De Internationale Federatie van Rode Kruis- en Rode Halve Maan-verenigingen (IFRC) beschouwt China als een sleutelpartner voor Afrika. Samen willen ze gemeenschappen weerbaarder maken en duurzame oplossingen ontwikkelen. Daarbij bouwen ze voort op Chinese expertise in armoedebestrijding en gemeenschapsopbouw. De wereld staat voor grote uitdagingen zoals klimaatverandering en langdurige crises, waardoor lokale hulpbronnen zwaar onder druk staan. Het versterken van lokale slagkracht op lange termijn is belangrijker dan ooit.
Fiona Braka, directeur van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in Ghana, sneemt het woord tijdens de Wereldmalariadag in Accra op 25 april 2026. Dank zij o.m. Chinese hulp slaagde Ghana erin het aantal malariadoden met 98% terug te dringen van 3.259 in 2011 tot 52 in 2025 (Foto Seth/Xinhua) Disclaimer
Jan Reyniers
Zesentwintig vertegenwoordigers van nationale Rode Kruisverenigingen uit 19 Afrikaanse landen namen deel aan een veertiendaags seminarie in Peking, samen met afgevaardigden van de IFRC. Ze volgden lezingen, brachten veldbezoeken en voerden interactieve discussies. Zo wisselden ze ervaringen uit en leerden ze van de Chinese aanpak rond rampenbestrijding, gemeenschapsvitaliteit en duurzame ontwikkeling.
Dergelijke multilaterale platforms zijn hard nodig. Extreme weersomstandigheden zoals overstromingen en droogte verstoren de landbouw en belemmeren op steeds meer plaatsen in Afrika de levering van humanitaire hulp.
Het seminarie werd georganiseerd door het opleidingscentrum van het Chinese Rode Kruis, met steun van de IFRC. Volgens Pierre Kremer, adjunct-regiodirecteur voor Afrika bij de IFRC, biedt het een waardevol platform voor Chinese en Afrikaanse organisaties. Ze kunnen er expertise uitwisselen, goede praktijken delen en hun samenwerking versterken. De samenwerking sluit naadloos aan bij de koers van de IFRC, die steeds meer kiest voor lokale, duurzame oplossingen in plaats van alleen te steunen op snelle noodhulp.
Gezondheidszorg en malaria-bestrijding
Terugkijkend op eerdere samenwerking noemde Kremer een concreet project: Accelerating Malaria Elimination in The Gambia. Dit partnerschap is zeer effectief gebleken. Het project helpt malaria in Gambia uit te roeien door de preventie in de gemeenschappen te verbeteren, sneller medische hulp te zoeken en de behandeling te versterken. Daarnaast worden er preventieve malaria-medicijnen gekocht en uitgedeeld aan jonge kinderen onder de vijf jaar.
Kremer werkte in 2021 in China en zag daar met eigen ogen hoe effectief lokale gezondheidssystemen mensen op basisniveau kunnen bereiken. Hij is ervan overtuigd dat deze ervaring van grote waarde kan zijn bij het opbouwen in Afrika van effectieve, mensgerichte en geïntegreerde gezondheidswerkers en -systemen op gemeenschapsniveau. Soortgelijke interventies toonden aan dat het aantal vermijdbare sterfgevallen onder kwetsbare bevolkingsgroepen aanzienlijk daalde door de gezondheidsvoorlichting op basisniveau op te nemen in gestructureerde lokale netwerken.
Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling
Dit malariaproject raakt aan een breder doel van de IFRC en de Chinese ontwikkelingssamenwerking: het versterken van lokale capaciteit en het ondersteunen van duurzame ontwikkeling. Het Africa Zero Hunger-initiatief van de IFRC is hier een goed voorbeeld van. ‘Dit programma vraagt om een verschuiving van kortetermijnhulp naar veerkracht op lange termijn. De focus ligt daarbij op duurzame, lokaal geleide oplossingen die zichzelf kunnen bedruipen en opschalen,’ aldus Kremer.
Ook de Chinese aanpak van armoedebestrijding vormt een inspiratiebron. ‘De ervaring van China met het opbouwen van slagkracht in gemeenschappen is zelfs nog waardevoller dan de financiering ervan,’ stelt Kremer. Hij prijst vooral de Chinese knowhow, het leiderschap op verschillende niveaus en de consistente uitvoering. Er is een groeiende consensus binnen internationale humanitaire kaders dat systemische institutionele kennis en consistente bestuurlijke uitvoering vaak tot duurzamere ontwikkelingsresultaten leiden dan financiële hulp alleen.
Jonge leiders en ondernemerschap
Voor de toekomst ziet Kremer een mooie taak weggelegd voor de IFRC. Het netwerk kan dienen als een multilateraal platform om bestaande Chinees-Afrikaanse programma’s op te schalen. Ook kan het helpen om de capaciteitsopbouw te stroomlijnen, met speciale aandacht voor de volgende generatie jonge leiders.
Jeugdleiderschap en ondernemerschap bieden volgens hem veel kansen voor samenwerking. De Afrikaanse tak van de IFRC telt ongeveer 4 miljoen vrijwilligers, van wie maar liefst 80 tot 90 procent jongeren zijn. Velen van hen werken in de frontlinie van noodsituaties en lopen daarbij grote persoonlijke risico’s om hun gemeenschap te helpen.
‘We willen iets terugdoen door kansen voor hen te creëren,’ zegt Kremer. ‘Er is op dit gebied een groot potentieel voor samenwerking met China. We zien een kans om het netwerk van de IFRC te combineren met de Chinese expertise om jeugdleiderschap en ondernemerschap in Afrika te ondersteunen.’ Door deze jonge hulpverleners in de frontlinie te voorzien van gespecialiseerde vaardigheden en digitale hulpmiddelen, wordt niet alleen de efficiëntie van de lokale crisisrespons verbeterd, maar ook economische zelfredzaamheid op de lange termijn bevorderd.
Digitale transformatie en hernieuwbare energie
Daarnaast noemt Kremer digitale transformatie en hernieuwbare energie als kansrijke domeinen. De IFRC wil de digitalisering versnellen van haar 16.000 afdelingen in heel Afrika. Momenteel heeft echter nog maar ongeveer 23% een internetverbinding. Het doel is om alle afdelingen aan te sluiten op het net. Dit is cruciaal voor afdelingen in afgelegen of conflictgebieden, zodat zij hun noodhulp kunnen verbeteren en eigen infolijnen kunnen opzetten. ‘We willen dat ze volledig zelfredzaam en autonoom zijn en in staat om zelf beslissingen te nemen,’ aldus Kremer.
Zonnepanelen en andere apparatuur vormen een deel van de oplossing. Daarnaast is het belangrijk om vrijwilligers te trainen zodat ze data uit hun eigen gemeenschap kunnen verzamelen en benutten. Kremer ziet hier een mooie rol weggelegd voor China. Het land beschikt over veel ervaring met digitale transformatie op lokaal niveau en heeft wereldwijd een sterke positie in duurzame energie. Het benutten van geavanceerde groene technologieën en gedecentraliseerde datanetwerken kan de structurele veerkracht in regio’s zonder elektriciteitsnet drastisch verbeteren.
‘We kijken uit naar verdere toekomstige samenwerking met Chinese partners via de IFRC als multilateraal platform om duurzame samenwerkingsprojecten tussen China en Afrika naar meer landen uit te breiden,’ besluit Kremer.
Bron: Xinhua
