De voorbije week hield het Centraal Comité (CC) van de Communistische Partij van China (CPC of Partij) zijn jaarlijkse plenaire vergadering. Het hoofdthema was een beter bestuur van de Partij. In het slotcommuniqué valt meer nadruk op revolutionaire moraal, discipline en corruptiebestrijding op. Het verwijst expliciet naar de ernstige problemen op deze gebieden in de periode vóór 2012. De formele uitsluiting van talrijke leden uit het CC toont dat deze problemen nog niet volledig opgelost zijn.
Aan de vergaderingen namen volgens het communiqué 279 volledige en plaatsvervangende leden (zonder stemrecht) deel. Er waren ook een beperkt aantal externe experts uitgenodigd. Toen het CC in 2022 verkozen werd bestond het uit 376 leden. De belangrijke uitval is deels te verklaren door overlijdens, maar hoofdzakelijk door uitsluitingen wegens corruptie of andere zware fouten; een duidelijke illustratie dat het bestuur van de Partij nog voor verbetering vatbaar is.
105 jaar zelfverbetering en betrokkenheid van het volk
Volgens het communiqué besprak het CC de 105 jaar partijgeschiedenis. Waarom is de Partij al zo lang succesvol? Sleutelelementen zijn het vasthouden aan communistische idealen en het streven naar de heropstanding van de Chinese natie. In elke periode van haar bestaan besteedde de Partij veel aandacht aan de werking van haar bestuur; ze had de moed haar tekortkomingen te erkennen, verbeterde ze op eigen kracht met de steun van de bevolking en vestigde zo een sterk leiderschap. Zelfverbetering en betrokkenheid van de bevolking zijn twee unieke nieuwigheden van de CPC die van belang zijn voor alle Marxistische partijen.
Expliciete kritiek op de situatie vóór 2012
Het communiqué benadrukt dat er sinds 2012 grote vooruitgang is geboekt in het besturen van de Partij en dat de opvattingen over partijopbouw van secretaris-generaal Xi Jinping daarin een hoofdrol spelen.
Daarbij geeft het CC ongewoon expliciete kritiek op de partijwerking van vóór 2012.
Xi krijgt lof omdat hij de confrontatie aanging met ‘de ernstige situatie gekenmerkt door een zwak, hol en verwaterd partijleiderschap, laks, oppervlakkig en ineffectief zelftoezicht en zelfverbetering’ en daarbij op ‘serieuze problemen’ botste.
Het CC heeft sindsdien strenge maatregelen doorgevoerd en voortdurende inspanningen geleverd om deze kwesties aan te pakken.
‘Hierdoor is het probleem van laks en zwak zelftoezicht en zelfbestuur bij de wortel aangepakt; ongezonde tendensen die lang ongemoeid waren gelaten, zijn ingedamd; diepgewortelde problemen die de Partij jarenlang hebben geteisterd, zijn verholpen; en ernstige gevaren die verborgen zaten binnen de Partij, de staat en het leger, zijn verwijderd’.
Uit de inspanningen sinds 2012 zijn nieuwe inzichten voor de optimale werking van een marxistische partij gegroeid en samengevat in de ‘Opvattingen van Xi Jinping over partijopbouw’.
Klopt de kritiek door het CC?
Sinds het begin van de hervormingen in 1978 en tot 2012 was de strategische prioriteit van China snelle economische groei. Alles wat de groei bevorderde was per definitie goed, ook al kwam het van het kapitalisme. Het combineren van marktprincipes met een geplande economie, het toelaten van nieuwe privébedrijven, de privatisering van alle kleine en middelgrote staatsbedrijven creëerden een vruchtbare bodem voor corruptie. Het uitsluitend beoordelen van de partijkaders op hun economische prestaties maakte dat communistische overtuiging en onberispelijke moraal bij selectie en promotie miner rol speelden. Kort vóór en na het aantreden van Xi als partijleider bleken zelfs verschillende leden van het Politbureau corrupt. Het rot zat op alle niveaus tot aan de top.
De strategische prioriteit voor economische groei vóór 2012 wordt ook vandaag niet betwist. Of de negatieve neveneffecten te vermijden waren blijft een vraag die het CC niet beantwoordt. Nieuw is dat nu voor het eerst wordt bevestigd hoe ernstig de situatie was toen Xi het leiderschap van de Partij erfde.
Nog steeds dringende uitdagingen voor het besturen van de Partij
Door de remediërende acties van de voorbije jaren zijn de voorwaarden voor een goed bestuur nu gunstiger. Maar de buiten- en binnenlandse omstandigheden worden steeds complexer waardoor een proper goed bestuur een dringende uitdaging blijft.
Het communiqué vermeldt de ‘vier gevaren’ ( laksheid, incompetentie, vervreemding van het volk en corruptie).
Hoe een beter bestuur realiseren?
Het communiqué benadrukt dat de CPC een marxistische partij is die voortbouwt op de ervaringen uit het verleden. Dit is de gelegenheid om de continuïteit met Marx, Lenin maar ook de verschillende Chinese leiders te benadrukken. (de explicite kritiek eerder betekent dus niet dat men de politieke lijn van die periode afvalt)
Meer concreet schuift het communiqué zeven principes voor het partijbestuur naar voor: de missie en taken van de Partij dienen; de Partij politiek versterken als overkoepelend doel; over de gehele lijn een strikt bestuur voeren; een probleemgerichte aanpak hanteren; vasthouden aan fundamentele principes en tegelijkertijd nieuwe wegen inslaan; een verbetering van bovenaf beginnen; en de Partij besturen in overeenstemming met de regels.
Dat resulteert in zeven werkpunten
Zeven werkpunten
De communistische geest van de Partij versterken: Partijleden moeten weten waar ze voor staan en er naar leven en werken. Vorming, praktijkervaring en beoordeling kunnen daar bij helpen.
Betere werking van het democratisch centralisme: Betere bottom-up interne democratie combineren met het correct toepassen van centrale leiding. Daarvoor komen er beter uitgewerkte en strikter toegepaste interne regels.
Strenge normen hanteren voor de opleiding, vorming, selectie, benoeming, aansturing en het toezicht op kaderleden
De betere werking moet zich op alle niveaus manifesteren: Centraal als voorbeeld, lokaal als effectieve uitvoerders, beter gecoördineerd op basisniveau. Basiscomités zijn nodig in nieuwe sectoren.
Partijleden moeten door hun gedrag het voorbeeld geven en de partijdiscipline beter. Respecteren. Practisch: Strikter toepassen en controleren van de ‘Acht richtlijnen voor gedrag’ en meer georganiseerd toezicht op discipline.
Alle mogelijke deuren en achterpoortjes voor corruptie sluiten en corruptie ontmoedigen. Dat kan met een combinatie van strenge bestraffing, gerichte opsporing en effectieve preventie.
De interne regels en instellingen van de Partij worden versterkt. Ze moeten het gewenste effect hebben. Ongeschreven regels moeten weg.
Striktere supervisie
Centrale controle-organen gaan sterker coördineren tussen de verschillende instanties voor supervisie binnen en buiten de Partij
De controle- en beoordelingsmethoden voor partijkaders zullen meer gewicht geven aan de resultaten op het gebied van beter partijbestuur.
Het communiqué roept de partijkaders op de besluiten grondig te bestuderen en correct uit te voeren. Dit is extra nodig gezien de belangrijke veranderingen in het leiderschap ( Partijcongres in tweede helft van 2027) die vanaf nu worden voorbereid.
Uitsluitingen en promoties
Belangrijk is de uitsluiting van 33 leden, zo goed als allemaal wegens corruptie. Daarvan zijn er 17 betrapt door de CCDI – het inspectieorgaan van de Partij. De militaire controledienst betrapte 17 militairen van het CC.
Het CC besloot corruptiejager generaal Zhang Shengmin lid te maken van het Politbureau.
Bron: Perscommuniqué na het plenum, vertaald naar het Engels door Jiang Jiang (Beijing Scroll substack.
