De Duitse buitenlandminister Wadephul was op 8 en 9 december in Beijing en Guangzhou. Zijn bezoek volgt kort op dat van de Franse president, de Spaanse koning en de Duitse minister van financiën. Een signaal dat in een aantal Europese hoofdsteden de interesse groeit om met China positiever samen te werken. Concrete resultaten blijven vooralsnog uit.
Vóór het vertrek van Wadephul gaf het Duitse buitenlandministerie uitleg bij de reis:
De moderne ontwikkeling van China en het ongeziene economisch dynamisme is een feit. China is internationaal een belangrijk land geworden. Het is de eerste handelspartner van Duitsland. De minister ging dus in China over belangrijke zaken praten.
Wadephul had de intentie om het volledige spectrum van Duits-Chinese betrekkingen te bespreken, want één ding is duidelijk: ‘Ondanks alle uitdagingen is openhartige discussie met China nodig om samen vooruitgang te boeken.’
Hij ging in China in gesprek over politiek met minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi. Daarbij zouden moeilijke onderwerpen, zoals de situatie in de Indische en Stille Oceaan en de oorlog in Oekraïne niet vermeden worden. Het doel is om op alle vlakken vooruitgang te boeken. Duitsland wil samenwerken met China, maar verwacht dat China rekening houdt met de belangen en bezorgdheden van Europa (wat zijn eigenlijk de Duitse en Europese belangen in de Indische en Stille Oceaan?).
Duitse bedrijven ‘hart’ van Duitse belangstelling voor China
Volgens het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken vormt het bedrijfsleven het hart is van de Duits-Chinese relaties. De Chinese markt voor Duitse producten is enorm en de sterke Chinese innovatiekracht trekt veel Duitse bedrijven aan.
Wadephul wilde met handelsminister Wang Wentao praten over de bezorgdheden van de Duitse zakenwereld. Dit zijn vooral de gegarandeerde levering van zeldzame aardmetalen aan Duitsland, en de Chinese overcapaciteit in elektrische voertuigen en staal. Wadephul stelt dat zowel Duitsland als China belang hebben bij stabiele en betrouwbare wereldwijde handelsrelaties.
China wil positievere en stabielere relaties
Intussen zijn de gesprekken beëindigd zonder een gezamenlijk communiqué. Wel hebben we een verslag van het Chinese persagentschap Xinhua.
Wang Yi riep Duitsland op om te werken aan een positievere interactie en een stabielere bilaterale relatie. De ontwikkeling van China biedt immers kansen op meer samenwerking en wederzijds voordeel. Hij verwees naar het China-Germany All-round Strategic Partnership dat in 2014 gesloten werd. Hij hoopt dat dit bezoek wederzijds begrip en vertrouwen zal opleveren.
China hoopt ook dat Duitsland de EU zal aansporen om oponieuw een rationele en pragmatische houding tegenover China aan te nemen. Dat betekent vasthouden aan wederzijds voordelige relaties, meningsverschillen oplossen via dialoog, economische problemen niet politiseren, handel niet gebruiken als machtsinstrument en normale samenwerking niet beperken onder het mom van veiligheid. Wang Yi viseert hier ongetwijfeld het op 5 december gepubliceerde EU-communiqué over het versterken van de economische veiligheid, dat duidelijk tegen China gericht is.
Volgens Xinhua zei Wadephul dat Duitsland en China betrouwbare en voorspelbare partners voor elkaar moeten worden. Duitse bedrijven hebben het volste vertrouwen in China en willen er blijven. Duitsland steunt de pogingen van de EU om met China wederzijds voordelige akkoorden te sluiten en wil daar graag aan bijdragen.
Handelsminister Wang Wentao beklemtoonde dat China de Duitse bezorgdheid over zaken als uitvoercontroles of Nexperia ernstig neemt. Het land heeft al een stapsgewijze versoepeling van de uitvoervergunningen voor zeldzame aardmetalen doorgevoerd.
Eensgezind over Taiwan, beleefd oneens over Oekraïne
In de huidige context van spanningen met Japan over Taiwan vraagt China aan Duitsland om te herbevestigen dat het Taiwan als onderdeel van China erkent. Wadephul geeft aan dat het Duitse standpunt ongewijzigd blijft. Wang Yi merkte op dat Duitsland de lessen uit de tweede oorlog heeft getrokken, maar Japan niet.
Over Oekraïne zetten beide landen hun standpunt uiteen. Wadephul wil dat China meewerkt Rusland onder druk te zetten. China is voorstander van een eerlijke, langdurige en bindende overeenkomst door onderhandelingen. Het vindt dat alle partijen zich moeten aansluiten bij het huidige momentum voor een politieke regeling. China is bereid te helpen waar het kan.
Duitse focus op ‘positieve resultaten’
Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken plaatste verschillende berichten op X. Het dankt de Chinese gastheren voor de ‘diepgaande, open en constructieve gesprekken’. De ontmoetingen van Wadephul in Beijing maakten duidelijk dat ‘constructieve dialoog cruciaal is, vooral bij onderwerpen waar we van mening verschillen. Wij willen deze dialoog voortzetten met de focus op positieve resultaten’.
Na Beijing bezocht Wadephul Guangzhou om met eigen ogen de snelle technologische ontwikkeling van China te ervaren. Hij benadrukte dat enkel wie voorop loopt in technologische ontwikkeling op langere termijn concurrentieel kan blijven en kan vermijden afhankelijk te worden in de digitale wereld. Wadephul sprak daar met de Duitse tunnelbouwers Herrenknecht over het zakenklimaat in China. Hij bezocht ook het Chinese technologiebedrijf WeRide, dat demonstraties gaf met autonome bussen, taxi’s, lichte vrachtwagens en machines om de straten schoon te vegen.
Net als het bezoek van Macron lijkt het bezoek van Wadephul vooral bedoeld om de intentie tot verbetering van de wederzijdse betrekkingen te benadrukken. Maar tijdens geen van beide bezoeken zijn belangrijke contracten afgesloten.
Bronnen: German Foreign Office, Xinhua, Global Times
