Diplomatie van China voor einde aan oorlog tegen Iran en vrede in West-Azië (Midden-Oosten)

diplomatie
Vlaggen van Pakistan en China, sterke bemiddelaar voor vrede in het Midden-oosten. disclaimer Afbeelding Palestine Chronicle

China zet zijn actieve inspanningen voor vrede en voor een einde aan de agressieoorlog van de VS en Israël tegen Iran voort. Een recente, wat hoopgevende, ontwikkeling is de gezamenlijke opstelling van vredesvoorstellen door Pakistan en China.

Van 24 tot en met 27 maart had de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi telefonisch overleg gevoerd over de oorlog, met vijf van zijn ambtgenoten. Vandaag ligt er een‘Initiatief van Vijf Punten’ van China en Palkistan.

China wil het vertrouwen winnen van een aantal belanghebbende landen en lijkt daar tot op zeker hoogte in te slagen. Een moeilijk aspect van de evenwichtsoefening is de noodzaak om de regeringen van de Golfstaten te laten inzien dat hun belangen echt niet gediend zijn door mee te werken aan de moorddadige en imperialistische strategie van de VS en Israël. In de diplomatie blijft dat misschien buiten beeld, maar in de coulissen is het natuurlijk sterk aanwezig.

Het initiatief van Pakistan en China

Palestine Chronicle (PC), een betrokken, maar betrouwbare bron over de situatie in West-Azïe (het Midden-Oosten), geeft de volgende samenvatting met context, en een bescheiden beoordeling van het ‘Initiatief van Vijf Punten’ van China en Pakistan. PC baseert zich hierbij op de berichtgeving van Xinhua (zie cursieve passages).

Palestine Chronicle schrijft:
“China en Pakistan hebben een gezamenlijk vijfpuntenplan onthuld dat tot doel heeft de aanhoudende oorlog van de VS en Israël tegen Iran te de-escaleren en de stabiliteit in de Golfregio en het bredere Midden-Oosten te herstellen. Het voorstel werd bekendgemaakt na gesprekken die op 31 maart in Beijing plaatsvonden tussen de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi en de Pakistaanse vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Ishaq Dar. Het initiatief komt op het moment dat de oorlog tegen Iran zijn tweede maand ingaat, waarbij de regionale escalatie toeneemt en de bezorgdheid over de wereldeconomie groeit, met name als gevolg van verstoringen van de energievoorziening en maritieme routes.

Beide partijen benadrukten dat het dringend noodzakelijk is de escalatie een halt toe te roepen en waarschuwden voor een uitbreiding van het conflict; zij presenteerden hun voorstel als een kader om verdere destabilisatie te voorkomen.  

Vijfpuntenplan: staakt-het-vuren, onderhandelingen en regionale stabiliteit China en Pakistan hebben een gestructureerd vijfpuntenplan opgesteld om zowel de onmiddellijke escalatie als de bredere regionale risico’s aan te pakken:
Ten eerste: onmiddellijk staakt-het-vuren en de-escalatie
De twee landen riepen op tot een onmiddellijke stopzetting van de vijandelijkheden en drongen er bij alle partijen op aan concrete maatregelen te nemen om te voorkomen dat de oorlog zich verder uitbreidt. Ze benadrukten ook de noodzaak om humanitaire hulp onverwijld alle getroffen gebieden te laten bereiken, temidden van groeiende bezorgdheid over de gevolgen voor de burgerbevolking.
Ten tweede: het starten van vredesonderhandelingen
Beijing en Islamabad benadrukten de urgentie om zo snel mogelijk vredesbesprekingen te starten. Ze onderstreepten het belang van het respecteren van de soevereiniteit, territoriale integriteit en veiligheid van Iran en de Golfstaten, terwijl ze bevestigden dat dialoog en diplomatie de enige haalbare weg blijven om het conflict op te lossen.
Ten derde: bescherming van burgers en infrastructuur
Het initiatief roept op tot strikte naleving van het internationaal humanitair recht en de bescherming van burgers en niet-militaire doelen. China en Pakistan waarschuwden voor aanvallen op vitale infrastructuur, waaronder energievoorzieningen, elektriciteitsnetwerken, waterontziltingsinstallaties en civiele nucleaire locaties.
Ten vierde: beveiliging van zeeroutes, waaronder de Straat van Hormuz
Beide partijen benadrukten het strategische belang van de Straat van Hormuz en de omliggende wateren als vitale internationale corridors.
Zij riepen op tot het waarborgen van de veiligheid van de commerciële scheepvaart en het herstellen van de normale scheepvaart, aangezien verstoringen de wereldwijde energiestromen en handel blijven beïnvloeden.

Ten vijfde: naleving van het internationaal recht en het VN-kader
Het laatste punt benadrukt de noodzaak om het multilateralisme te versterken en de centrale rol van de Verenigde Naties te versterken. China en Pakistan drongen er bij de internationale gemeenschap op aan om te werken aan een alomvattende oplossing op basis van het VN-Handvest en het internationaal recht, met het oog op het bereiken van duurzame regionale vrede.

Toenemende diplomatieke inspanningen te midden van escalatie

Volgens Palestine Chronicle is dit ‘een bredere diplomatieke inspanning om het conflict in te dammen, nu de vrees voor de gevolgen op lange termijn toeneemt.’
Nu de Straat van Hormuz centraal staat in de crisis en de economische druk wereldwijd toeneemt, komt het voorstel van China en Pakistan naar voren als ‘een van de meest gestructureerde pogingen om een weg naar de-escalatie uit te stippelen’. Terwijl de militaire operaties voortduren en de regionale spanningen toenemen, duidt het plan op een toenemende druk van belangrijke internationale actoren om de koers te verleggen van escalatie naar onderhandelingen.

Wat voorafging

Op 27 maart had Wang Yi, de topdiplomaat van China en een belangrijk politicus van de Communistische Partij, een telefoongesprek gevoerd met de Pakistaanse vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Ishaq Dar. Wang had gezegd dat het beginnen en voeren van vredesbesprekingen geen gemakkelijke opgave is. Hij had er echter aan toegevoegd dat alleen door middel van onderhandelingen kan worden voorkomen dat er nog meer slachtoffers vallen en verliezen worden geleden. Bemiddeling moest ook helpen om de uitbreiding van het conflict te voorkomen en de normale scheepvaart in de Straat van Hormuz te herstellen.

Dar sprak op zijn beurt zijn dankbaarheid uit aan China voor de steun aan de bemiddelingsinspanningen van Pakistan en benadrukte dat een staakt-het-vuren, het beëindigen van het conflict en het herstellen van de vrede de gezamenlijke wens van alle betrokken partijen waren. Pakistan en China delen dezelfde doelstellingen en standpunten over deze kwestie, aldus Dar. De Pakistaanse minister hoopte dat de twee landen zouden samenwerken om een constructieve rol te spelen bij het overhalen van de partijen om het conflict te beëindigen.

Wang sprak zijn waardering uit voor de niet-aflatende inspanningen van Pakistan om de situatie te de-escaleren en bevestigde opnieuw dat China de voortdurende rol van Pakistan als bemiddelaar steunt. ‘China staat klaar om de strategische communicatie en samenwerking met Pakistan te versterken, gezamenlijke inspanningen te leveren om vrede te bevorderen en een einde te maken aan het conflict, en samen te werken om de regionale vrede en stabiliteit te bevorderen, voegde hij eraan toe’. Ook wisselden zij van gedachten over het grensconflict tussen Pakistan en Afghanistan en andere kwesties.

diplomatie
Wang Yi (China) en Seyed Abbas Araghchi (Iran). disclaimer afbeelding FoSC

Diplomatiek offensief Wang Yi

Ziehier een samenvatting van een aantal artikelen van het officiële persbureau Xinhua op basis van een publicatie door Friends of Socialist China.

Gesprek met Iran

Op 24 maart sprak Wang Yi opnieuw met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Seyed Abbas Araghchi, een voortzetting van hun telefoongesprek op 2 maart. Araghchi bracht Wang op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de regio. Hij bedankte China voor het verlenen van humanitaire noodhulp en zei dat het Iraanse volk meer verenigd is in het verzet tegen buitenlandse agressie en om te strijden voor de zelfbeschikking en onafhankelijkheid van het land.

‘Iran streeft naar een alomvattende beëindiging van de oorlog, in plaats van slechts een tijdelijk staakt-het-vuren’, aldus Araghchi. En verder: ‘De Straat van Hormuz staat open voor iedereen en schepen kunnen er veilig doorheen varen, behalve landen die in oorlog zijn met Iran’. Araghchi sprak de hoop uit dat de maatregelen die door alle partijen worden genomen, zullen bijdragen aan een de-escalatie van de situatie in plaats van het conflict te verergeren, en verwachtte dat China een positieve rol zal blijven spelen bij het bevorderen van vrede en het beëindigen van de oorlog.

Gesprek met Egypte

Vervolgens sprak Wang opnieuw met de Egyptische minister van Buitenlandse Zaken Badr Abdelatty, een voortzetting van hun telefoongesprek op 12 maart.

Wang zei dat zowel China als Egypte verantwoordelijke landen zijn. Beide landen verzetten zich tegen militaire operaties zonder toestemming van de VN-Veiligheidsraad, zijn tegen aanvallen op burgers en civiele voorzieningen, en keuren het niet goed dat de Golfstaten hierdoor worden getroffen.

De situatie in het Midden-Oosten verandert snel, zei Wang, waarbij hij meende dat zowel de Verenigde Staten als Iran aangaven bereid te zijn om te onderhandelen. ‘Er is een sprankje hoop op vrede ontstaan’, voegde hij eraan toe. Wang benadrukte dat zolang er dialoog is, er hoop op vrede is, en zei dat ‘de acties van de Veiligheidsraad moeten helpen de situatie te kalmeren, de dialoog te bevorderen en de uitbreiding van de oorlog te helpen voorkomen, in plaats van het gebruik van geweld goed te keuren’.

Wang merkte op dat China Egypte steunt bij zijn blijvende bemiddelende rol om de hervatting van de vredesbesprekingen en het beëindigen van de oorlog te bevorderen. De Chinese minister zei dat China ook bereid is om zich hiervoor constructief te blijven inzetten.

Gesprek met Turkije

Wang voerde ook een telefoongesprek met de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan en zei dat China de landen in het Midden-Oosten (West-Azië) steunt bij het bewaren van de kalmte en het oplossen van geschillen en meningsverschillen via dialoog.

Het is duidelijk wie er gelijk heeft en wie ongelijk heeft in het conflict in het Midden-Oosten, en de internationale gemeenschap moet een objectief en onpartijdig standpunt innemen. China moedigt de landen in de regio aan om kalm te blijven en rationeel te reageren op de huidige situatie vanuit een langetermijnperspectief op basis van fundamentele belangen. China steunt ook Turkije wanneer het een constructieve rol speelt om de hervatting van de onderhandelingen te bevorderen.

Fidan van zijn kant merkte op dat Turkije en China duidelijk op één lijn zitten wat betreft hun standpunten over de huidige situatie in het Midden-Oosten, en dat beide landen gekant zijn tegen militaire aanvallen zonder toestemming van de VN-Veiligheidsraad en tegen een verdere escalatie van het conflict. ‘China heeft zich altijd ingezet voor het handhaven van de vrede in de regio en in de wereld. ‘Regeringen gaan ervan uit dat China een belangrijke rol zal blijven spelen’, voegde hij eraan toe.

Gesprek met Canada

Op 26 maart sprak Wang Yi met de Canadese minister van Buitenlandse Zaken Anita Anand. Daar zei de diplomaat en toppoliticus van de CPC dat zowel de Verenigde Staten als Iran bereid zijn de onderhandelingen te hervatten, en dat de internationale gemeenschap beide partijen moet aanmoedigen om terug te keren naar de onderhandelingstafel en te zoeken naar effectieve manieren voor een politieke oplossing. China en Canada kunnen in dit verband gezamenlijk een constructieve rol spelen, voegde hij eraan toe. Wang ging nader in op het principiële standpunt van China en zei dat de Iraanse nucleaire kwestie via dialoog moet worden opgelost en geen reden mag zijn voor het gebruik van geweld. Het misbruik van geweld zal alleen maar leiden tot ernstige gevolgen, en de uitbreiding van de oorlog zal de regionale veiligheid en stabiliteit bedreigen. Beide partijen wisselden ook van gedachten over de betrekkingen tussen China en Canada en kwamen overeen dat zij de resultaten van het bezoek van premier Mark Carney aan China met een positieve en pragmatische houding moeten implementeren, de dialoog op verschillende niveaus moeten hervatten, de wederzijds voordelige samenwerking moeten uitbreiden en moeten streven naar een stabiele en gezonde ontwikkeling van het nieuwe strategische partnerschap tussen China en Canada.

Bronnen: Xinhua, Palestine Chronicle, Friends of Socialist China

De onderstaande video is een opname van een gesprek dat Helena Cobban had met Chas Freeman over het belang van de bemiddeling in de oorlog door Pakistan, in samenspraak met China. Een absolute aanrader!