Op 9 april maakten China en Vietnam bekend dat To Lam, de communistische partijleider en president van Vietnam, een staatsbezoek aan China zal brengen. De verwachtingen zijn hooggespannen.
In Beijing was het Hu Zhaoming, woordvoerder van de Internationale Afdeling van de Chinese Communistische Partij, die dit bekendmaakte.
Uitnodiging van Xi
Mevrouw Mao Ning, een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken van China liet weten dat het partijleider en president Xi Jinping zelf is die To Lam heeft uitgenodigd. Op 7 april 2026 had Xi Jinping zijn ambtgenoot To Lam gefeliciteerd toen de secretaris-generaal van de Communistische Partij van Vietnam ook tot president van het land werd verkozen. Van 14 tot en met 17 april zal To Lam China bezoeken. Hij zal, behalve met Xi, ontmoetingen hebben met Chinese toppolitici. Op het programma staan onder andere gesprekken met Premier Li Qiang, met de voorzitter van het Nationale Volkscongres Zhao Leji, en met de voorzitter van de Politieke Raadgevende Conferentie Wang Huning.
Nieuwe fase
Een jaar geleden was Xi Jinping in Vietnam. Zijn bezoek was een groot succes. Immers, het contact was het begin van een reeks uitwisselingen die duidelijk maakten dat er een nieuwe fase was aangebroken in de betrekkingen tussen China en Vietnam. De leiders van beide landen zien de relatie als een ontwikkeling naar een ‘gemeenschap met een gedeelde toekomst’. De evolutie lijkt van strategisch belang, met andere woorden: langdurig en duurzaam.
“It is socialism, stupid“
Verder ziet het ernaar uit dat de partners zich sterk bewust zijn van de band die er tussen China en Vietnam bestaat als socialistische landen. In uitspraken en verklaringen wordt er tegenwoordig op gewezen dat de leiders zich verantwoordelijk voelen voor ‘de socialistische zaak in de wereld’. China is het eerste land dat secretaris-generaal To Lam zal bezoeken na zijn verkiezing tot president. Het Vietnamese nieuwsmedium VietNamNet merkte dit donderdag op. Het feit zelf en de aandacht die het krijgt laat het grote belang zien dat de twee leidende partijen en regeringen van de socialistische buurlanden hechten aan de kwaliteit van hun samenwerking.
Buurlandenbeleid
Na beraadslagingen tussen belangrijke politici van de communistische partijen en regeringen in januari en februari van dit jaar werd een opvallend en geslaagd evenement gehouden in de Vietnamese hoofdstad Hanoi. Op 16 maart vond de eerste ministeriële bijeenkomst plaats in het kader van de 3+3-strategische dialoog tussen China en Vietnam, een dialoog over diplomatie, defensie en openbare veiligheid. Dit is een bijzonder voorbeeld van het prille Chinese buurlandenbeleid.
Hoge verwachtingen van bezoek To Lam
Wat verwachten de Communistische Partij en de regering van China van het geplande bezoek? Mao Ning bracht dat als volgt onder woorden: ‘De landen zullen de traditionele vriendschap voortzetten, het alomvattende strategische samenwerkingspartnerschap verder verdiepen, de opbouw van een gemeenschap met een gedeelde toekomst van nog hoger niveau – en van strategisch belang – bevorderen, gezamenlijk de socialistische zaak in de wereld vooruithelpen en bijdragen aan de handhaving van de regionale en mondiale vrede, stabiliteit en ontwikkeling’.
Concreet en praktisch
Waarnemers menen dat dit bezoek van To Lam ook de samenwerking op verschillende concrete gebieden en bij een aantal projecten zal bevorderen. De beide partijen zullen overeenkomsten met wederzijds voordeel afsluiten en zo hun respectieve moderniseringsinspanningen kunnen versterken.
Volgens de officiële website van de Vietnamese regering was China in de eerste twee maanden van 2026 de grootste handelspartner van Vietnam, met een bilaterale handelsomzet van 66,7 miljard dollar, een stijging van 30,2 procent.
China zal de koppeling van elektriciteitsnetten voorstellen, investeringen in schone energie en technische ondersteuning voor LNG, vloeibaar aardgas. Dit kan Vietnam helpen de druk op de bevoorrading te verlichten, regionale toeleveringsketens te stabiliseren en de gevolgen van verstoringen in de wereldwijde productie op te vangen.
Onlangs is er weer vooruitgang geboekt op het gebied van de spoorwegverbindingen tussen Vietnam en China. De planning van twee spoorlijnen met standaardspoorbreedte – Hanoi-Dong Dang en Hai Phong-Ha Long-Mong Cai zal misschien kunnen worden afgewerkt tijdens het bezoek van To Lam.
Probleempje
Allemaal rozengeur en maneschijn, dus? Niet helemaal. Tussen Vietnam en China blijven er hardnekkige meningsverschillen over gebiedjes en economische zones in de Zuid-Chinese Zee. Vertegenwoordiger van beide landen slaan elkaar regelmatig om de oren met verwijten over landwinning in die zee. Zij nemen samen met de ASEAN, de Association of Southeast Asian Nations, waarvan Vietnam een invloedrijk lid is, deel aan onderhandelingen over de uiteenlopende claims op delen van de Zuid-Chinese Zee. Die moeizame procedure moet uitlopen op een Gedragscode voor de landen in de regio, om conflicten en escalatie te voorkomen. In de afgelopen periode tonen China en Vietnam een opvallende terughoudendheid bij hun confrontaties over de Zuid-Chinese Zee. De meningsverschillen blijven bestaan, maar beide partijen geven voorrang aan pragmatisme om de spanningen binnen de perken te houden. Of dit duurzamer gemaakt wordt en leidt tot oplossingen die iedereen tevreden en gerust kunnen stellen is iets om op te letten in de verslaggeving van To Lams bezoek.
Nog altijd, de internationale context
Chinese experts wijzen erop dat To Lam naar Beijing komt op een moment dat de geopolitieke spanningen oplopen. Zij zien er een signaal in dat de huidige generatie Vietnamese leiders zich niet wil laten beïnvloeden door inmenging van het Westen. Volgens hen blijft Vietnam ‘vastbesloten om de uitstekende bilaterale betrekkingen met het socialistische buurland te waarborgen’. Overigens onderstreept To Lam zelf iedere keer weer dat China prioriteit krijgt in de internationale politiek van zijn land.
Bronnen: Xinhua, Global Times, fmprc.gov.cn (website BuZa China), Wikipedia, Globalpolicyjournal.com, South China Morning Post
