De skyline van Abidjan, het bruisende economische hart van Ivoorkust, wordt steeds meer bepaald door Chinese bouwprojecten. De indrukwekkende tuibrug over het Ébrié-meer, de uitgebreide havenfaciliteiten en het hypermoderne olympische stadion getuigen van meer dan tien jaar Chinese infrastructuurinvesteringen in het West-Afrikaanse land. Deze megaprojecten hebben de mobiliteit en de handelsstromen ingrijpend veranderd.
Jan Reyniers
De indrukwekkende tuibrug over het Ébrié-meer bracht de reistijd tussen beide stadsdelen onmiddellijk terug van een frustrerend uur naar amper vijf minuten (Foto: Wang Guansen/Xinhua) Disclaimer
In Abidjan loopt de verbinding tussen de Cocody-wijk en het financiële district Plateau via de Alassane Ouattara-brug. Het kunstwerk werd officieel ingehuldigd op 12 augustus 2023. Het bracht de reistijd tussen beide stadsdelen onmiddellijk terug van een frustrerend uur naar amper vijf minuten. Met een totale lengte van 1,63 kilometer en een opvallende centrale pyloon van 108,6 meter is het de grootste tuibrug van West-Afrika.
Het gigantische project werd gebouwd door de China Road and Bridge Corporation (CRBC) en kostte ongeveer 113 miljard CFA-frank (circa 172 miljoen euro). De brug verwerkt dagelijks tienduizenden voertuigen. Ze vormt niet alleen een cruciale verkeersader die de chronische files in Abidjan helpt terugdringen, maar is dankzij haar indrukwekkende architectuur en iconische draagtoren ook uitgegroeid tot een modern symbool en een toeristische trekpleister van de Ivoriaanse economische hoofdstad.
Van betonconstructies naar duurzame verankering
De relatie tussen Beijing en Yamoussoukro (de presidentiële hoofdstad) is echter grondig aan het verschuiven. Waar Chinese ondernemingen vroeger vooral werden ingeschakeld voor eenmalige aanbestedingen in wegenbouw en andere publieke werken, vestigen ze zich steeds vaker voor langere tijd in het land. Ze openen productielocaties, verwerkingsfabrieken en farmaceutische productiecentra en worden zo permanente spelers in de lokale economie.
Van 10 tot 12 juni 2026 ging in Abidjan de African Economic Conference (AEC) door. De conferentie werd georganiseerd door de African Development Bank (AfDB), UNDP en de OESO. Bij die gelegenheid bevestigde Souleymane Diarrassouba, de Ivoriaanse minister van Planning en Ontwikkeling, dat Chinese bedrijven steeds meer commerciële en industriële activiteiten ontplooien binnen het Ivoriaanse economische ecosysteem. Hij benadrukte die positieve ontwikkeling want ‘vijftien jaar geleden kwamen Chinese bedrijven enkel naar Ivoorkust als ze een specifiek bouwcontract hadden binnengehaald.’
De Ivoraanse economie werd lange tijd gedomineerd door Franse concerns, een erfenis van het koloniale verleden. Vandaag wil de Ivoraanse regering haar internationale partnerschappen bewust verbreden. De opkomst van China als investeerder past perfect binnen die strategie.
Toerisme, agro-industrie en farmacie
Recent werden plannen onthuld voor een grootschalig toeristisch project in Abidjan. De eerste fase van Songon Parc Oriental, een ambitieus toeristisch en recreatiecomplex, beslaat 120 hectare en vertegenwoordigt een investering van meer dan 212 miljoen dollar. Er komen onder meer een hotel, een waterpark en uitgebreide recreatievoorzieningen voor kinderen. De bouw van het project door een consortium onder leiding van de CRBC zal naar verwachting ongeveer 3.000 directe banen creëren, waarvan 90 procent bestemd is voor jongeren uit de regio.
Ook in de agro-industrie worden belangrijke stappen gezet. In het industriële park PK24 in Abidjan werd een ultramoderne cacaoverwerkingsfabriek gebouwd door China Light Industry Nanning Design Engineering Co., Ltd. De installatie is ontworpen om jaarlijks 50.000 ton cacao te verwerken en beschikt over een opslagcapaciteit van 140.000 ton. De officiële naam van het complex is Transcao. Het is het eerste moderne Ivoraanse semi-staatsbedrijf dat zal instaan voor de cacaoverwerking van het land. Het project kadert in de ambitie van de Ivoriaanse regering om tegen 2030 alle cacaobonen lokaal te verwerken en zo meer toegevoegde waarde te creëren in eigen land.
Daarnaast bouwt het Chinese farmaceutische bedrijf Fosun Pharma een productie- en distributiecentrum in Grand-Bassam, nabij Abidjan. Het project wordt ondersteund door de International Finance Corporation (IFC) met twee leningen ter waarde van in totaal 50 miljoen euro. Na volledige voltooiing zal de fabriek jaarlijks vijf miljard tabletten produceren, waaronder antibiotica en geneesmiddelen tegen malaria. Het bedrijf zal naar verwachting in de regio Grand-Bassam zo’n duizend directe banen creëren.
Financiering en economische toekomst
Op 8 en 9 juli kwamen in Abidjan internationale geldschieters bijeen voor de Consultatieve Groep voor de Financiering van het Nationaal Ontwikkelingsplan (PND) 2026-2030. Onder de deelnemers bevonden zich onder meer het China-Africa Development Fund en de Bank of China. Tijdens deze bijeenkomst werden voor meer dan 80 miljard dollar aan investeringen toegezegd. Dat bedrag lag ruim vier keer hoger dan het beoogde bedrag van 20 miljard dollardat Ivoorkust had vooropgesteld in zijn vierjarige ontwikkelingsplan voor openbare financiering. Volgens minister Diarrassouba, die ook op deze conferentie sprak, nemen Chinese bedrijven steeds vaker deel aan internationale aanbestedingen. Hierbij werken zij samen met zowel Chinese als westerse financiële instellingen om grote overheidsopdrachten binnen te halen.
De Ivoriaanse overheid hoopt dat buitenlandse investeerders, waaronder Chinese ondernemingen, een belangrijke bijdrage blijven leveren aan de industrialisatie van het land. Prioritaire sectoren zijn agroverwerking, chemie, kunststoffen, verpakkingen, bouwmaterialen, textiel en lichte industrie. Dankzij meer dan tien jaar gestage economische groei die gemiddeld boven de zes procent ligt en hervormingen zoals gespecialiseerde handelsrechtbanken, profileert Ivoorkust zich steeds nadrukkelijker als een stabiele groeipool in West-Afrika.
Ibrahim Kourouma, communicatieadviseur van de Ivoraanse president, noemt China een sleutelpartner in die ontwikkeling. Volgens hem hebben de toegenomen Chinese investeringen niet alleen geleid tot zichtbare infrastructuurprojecten, maar hebben ze ook het economische beleid beïnvloed. Zo kiest Ivoorkust er steeds nadrukkelijker voor om cacao niet langer uitsluitend als grondstof uit te voeren, maar de verwerking zoveel mogelijk in eigen land te houden. Daarmee levert de Ivoriaans-Chinese samenwerking niet alleen nieuwe infrastructuur op, maar ondersteunt ze ook de strategische omslag naar een economie die meer afgewerkte producten exporteert en minder afhankelijk is van de uitvoer van ruwe grondstoffen.
Bronnen: China Daily; Ecofin Agency; Xinhua; Agence Ivoirienne de Presse (AIP); BFM Business.
