Taiwan blijft een kernonderwerp in de berichtgeving over China. De westerse media spiegelen ons zonder uitzondering voor dat het streven van Xi Jinping is Taiwan nog voor het verstrijken van zijn laatste termijn als president onder het bestuur van Beijing te brengen, desnoods met militair geweld. Dat geweld zou ieder moment kunnen uitbarsten. In China daarentegen worden juist vreedzame plannen voor geleidelijke hereniging besproken die tot nu toe niet in onze media gerapporteerd zijn.
Locatie van Dadeng ten opzichte van Xiamen en Jinmen; screenshot bewerkt door de auteur
Xiamen
Voor wie minder goed is met de geografie van China, begin ik met de introductie van Xiamen, een grote havenstad van Fujian, de kustprovincie tegenover Taiwan. Deze stad met ruim 5 miljoen inwoners maakt de laatste jaren een spectaculaire groei door. In de eerste decennia van de VRC is dit gebied juist minder snel ontwikkeld, omdat de regering niet zeker was over hoe de relatie met de nationalisten op Taiwan zou verlopen. Na het begin van de economische hervorming werd er vanuit Beijing extra geld in de ontwikkeling van Xiamen gestoken. De voorouders van veel Chinezen in diverse Zuidoost Aziatische landen zijn uit de regio rond Xiamen geëmigreerd. Die familiebanden zijn nog steeds levend en vormen een belangrijk aspect bij de internationale handel via de haven van Xiamen.
Metro
Xiamen profiteert ook maximaal van de Chinese ervaring op het gebied van infrastructuur. Het is een stad die uit meerdere (schier)eilanden bestaat, hetgeen het verkeer een stuk moeilijker maakt dan in andere steden. Bruggen zijn een oplossing voor voertuigen, maar minder interessant voor het openbaar vervoer. Xiamen heeft daarom veel tijd en geld in de ontwikkeling van de metro geïnvesteerd. Voor de metrolijnen van Xiamen is geen berg te hoog en geen zee-arm te diep. Ikzelf heb bij lokale vrienden gelogeerd, in hun huis in een verre nieuwe buitenwijk. Met lijn 2 gingen we bijna dagelijks de stad in. Deze loopt eerst onder een bergrug en daarna onder een zee-arm en bracht ons zo in korte tijd in het centrale eiland van de stad. In de metro zittend merk je daar uiteraard niets van, maar het verhaal van de aanleg van Lijn 2 werd via schermen in de metro verteld.
Nieuw vliegveld
Een recente ontwikkeling op het gebied van infrastructuur in Xiamen is de bouw van een nieuw vliegveld op het eiland Dadeng. Dadeng een van de grotere eilanden voor de kust. Vroeger behoorde het administratief bij Jinmen (ook bekend als Kinmen), een nog groter eiland op twee kilometer afstand van Dadeng. Jinmen staat momenteel echter onder controle van de regering op Taiwan en Dadeng valt nu onder de Gemeente Xiamen. Het bestaande vliegveld ligt op het hoofdeiland en kan moeilijk uitgebreid worden, vandaar dat Xiamen een nieuwe vliegveld op Dadeng aangelegd heeft. Er wordt gewerkt aan een brugverbinding van het nieuwe vliegveld en het stadscentrum, maar er is ook meteen een metrolijn (Lijn 3) naar Dadeng doorgetrokken, zodat reizigers met lichte bagage het vliegveld snel en goedkoop kunnen bereiken.
Jinmen lokt
Gezien de nabijheid van Jinmen en Dafeng is aan Chinese zijde het plan geboren de brugverbinding van Xiamen naar het nieuwe vliegveld meteen door te trekken naar Jinmen, middels een brug tussen Dafeng en Jinmen. Momenteel is er enkel een veerbootverbinding tussen Xiamen en Jinmen, maar die kan bij zwaar weer niet uitvaren. Deze regio kent een tyfoonseizoen van enkele maanden, waarin de veerdiensten vaak opgeschort moeten worden. Dit is met name lastig voor de vele zakenreizigers. Ook hindert het het levendige toerisme tussen beide regio’s en familiebezoeken. Volgens lokale statistieken werkten er begin 2026 ongeveer 120.000 Taiwanezen in Xiamen.
Nogmaals metro
Zo’n vier jaar geleden kwam bij een aantal lokale leiders het idee op dat ook Metro Lijn 3 makkelijk naar Jinmen doorgetrokken zou kunnen worden. Technologisch is dat mogelijk en de expertise in het aanleggen van onderzeese metrolijnen is lokaal aanwezig. Een metroverbinding ondervindt geen enkele invloed van het weer. Bij zware stormen zal ook een brugverbinding tijdelijk gesloten worden, maar een metro kan altijd door blijven rijden. Het zou inwoners van Jinmen ook een directe supersnelle verbinding met het nieuwe vliegveld van Xiamen bieden, met directe vluchten naar steden in heel China en ook daarbuiten. Zo is er een directe verbinding tussen Xiamen en Amsterdam die aanmerkelijk sneller is dan die tussen Taibei en Amsterdam met China Airlines.
Controversieel
De voorgestelde Xiamen-Jinmen-brug is uiteraard controversieel. Terwijl Xiamen aan zijn kant al is begonnen met de bouw (verwacht wordt dat het eind 2026 al snelle reizen naar de nieuwe luchthaven zal bieden), hebben de Taiwanese autoriteiten geen plannen om het verbindingsgedeelte aan hun zijde te bouwen, daarbij verwijzend naar de veiligheidsrisico’s. Een aantal politieke leiders op Jinmen heeft wel oren naar het project, omdat het de economie van het eiland ten goede zou komen.
Onderhandelingen
Technologisch is er zoals gezegd geen belemmering voor dit project. Lokale bedrijven hebben al uitgebreide ervaring met bruggen over zee-armen en onderzeese metrolijnen. Financiering is ook geen probleem. China is bereid de meeste kosten te dekken. Juridisch bestaan er al regelingen voor burgers van beide zijden om voor korte of langere tijd naar de andere kant te reizen, dus ook administratief is er geen beletsel. Het woord is nu aan de politiek. Politici op Jinmen hebben zich al voorzichtig positief over dit plan uitgelaten, maar de huidige leiders in Taibei (van de Democratic Progressive Party) zien grote bezwaren. Zij realiseren zich terdege dat met name zo’n metroverbinding integratie toch weer een stap dichterbij zou brengen. De verwachting is dat de Nationalisten (Kuomintang) het idee wel zullen steunen. De leiders op Jinmen spelen in deze zaak de hoofdrol. Als zij in meerderheid voor zijn, kunnen hun ‘meerderen’ in Taibei dat niet zomaar naast zich neerleggen. Zo’n conflict zou er immers toe kunnen leiden dat Jinmen zichzelf van Taiwan losmaakt en zich bij de VRC aansluit, wellicht met een opzet als Hong Kong en Macau.
Vervolg
Ook over verbindingen (per brug) van het vasteland naar Taiwan zelf bestaan uitgewerkte plannen. Dan praten we wel over een te overbruggen afstand van 130 km. Die afstand is gemeten tussen Taiwan en Pingtan, een eiland bij Fuzhou, de hoofdstad van Fujian, ten noorden van Xiamen. Er bestaat al een veerbootverbinding tussen Pingtan en Taizhong en Gaoxiong in het noorden van Taiwan. Plannen voorzien in de aanleg van een kunstmatig eiland tussen beide kusten, waardoor je twee kortere bruggen aan kunt leggen in plaats van een lange. Een vergelijkbaar plan voorziet in een snelle treinverbinding tussen Beijing en Taibei via zo’n brug. Echter, waar de machthebbers in Taibei wellicht een verbinding tussen Xiamen en Jinmen nog (schoorvoetend) goed zouden kunnen keuren, zal een vaste verbinding tussen Taiwan en het vasteland nog vele malen moeilijker te verteren zijn. Wellicht is het goed een in detail uitgewerkt plan te hebben en te wachten op een nationalistische president op Taiwan. Een geslaagde verbinding tussen Xiamen en Jinmen kan zo’n positieve beslissing over een verbinding tussen het hoofdeiland en het vasteland ook naderbij brengen. Het blijft een kwestie van lange adem en dat is gelukkig een kenmerk van de Chinese cultuur.
Bron: diverse Chinese media-artikelen
