President Xi Jinping heeft in zijn openingstoespraak van de World AI Conference (WAIC) te Shanghai gepleit voor meer samenwerking inzake kunstmatige intelligentie. 29 landen ondertekenden de oprichting van de World Artificial Intelligence Cooperation Organization. China heeft vrijdag overigens een actieplan voor samenwerking en ontwikkeling op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) bekendgemaakt.
Sinds de start in 2018 werd de World AI Conference (WAIC) elk jaar te Shanghai gehouden. Gisteren was het de eerste maal dat president Xi zich uitsprak over het onderwerp en zijn toespraak volgde kort nadat zijn Amerikaanse tegenhanger, Donald Trump, een ongekende aanval had gelanceerd op Beijing tijdens een nationale uitzending op prime time, waarbij hij China beschuldigde van het orkestreren van de ‘grootste inbreuk op verkiezingsgegevens in de geschiedenis’.. Xi zei niettemin minzaam dat China de ‘zeldzame historische kans’ van door AI aangestuurde groei zou aangrijpen door ‘open source, openheid, samenwerking en het delen van kennis te stimuleren’, waarmee hij het engagement van het land voor deze strategie onderstreepte, zelfs temidden van zorgen over de toekomst van open-source-AI vanwege toenemende veiligheidsrisico’s.
AI biedt zowel kansen als risico’s, waarbij de belangrijkste uitdagingen volgens Xi onder meer bestaan uit ‘omgaan met denkende machines’, ‘het waarborgen van veiligheid wanneer algoritmen deel uitmaken van de besluitvorming’, ethische kwesties en het voorkomen dat de technologie de digitale kloof vergroot. Het land zou zijn regelgevingskader voor AI versterken, aldus Xi, onder meer door wetten en voorschriften in te voeren en het technologisch toezicht te verbeteren, evenals door noodresponssystemen te implementeren om de veiligheid te vergroten. ‘We moeten ons gezamenlijk verzetten tegen het te ver oprekken van het concept van nationale veiligheid op het gebied van AI, of het stellen van de veiligheid van één land boven die van andere’, aldus Xi.
Xi pleitte voor een ‘rechtvaardig en billijk systeem’ voor wereldwijd AI-bestuur, waarin de Verenigde Naties een belangrijke rol zouden moeten spelen en zei dat China een ‘multilaterale’ aanpak zou volgen. In de komende vijf jaar zou China 5.000 ‘mogelijkheden voor AI-opleidingen en seminarprogramma’s’ bieden en zou het samenwerken met mondiale organisaties, waaronder de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (ASEAN), de Liga van Arabische Staten en de Afrikaanse Unie, om ‘internationale samenwerkingscentra voor AI-toepassingen te ontwikkelen, aldus Xi.
Achtergrond
Kunstmatige intelligentie (AI) geeft economieën, industrieën en het dagelijks leven in razend tempo een nieuwe vorm. De vraag die er nu toe doet, is niet wie het krachtigste systeem bouwt, maar of AI een wapen wordt in geopolitieke rivaliteit of een motor voor gezamenlijke wereldwijde vooruitgang. De werkelijke boodschap van het evenement is eenvoudig: AI boekt vooruitgang door openheid, niet door isolatie. China hanteert een mensgerichte benadering en het principe van AI ten dienste van het algemeen welzijn en voor iedereen. In plaats van AI te beschouwen als een strategisch bezit dat moet worden achtergehouden (cfr Anthropic info door de VS) ziet Beijing het als een motor voor gezamenlijke ontwikkeling – een motor waarvan de voordelen breed moeten worden verspreid, niet afgeschermd. De onderliggende redenering is eenvoudig: het technologisch leiderschap van een land wordt niet afgemeten aan hoeveel het voor zichzelf achterhoudt, maar aan hoeveel vooruitgang het anderen helpt te boeken.
Actieplan
China heeft vrijdag onder leiding van de Nationale Commissie voor Ontwikkeling en Hervorming een actieplan voor samenwerking en ontwikkeling op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) bekendgemaakt, als onderdeel van bredere inspanningen om de internationale AI-samenwerking te versterken en de digitale kloof te overbruggen. Het document schetst maatregelen op acht gebieden, waaronder data, rekenkracht, ecosystemen, industriële versterking, talentontwikkeling, regels en normen, bestuur en AI-ethiek.
Volgens het document moeten inspanningen worden geleverd om grensoverschrijdende gegevensstromen te bevorderen en om in geselecteerde sectoren betrouwbare grensoverschrijdende gegevensruimten op te zetten en te exploiteren, teneinde efficiënte, gemakkelijke en veilige grensoverschrijdende gegevensstromen te stimuleren. Het roept op tot betere toegang tot hoogwaardige gegevens, meer inclusieve intelligente computerdiensten en een bredere uitwisseling van open-source AI-ecosystemen.
Het plan beoogt tevens een diepgaandere toepassing van AI in alle sectoren te bevorderen, de gezamenlijke ontwikkeling van digitaal talent te stimuleren, de gecoördineerde ontwikkeling van regels en normen te waarborgen, de samenwerking op het gebied van AI-beveiliging en -bestuur te versterken, en de ontwikkeling en het gebruik van AI ten behoeve van de mensheid te bevorderen. Er wordt opgemerkt dat er inspanningen zullen worden geleverd om de „AI+“-samenwerking te verdiepen, transnationale platforms voor industriële samenwerking op te zetten en de opbouw van digitale-intelligentiecapaciteit voor ontwikkelingslanden te ondersteunen.
Volgens het document zullen inspanningen worden geleverd om de gestandaardiseerde toepassing en innovatieve ontwikkeling van intelligente agenten te bevorderen, de inzet van AI op gebieden als wetenschap, productie, gezondheidszorg, onderwijs, landbouw en bestuur te stimuleren, en AI in te zetten om de economische ontwikkeling te stimuleren, het maatschappelijk bestuur te verbeteren en het welzijn van de bevolking te vergroten.
Pan Helin, lid van de Deskundigencommissie voor Informatie- en Communicatie-economie van het Ministerie van Industrie en Informatietechnologie, vertelde vrijdag aan de Global Times dat de gezamenlijke publicatie van het actieplan drie signalen afgeeft.Ten eerste geeft het aan dat AI wordt gepositioneerd als een mondiaal publiek goed, met een belangrijke focus op het leveren van inclusieve intelligente computerdiensten aan ontwikkelingslanden. Ten tweede duidt het op de introductie van China’s bestuursparadigma dat ontwikkeling en veiligheid in evenwicht brengt, waardoor een balans wordt bereikt tussen veiligheidsbeheer en AI-ontwikkeling. Ten derde biedt het een weg om de impasse van gefragmenteerd mondiaal bestuur op te lossen door middel van multilateralisme en de opbouw van het mondiale AI-bestuurssysteem te bevorderen, aldus Pan.
Oprichting
Aan de vooravond van de WAIC 2026 vond in Shanghai de ondertekeningsceremonie plaats van de Overeenkomst inzake de oprichting van de World Artificial Intelligence Cooperation Organization, een tijdige herinnering dat wereldwijd AI-beheer vordert door dialoog en samenwerking in plaats van verdeeldheid. Volgens de overeenkomst wordt de WAICO een onafhankelijke, intergouvernementele internationale organisatie met hoofdkantoor in Shanghai. Vertegenwoordigers van 29 landen, waaronder Kazachstan, Laos, Pakistan, Rusland en Indonesië, hebben de overeenkomst ondertekend, waardoor hun landen de oprichtende leden van de WAICO zijn geworden. Het gaat voornamelijk landen uit het Globale Zuidnzoals Brazil, Indonesie, Pakistan, Belarus, Kazakhstan, Laos, Serbia, Cuba en Venezuela. VN-secretaris-generaal Antonio Guterres behoorde tot de vertegenwoordigers van landen en internationale organisaties die bij de ondertekeningsceremonie aanwezig waren; Hij sprak de conferentie toe net zoals de Cambodjaanse premier Manet, de Kazachse president Tokayev en de Thaise premier Charnvirakul. Dat nauwelijks westerse landen aanwezig waren, kan te maken hebben met het feit dat de OESO 46 landen en ook de Europese Unie samenbrengt in het Global Partnership on Artificial Intelligence (GPAI):
Het lijkt ons niet onwaarschijnlijk dat in de toekomst enerzijds de twee vleugels los van elkaar zullen blijven functioneren maar indien anderzijds wereldwijd knopen moeten worden doorgehakt ze de problemen kunnen uitvechten voor de UN AI Advisory Body
Bron: Peoples Daily, Global Times
