De Finse premier Orpo beëindigt een vierdaags bezoek aan China. Concrete resultaten zijn er vooral voor de zakenwereld. Maar de geopolitiek was niet veraf. Het bezoek weerspiegelt de kleine stapjes die EU-landen zetten richting samenwerking met China.
Premier Orpo ontmoette naast president Xi ook de Chinese premier, de voorzitter van het Chinees parlement en de minister van handel. Als vertegenwoordiger van een klein Europees land werd hij met de rode loper onthaald.
Struikelsteen Oekraïne
De persdienst van de Finse regering geeft het communiqué over de ontmoeting tussen Orpo en president Xi de titel: ‘Chinese steun voor vrede in Oekraïne is belangrijk’.
In alle gesprekken had Orpo het volgens het communiqué over de Finse en Europese steun aan Oekraïne en over de relaties tussen de EU en China. Hij discussieerde daarover lang met Xi Jinping. Hij zei: ‘Ik roep China, als permanent lid van de Veiligheidsraad, op om te ijveren voor een duurzame vrede in Oekraïne’. Volgens hem vormt de ‘Chinese steun aan de Russische agressie-oorlog’ het belangrijkste obstakel voor de relatie tussen de EU en China.
Finse noch Chinese media vermelden wat Xi hierop antwoordde. Ze hebben het wel over gesprekken voor het versterken van een stabiele internationale orde en in het bijzonder voor de aan de VN verbonden instellingen, een impliciete kritiek op de VS.
Economische samenwerking stapjes vooruit
Die relaties tussen de EU en China, vooral de economische samenwerking, vind Orpo van wereldwijd belang. Maar hier bracht hij het klassieke Europese riedeltje dat de bilaterale handel moet gebaseerd zijn op wederkerigheid en een gelijk speelveld, suggererend dat dit nu niet het geval is.
De Finse premier prees nog de langdurige politieke relaties tussen beide landen – Finland was in Europa één van de eerste landen om China diplomatiek te erkennen- en vroeg aandacht voor maatregelen om de handelsbalans, die nu in het voordeel van China is, meer in evenwicht te brengen.
Tijdens Orpo’s ontmoeting met de Chinese premier tekenden ze een intentieverklaring voor toekomstige samenwerking in duurzame bouw, energie, bestrijding van dierenziektes, en de verdere werking van het comité voor Innovative Business Cooperation, dat in 2017 werd opgericht en nu voor de zesde keer vergaderde. Een andere intentieverklaring heeft als doel het toerisme te promoten, en daarnaast werd een protocol ondertekend over wetenschappelijk en technologisch overleg dat in de zomer van 2025 plaatsvond.
De Finse premier sprak samen met twintig grote Finse bedrijven met de Chinese minister van Handel over manieren om Finse bedrijven gemakkelijker toegang te geven tot de Chinese markt. Tijdens het bezoek werden 11 commerciële contracten ondertekend.
China is één van de belangrijkste Finse handelspartners. Volgens de Fins openbare omroep Yle importeert Finland twee keer zoveel uit China als het ernaartoe exporteert. Er komen vooral veel pakjes uit China. Tweehonderd Finse bedrijven hebben in China een filiaal.
Positieve klanken in Chinese media
De Chinese media zien het bezoek als een positieve stap om de economische samenwerking te versterken en het wederzijds respect te verhogen. Ze melden dat President Xi de Finse bedrijven aanmoedigde om zich meer op de Chinese markt te engageren.
Economische kansen liggen er vooral in digitale economie, schone energie, landbouw en wetenschappelijke innovatie.
Chinese media beschouwen de verbeterende relaties met Finland als een mogelijk model voor Europa. Ze hopen dat Finland een soort brugfunctie naar de rest van de EU kan vervullen. Volgens deze media heeft premier Orpo zich aangeboden als bemiddelaar in handelsconflicten tussen de EU en China.
Zoals steeds bij hoge buitenlandse bezoekers noteren de Chinese media dat de Finse premier bevestigd heeft dat er voor Finland slechts één China bestaat (en Taiwan dus een Chinese provincie is).
Naar meer samenwerking China-Europa?
De laatste Finse premier bezocht China in 2017, maar de Finse president kwam in 2024 op bezoek. Hoewel het huidige bezoek geen spectaculaire resultaten heeft opgeleverd zoals dat van de Canadese premier twee weken geleden, markeert het toch het begin van een zekere Europese bereidheid tot samenwerking met China in een veranderde geopolitieke context. Orpo wordt in Beijing afgelost door de Britse premier en in februari volgt de Duitse kanselier. In december maakte de Franse president zijn opwachting. We zullen zien of de tendens zich voortzet.
Bronnen: Persdienst Finse regering, Yle, Xinhua, Global Times, CGTN
