Wang Yi, de topdiplomaat van China, heeft gepleit voor de hervorming en verbetering van het mondiaal bestuur tijdens een bijeenkomst in het VN-hoofdkantoor in New York.
Disclaimer foto Mfa.gov.cn
Op 28 mei 2026 vond er bij de Verenigde Naties in New York een vergadering plaats van de Groep Vrienden van Mondiaal Bestuur, begeleid door Amina J. Mohammed, adjunct-secretaris-generaal van de VN. De samenkomst werd bijgewoond door ministers van Buitenlandse Zaken en vertegenwoordigers uit meer dan 60 landen uit verschillende continenten. Onder meer Pakistan, Turkmenistan, Kirgizië, Cuba en Zimbabwe waren aanwezig.
Deze vergadering van de VN groep voor mondiaal bestuur was bijeengeroepen door Fu Cong, de permanent afgevaardigde van China bij de VN. Wang Yi, de minister van Buitenlandse Zaken van China hield een belangrijke toespraak voor de vergadering. Wang is, als lid van het Politiek Bureau van de Chinese Communistische Partij, een van de meest hooggeplaatste politici in zijn land.
Het GGI van Xi
Een reden voor dit initiatief van de Chinese diplomatie is de volgende. Xi Jinping heeft in september van vorig jaar het Global Governance Initiative (GGI), een initiatief voor een beter mondiaal bestuur, gelanceerd. In de huidige roerige tijden verlangen de mensen in vele landen immers naar vrede, samenwerking en zekerheid. De Chinese president stelde de internationale gemeenschap voor om concreet actie te ondernemen voor de gelijkheid van de landen met respect voor hun soevereiniteit, voor een oprechte internationale rechtsstaat, voor multilateralisme, en een geopolitiek die de belangen van de bevolkingen zou dienen. Er kwam een positieve respons vanuit 160 landen en internationale organisaties. Bij de VN-instellingen in New York, Genève en Wenen werden Groepen van Vrienden van Mondiaal Bestuur opgericht, waarvan nu 60 landen lid zijn. Hun vertegenwoordigers komen geregeld samen om te kijken hoe ze naar de doelstellingen in Xi’s initiatief kunnen toewerken. Zij willen meer democratie in de internationale betrekkingen. Zij zijn voorstander van de handhaving van het Handvest van de Verenigde Naties, en van de centrale rol van de VN. Volgens de groep moet er meer gebeuren om de kloof tussen Noord en Zuid te verkleinen.
Concrete hervormingsvoorstellen
Bij monde van Wang Yi stelde de Chinese regering voor een aantal concrete hervormingen als streefdoel te nemen. De minister van Buitenlandse Zaken riep op tot grotere inspanningen om de hervorming van de VN te bevorderen, zodat de wereldorganisatie ‘efficiënter wordt en de Veiligheidsraad meer gezag en slagkracht krijgt’. Volgens hem moet die hervorming de wereldorganisatie juist versterken, haar zeker niet verzwakken. De hervorming moet gebeuren onder de leiding van de lidstaten, en op een eerlijke, inclusieve en transparante manier tot stand komen. China is voorstander van ‘veel meer inspraak van landen in ontwikkeling, en van kleine en middelgrote landen’. Concreet stelde Wang dat ‘het historische onrecht waarmee Afrika te maken heeft gehad ongedaan moet worden gemaakt’.
Vredeshandhaving
Ook voor de ingrepen door VN-vredesmachten had Wang opbouwende voorstellen. ‘Vredeshandhavingsoperaties moeten een beter mandaat en meer bevoegdheden krijgen. Met het oog op de veiligheid van het personeel dat ze uitvoert moet het vermogen van dit soort operaties om vrede te bewerkstelligen en te handhaven worden versterkt. De Verenigde Naties moeten samen met regionale organisaties zoals de Afrikaanse Unie en de Liga van Arabische Staten, gezamenlijke kracht opbouwen voor bemiddeling bij regionale brandhaarden’.
Ontwikkelingsdoel voor na 2030
Het is volgens China ‘nodig een internationale consensus te bereiken om ‘ontwikkeling’ te versnellen en weer centraal te plaatsen op de VN-agenda. ‘Laten we vooruitkijken naar de ontwikkelingsagenda voor na 2030. Laat ontwikkelde landen hun toezeggingen inzake ontwikkelingsfinanciering nakomen. Het beginsel van gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden moet worden gehandhaafd en er moet een eerlijk, redelijk en voor alle partijen voordelig mondiaal klimaatbeheersysteem worden opgebouwd. Met een nieuwe ronde van wetenschappelijke en technologische revolutie en industriële transformatie kunnen ook de vruchten van innovatieve ontwikkeling werkelijk ten goede komen aan de hele wereld’.
Pluriform, niet vooringenomen mensenrechtenbeleid
China wil ‘het mondiale mensenrechtenbeleid in de juiste richting sturen. Dat betekent ‘afstappen van de eenzijdige benadering waarbij mensenrechten primeren boven soevereiniteit. De bevolking van elk land laten oordelen over de mensenrechtensituatie in eigen land en deze laten verbeteren. Bevorder de rechtvaardigheid, objectiviteit, niet-selectiviteit en niet-politisering. We hebben een constructieve dialoog en samenwerking nodig, op basis van gelijkheid en wederzijds respect. De politisering, instrumentalisering en het gebruik van mensenrechten als wapen moeten worden tegengegaan. Laat ons gezamenlijk werken aan een eerlijk, rationeel en inclusief mondiaal systeem voor mensenrechtenbeheer.’
Hervorming economisch en financieel stelsel
Verder vindt Wang Yi de grondige hervorming van het economische en financiële stelsel wenselijk. ‘De herziening van de aandelenverhoudingen bij de Wereldbank moet worden versneld en er moet zo spoedig mogelijk een substantiële aanpassing van de quota bij het IMF worden gerealiseerd. Laat het mechanisme voor de beslechting van geschillen weer normaal functioneren. De regels van de Wereldhandelsorganisatie zijn echter wel aan een actualisering toe, willen ze gelijke tred te houden met de tijd. Er is nood aan de handhaving van de fundamentele status van de regeling voor meestbegunstigde landen. Er is respect nodig voor de verschillende economische stelsels en ontwikkelingsstadia van de leden. Wij willen de Verenigde Naties aanmoedigen om de dialoog met opkomende financiële instellingen, zoals de Nieuwe Ontwikkelingsbank en de Aziatische Investeringsbank voor Infrastuctuur, te versterken’.
Veilige AI voor allen
China vraagt ook om regels voor het beheer van kunstmatige intelligentie (AI), en een mensgerichte benadering van AI. Er moet worden voorkomen dat de digitale kloof groter wordt, en toezicht is nodig op militaire toepassingen en het beheer van AI. Ook hierin is een belangrijke rol voor de Verenigde Naties weggelegd.
Al die voorstellen van China sluiten aan bij het initiatief voor de hervorming van de VN ter gelegenheid van de 80e verjaardag van de volkerenorganisatie en ze streven hetzelfde na.
Resultaten van de bijeenkomst van 28 mei
Aan het eind van de vergadering toonde de minister van Buitenlandse Zaken zich tevreden over de bereikte consensus met betrekking tot de volgende vijf punten. 1. Democratisering van de betrekkingen tussen landen, ongeacht hun omvang, macht of welvaart. 2. Handhaving van de doelstellingen en beginselen van het VN-Handvest. 3. Gelijke toepassing van het internationaal recht en internationale regels, verwerping van dubbele maatstaven en dwang. 4. Het behoud van de centrale rol van de VN 5.het nastreven van multilateralisme, het versterken van multilaterale mechanismen en het bestrijden van unilateralisme en machtspolitiek. Hervorming en verbetering van mondiaal bestuur en het verkleinen van de kloof tussen Noord en Zuid, om ervoor te zorgen dat alle landen delen in de voordelen van ontwikkeling en dat geen enkel land achterblijft.
Dat alles legden de deelnemers vast in een gezamenlijk communiqué.
Bronnen: Min. BuZa China, Xinhua, Morning Star, Wikipedia, un.org.sg, un.org/un80-initiative
