Het Chinese Opperste Gerechtshof stelt duidelijk dat discriminatie en schendingen van rechten op basis van seksuele geaardheid, genderidentiteit en genderexpressie onwettig zijn. Het principe is niet nieuw, het gaat hier om een verduidelijking en verbetering van de rechtspraktijk. De omstandigheden van de verduidelijking bieden een inkijk in de werking van het Opperste Gerechtshof en de Chinese overheid in het algemeen.
De ngo Center for China and Globalisation (CCG) verspreidt een schermafbeelding van het antwoord van het Onderzoeksbureau van het Opperste Gerechtshof op een verzoekschrift van een burger die het hof verzocht de antidiscriminatieprincipes in de rechtspraak te verduidelijken en suggesties deed voor verbetering.
De schermafbeelding werd gedeeld in een groepschat door de niet-geïdentificeerde verzoeker en is afkomstig van Zhonghe Rainbow Talk, een persoonlijke WeChat-blog van een psycholoog. CCG vermeldt voorzichtigheidshalve dat de authenticiteit van het bericht niet kon gecontroleerd worden maar dat de inhoud geloofwaardig is.
Verzoekschriften: eeuwenoud en in moderne versie
Verzoekschriften zijn een eeuwenoud kanaal waarmee burgers in China zich rechtstreeks met een verzoek tot de autoriteiten wenden. Ook in het huidige China kan elke burger een klacht, verzoek of beleidsvoorstel indienen bij de overheid of de Communistische Partij van China. Deze worden doorgaans individueel behandeld.
De ontvangers, in dit geval het Onderzoeksbureau van het Opperste Gerechtshof, zijn verplicht de verzoekschriften te registreren en de indieners binnen een redelijke termijn te informeren over de wijze waarop ze zullen worden behandeld. Dat gebeurt via het “Online platform voor beroep en verzoekschriften van de Volksrechtbanken” (https://zxfw.court.gov.cn).
Reacties op verzoekschriften zijn geen juridisch bindende beslissingen, noch nieuwe wetgeving. Ze zijn meestal een samenvatting van bestaande regels en een indicatie van mogelijke vervolgstappen; ze geven inzicht in hoe de betreffende instantie een bepaalde kwestie beschouwt.
Rechtspraktijk gebaseerd op typische gevallen
In het stelt het Onderzoeksbureau dat Chinese rechtbanken al een aantal zaken hebben behandeld. Het Opperste Gerechtshof heeft de lagere rechtbanken in typische gevallen begeleid en die uitspraken worden gebruikt om juridische regels voor de praktijk vast te leggen. Het vermeldt drie domeinen.
Persoonlijke rechten: Publieke beledigingen of laster over iemands zijn een schending van de persoonlijke rechten.
Werk: Werkgevers kunnen schuldig worden bevonden aan discriminatie als zij werknemers op basis van seksuele geaardheid, genderidentiteit of genderexpressie anders behandelen bij aanwerving, overplaatsing of ontslag.
Onderwijs: Scholen kunnen aansprakelijk worden gesteld als zij leerlingen onrechtmatig straffen of nalaten pestgedrag te stoppen dat verband houdt met de seksuele geaardheid, genderidentiteit of genderexpressie van een leerling.
Rekening houden met verzoekschriften
Het Onderzoeksbureau antwoordt verder dat de al behandelde zaken een duidelijke standpunt van de rechtbanken aantonen: “De wettelijke rechten en belangen van seksuele minderheden moeten op gelijke voet worden beschermd en elke onredelijke discriminatie op basis van seksuele geaardheid, genderidentiteit of genderexpressie is bij wet verboden.”
Verder stelt het Onderzoeksbureau dat de suggesties van het verzoekschrift – specifiek onderzoek, duidelijke richtlijnen, duidelijke jurisprudentie en specifieke opleiding voor rechters – zeer waardevol zijn. Het zal verder relevante zaken in het hele land opvolgen, de praktijknormen samenvatten en uniform maken, waar nodig richtlijnen uitvaardigen en de bescherming van rechten van seksuele minderheden opnemen in de opleiding van rechters.
Discriminatie van minderheden is in China formeel verboden sinds 1982. Homosexualiteit is sinds 1997 gedecriminaliseerd en sinds 2001 geschrapt als ziekte.
Bron: nieuwsbrief Center for China and Globalisation
