Over het belang van ‘zelfbestuur’ in de CPC

Het Politiek Bureau van de Communistische Partij van China (CPC) hield afgelopen maandag een belangrijke vergadering. Als secretaris-generaal leidde Xi Jinping de bijeenkomst. De hoofdpunten op de agenda waren het zelfbestuur van de partij en het tijdstip voor het vijfde partijplenum. 

Er is beslist dat de vijfde voltallige zitting van het 20e Centraal Comité van de CPC van 26 tot en met 29 oktober in Beijing zal plaatsvinden. Op de agenda ervan zal het zelfbestuur van de partij een hoofdpunt zijn.

Zelfbestuur voor deze tijd

In voorafgaande vergaderingen en consultatierondes voor partijleden en voor niet-partijleden (!) was een soort handvest besproken over de manier waarop de CPC zijn zaken regelt. Volgens een verklaring na de vergadering van het Politiek Bureau, was het ‘proces om meningen in te winnen op democratische wijze verlopen’. Er kwam een breed scala aan inzichten naar voren over hoe de partij zichzelf moet besturen in de nieuwe, de huidige tijd. Daarbij was over de inhoud een consensus bereikt die kan rekenen op een breed draagvlak. Het recent gehouden Politiek Bureau besprak dat document. Het bevat een strenge, kritische evaluatie van de resultaten en ervaringen bij de opbouw van de partij. De opstellers hebben antwoord gegeven op vragen over de eisen waaraan de leden op verschillende niveaus moeten voldoen en over de handhaving van de reglementen.

Fundamenteel

Tijdens de bijeenkomsten en bij de redactie van de uiteindelijke tekst benadrukten de auteurs dat het ‘van cruciaal belang is om het overkoepelende leiderschap van de CPC en de gecentraliseerde, verenigde leiding van het Centraal Comité in ere te houden’. Het is volgens hen ook noodzakelijk om ervoor te zorgen dat ‘de partij een dynamische marxistische regeringspartij blijft’. Voor de partij zijn de fundamenten ‘het marxisme-leninisme, de gedachten van Mao Zedong, de theorie van Deng Xiaoping, de ‘Drie Vertegenwoordigingen’ en de wetenschappelijke visie op ontwikkeling’. Ook vindt zij het nodig ‘de gedachten van Xi Jinping over het socialisme met Chinese kenmerken voor een nieuw tijdperk en over partijopbouw grondig te bestuderen en toe te passen’.

De CPC moet immers ‘zijn voorhoedefunctie houden, de onvoorwaardelijke steun van het volk verwerven en alle beproevingen doorstaan’. Op de slotvergadering is besloten dat de CPC ‘de sterke leidende kern bij de opbouw van het socialisme met Chinese kenmerken is en moet blijven’.

Het Politiek Bureau riep maandag op om het belang en de urgentie van ‘een alomvattend en streng zelfbestuur van de partij ten volle te erkennen’. De partijtop acht strengere normen en concrete maatregelen nodig om de belangrijkste uitdagingen op het gebied van partijopbouw aan te pakken. Dat alles staat hoog op de agenda van het Vijfde Plenum in oktober.

Zelfbestuur en zelfhervorming

Op de website Qiushi online, de internetversie van het theoretische partijmagazine, stond in augustus een artikel getiteld CPC’s self-reform reflects wisdom of governance. Dat ging op het eerste gezicht over de hervorming die de CPC bij zichzelf moet uitvoeren, maar het kan ons meer inzicht geven in wat de CPC-leiders eigenlijk bedoelen met zelfbestuur. Hoe houdt de partij zichzelf en haar macht in stand? Doordat ‘het volk haar beoordeelt’ en omdat ‘ze zichzelf voortdurend verbetert’ (hervormt). De auteurs van dit artikel zijn een docent aan de School voor Marxisme van een universiteit in Sichuan en de voormalige ondervoorzitter van de Academie voor Sociale Wetenschappen in dezelfde provincie.

Volksbelang en strijd tegen corruptie

Zij schrijven dat een hoofdkenmerk van de ‘zelfhervorming’ van de CPC de ‘toewijding is om het algemeen belang boven alles te stellen’. Dit hangt samen met de aard en het doel van de partij zelf. … ‘Omdat de partij geen eigen belangen dient dan die van het volk en niet wordt gedreven door persoonlijk gewin, is zij beter in staat om haar eigen tekortkomingen onder ogen te zien en zich oprecht voortdurend te verbeteren.Een concreet voorbeeld hiervan is de strijd tegen corruptie die de partij sinds het 18^e Partijcongres gedreven voert’. … Politieke wil is echter niet genoeg. Daarom heeft ‘de CPC stapsgewijs een algemeen kader opgezet voor het toezicht op wie welke bevoegdheden krijgt en hoe die persoon zijn of haar taken uitvoert. Door de transparantie en verantwoordingsplicht te verbeteren en tegelijkertijd de institutionele mazen in de wet te dichten die tijdens de corruptiebestrijding aan het licht zijn gekomen, heeft de partij de institutionele waarborgen versterkt’. Machtsmisbruik voor eigen gewin en machtswillekeur worden bestreden. Niemand staat daarbij boven de statuten, de ‘wetten’ van de partij.

Gedrag en werkstijl

Een ander opvallend kenmerk van de interne hervormingen van de CPC is de nadruk op het verbeteren van het gedrag en de werkstijl van de partijleden. De uitvoering van het bekende ‘achtpuntenbesluit … over het verbeteren van het gedrag van de partij en de regering’ heeft laten zien dat de CPC vastbesloten is om de discipline met concrete maatregelen te handhaven. ‘Door toezeggingen om te zetten in zichtbare verbeteringen heeft deze aanpak het vertrouwen en de steun van het publiek gewonnen’, zo constateren de auteurs in Qiushi tevreden.

Verdict

Overigens kwam het tijdens de vergadering van het Politiek Bureau ook tot een uitspraak in de interne strafprocedure tegen twee vroegere topgeneraals. Zhang Youxia en Liu Zhenli werden uit de partij en het leger gezet ‘wegens ernstige schendingen van de discipline en de wet’. Blijkbaar is de disciplinecommissie van de CPC tot de conclusie gekomen dat deze functionarissen niet langer aan de strenge eisen voldoen die de partij stelt aan zichzelf en aan haar leden, hoe hooggeplaatst ze ook zijn. We kunnen er zeker van zijn dat dit oordeel gebaseerd is op een grondig onderzoek. En verder: een duidelijker verband met het hoofdpunt op de agenda is nauwelijks denkbaar.

Geen paradijs, geen verdeeldheid

Dit alles kan leiden tot interessante overwegingen. Ondanks hun terechte trots op de grote overwinningen die het socialistische behaalt onder de leiding van de communistische partij, noemen de Chinese communisten hun organisatie niet volmaakt en hun land geen paradijs. Wie zoveel belang hecht aan zelfbestuur en zelfhervorming, beseft dat er ruimte voor verbetering is en dat het steeds weer nodig blijft het vertrouwen van de bevolking te verdienen. Verder is de duidelijke boodschap voor de buitenwereld, en in de eerste plaats voor de machthebbers in Washington dat de CPC zich niet laat verdelen en het land niet zal laten opdelen.

Bronnen: Xinhua, China Daily, Qiushi, paper.people.com.cn (Chinese versie van de partijkrant, in vertaling), trackingpeoplesdaily.substack.com