De buurt Zhegong Xincun te Hangzhou heeft zelf 80 % van de heropbouwkosten voor de vernieuwoperatie van hun vervallen gebouwen opgebracht. Het district steunde hierbij op het district Gongshu en een door bewoners geleid vernieuwingsmodel voor het wooncomplex. De groep dokterde een vernieuwingscontract dat door alle gezinnen werd ondertekend
In tegenstelling tot het normaal overheidsgeleide model, waarbij bewoners doorgaans nieuwe appartementen en een vergoeding krijgen, hebben de 548 huishoudens van de Hangzhou Zhegong Xincun wijk in een vernieuwings project 499 miljoen yuan bijeengebracht, meer dan 80 procent van de herbouwkosten, terwijl de overheid de rest voor haar rekening neemt.
Het complex met 13 voorheen vervallen gebouwen, bekend als Zhegong Xincun, bevindt zich in het centrum van het district Gongshu te Hangzhou. Deze zes verdiepingen tellende gebouwen zonder lift werden in februari vorig jaar omgevormd tot zeven middelhoge gebouwen, omgeven door groene ruimtes en gemeenschappelijke voorzieningen.
Dergelijke proefprojecten pakken al lang bestaande hindernissen voor stadsvernieuwing in China aan. Volgens een uitvoerende vergadering van de Staatsraad in mei verschuift China van een fase van grootschalige, stapsgewijze uitbreiding naar een fase waarin de nadruk ligt op het verbeteren van de kwaliteit en efficiëntie van de bestaande stedelijke bebouwing. „In plaats van grootschalige sloop is het doel nu om bestaande gebouwen, fabrieken, wijken en openbare ruimtes nieuw leven in te blazen“, aldus Zheng Degao, vicevoorzitter van de Chinese Academie voor Stedenbouw en Ontwerp.
Maar het was geen gemakkelijke opgave om deze visie in de praktijk te brengen. Het vernieuwen van oude wijken brengt veel belangen met zich mee en leidt vaak tot geschillen, aldus Li Yin, een ambtenaar van het district Gongshu. Eerdere pogingen om Zhegong Xincun te vernieuwen mislukten allemaal doordat bewoners slechts beperkte voordelen zagen en de druk op de overheidsfinanciën te groot was.
Het complex, dat in de jaren tachtig en negentig werd gebouwd als docentenwoningen voor de Technische Universiteit van Zhejiang, ligt op een toplocatie in het centrum van Hangzhou, omringd door winkelgebieden, metrostations en een groot ziekenhuis. In de loop der jaren namen de veiligheidsrisico’s echter toe. De stroeve ramen waren moeilijk te sluiten, en door verzakkingen van het gebouw vervormden deurkozijnen en sloten, waardoor bewoners soms over muren moesten klimmen om hun huizen binnen te komen. „Het pleisterwerk brokkelde af bij de minste aanraking. We leefden elke dag in angst“, aldus een bewoner met de achternaam Yu. De universiteit heeft ooit verstevigingswerkzaamheden uitgevoerd, maar het effect daarvan was beperkt. Omdat de gebouwen door voortdurende verzakking bleven kantelen en barsten, boden dergelijke maatregelen slechts tijdelijke verlichting. Een eerder plan voor herhuisvesting kon geen brede steun verwerven. „Vroeger was het idee dat de overheid alles moest betalen, van herhuisvesting tot renovatie”, zei een bewoner. „Maar toen eerdere plannen steeds mislukten, beseften we dat we het zelf moesten doen.”
Het keerpunt kwam in april 2023, toen het wijkkantoor de bewoners benaderde om hun mening te vragen over het opstarten van een door bewoners geleid vernieuwingsproject. Met steun van lokaal beleid inzake de renovatie van oude stadswijken ontwikkelde en voerde het district Gongshu een door bewoners geleid vernieuwingsmodel voor het wooncomplex in. De eerste fase van het vernieuwingsproject ging medio 2022 van start. Het district richtte een speciale werkgroep op om de afdelingen te coördineren met een vrijwilligers comité van 13 vertegenwoordigers. Na overleg met alle huishoudens diende het comité een aanvraag in en belastte het de lokale autoriteiten met de coördinatie en het opstarten van de vernieuwing. Eind augustus 2023 hadden alle 548 huishoudens met een eigen woning in het complex, op één na, overeenkomsten ondertekend, In mei 2024 meldde het laatste huishouden zich om te ondertekenen vóór de oplevering. Het complex werd vorig jaar opgeleverd; ongeveer 70 procent van de huishoudens is inmiddels verhuisd en is begonnen met het opknappen van hun nieuwe woningen. . Deskundigen merkten op dat, hoewel Zhegong Xincun een vergrijzende gemeenschap is, de bewoners – voornamelijk faculteitsleden van de Technische Universiteit van Zhejiang en hun gezinnen – relatief welgesteld zijn, een factor die ertoe heeft bijgedragen dat het project van de grond kwam.
In het kader van het stadsvernieuwingsplan voor de periode van het 15e Vijfjarenplan (2026-2030) streeft China ernaar 500.000 vervallen stadswoningen en 115.000 oude stedelijke woonwijken te renoveren.
‘Dit door bewoners geleide vernieuwingsmodel heeft een nieuwe weg geopend voor stadsvernieuwing in China’, aldus Xu Lin, hoogleraar aan de Universiteit van Zhejiang. Hij merkte op dat nu de verstedelijking van China een nieuwe fase ingaat, steden zich niet langer uitbreiden door middel van grootschalige sloop en nieuwbouw, maar zich richten op het verbeteren van de leefomstandigheden van de bewoners. ‘Uiteindelijk gaat het erom mensen een beter leven te geven’, aldus Xu.
Hangzhou was een van de eerste steden die deze aanpak toepaste. Het maakt deel uit van proefprojecten die in verschillende Chinese steden worden uitgevoerd, van Harbin (Heilongjiang) in tot Shenzhen Guangdong in het zuiden van China, om grootschalige grondverwerving en zware investeringen door projectontwikkelaars te vermijden.
Peoples Daily
