de verdere werking van het comité voor Innovative Business Cooperation dat in 2017 opgericht werd en nu voor de zesde keer vergaderde. Een andere intentieverklaring wil toerisme promoten en er werd ook een protocol ondertekend over wetenschappelijk en technologisch overleg dat in de zomer van 2025 plaats vond.
De Finse premier had samen met twintig grote Finse bedrijven ook een gesprek met de Chinese minister van handel over manieren om Finse bedrijven een betere toegang tot de Chinese markt te geven. Tijdens het bezoek zijn 11 commerciële contracten ondertekend.
China is één van de belangrijkste Finse handelspartners. Volgens de Fins openbare omroep Yle voert Finland twee keer meer in uit China dan het er naar uitvoert. Er komen vooral veel pakjes uit China. Tweehonderd Finse bedrijven hebben in China een filiaal.
Positieve klanken in Chinese media
De Chinese media vinden het bezoek zeer positief om de economische samenwerking te versterken en om het wederzijds respect te verhogen. Ze melden dat President Xi de Finse bedrijven aanmoedigde om zich meer op de Chinese markt te engageren.
Economische kansen liggen er vooral in digitale economie, schone energie, landbouw en wetenschappelijke innovatie.
Chinese media zien de verbeterende relaties met Finland als een mogelijk model voor Europa. Ze hopen dat Finland een soort brugfunctie naar de rest van de EU kan vervullen. Premier Orpo zou zich volgens deze media aangeboden als bemiddelaar in handelsconflicten tussen de EU en China.
Zoals steeds bij hoge buitenlandse bezoekers noteren de Chinese media dat de Finse premier bevestigd heeft dat er voor Finland slechts één China bestaat (en Taiwan dus een Chinese provincie is)
Naar meer samenwerking China-Europa?
De laatste Finse premier die China bezocht was in 2017, maar de Finse president kwam in 2024 op bezoek. Alhoewel er uit het huidige bezoek geen sensationele resultaten gekomen zijn zoals uit het bezoek van de Canadese premier twee weken terug markeert het toch het op gang komen van een zekere Europese wil tot samenwerking met China in een veranderde geopolitieke context. Orpo wordt in Beijing afgelost door de Britse premier en in februari volgt de Duitse kanselier. In december maakte de Franse president zijn opwachting. We zullen zien of de tendens zich doorzet.
Bronnen: Persdienst Finse regering, Yle, Xinhua, Global Times, CGTN
