Varkenspest in China, wat nu?

In augustus van vorig jaar is de Afrikaanse varkenspest opnieuw uitgebroken in China. Ondanks de preventiemaatregelen zijn er op meer dan 120 plaatsen besmettingen geweest, in bijna alle provincies. De epidemie is omvangrijk en zal in China en wereldwijd gevolgen hebben.

Het is ontzettend moeilijk om de Afrikaanse varkenspest die dodelijk is voor de dieren, maar ongevaarlijk voor de mensen, onder controle te krijgen. Het virus kan lang overleven en, via kledij en voertuigen, lange afstanden afleggen. In heel Zuidoost-Azië maakt varkensvlees een belangrijk deel uit van het voedingspatroon. China is met een bevolking van 1,4 miljard, zowel de grootste consument als de grootste producent in de wereld. De helft van de mondiale varkensvleesproductie komt er vandaan.

Vaccin?

Er is tot nog toe geen vaccin tegen de ziekte. Een instituut van de Chinese Academie voor Landbouwwetenschappen zou in Harbin (noordelijke provincie Heilongjiang) een vaccin hebben ontwikkeld. Er zijn echter meer tests nodig voordat de onderzoekers het voor goedkeuring van de aanmaak aan de autoriteiten kunnen voorleggen.

Preventie en slacht

De enige middelen om een epidemie van varkenspest te bestrijden zijn preventie en het ruimen van de dieren die ziek zijn of besmet kunnen worden. Meer dan een miljoen varkens is intussen afgemaakt in China. De kadavers worden uiterst zorgvuldig bewerkt en begraven. De overheid op alle niveaus eist dat en legt quarantainemaatregelen op. De staat controleert of de boerenbedrijven de instructies ook uitvoeren. In de grote bedrijven is dat doenbaar en de varkenskwekers zien er ook zelf de noodzaak van.

Fouten

In het uitgestrekte China zijn er echter ook vele kleine varkensboeren en gezinnen die voor eigen gebruik enkele varkens houden. Sommigen van hen proberen aan de maatregel te ontsnappen. Er bestaan hier en daar ook onbetrouwbare vleeshandelaren die de wetten ontduiken. Sommige ambtenaren kijken weg. Anderen nemen hun wensen voor werkelijkheid of bezondigen zich aan roekeloos optimisme. In april meldde de minister van Landbouw nog aan de China Daily dat de epidemie onder controle was. Dat klopt niet en het ministerie geeft dat nu ook toe.

Import

Alle hierboven genoemde factoren veroorzaken een reusachtige epidemie: de omvang van de sector, het gebrek aan een vaccin, de mazen in het net van de bestrijding. Het zelfde soort problemen doet zich ook voor in andere landen van Zuidoost-Azië, vooral Vietnam. De overheid vreest dat de productie in China met bijna 7 % zal dalen tot minder dan 50 miljoen ton. China zal de komende twee jaar meer varkensvlees dan ooit invoeren ten gevolge van de epidemie. Het ministerie van Landbouw schat dat China dit jaar alleen al 1,7 miljoen ton zal moeten kopen in de EU, Canada, Brazilië enz. Dat is een vermeerdering met 40 %.

Prijzen

De noodzaak om veel meer varkensvlees te importeren zal volgend jaar nog toenemen en dan, zo hoopt en voorziet de overheid, verminderen. China zet immers alles op alles om de epidemie te stoppen en een vaccin te ontwikkelen. De import zal echter zeker nog vijf jaar enorm groot blijven. Wat ook met 40 % zal stijgen is de prijs van het varkensvlees in China. Deze trend zal eveneens zeker twee jaar lang aanhouden. Door de import kan de prijs voor binnenlands Chinees varkensvlees laag blijven.

Anders gaan kweken

Vele varkenshouders in China gaan waarschijnlijk minder varkens fokken of helemaal op een andere activiteit overschakelen. Er zijn echter ook grote bedrijven die in de crisis juist een kans zien de sector te moderniseren. Dat willen ze doen door schaalvergroting die de integratie van de voederproductie met het fokken en vleesverwerking mogelijk maakt. Dat kan hun kosten drukken, want alleen de eerste sector wordt belast in China. Uiteraard zal de uitbraak van de Afrikaanse varkenspest in China en de rest van Zuidoost-Azië gevolgen hebben voor de varkenshouderij en de prijzen van het vlees in de rest van de wereld.

Bronnen: China Daily, Het Laatste Nieuws, Trouw, Wikipedia