Edelman is een Amerikaans adviesbureau dat bedrijven en overheidsorganisaties adviseert om middels de juiste communicatie vertrouwen bij klanten, toeleveranciers, burgers, kortom: hun stakeholders op te wekken. Naast die puur commerciële activiteiten is het jaren geleden ook begonnen met het meten van vertrouwen onder burgers van diverse landen waar Edelman actief was. De resultaten worden jaarlijks gepubliceerd als de Edelman Trust Barometer.

Daniel J. Edelman; foto Edelman site (disclaimer)
Idealisme
Edelman was een ondernemer die geloofde in het belang van zijn hoofdproduct, vertrouwen, in de gehele maatschappij en zelfs de gehele mensheid en ontwikkelde naast zijn commerciële activiteiten ook een methodologie om in de landen waar hij actief werd vertrouwen van burgers in elkaar, ondernemingen en overheden te meten. De resultaten van een jaar worden in januari van het daarop volgende jaar gepubliceerd onder de titel Edelman Trust Barometer.
Betrouwbaarheid
Het voorwoord van iedere Trust Barometer stelt dat de gegevens met de grootste zorg verzameld zijn en de realiteit van ieder in het rapport genoemde land weergeeft. Het rapport omvat echter een belangrijke hint dat we de cijfers inderdaad kunnen vertrouwen. Het vaderland van het bedrijf, de VS, komt er de laatste jaren niet best uit, met name wat vertrouwen van burgers in de eigen regering betreft. De recente versies van de Trust Barometer zijn bepaald geen advertenties van de American Way.
Focuslanden
Dit artikel gaat natuurlijk over China, maar we moeten ook vergelijken om een goede indruk te kunnen krijgen. België is geen onderdeel van de statistieken van de Trust Barometer. Redenen daarvoor zijn niet bekend. Nederland is dat wel en aangezien dat ook mijn vaderland is, kan ik daarmee de betrouwbaarheid van Edelmans cijfers extra checken. Tenslotte betrek ik de VS er ook bij. Dat is nu eenmaal een dominante factor in de wereld.
Hoofdconclusie
Iedere jaargang van de Trust Barometer heeft een ondertitel die een belangrijke gevonden trend weergeeft. Dit jaar is dat: ‘The Retreat to Insularity’. Die laatste term wordt in het rapport omschreven als: ‘terughoudendheid om iedereen die anders is dan jezelf te vertrouwen’. Wel, het westerse blok heeft die tendens de afgelopen weken meer dan genoeg bewezen. Europa lijkt nu eindelijk ontdekt te hebben dat Grote Broer aan de andere kant van de Atlantische Oceaan niet volledig te vertrouwen is.
Vertrouwen in de eigen overheid
China staat net als vorig jaar nummer een in deze lijst; zelfs met een iets hoger percentage: 80 tegenover 77 vorig jaar. Nederland is een punt gestegen, van 57 naar 58, maar bevindt zich nog steeds in de neutrale zone. De VS zit onveranderd (47) in de wantrouwende zone. Alle overige landen in de vertrouwenszone zijn Aziatische en Afrikaanse. We zien hier geen significant verschil tussen landen met een parlementaire regeringsvorm (verschillen komen voor consensus) en die met een andere politieke organisatie (consensus komt voor verschillen). Dit onderdeel alleen al is voldoende om de media in de westerse landen ermee te confronteren met de simpele vraag: ‘dit is niet de eerste keer dat de Trust Barometer een dergelijke uitkomst publiceert, waarom zien we dat onze media nooit terug?’
De volgende generatie
Wereldwijd gelooft slecht 32% van de respondenten dat de volgende generatie het beter zal hebben dan zijzelf. De verschillen per land zijn groot. In China is het vertrouwen nog 56%, maar dat is wel 13% lager dan vorig jaar. De nieuwe economische realiteit heeft gevolgen. We moeten hierbij wel bedenken dat er in China ook een grote mentale revolutie aan de gang is, waarbij veel twintigers en dertigers niet langer meer bereid zijn zo lang en zo hard te werken als hun ouders. Zij zijn bereid de prijs daarvoor in termen van lagere verwachte inkomsten te accepteren. Het Nederlandse percentage is 11 (-3) en dat van de VS 21 (-9). De landen met een score van meer dan 50 liggen wederom in Azië en Afrika. Het is dus ook gewoon zo dat landen waar nu het gemiddelde inkomen hoger ligt de verwachtingen voor de volgende generatie minder gunstig zijn dan in de landen met momenteel een lager gemiddeld inkomen.
Desinformatie
Een meer politiek getinte vraag is de mate van vrees dat buitenlandse bronnen valse informatie in het eigen land kunnen verspreiden. Deze is in vrijwel alle landen gestegen. China is gelijk gebleven met 60. De vrees is vrij hoog, maar niet toegenomen. Dit wijst op vertrouwen in de eigen media. Nederland staat op 58, maar dat is wel een toename van 17. In de Lage Landen is de vrees voor buitenlandse desinformatie enorm gestegen. Hoewel het rapport zelf geen redenen noemt, kunnen wij hier met een gerust hart vaststellen dat het vertrouwen in alles dat van Grote Broer Amerika komt niet langer meer voor zoete koek geslikt wordt. De cijfers voor de VS zijn 63 (+3). De stijging is gering, maar de vrees was al hoog. Micheal Moore had al veel eerder vastgesteld dat Amerikanen geneigd zijn alles wat niet Amerikaans is te wantrouwen.
Nieuwsbronnen
Edelman vroeg ook naar de wekelijkse hoeveel informatie uit bronnen met een andere mening dan de eigen. Deze is wereldwijd verlaagd naar 39 (-6). China is gestegen naar 59 (+1); Nederland gedaald naar 29 (-10) en de VS gedaald naar 35 (-6). Ook dit is weer een echte eye opener in het licht van de berichtgeving over China. Wij lezen in onze mainstream media over onderdrukking van meningen in China die telkens ook nog toe zou nemen. De resultaten in deze jongste Trust Barometer lijken dat toch echt niet alleen te weerspreken, maar China zelfs als lichtend positief voorbeeld neer te zetten. Ik kan daaraan toevoegen dat wie dagelijks de Chinese sociale media (WeChat, Weibo, RedNote) volgt met eigen ogen kan zien hoeveel informatie van over de hele wereld Chinese burgers bereikt.
Intolerantie
Edelman onderzoekt ook de mate van intolerantie van andere ideeën onder burgers. De vraag luidt als volgt: ‘Mensen in mijn land wantrouwen degenen die anders zijn zo erg, dat ze actief proberen elkaar het leven zuur te maken’. De percentages zijn overal hoog. China komt uit op 71, waarbij slechts 22% aangeeft dit als een ernstig sociaal probleem te zien. Nederland komt daar met 78 dichtbij, maar 48% merkt dit aan als ernstig sociaal probleem. De VS komt uit op 78 (47). Deze cijfers zijn lastiger te duiden. Je zou de conclusie kunnen trekken dat Chinezen een lagere tolerantie voor afwijkende meningen of gedrag hebben en het beperken daarvan dus niet als een ernstig sociaal probleem zien. China heeft echter een communautaire diffuse cultuur. Consensus wordt daarin als een belangrijk steunpilaar van een gezonde maatschappij gezien. Mijn eigen observaties in China tonen dat subculturen bestaan en getolereerd worden, mits deze zich niet als onderdeel van de dominante cultuur manifesteren. Zo is de zoon van een van onze beste vrienden al sinds jaar en dag als musicus actief in een rijke Chinese gothic en metal scene. Hij treedt met zijn band overal in China op, maar op de mainstream Chinese media zie je daar niets van terug.
Werkgever
Dan is er weer een simpelere vraag: ‘Ik vertrouw mijn werkgever’. China is met één punt naar 85 gestegen. Dat is nog hoger dan het vertrouwen in de eigen overheid. Nederland is met 5 gestegen naar 86. De VS met 5 naar 76. Je concrete werkgever staat je in het dagelijks leven nader dan de abstracte overheid. Deze cijfers geven aan dat mensen die actief aan het economische leven deelnemen wereldwijd meer op hun werkgever vertrouwen dat de overheid. Overheden moeten aan vertrouwen inleveren.
Ondernemingen
Op de stelling: ‘Ik vertrouw erop dat ondernemingen doen wat goed is’ antwoordden 72% van de Chinese respondenten positief (+6). Nederland 52 (+3) en de VS 50 (0). Sociaal ondernemen is in het westen een aparte manier van ondernemen. In China is het de standaard. Dit vertaalt zich in een veel groter vertrouwen jegens ondernemers. Ook hier bestaat de gehele positieve groep uit Aziatische en Afrikaanse landen. Chinese ondernemers staan er goed op onder de burgers.
NGO’s
Op de stelling: ‘Ik vertrouw erop dat NGO’s doen wat goed is’ antwoordden 72% van de Chinese respondenten positie (+4). Nederland 53 (+3) en de VS 50 (0). En ja, ook hier bestaat de gehele positieve groep uit Aziatische en Afrikaanse landen. Het is interessant op te merken dat respondenten wereldwijd opvallend eensgezind weinig of geen verschil maken tussen commerciële ondernemingen en ideële NGO’s. Een van de mogelijke redenen is dat ondernemingen zich, althans in hun PR, steeds socialer profileren.
Media
Op de stelling: ‘Ik vertrouw erop dat de media doen wat goed is’ antwoordden 81% van de Chinese respondenten positie (+6). Nederland 58 (+1) en de VS 44 (+2). Het wordt eentonig, maar ook voor deze vraag bestaat de gehele positieve groep uit Aziatische en Afrikaanse landen.
Veel meer
Er staat nog veel meer in dit uiterst interessante rapport. Niet alle onderwerpen worden per land besproken en bij de behandeling van een aantal onderwerpen wordt slechts een klein aantal landen als voorbeeld genoemd. Dit opiniestuk concentreert zich op China. Ik raad iedereen aan dit gratis verslag te lezen (volg de link in de kopalinea) en daarbij zelf conclusies te trekken. Zoals altijd zal dit rapport ook op diverse sociale media besproken worden, wat ook weer tot discussies zal leiden. Die discussies doen ertoe in een wereld waarin het onderlinge vertrouwen zo hard op de proef gesteld wordt.
Bron: Edelman Trust Barometer
De standpunten in opiniestukken zijn niet noodzakelijk identiek aan de redactionele lijn van ChinaSquare.be. De verantwoordelijkheid voor de inhoud ligt bij de auteurs.
