Nauwelijks tien jaar geleden verrezen immense afvalbergen in de steden. Sindsdien worden deze afgegraven en gesaneerd. Het huishoudelijk afval wordt nu grotendeels verbrand door een hightechproces dat elektriciteit, warmte en zelfs bouwmaterialen oplevert
Ooit torende een 110 meter hoge afvalberg – vergelijkbaar met een wolkenkrabber van 30 verdiepingen – boven Shenzhen uit. Vandaag is die doorn in het oog verdwenen en zal deze binnenkort worden vervangen door een hypermodern digitaal industriepark en een weelderige ecologische groene vallei.
Honderden kilometers verderop, in de provinciehoofdstad Guangzhou, is een schoorsteen van een afvalverbrandingsinstallatie omgetoverd tot een 120 meter hoge toren, waar bezoekers koffie kunnen drinken terwijl ze genieten van een panoramisch uitzicht op de tuinachtige faciliteit die dagelijks 8.000 ton huishoudelijk afval verwerkt.
Dir zijn levendige tekenen van een fundamentele verschuiving in de manier waarop China omgaat met zijn afval – van het simpelweg begraven ervan naar het winnen van energie, materialen en nog veel meer.
Afgraven
Chinese steden werden ooit geteisterd door een (afvalbelegering’ toen stortplaatsen overliepen met onbehandeld afval. Ter illustratie: de vier grote steden Beijing, Shanghai, Guangzhou en Shenzhen produceren elk meer dan 20.000 ton huishoudelijk afval per dag Maar ondanks deze enorme hoeveelheden behoort het storten van afval tot het verleden.
In Shenzhen was de afgevlakte afvalberg de Yulong-stortplaats, de eerste stortplaats voor huishoudelijk afval van de stad. Deze stortplaats was van 1983 tot 1997 in gebruik en werd in 2005 afgedekt; er lag 2,55 miljoen km³ afval op opgeslagen. Vroeger lag de stortplaats aan de rand van de stad, maar door de uitbreiding is deze nu omringd door hoogbouw, aldus ontwerper Cao Yongmin van het milieusaneringsproject voor de stortplaats. Het project, het grootste stortplaatsafgravingproject van China, ging officieel van start in 2024. Elke dag wordt 6.000 ton afval opgegraven, waarbij licht brandbaar afval zoals plastic en rubber naar nabijgelegen verbrandingsinstallaties wordt gestuurd voor energieopwekking. ‘Dit gaat niet enkel over het aflossen van milieuschulden, maar ook over het terugwinnen van ruimte voor ontwikkeling’ aldus Rao Yiming van het subdistrict Qingshuihe in het district Luohu, waar de stortplaats zich bevindt. Het herstelproject zal naar verwachting eind dit jaar worden voltooid, waardoor ongeveer 300.000 m² grond vrijkomt voor een gepland cluster voor de digitale industrie en een ecologische groene vallei, aldus Rao.
Soortgelijke omvormingen vinden in het hele land plaats. Beijing biedt nog een opvallend voorbeeld: de locatie van het Beijing Garden Expo Park was ooit een van de grootste bronnen van door de wind meegevoerd zand in de stad, bezaaid met grindgroeven en afvalstortplaatsen. Omdat miljoenen tonnen bouwafval werden gerecycleerd om het terrein vorm te geven, zandputten werden omgevormd tot schilderachtige plekjes en waterplanten werden aangeplant om het water te filteren, is het terrein in ongeveer drie jaar tijd veranderd van een bron van zandstormen in een ecologisch park, aldus Hu Zhenxing van de Beijing Fengtai culturele toerismegroep.
Afval omzetten in stroom
Waar gaat al dat afval dan heen? In plaats van simpelweg begraven te worden, wordt het grootste deel van het huishoudelijk afval in China nu verbrand – niet op de vervuilende en rokerige manier van vroeger, maar via een hightechproces dat elektriciteit, warmte en zelfs bouwmaterialen oplevert.
In de stad Foshan (Guangdong) ligt een eco-industriepark dat dagelijks 4.500 ton huishoudelijk afval verwerkt. Het produceert niet enkel elektriciteit, maar ook stoom op hoge temperatuur, die via een netwerk van pijpleidingen naar nabijgelegen fabrieken wordt geleid, waar het fossiele brandstoffen vervangt.
In een verbrandingsinstallatie in de afvalverwerkingsbasis van Shanghai Laogang verloopt het hele proces – van het automatisch lossen en fermenteren tot de verbranding en de monitoring van de uitstoot – grotendeels onbemand. De verontreinigende stoffen in het rookgas zijn bijna nul, wat beter is dan zowel de nationale als de EU-normen.
Dergelijke taferelen waren tien jaar geleden ondenkbaar, aldus universitair hoofddocent Jin Yiying aan de School of Environment van de Tsinghua-universiteit. In 2010 telde China slechts 119 afvalverbrandingsinstallaties voor huishoudelijk afval, die slechts 20 % van al het afval verwerkten, terwijl stortplaatsen de overhand hadden. Volgens Jin was destijds een van de belangrijkste belemmeringen voor afvalverbranding de angst van het publiek voor giftige rook. Tegenwoordig houden moderne verbrandingsinstallaties de oventemperatuur boven de 850 graden Celsius, waardoor dioxines volledig worden afgebroken. Eventuele sporen die zich opnieuw vormen als de rookgassen afkoelen, worden opgevangen door actieve kool en zakfilters. Zware metalen en zure gassen worden via andere oplossingen opgevangen. ‘Er komt alleen schone rook in de lucht terecht’, aldus adjunct-directeur Wu Yuefeng van het beheerbedrijf van de afvalverwerkingsbasis in Laogang. Zelfs de as wordt hergebruikt. Bodemas, dat ongeveer 20 % van het afval uitmaakt, bevat ijzer, koper, aluminium en zelfs sporen van goud en zilver.
In het Fushan Circular Economy Industrial Park te Guangzhou – de instelling met de observatietoren waar koffie wordt geserveerd – werd de 600.000 ton as die in 2025 werd geproduceerd, verwerkt tot milieuvriendelijke baksteenmaterialen voor wegen en gebouwen. directeur Zhong Zhuoyan van de exploitant van het park, voegde eraan toe dat ze werkelijk elke druppel waarde uit het afval persen.
Metamorfose
Uit officiële gegevens blijkt dat verbrandingsinstallaties in november 2025 goed waren voor 78,1 % van de verwerkingscapaciteit voor stedelijk huishoudelijk afval in China, een stijging van 19,2 % ten opzichte van eind 2020. China is nu goed voor ongeveer 60 % van de wereldwijde afvalverbrandingscapaciteit, wat veel meer is dan het gecombineerde totaal van Europa, de Verenigde Staten en Japan.
Volgens deskundigen is China erin geslaagd om in tien jaar tijd te evolueren van een situatie waarin het land werd overspoeld door afval naar het verdwijnen van afvalbergen, iets wat ontwikkelde landen dertig jaar heeft gekost. Zij merken op dat de Chinese afvalverwerkingssector tijdens de periode van het vijftiende vijfjarenplan (2026-2030) verder zal verschuiven van onschadelijke verwijdering naar terugwinning van grondstoffen.
Bron Peoples Daily, Sixth Tone
Lees ook Kampt China met een tekort aan afval?
