In volatiele wereld versterkt China energiezekerheid door groene transitie

In een geopolitiek volatiele wereld neemt China maatregelen om zijn energievoorziening te waarborgen. Een versnelde groene transitie is daarin een sleutelelement.

Windturbines nabij Hainan foto Peoples Daily Disclaimer

In het eerste kwartaal van 2026 heeft China zijn energievoorziening stabiel kunnen houden en zijn groene transitie versneld, ondanks de geopolitieke crises. Een rapport van het ministerie van Energie meldt dat de binnenlandse productie van ruwe olie en aardgas is verhoogd met 1,3%. De steenkoolproductie bleef op hetzelfde peil als een jaar geleden, namelijk 1,2 miljard ton. De elektriciteitsproductie kon gelijke tred houden met de toenemende vraag.

Op een persconferentie wees de woordvoerder van het ministerie erop dat de stabiele energievoorziening mogelijk was door tijdig te reageren op externe schokken zoals de crisis in Venezuela en de oorlog van de VS en Israël tegen Iran. Zo waren er voldoende steenkoolvoorraden aangelegd om de prijs stabiel te kunnen houden.

De toename van de elektriciteitsproductie was mogelijk door een versnelde groene transitie. Zowel de productiecapaciteit als de effectieve productie van groene elektriciteit namen snel toe:. De groene capaciteit steeg met bijna 59 gigawatt (een standaard kernreactor is rond 1 gigawatt) en dat vertegenwoordigde 70% van alle nieuw geïnstalleerde capaciteit.

In totaal beschikt China nu over 2.395 GW aan groene energiecapaciteit. Dat is 22% meer dan een jaar eerder en vertegenwoordigt iets meer dan 60% van de totale elektrische opwekkingscapaciteit.

In het eerste kwartaal was 37% van alle geproduceerde elektriciteit groen. Er was voldoende elektriciteit om aan de toegenomen vraag als gevolg van de aantrekkende economie te voldoen. Het elektriciteitsverbruik steeg met 5,2%. In de hoogtechnologische sectoren bedroeg de stijging 8,6%. Over het volledige jaar 2026 verwacht het ministerie een toename van 5% van het verbruik.

Nationale prioriteit

De Chinese strategie blijkt verder uit een recente studiebijeenkomst geleid door de premier met als thema ‘Het coördineren van de energieveiligheid met de groene transitie en het versnellen van de uitrol van een nieuw energiesysteem’. Na een presentatie door een vooraanstaand lid van de Chinese Academy of Engineering en bijdragen van twee vicepremiers nam de premier zelf het woord. De partijkrant Renmin Ribao bracht hierover verslag uit.

‘De internationale situatie ondergaat momenteel ingrijpende veranderingen en het totale energieverbruik van China blijft groeien. Daarom moeten we waakzaam blijven, resultaatgericht blijven denken en de veerkracht van het energiesysteem versterken en de energiezekerheid waarborgen….. De sleutel tot energiezekerheid ligt in het verder optimaliseren en aanpassen van de energiestructuur, het versterken van innovatie in energietechnologie, het versnellen van de bouw van een nieuw type energiesysteem en het stimuleren van een groene en koolstofarme transformatie naar energieproductie- en consumptiemodellen.’

Om hernieuwbare energie ten volle te benutten, is een nationale aanpak voorzien die inzet op wind- en zonne-energie in het noordwesten, waterkracht in het zuidwesten en offshorewindenergie in de oostelijke regio’s, decentrale zonne- en windenergie en verder biomassa-energie, geothermische energie en golfenergie waar de omstandigheden zich ertoe lenen.

Kaders voortaan beoordeeld op groene prestaties

Dat het met de groene transitie menens is, blijkt ook uit een recent gezamenlijk document van de communistische partijtop en de regering. Daarin staat aan de hand van welke parameters de jaarlijkse evaluatie van kaders en lokale besturen op provinciaal niveau vanaf nu rekening moet houden met hun resultaten op het gebied van klimaattransitie. Hun verantwoordelijkheid ter zake wordt meer dan ooit beklemtoond.

Er komen ‘5+9’ parameters. Vijf controleparameters (bijvoorbeeld totale emissies, energie-intensiteit, aandeel niet-fossiele energie) en negen ondersteunende parameters (bijvoorbeeld efficiënt energiegebruik, streefdoelen voor industrie, transport, gebouwen, enz.).

Planning

Het document geeft ook richtlijnen voor de Nationale Commissie voor Ontwikkeling en Hervormingen (NDRC) om binnen het vijftiende vijfjarenplan (2026-2030) een stappenplan op te stellen om ervoor te zorgen dat de koolstofemissies ten laatste in 2030 pieken, dat de uitstoot per eenheid bbp vergeleken met 2005 met 65% naar beneden gaat, dat niet-fossiele energie minstens 25% van het totale verbruik uitmaakt, dat het gebruik van steenkool en olie piekt, en dat de bijkomende elektriciteitsvraag volledig door schone energie wordt gedekt.

Offshore wind: een voorbeeld van snelle vooruitgang.

Een voorbeeld van versnelde groene transitie vinden we in de Chinese vooruitgang op het gebied van offshorewindturbines.

Zo zijn onlangs offshore van het eiland Hainan de eerste windturbines met vermogens van 10 en 14 megawatt opgestart en aan het net gekoppeld. De 42 voorziene windmolens zullen een gezamenlijk vermogen hebben van 500 megawatt (ongeveer een halve kernreactor).

Het zijn niet de grootste offshoreturbines ter wereld. Rond Hainan staan reeds reuzen met een vermogen van 18 tot 20 megawatt. Deze zijn echter niet a priori beter; ze produceren weliswaar meer elektriciteit, maar zijn door hun enorme afmetingen duur om te installeren en te onderhouden.

De Chinese overheid ondersteunt nu gericht onderzoek naar offshorewindenergie in diepere zeeën of verder van het land. Daarvoor worden technieken ontwikkeld, zoals horizontale boortechniek, om kabels te kunnen leggen met minimale verstoring van het mariene milieu. Voor dieper water is recent een eerste grote drijvende eenheid met twee windturbines en een vermogen van 16 megawatt gebouwd.

Op het Chinese vasteland zijn al testmodellen met een vermogen tot 26 megawatt geïnstalleerd.

Bronnen: Xinhua, People’s Daily, Renmin ribao, Global Times