Seyyed Araghchi en Wang Yi hadden woensdag een ontmoeting in Beijing. Zij zijn de ministers van Buitenlandse Zaken, respectievelijk van Iran en China. Wang Yi riep Teheran en Washington op om ‘verantwoord te handelen’. Wang Yi bevestigde dat China Iran steunt, maar waarschuwt voor een uitbreiding van het conflict naar Jemen.
Sinds Israël en de VS op 28 februari gezamenlijke aanvallen op Iran hebben uitgevoerd, hebben de ministers van Buitenlandse Zaken van Iran en China meerdere keren telefonisch contact gehad. De bespreking van woensdag was hun tweede persoonlijke ontmoeting in Beijing sinds de hervatting van de vijandelijkheden door de VS. In juli ontmoetten Araghchi en Wang Yi elkaar ook in Kirgizië.
‘Terug naar Islamabad’
Beijing verzet zich tegen de oorlog. Het zal de samenwerking met Teheran verdiepen ‘om de legitieme rechten en belangen van Iran te waarborgen’. Beijing vraagt dat de VS en Iran terugkeren naar het ‘memorandum van overeenstemming’ van Islamabad. Ze moeten weer naar de onderhandelingstafel. De oorlog schaadt hun eigen belangen, de internationale economie en de wereldvrede.
Het memorandum van overeenstemming, werd op 18 juni door Iran en de VS ondertekend na onderhandelingen onder leiding van Pakistan. Er zou een wapenstilstand van 60 dagen komen tot er een definitief akkoord was. Deze termijn liep op 17 augustus af, terwijl beide partijen nog lang niet tot overeenstemming waren gekomen over de verder te volgen koers. De VS hervatte zijn moorddadige bombardementen op Iran en Trump eist van alle landen, inclusief China, dat ze elke handel met Iran stopzetten.
China en Iran belangrijke partners
Wang drong er bij de VS en Iran op aan om op basis van de tot nu toe bereikte afspraken inhoudelijk overleg te voeren ‘over hun respectieve zorgen’. Als permanent lid van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is China ‘bereid een constructieve rol te spelen bij het oplossen van internationale geschillen’, zei hij. De Chinese minister van BuZa, tevens een toppoliticus van de CPC, noemde China en Iran belangrijke strategische partners. Hij zei dat China de dialoog en samenwerking met Iran zal versterken. Beijing zal blijven bijdragen aan het waarborgen van de legitieme rechten en belangen van het land.
Zorg voor de regio
Wang drong aan op een dialoog tussen Iran en de Golfstaten. Volgens China moeten alle partijen elkaars territoriale soevereiniteit en nationale veiligheid respecteren. Zo kunnen ze de gemeenschappelijke belangen van de regio waarborgen. Hij riep alle partijen tevens op om doeltreffende maatregelen te nemen om de Straat van Hormuz zo snel mogelijk weer open te stellen. China is voor de veiligheid en de soepele werking van internationale scheepvaartroutes en de stabiliteit van het internationale energietransport, en van de industriële en toeleveringsketens.
‘China wil niet dat de spanningen in de regio verder overslaan naar Jemen en de Rode Zee’, waarschuwde Wang ook. Daarbij verwees hij nog eens naar het vierpuntenvoorstel van Xi Jinping voor een nieuwe ‘veiligheidsarchitectuur’ in het Midden-Oosten door ‘gemeenschappelijke, alomvattende, op samenwerking gebaseerde en duurzame veiligheid’.
Volgens waarnemers zal, naast handel en technologie, de oorlog tegen Iran waarschijnlijk een belangrijk onderwerp zijn tijdens de verwachte topontmoeting tussen Xi Jinping en Donald Trump, volgende week in de Verenigde Staten.
Iran en China willen vrede, veiligheid, rechtvaardigheid
Araghchi zei dat Iran niet wil dat het conflict voortduurt. ‘Mijn land hoopt terug te keren naar diplomatieke kanalen, als zijn rechten en belangen resoluut worden beschermd’, zo zei hij volgens het Chinese verslag. En verder: ‘Iran gelooft dat het memorandum van overeenstemming met Islamabad nog steeds geldig is, en heeft een overeenkomst met Oman bereikt over de heropening van de Straat van Hormuz. De VS moeten gewoon hun verplichtingen nakomen.’ Volgens de minister van Iran is zijn land ‘bereid tot dialoog en overleg met landen in de regio en zal het steun geven aan het vierpuntenplan voor het bevorderen van gemeenschappelijke veiligheid in de regio, zoals voorgesteld door Xi’. Iran wil de samenwerking met China versterken en hoopt dat China een grotere rol zal spelen bij het bevorderen van vrede en stabiliteit in de regio.
Buitenlandbeleid China
Wie meer wil weten over de buitenlandse betrekkingen van China met landen zoals Iran, zal baat hebben bij de lectuur van het boek China’s Foreign Policy and the Making of a Multipolar World, waarvan de lancering (ook online) plaatsvindt op zondag.
Bronnen: China Daily, South China Morning Post
