President Xi Jinping heeft in zijn openingstoespraak van de World AI Conference (WAIC) te Shanghai gepleit voor meer samenwerking inzake kunstmatige intelligentie. 29 landen ondertekenden de oprichtingsakte van de World Artificial Intelligence Cooperation Organization. Daarnaast heeft China vrijdag een actieplan bekendgemaakt voor samenwerking en ontwikkeling op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI).
Sinds de start in 2018 werd de World AI Conference (WAIC) elk jaar te Shanghai gehouden. Gisteren was het de eerste maal dat president Xi zich over het onderwerp uitsprak, kort nadat zijn Amerikaanse ambtsgenoot, Donald Trump, tijdens een nationale uitzending op prime time een ongekende aanval had gelanceerd op Beijing, waarbij hij China beschuldigde van het orkestreren van de ‘grootste inbreuk op verkiezingsgegevens in de geschiedenis’. Xi zei echter rustig dat China de ‘zeldzame historische kans’ van door AI aangestuurde groei wil aangrijpen door ‘open-source, openheid, samenwerking en het delen van kennis te stimuleren’, waarmee hij het engagement van het land voor deze strategie onderstreepte, zelfs te midden van zorgen over de toekomst van open-source-AI vanwege toenemende veiligheidsrisico’s.
AI biedt zowel kansen als risico’s, waarbij de belangrijkste uitdagingen volgens Xi onder meer bestaan uit ‘omgaan met denkende machines’, ‘het waarborgen van de veiligheid wanneer algoritmen deel uitmaken van de besluitvorming’, ethische kwesties en het voorkomen dat de technologie de digitale kloof vergroot. Het land zou zijn regelgevingskader voor AI versterken, aldus Xi, onder meer door wetten en voorschriften in te voeren en het technologisch toezicht te verbeteren, evenals door noodresponssystemen te implementeren om de veiligheid te vergroten. ‘We moeten ons gezamenlijk verzetten tegen het te ver oprekken van het concept van nationale veiligheid op het gebied van AI, of het stellen van de veiligheid van één land boven die van andere landen’, aldus Xi.
Xi pleitte voor een ‘rechtvaardig en billijk systeem’ voor wereldwijd bestuur van AI, waarin de Verenigde Naties een belangrijke rol zouden moeten spelen. Hij zei ook dat China een ‘multilaterale aanpak’ zou volgen. In de komende vijf jaar zou China 5.000 ‘mogelijkheden voor AI-opleidingen en seminarprogramma’s’ bieden en samenwerken met mondiale organisaties, waaronder de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (ASEAN), de Liga van Arabische Staten en de Afrikaanse Unie, om ‘internationale samenwerkingscentra voor AI-toepassingen’ te ontwikkelen, aldus Xi.
Achtergrond
Kunstmatige intelligentie (AI) geeft economieën, industrieën en het dagelijks leven in razend tempo een nieuwe vorm. De vraag die er nu toe doet, is niet wie het krachtigste systeem bouwt, maar of AI een wapen wordt in geopolitieke rivaliteit of een motor voor gezamenlijke wereldwijde vooruitgang. De kernboodschap van het evenement is eenvoudig: AI boekt vooruitgang door openheid, niet door isolatie. China hanteert een mensgerichte benadering, waarbij AI wordt ingezet ten dienste van het algemeen welzijn en toegankelijk is voor iedereen.
In plaats van AI te beschouwen als een strategisch bezit dat moet worden achtergehouden (cfr Anthropic-info door de VS) ziet Beijing het als een motor voor gezamenlijke ontwikkeling – een motor waarvan de voordelen breed moeten worden verspreid en niet afgeschermd. De onderliggende redenering is simpel: het technologisch leiderschap van een land wordt niet afgemeten aan hoeveel het voor zichzelf achterhoudt, maar aan hoeveel vooruitgang het anderen laat boeken.
Actieplan
China heeft vrijdag, onder leiding van de Nationale Commissie voor Ontwikkeling en Hervorming, een actieplan voor samenwerking en ontwikkeling op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) bekendgemaakt. Dit maakt deel uit van bredere inspanningen om de internationale AI-samenwerking te versterken en de digitale kloof te verkleinen. Het document schetst maatregelen op acht gebieden, waaronder data, rekenkracht, AI-ecosystemen,versterking van de industrie, talentontwikkeling, regels en normen, bestuur en AI-ethiek.
Volgens het document moeten inspanningen worden geleverd om grensoverschrijdende gegevensstromen te bevorderen en in geselecteerde sectoren betrouwbare grensoverschrijdende gegevensruimten op te zetten en te exploiteren, teneinde efficiënte, toegankelijke en veilige internationale gegevensstromen te stimuleren. Het roept op tot betere toegang tot hoogwaardige gegevens, meer inclusieve intelligente computerdiensten en een bredere uitwisseling van open-source-AI-ecosystemen.
Het plan beoogt tevens een diepgaande toepassing van AI in alle sectoren te bevorderen, de gezamenlijke ontwikkeling van digitaal talent te stimuleren, de gecoördineerde ontwikkeling van regels en normen te waarborgen, de samenwerking op het gebied van AI-beveiliging en -bestuur te versterken, en de ontwikkeling en het gebruik van AI ten behoeve van de mensheid te bevorderen.
Er wordt opgemerkt dat inspanningen zullen worden geleverd om de ‘AI+’-samenwerking te verdiepen, transnationale platforms voor industriële samenwerking op te zetten en de opbouw van digitale-intelligentiecapaciteit voor ontwikkelingslanden te ondersteunen. Volgens het document zullen inspanningen worden geleverd om de gestandaardiseerde toepassingen en innovatieve ontwikkeling van intelligente agenten te bevorderen, de inzet van AI op gebieden als wetenschap, productie, gezondheidszorg, onderwijs, landbouw en bestuur te stimuleren, en AI in te zetten voor het bevorderen van economische ontwikkeling, het verbeteren van maatschappelijk bestuur en het vergroten van het welzijn van de bevolking.
Pan Helin, lid van de Deskundigencommissie voor Informatie- en Communicatie-economie van het Ministerie van Industrie en Informatietechnologie, vertelde vrijdag aan de Global Times dat de gezamenlijke publicatie van het actieplan drie signalen afgeeft. Ten eerste geeft het aan dat AI wordt gepositioneerd als een mondiaal publiek goed, met een belangrijke focus op het leveren van inclusieve, intelligente computerdiensten aan ontwikkelingslanden. Ten tweede duidt het op de introductie van het Chinese bestuursparadigma, dat ontwikkeling en veiligheid in evenwicht brengt, en zo een balans bereikt tussen veiligheidsbeheer en AI-ontwikkeling. En ten derde biedt het een manier om de impasse van het gefragmenteerde mondiale bestuur op te lossen door multilateralisme en door de opbouw van een mondiaal AI-bestuurssysteem te bevorderen, aldus Pan.
Oprichting
Aan de vooravond van de WAIC 2026 vond in Shanghai de ondertekeningsceremonie plaats van de Overeenkomst inzake de oprichting van de World Artificial Intelligence Cooperation Organization, een tijdige herinnering dat wereldwijde beheer van AI vooruitgaat door dialoog en samenwerking in plaats van verdeeldheid. Volgens de overeenkomst wordt de WAICO een onafhankelijke, intergouvernementele internationale organisatie met haar hoofdkantoor in Shanghai. Vertegenwoordigers van 29 landen, waaronder Kazachstan, Laos, Pakistan, Rusland en Indonesië, hebben de overeenkomst ondertekend, waardoor hun landen oprichtende leden van de WAICO zijn geworden. Het betreft voornamelijk landen uit het Globale Zuiden, Brazilië, Indonesië, Pakistan, Belarus, Kazachhstan, Laos, Servië, Cuba en Venezuela.
VN-secretaris-generaal Antonio Guterres behoorde tot de vertegenwoordigers van landen en internationale organisaties die bij de ondertekeningsceremonie aanwezig waren; Hij sprak de conferentie toe, net zoals de Cambodjaanse premier Manet, de Kazachse president Tokayev en de Thaise premier Charnvirakul. Dat nauwelijks westerse landen aanwezig waren, kan verband houden met het feit dat de OESO 46 landen en ook de Europese Unie samenbrengt in het Global Partnership on Artificial Intelligence (GPAI).
Het lijkt ons waarschijnlijk dat in de toekomst de twee vleugels enerzijds los van elkaar zullen blijven functioneren, maar dat zij anderzijds, wanneer wereldwijd knopen moeten worden doorgehakt, hun verschillen zullen moeten uitwerken binnen de UN AI Advisory Body.
Bronnen: Peoples Daily, Global Times
