Sinds in 2023 een wet werd aangenomen om een barrièrevrije omgeving te creëren, voltrok zich de grootste verandering in de mentaliteit van mensen. Zowel renovaties in het kantorenpark als openbare werken in de stad, als zelfs vreemden die een helpende hand bieden, dit gebeurt allemaal vaker dan voorheen.
Een enkele trede bij de ingang van een café in het kantorenpark waar ze werkt vormde voor Beijings landschapsarchitect Deng Hongyan een groot obstakel. Ze moest vaak vreemden vragen om voor haar naar binnen te gaan en de koffie te kopen, iets wat haar altijd in verlegenheid bracht. Toen de trede in 2024 eindelijk werd vervangen door een glooiende oprit, kon Deng het café binnenrollen, helemaal zelf haar koffie bestellen en hoefde ze geen anderen meer lastig te vallen, zei ze.
Ook de 82-jarige inwoonster Lu Xin van een hutong in het centrum van Beijing merkt de veranderingen op, ‘Er is een hellingbaan aangelegd bij de ingang van de supermarkt vlakbij mijn huis. En openbare toiletten in het steegje zijn niet alleen talrijk, maar ook voorzien van leuningen’, zegt Lu.
Achter deze kleine, alledaagse verbeteringen schuilt een enorme vraag naar barrièrevrije voorzieningen in China. Tot nu toe heeft het aantal Chinezen met een handicap de 85 miljoen gepasseerd. Belangrijker nog is dat het land te maken heeft met groeiende uitdagingen door de snel vergrijzende bevolking. Eind 2025 had het aantal 60-plussers meer dan 320 miljoen bereikt, goed voor ruim een vijfde van de totale bevolking.
Wet
Om aan de groeiende vraag te voldoen, heeft China in 2023 een wet aangenomen voor het creëren van een barrièrevrije leefomgeving, waarmee het streven naar toegankelijkheid een wettelijke basis kreeg. ‘Nadat de wet was aangenomen, was de grootste verandering merkbaar in de houding van mensen’, aldus Deng. ‘Of het nu gaat om renovaties in het kantorenpark, openbare werken in de stad of zelfs vreemden die een helpende hand bieden, dat gebeurt allemaal vaker dan voorheen.’
De wet markeert inderdaad een conceptuele verschuiving in de wetgeving van ‘speciale behandeling’ naar ‘universeel voordeel’. Terwijl de wet benadrukt dat barrièrevrije voorzieningen moeten worden ontwikkeld om mensen met een handicap en ouderen in staat te stellen volledig, gelijkwaardig en gemakkelijk aan het sociale leven deel te nemen, bepaalt deze ook dat andere groepen met toegankelijkheidsbehoeften, waaronder zwangere vrouwen, kinderen en zieken of gewonden, eveneens van deze voorzieningen gebruik kunnen maken.
Veranderingen
Meer dan twee jaar nadat de wet van kracht werd, zijn er in heel China veranderingen zichtbaar. Op kruispunten in het Futian-district van Shenzhen detecteert AI de manier van lopen van kwetsbare voetgangers en verlengt automatisch de oversteektijd. In Wuhan zijn bij elk zebrapad oprijplaten en tactiele bestrating aangelegd, terwijl er 67 liften zijn toegevoegd aan bestaande voetgangersbruggen. In Beijing is nu meer dan de helft van alle openbare bussen, en meer dan 80% in stedelijke gebieden, voorzien van een lage vloer, oprijplaten en systemen om rolstoelen vast te zetten. Passagiers kunnen de realtime-beschikbaarheid van deze bussen controleren en via een mobiele app spraakmeldingen ontvangen.
Opvallend is dat de wetgeving van 2023 het openbaar ministerie ook toestaat om rechtszaken in het algemeen belang aan te spannen om toegankelijkheidsnormen af te dwingen, waardoor het wettelijk toezicht wordt versterkt. Organisaties die mensen met een handicap vertegenwoordigen, zijn nauwer betrokken geraakt bij dergelijke rechtszaken en helpen bij het doorverwijzen van zaken en bij het uitvoeren van professionele beoordelingen en vervolgevaluaties.
In 2025 hebben de Chinese Federatie van Personen met een Handicap, het Hoogste Volksparket en het ministerie van Burgerzaken een reeks voorbeeldzaken gepubliceerd om het publiek bewust te maken van het belang van toegankelijkheid. Zhang Yi, een gehandicapte architect en vlogger die toegankelijke voorzieningen in heel Beijing in kaart brengt en documenteert, dient rapporten in bij lokale parketten over locaties zonder de juiste barrièrevrije voorzieningen. Volgens hem heeft de wetgeving inzake barrièrevrijheid echt een verschil gemaakt. ‘In tegenstelling tot vroeger, toen voorschriften soms werden genegeerd, worden projecten die tekortschieten nu simpelweg niet goedgekeurd. De wetgeving heeft de toegankelijkheid gestimuleerd: van het louter hebben van voorzieningen naar het hebben van voorzieningen die daadwerkelijk werken,’
Naast het favoriete café van Deng ligt een kunstmuseum waar ze vroeger wegbleef vanwege de trappen bij de ingang. Tegenwoordig kan ze zelf de oprit oprijden, door de gangen van de galerij glijden en genieten van een kunsttentoonstelling. ‘Ik hoop dat meer mensen hun leefwereld kunnen verbreden en kunnen gaan waar ze maar willen’, zegt ze.
Bron: Peoples Daily
