De hulporganisatie van de Verenigde Naties zal Afghanistan (voorlopig) niet in de steek laten. Een constructieve resolutie hierover is, met opbouwend kritische aanbevelingen, op initiatief van China door de Veiligheidsraad gekomen.
Door Resolutie 2822 heeft de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties op maandag 15 juni het mandaat van de UN Assistance Mission in Afghanistan (UNAMA) met een jaar verlengd tot 17 juni 2027. De resolutie werd met eenstemmigheid aangenomen.
UNAMA zal, onder leiding van de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN, ‘de bevolking van Afghanistan blijven steunen op een wijze die in overeenstemming is met de Afghaanse soevereiniteit, het Afghaanse leiderschap en de Afghaanse eigen verantwoordelijkheid’.
Afghanistans economische en humanitaire crisis
De tekst van de resolutie was opgesteld en ingediend door China. Het document ‘wijst nadrukkelijk op de diepe bezorgdheid over de rampzalige economische en humanitaire situatie in Afghanistan’. De Veiligheidsraad erkent dat ‘het noodzakelijk is de humanitaire hulp en de ondersteuning van de fundamentele menselijke behoeften en ontwikkelingsbehoeften – die van cruciaal belang zijn voor de zelfredzaamheid van Afghanistan op de lange termijn – te versterken’. Er wordt de nadruk op gelegd dat ‘volledige, snelle, veilige en onbelemmerde humanitaire toegang voor alle mensen in nood in heel Afghanistan van cruciaal belang is’.
In de resolutie is er verder gewezen op ‘ernstige bezorgdheid over de toenemende en wijdverbreide uitholling van de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, met name voor vrouwen en meisjes’. De indieners dringen aan ‘op volledige toegang voor Afghaanse vrouwen die voor de Verenigde Naties werken tot VN-gebouwen in het hele land.’
Op aandringen van Pakistan en andere permanente en niet-permanente leden van de Veiligheidsraad vermeldt de tekst ook ‘ernstige bezorgdheid over de aanwezigheid van terroristische groeperingen in Afghanistan, die een bedreiging blijven vormen voor de internationale vrede en veiligheid’.
De Veiligheidsraad verzoekt de secretaris-generaal van de VN tevens een strategische evaluatie van UNAMA uit te voeren en uiterlijk eind maart volgend jaar een schriftelijk verslag voor te leggen. Afghanistan maakt nog steeds een van de grootste humanitaire crisissen in de wereld door. Volgens de Verenigde Naties zullen dit jaar 21,9 miljoen mensen humanitaire hulp nodig hebben. De situatie wordt erger gemaakt door economische problemen, beperkingen waaraan vrouwen en meisjes onderworpen zijn, en de terugkeer vanuit buurlanden van grote aantallen Afghanen.
Stemverklaring China
Na de stemming verklaarde Fu Cong, de permanente vertegenwoordiger van China bij de VN, dat de resolutie een teken is dat de internationale gemeenschap zich ernstig zorgen maakt over de economische en humanitaire situatie in Afghanistan. Fu Cong wees ook op de bezorgdheid over de mensenrechtensituatie in Afghanistan, met name wat betreft de rechten van vrouwen en meisjes.
Fu deed een oproep om de humanitaire crisis aan te pakken met internationale hulp. Hij vroeg om de re-integratie te ondersteunen van Afghaanse burgers die terugkeren uit de emigratie. China is er voorstander van het economisch herstel van Afghanistan te bevorderen en ‘de ontwikkelingscapaciteit van het land te versterken’. China roept de verantwoordelijke landen regelmatig dringend op om de activa van de Afghaanse Centrale Bank zo snel mogelijk terug te geven en de eenzijdige sancties tegen Afghanistan op te heffen.
De resolutie benadrukt duidelijk ook het belang van terrorismebestrijding. Ze roept op tot voortzetting van de dialoog en samenwerking tussen Afghanistan en de internationale gemeenschap. Het is precies in dat proces dat UNAMA ‘zijn rol als brug kan blijven vervullen’.
Twee manieren om met Afghanistan om te gaan
De Chinese omgang met het Afghanistan van vandaag is een hele andere dan die van de Verenigde Staten. Washington is een van de actoren die de financiën van Afghanistan in beslag heeft genomen en regelmatig aandringt op sancties. Beijing is er daarentegen van overtuigd dat de rechten van de bevolking, bijvoorbeeld van vrouwen en meisjes, niet gediend worden door van Kaboel een paria te maken en de bevolking in armoede te laten verkommeren.
China wil zien dat Afghanistan wordt aangemoedigd om te streven naar inclusief bestuur, om zijn internationale verplichtingen na te komen en zich opnieuw te integreren in de wereldgemeenschap. Daarom hoopt China ook dat het VN-secretariaat tijdens de strategische evaluatie overleg zal plegen met de Afghaanse autoriteiten, landen in de regio en andere relevante belanghebbenden, en ‘praktische en uitvoerbare aanbevelingen’ zal doen met betrekking tot de toekomstige werkzaamheden van UNAMA.
China VN-penholder Afghanistan
China is sinds 2025 penholder over Afghanistan. Een penholder van de VN over een bepaald land leidt overleg, stelt belangrijke documenten op en zorgt voor de coördinatie tussen de 15 leden van de Veiligheidsraad inzake het beleid tegenover die lidstaat. Dit is een positie die ervoor zorgt dat de diplomaten van een staat enigszins kunnen wegen op de standpunten en maatregelen van de Verenigde Naties. Meestal slagen de 5 permanente leden van de Veiligheidsraad, en meer specifiek de westerse 3 (de VS, het VK en Frankrijk), erin zich te laten verkiezen voor deze invloedrijke functie. China heeft met succes gesolliciteerd voor het penholder-schap van kwesties die Afghanistan aanbelangen. Op die manier slaagt Beijing er duidelijk in ten aanzien van dat land (een buurland van China en van Pakistan) de VN een meer constructieve weg te laten inslaan. Zelf geeft China daarbij het goede voorbeeld, wat de betrekkingen met de regering en de bevolking van Afghanistan ten goede komt.
Bronnen: unama.unmissions.org, un.org/en/, un.china-mission.gov.cn, China Daily, SouthAsiaTimes.org, Wikipedia
