Zaak Nvidia: Chinese spionage of politieke heksenjacht?

Jensen Huang, CEO van Nvidia heeft een affaire gehad met een Chinese vrouw uit Singapore. Is ze een spionne of gaat het om een campagne om China in een slecht daglicht te stellen en de Chinees-Amerikaanse relaties te vertroebelen?

NVIDIA Blackwell Ultra Chip Foto: https://developer.nvidia.com/blog/ Disclaimer

Woordvoerder Guo Jiakun van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft op 30 oktober en op 9 november categoriek ontkend dat er sprake zou zijn van Chinese spionage-activiteiten.

Op 9 november publiceerde de Chinese overheidskrant krant Global Times een artikel over deze zaak. We nemen het hier over. De vertaling uit het Engels en de tussentitiels zijn van Chinasquare/Frank Willems.

Standpunten in opiniestukken zijn niet noodzakelijk identiek aan de redactionele lijn van ChinaSquare. De verantwoordelijkheid voor de inhoud ligt enkel bij de auteur

‘Is het onderzoek naar Jensen Huang een kwestie van contraspionage, of een politieke heksenjacht?’

Eén vrouw, een affaire en een verhaal over nationale veiligheid dat door de Amerikaanse media met meer verbeeldingskracht dan bewijsmateriaal in elkaar is gezet. Dat was alles wat nodig was om een van de machtigste tech-CEO’s van de VS in het middelpunt van een ‘spionage’-controverse te plaatsen. Op zondag gaf Nvidia-topman Jensen Huang toe dat hij een buitenechtelijke affaire had – maar of dit het einde van de mediastorm markeert of juist het begin, moet nog blijken.

Het begon met een beschuldiging van The New York Times. In een artikel van 29 oktober en een reeks vervolgberichten beweerde de krant dat een vrouw, die een leidinggevende functie bekleedde bij een in Singapore gevestigd datacenterbedrijf, ervan werd verdacht voor het Chinese leger en de belangrijkste inlichtingendienst van China te werken. Volgens de berichten zou zij een ‘nauwe band’ met Huang hebben opgebouwd en China hebben geholpen bij het verkrijgen van geavanceerde AI-chips die onder Amerikaanse exportbeperkingen vallen.

Westerse media doken direct op het verhaal. Plotseling bevatte het alle ingrediënten van een politieke spionagethriller: Chinese inlichtingendiensten, geavanceerde AI-chips, vermeende bedrijfsspionage, een intieme persoonlijke relatie en de topman van een van de meest cruciale techbedrijven in de VS.

Het is een opmerkelijk verhaal, compleet met alle wendingen en spanning van een Hollywood-thriller. Maar tot nu toe heeft het publiek nog geen hard bewijs gezien dat de kernbeschuldigingen ondersteunt. De belangrijkste beweringen in de mediaberichten zijn grotendeels gebaseerd op anonieme bronnen en materiaal dat de media zelf niet konden verifiëren.

Chinese en Singaporese ontkenning

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken verwierp de beschuldigingen op 30 oktober en noemde de berichtgeving ongegrond; het zou niet meer zijn dan een lastercampagne tegen China. Het ministerie herhaalde dit standpunt op maandag.

Ook het ministerie van Binnenlandse Zaken van Singapore heeft een bericht van The Wall Street Journal weerlegd. De krant citeerde bronnen die beweerden dat de autoriteiten in Singapore zich zorgen maakten over – en onderzoek hadden gedaan naar – een zakenvrouw die gelinkt werd aan het in Singapore gevestigde datacenterbedrijf Megaspeed. Het ministerie bevestigt dat noch de regering van Singapore, noch haar functionarissen dit hebben gezegd, en dat er van een dergelijk onderzoek geen sprake is.

Amerikaanse framing

Ondertussen gaat het politieke opbod in Washington verder. Op zondag kondigde het bestuur van NVIDIA een onafhankelijk onderzoek aan, naar aanleiding van recente berichten dat Huang het doelwit zou zijn geweest van een buitenlandse inlichtingendienst. Het bestuur benadrukte echter dat er geen reden is om aan te nemen dat de nationale veiligheid of bedrijfsgeheimen van NVIDIA in gevaar zijn gekomen. Daarnaast willen drie voorzitters van commissies uit het Huis van Afgevaardigden dat Huang hen op 18 november in besloten kring komt bijpraten.

Wie zijn deze anonieme bronnen waar de Amerikaanse media naar verwijzen? Waar is het harde, onafhankelijk verifieerbare bewijs? Waarom duiken deze beschuldigingen juist nu op? En, misschien wel het belangrijkste: wie heeft hier baat bij? Vooralsnog is er op geen van deze vragen een duidelijk antwoord. Maar één ding valt steeds moeilijker te negeren: Huang zit niet langer enkel in een mediastorm over zijn privéleven; hij is verwikkeld in een controverse met een onmiskenbaar politiek karakter.

Deze kwestie volgt inmiddels een bekend stramien van politieke framing: Amerikaanse media versterken beweringen die door ‘insiders’ zouden zijn aangedragen en presenteren deze als een bedreiging voor de nationale veiligheid; politici doen er nog een schepje bovenop; en nog voordat enig onderzoek tot een conclusie is gekomen, is het publieke oordeel al geveld.

Ongemakkelijke feiten

Eén feit mag niet over het hoofd worden gezien. In een klimaat waarin de Amerikaanse concurrentiestrijd met China steeds sterker gepolitiseerd raakt, kunnen alledaagse zakelijke banden – enkel vanwege iemands Chinese afkomst – plotseling onderwerp worden van politieke argwaan. Huang is Amerikaans staatsburger. Het bedrijf dat hij leidt, is een pijler onder de Amerikaanse macht op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI). Toch is hij meegezogen in een mediastorm rond vermeende Chinese spionage. Dit roept een scherpe vraag op: wanneer het zakelijke netwerk van een Amerikaanse ondernemer raakvlakken heeft met China, wordt hij dan in de eerste plaats gezien als een Amerikaanse ondernemer – of als iemand van Chinese afkomst die daarom aan extra streng toezicht onderworpen moet worden?

Er is nog een andere achtergrond die niet kan worden genegeerd: onderlinge politieke strijd. De politieke verdeeldheid in de VS over de ontwikkeling van AI neemt toe. De huidige regering zet fors in op investeringen in AI en de bouw van datacenters. Sommige Democraten willen die uitbreiding echter afremmen, waarbij zij wijzen op zorgen over energieverbruik, de impact op het milieu en de macht van de grote techbedrijven. De Democratische senator Elizabeth Warren heeft Huang al lange tijd onder druk gezet om te getuigen over Nvidia’s activiteiten in China en de exportcontroles die het bedrijf hanteert. Deze pogingen werden voorheen belemmerd door procedurele obstakels, waaronder het gebrek aan bevoegdheid om te dagvaarden . Zou de weg naar soortgelijke onderzoeken en dagvaardingen niet aanzienlijk gemakkelijker worden nu de Democraten de controle over beide kamers van het Congres heroveren?

De technologische concurrentiekracht van een land berust uiteindelijk op innovatie, talent en vertrouwen in de eigen instellingen. Wanneer de topmannen van de belangrijkste Amerikaanse technologiebedrijven, naast hun normale commerciële activiteiten, voortdurend politieke loyaliteitstests zonder duidelijke regels moeten doorstaan dan toont dat een diepere bezorgdheid in de VS over de wereldwijde AI-wedloop.

Achterdocht alleen zal de volgende generatie GPU’s niet voortbrengen. Het overmatig politiseren van toezicht en de gewoonte om zakelijke banden te bekijken als veiligheidsrisico’s zullen de volgende ronde in de AI-wedloop niet winnen. Wie werkelijk sterk is, houdt zich bezig met het bouwen aan wat komen gaat. Alleen wie banger wordt, gaat in de eigen omgeving op zoek naar vijanden.

Bron: Global Times