Chinese rechtbanken hebben de afgelopen jaren de juridische bijstand aan kwetsbare groepen die bij rechtszaken betrokken zijn uitgebreid om hun legitieme rechten en belangen te beschermen. Deze hulpverlening richt zich vooral op minderjarigen en slachtoffers in strafzaken. Het ministerie van Burgerzaken verleent hulp aan achtergelaten kinderen en er werd een tribunaal opgericht dat gespecialiseerd is in het behandelen van civiele rechtszaken met betrekking tot kinderen.

Directeur Wang Zhenyu van de afdeling Staatscompensatie van het Hooggerechtshof zei dat rechtbanken tussen 2023 en 2025 meer dan 128.000 personen in 90.400 zaken hebben bijgestaan, met een totaalbedrag van meer dan 2,56 miljard. Wang benadrukte het belang van gerechtelijke bijstand voor procespartijen in nood en stelde dat dit een fundamenteel onderdeel is van het socialistische rechtssysteem en de ontberingen voor mensen in nood aanzienlijk kan verlichten. ‘Kwetsbare groepen die bij rechtszaken betrokken zijn, zoals kinderen, ouderen en mensen met een ernstige handicap, blijven een prioriteit in ons hulpwerk’, verklaart hij. ‘In vergelijking met andere soorten zaken lijden slachtoffers in strafzaken vaak ernstiger schade, ondervinden zij grotere moeilijkheden bij het verkrijgen van schadevergoeding en hebben ze daarom een dringender behoefte aan bijstand’ aldus Wang.
Om dit werk te versterken heeft het Hooggerechtshof verschillende mededelingen uitgebracht en speciale bijeenkomsten gehouden. In een strafzaak werd een vader uit de provincie Sichuan vermoord, waardoor zes minderjarige kinderen achterbleven, waarvan de oudste 12 jaar was. Door het verlies van hun belangrijkste bron van inkomsten kwam het gezin in ernstige financiële moeilijkheden. De rechtbank in de provincie Shandong die de zaak behandelde, besloot dat het gezin in aanmerking kwam voor gerechtelijke bijstand en stuurde rechters naar het dorp waar het gezin woonde, 2.000 kilometer verderop. De rechters sloten een overeenkomst met de moeder van de kinderen om het rechtsbijstandsgeld te beheren. Volgens de overeenkomst wijst men jaarlijks 20.000 yuan toe voor de kosten voor levensonderhoud en onderwijs van de kinderen, waarbij het dorpshoofd daarop toezicht houdt.
Innovatieve benaderingen
‘Wat we ondersteunen is het leven van kinderen in nood, door hen te helpen de moed terug te vinden om weer een normaal leven te leiden’, aldus betrokken rechter Song Chuxiao. Ze zei dat sommige rechtbanken innovatieve benaderingen hebben gekozen om minderjarigen bij te staan, waarbij ze benadrukte dat gerechtelijke bijstand niet beperkt blijft tot het uitkeren van geld, maar eenmalige hulp combineert met langdurige ondersteuning.
In een andere zaak verleende een rechtbank in de provincie Yunnan financiële bijstand aan twee minderjarigen die betrokken waren bij een civiel geschil. Nadat de kinderen waren verhuisd om bij hun tante in de provincie Zhejiang te gaan wonen, werkte de rechtbank samen met vrouwenfederaties in zowel Yunnan als Zhejiang om problemen rond provinciale schoolinschrijvingen op te lossen. De rechtbank regelde ook professionele psychologische begeleiding en andere ondersteunende maatregelen om de kinderen te helpen geleidelijk terug te keren naar een normale leer- en leefomgeving.
’Gerechtelijke bijstand is een maatregel om het bestaan van mensen te waarborgen’, zegt Wang. ‘Het is niet alleen bedoeld om schade aan gezondheid en eigendommen te herstellen, maar ook om ontwrichte levens weer op te bouwen en de hoop te herstellen die door een zaak is ondermijnd’. Wang belooft dat rechtbanken het toezicht op noodfondsen zullen blijven versterken en de financieringsbronnen zullen uitbreiden, terwijl ze tijdig de kwaliteit en effectiviteit van gerechtelijke bijstandszaken zullen beoordelen. ‘We verbeteren ook de informatietechnologie-infrastructuur om nauwkeurigere bijstand en een juistt gebruik van noodfondsen te garanderen”, stelde hij.
Achtergelaten kinderen

Achtergelaten kinderen zijn ook een belangrijk aandachtspunt, omdat zij door onvoldoende zorg en toezicht gemakkelijk op het verkeerde pad kunnen terechtkomen. Vorig jaar hebben Chinese toezichthouders op het gebied van Burgerzaken een uitgebreid onderzoek uitgevoerd naar achtergelaten en kwetsbare kinderen in het hele land, waarbij dossiers werden aangelegd en langdurige ondersteuning, met name psychologische hulp, werd geboden aan kinderen die risico lopen, aldus het ministerie van Burgerzaken.
Uit gegevens die in december door het Bureau voor Burgerzaken van Chongqing zijn vrijgegeven, blijkt dat het vorig jaar meer dan 2.100 activiteiten voor achtergelaten kinderen in de gemeente heeft georganiseerd en een driejarig project is gestart om de dienstverlening aan minderjarigen te verbeteren, in samenwerking met 13 andere organisaties,, waaronder onderwijsinstanties en de vrouwenbond. Volgens de gegevens zijn er in totaal 4.030 psychologische spreekkamers geopend in basis- en middelbare scholen in de hele stad, die meer dan 4 miljoen leerlingen bedienen. De richtlijn van het hoogste gerechtshof riep rechtbanken op alle niveaus op om meer aandacht te besteden aan achtergelaten kinderen en hen juridische bijstand te verlenen. Zo voorkomt men dat ze worden gelokt, gemanipuleerd of gedwongen om misdrijven te plegen.
Cyberbescherming
Volgens gegevens van het China Internet Network Information Center telde China in december 2023 196 miljoen internetgebruikers onder de 18 jaar, waarbij het internetpenetratiepercentage onder deze groep steeg van 93,7% in 2018 naar 97,3%. Een snelle reactie op urgente kwesties, zoals schadelijke inhoud, het uitlekken van persoonlijke informatie, internetverslaving en cyberpesten, is vereist. De Internetrechtbank van Beijing heeft zijn inspanningen opgevoerd om jongeren te helpen op een gezonde manier online te surfen door een tribunaal op te richten dat gespecialiseerd is in het behandelen van civiele rechtszaken betreffende kinderen.
Sinds de oprichting in mei 2021 heeft het tribunaal meer dan 700 zaken behandeld, waarvan 86,4% via bemiddeling werd opgelost, aldus vicevoorzitter Zhao Ruigang. ‘We hebben de communicatie met minderjarige procespartijen geïntensiveerd om hun angst weg te nemen en hebben hun ouders meer begeleiding geboden bij het oplossen van geschillen, met name geschillen over online gaming, pornografie en cyberpesten, om de rechten van minderjarigen in cyberspace effectief te beschermen, aldus Zhao. De rechtbank heeft tevens een reeks strips en minidrama’s gepubliceerd om het bewustzijn van online veiligheid bij minderjarigen te vergroten. Deze zijn meer dan 3 miljoen keer bekeken.
Bron: China Daily
