Kinderontvoering in China (bijna) verleden tijd

Een Chinese vriend plaatste een serie foto’s van een vrachtwagen die hij toevallig tijdens een reis passeerde op WeChat. De vrachtwagen was beplakt met een aantal posters van vermiste kinderen. De details op deze posters bieden een interessant en zeldzaam inzicht in de aard van dit verschijnsel dat ooit een enorm probleem in China was en de manieren waarop overheid en burgers die aanpakken.

Vrachtwagen met posters; foto WeChat (disclaimer)

Confucius

Kinderen raken over ter wereld vermist, maar in China is dat historisch een extra groot probleem. Volgens de leer van Confucius was de grootste zonde geen nageslacht hebben. Hoewel dat wel erg rigide gesteld is, is dat op zich nog niet ernstig. In de praktijk echter werd dit opgevat als het niet hebben van een mannelijke nakomeling die de familienaam voort kon zetten. In het oude China trachtten degenen die het zich konden veroorloven, de keizer voorop, deze zonde te voorkomen door het aannemen van concubines. Dochters waren vooral nuttig om uit te huwelijken en zo banden tussen families te smeden en een flinke bruidsschat te kunnen strijken. Na de revolutie is de gelijkgerechtigdheid van mannen en vrouwen in China aanzienlijk verbeterd, inclusief de houding jegens dochters. Echter, in de periode van de strenge jaren van een-kind-per-echtpaar zag je de wens naar zonen toch weer opleven, evenals de bedragen die ouders van dochters van aanstaande echtgenoten verwachtten. Die strenge wetgeving is inmiddels weer teruggedraaid, hoofdzakelijk om de bevolkingsboom weer in evenwicht te brengen, maar wellicht zal dit de houding jegens dochters ook ten goede komen.

Ontvoeringen

De angst voor het niet krijgen van een zoon had een aantal negatieve gevolgen. Sommige echtparen vertrokken heimelijk naar een andere regio dan die waar ze als burgers ingeschreven stonden. Zo trachtten ze het strenge toezicht op het aantal kinderen te ontlopen. Lokale handhavers hadden weinig of geen jurisdictie jegens niet-ingezetenen. Een stuk erger was de toename van het aantal ontvoeringen van heel jonge jongens. De ontvoerders verkochten die, liefst nog als baby’s, in streken ver van de geboorteregio van die ontvoerde jongens. De kopers registreerden die vervolgens als hun wettelijke zonen. In die tijd had de politie veel minder middelen om de ontvoerde kinderen op te sporen en een onbekend aantal van hen is volwassen geworden zonder ooit te weten dat hun ouders niet hun biologische ouders waren. In de media verschenen geregeld verhalen van enkelingen die er wel achter gekomen waren en hun echte ouders opgespoord hadden. Dit was uiterst traumatisch voor beide ouderparen en het kind (inmiddels volwassene) zelf. Een andere sociale impact was dat Chinese ouders hun kinderen zelf naar kleuter- en basisscholen brengen en weer afhalen. Dit leidt op schooldagen tot grote opstoppingen voor scholen, met name in de middag, wanneer veel (groot)ouders in hun auto’s wachten tot de school uitgaat.

Opsporing

De Chinese politie had al snel een speciale eenheid voor kinderontvoeringen opgericht. Daardoor ontstond een groep detectives met speciale ervaring in dit soort zaken. Dat groeiende inzicht werd aangevuld met steeds verfijndere technologie, waaronder recentelijk ook AI. Eerder rapporteerde ik daarover al op Chinasquare. De overheid heeft ook een aantal internetfaciliteiten voor de rapportage van vermiste kinderen ingesteld. Zo is er een speciaal alarmnummer, 110, voor dit soort zaken. Voorts heeft een charitatieve organisatie een website Baobei Huijia (Lieverd kom thuis; tevens de naam van de organisatie) waarop ouders van vermiste kinderen een account aan kunnen maken. Zoals de link laat zien heeft de site ook een Engelse versie, zodat ook naar in het buitenland verblijvende mensen gezocht kan worden. Naar eigen zeggen heeft deze site al zo’n 17.000 gezinnen geholpen hun kind terug te vinden. De politie zelf heeft een vergelijkbare site. Deze beperkt zich tot gevallen waarvan het zeker is dat er sprake is van ontvoering. Alle politiestations in een straal van 500 km rond de locatie van de vermissing worden dan onmiddellijk gewaarschuwd. 

Chauffeurs

De posters op de vrachtwagen die mijn vriend bestudeerd heeft geven een interessant inzicht in de effectiviteit van al deze inspanningen. De posters toonden in totaal 20 kinderen. De vroegste raakte in 1991 vermist en de meest recente in 2014. Dit betekent niet dat er na dat jaar geen vermissingen of ontvoeringen meer plaatsvonden, maar wel dat 2014 kennelijk een omslag in de effectiviteit van de opsporing markeert. Volgens de officiële statistieken van het Ministerie van Openbare Veiligheid waren er in 2024 ongeveer 10.000 vermiste kinderen waaronder slechts 550 gevallen van ontvoering en mensenhandel. 8307 vermiste en ontvoerde kinderen werden opgespoord

Een ander nieuw gegeven is het feit dat vrachtwagenchauffeurs meehelpen met verspreiden van informatie middels zulke posters. De chauffeur van deze vrachtwagen vertelde mijn vriend dat dit een burgerinitiatief is genaamd Wanche Xunqin ‘Tien Duizend Auto’s Zoeken Familie’. Dat aantal moet je niet absoluut zien; het is een Chinese manier van aangeven dat het om veel voertuigen gaat. De gecombineerde aanpak van overheden en burgers van dit uiterst kwalijke verschijnsel heeft duidelijk succes.

Bron: WeChat

.