Een grootschalig onderzoek van de Universiteit van Nanjing naar de Chinese Nieuwe Zijderoute komt tot een duidelijke conclusie: het Belt and Road Initiative (BRI) kan een positieve bijdrage leveren aan de economische ontwikkeling van de deelnemende landen. Volgens de onderzoekers helpt het initiatief niet alleen de economie vooruit, maar kan het ook corruptie terugdringen, de politieke stabiliteit versterken en overheden beter laten functioneren.
Jan Reyniers
Het onderzoek, onder leiding van Mao Weizhun van het Centre for Asia-Pacific Development Studies, analyseerde gegevens uit 197 landen en regio’s over de periode 2000 tot 2023. De resultaten verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Quarterly Journal of International Politics. De studie spreekt een veelgehoorde kritiek tegen: dat de Nieuwe Zijderoute landen vooral met hoge schulden zou opzadelen en uiteindelijk een ‘schuldenval’ zou vormen.
Geen bewijs voor een schuldenval
Een van de belangrijkste kritiekpunten op de Nieuwe Zijderoute is dat Chinese leningen en grote infrastructuurprojecten landen financieel in de problemen zouden brengen. De onderzoekers vonden daar echter geen bewijs voor.
Volgens hun analyse leidt deelname aan het initiatief niet automatisch tot een hogere schuldenlast of grotere financiële problemen. Integendeel: betere wegen, spoorwegen, havens en andere infrastructuur kunnen handel en productie stimuleren. Daardoor krijgen landen meer inkomsten en wordt het gemakkelijker om hun schulden terug te betalen.
Als landen toch met grote schuldenproblemen kampen, komen die volgens de studie vooral voort uit langdurige economische problemen binnen het land zelf, en niet uit de projecten van de Nieuwe Zijderoute.
De onderzoekers wijzen er bovendien op dat infrastructuur meer is dan alleen wegen, spoorlijnen en havens. Goede infrastructuur maakt het voor overheden ook gemakkelijker om hun middelen goed te gebruiken en openbare diensten te leveren.
Meer handel en economische groei
De Nieuwe Zijderoute omvat onder meer de aanleg en verbetering van havens, wegen en spoorwegen. Een bekend voorbeeld is de China-Laos-spoorlijn. Dergelijke projecten maken het vervoer van goederen goedkoper en sneller. Ze kunnen bedrijven helpen om nieuwe markten te bereiken en de industrie in deelnemende landen stimuleren. Zo ontstaat volgens de studie een positieve wisselwerking: betere infrastructuur zorgt voor meer economische activiteit, wat vervolgens weer extra ontwikkeling mogelijk maakt.
Volgens eerdere berekeningen groeide het gezamenlijke bbp van de deelnemende landen in vijf jaar tijd met 39,6 procent. Dat cijfer wordt aangehaald als een aanwijzing voor het economische belang van betere verbindingen en meer handel tussen landen.
Ook gevolgen voor werk en armoede
De gevolgen van de Nieuwe Zijderoute beperken zich volgens de studie niet tot economische groeicijfers. Grote investeringen in infrastructuur zorgen ook voor banen en kunnen bijdragen aan het terugdringen van armoede.
De Wereldbank schat dat BRI-projecten tegen 2030 wereldwijd ongeveer 7,6 miljoen mensen uit extreme armoede zullen halen. Daarnaast zouden naar schatting 32 miljoen mensen uit matige armoede kunnen ontsnappen.
Dat illustreert dat infrastructuurprojecten niet alleen belangrijk zijn voor handel en economie, maar ook een verschil kunnen maken in het dagelijks leven van mensen. Ze kunnen aansluiten bij de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties.
Een andere kijk op de Nieuwe Zijderoute
De studie van de Universiteit van Nanjing zet dus vraagtekens bij het beeld van de Nieuwe Zijderoute als een project dat vooral landen met schulden opzadelt.
Volgens de onderzoekers kunnen investeringen in infrastructuur juist nieuwe economische activiteit opleveren. Meer productie, handel en belastinginkomsten kunnen landen vervolgens helpen om hun economie verder te ontwikkelen en hun schulden beter te beheren.
De onderzoekers spreken in dat verband over een wisselwerking tussen ontwikkeling, infrastructuur en veiligheid: betere infrastructuur stimuleert de economie, economische groei versterkt het land en dat kan op zijn beurt bijdragen aan meer stabiliteit.
De studie levert daarmee nieuwe gegevens aan voor een debat dat tot nu toe vaak sterk politiek gekleurd is. In plaats van alleen te kijken naar de risico’s van de Nieuwe Zijderoute, laat het onderzoek ook zien welke economische en maatschappelijke voordelen de projecten volgens de onderzoekers kunnen opleveren.
Bron: Dit artikel is een vereenvoudigde en samenvattende bewerking van een artikel in The Star van 15 augustus 2026. https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2026/08/15/nearly-200-country-study-shows-chinas-belt-and-road-initiative-cuts-debt-and-corruption
